නීතියේ උභතෝකෝටිකය

නීතියේ උභතෝකෝටිකය

නීතිය ක්‍රියාත්මක කළ හැක්කේ යහපත් මිනිසුන් ඉන්නා රටක ය. ඒ කොතරම් යහපත් නීතියක් තිබුන ද එය ක්‍රියාත්මක නොකරන්නේ නම් එයින් ලද හැකි දෙයක් නැති බැවිනි. එහෙත් යහපත් මිනිසුන් ඉන්නා රටකට එහෙමකට නීතියක් අවශ්‍ය වන්නේ ද නැත. මේ උභතෝකෝටිකය සහිත අදහස මා ගත්තේ මිත්‍රයෙකු ගේ මූණු පොතෙනි. ඔහු විසින් විමසනු ලැබුවේ වෙනත් වචන වලින් මේ ප්‍රශ්නය ම ය.

වැඩිය නොවිමසන කෙනෙකු ඉන් බැස ගන්නා නිගමනය නම් නීතියක් කොහෙත්ම අවශ්‍ය නැති බව ය. යහපත් මිනිසුන් නැතිව ක්‍රියාත්මක කරන්නට බැරි නීතියක් යහපත් මිනිසුන් ඉන්නා තැනක වැඩක් නොමැති වන බව නැවත නැවතත් කියන්නට තරම් කාරණයක් නොවන බැවිනි.

නීතී දැමීමෙන් කිසිදු වෙනසක් සිදු නොවන්නේ නම් හොඳම විදිහ නීති දමා යහපත් මිනිසුන් අපහසුතාවයට පත් නොකර සෙසු මිනිසුන් ද යහපත් මිනිසුන් කිරිමට වෙර දැරීම ය.

සෙසු මිනිසුන් යහපත් මිනිසුන් බවට පත් කරන්නේ කෙසේ ද? නීතිය අවශ්‍ය වන්නේ ආගමට හෝ වෙනයම් පරමාදර්ශයකට නොහැකි ව තිබෙන ඒ කටයුත්ත සඳහා ය. ගැටළුව ඇත්තේ එතැන ය.

ආගමික ආයතන හා පූජකයන් බොහෝ දේ සම්බන්ධයෙන් රජයට මැදිහත්ව මිනිසුන්ට අච්චු කරන ලෙස කියන්නේ ඔවුන් ඇතැම් මිනිසුන් සම්බන්ධයෙන් අසමත් ව ඇති නිසා ය. එයින් පෙනෙන්නේ ආගමට ද පුළුවන් යහපත් මිනිසුන් යහපත් කරන්නට මිස අයහපත් මිනිසුන් යහපත් කරන්නට නොවන බව ය. අයහපත් මිනිසුන් සම්බන්ධයෙන් මෙසේ අවසාන පිළිසරණ ලෙස නීතිය භෞතීස්ම කර ඇති තත්වය යටතේ මේ දෙස නැවත බැලිය යුතු ව තිබෙන්නේ ය.

එහෙත් නීතිය ක්‍රියාත්මක කරන්නන් යහපත් නොවන විට අයහපත් මිනිස්සු නීතියෙන් රිංගා යන්නෝ ය. ඒ නීතිය ක්‍රියාත්මක කරන්නන්ට අල්ලස් දීමෙනි. එසේ නම් කළ යුත්තේ නීතිය ක්‍රියාත්මක කිරිමේ කටයුත්ත යහපත් මිනිසුන්ට පමණක් පැවරීම ය.

එය අසීරු ය. නීතිය ක්‍රියාත්මක කරන්නන් බොහෝ ය. පොලීසිය, බන්ධනාගාරය, උසාවිය, කළමනාකරුවන්, ගුරුවරුන්, විදුහල්පති වරුන්, දේශපාලනඥයන් යන කොයි කවුරුත් නීතිය සම්බන්ධ කටයුත්තට විවිධ ආාකාරයෙන් අත ගසති. වෙන එකක් තියා මාධ්‍යය ද එහි කොනක සිට නීතිය ක්‍රියාත්මක කිරීමට නොවූව ද එය ක්‍රියාත්මක කරවීමට මැදිහත් වෙති.

යහපත් මිනිසුන්ගේ අඩුව

ඒ සා විශාල තනතුරු සංඛ්‍යාවක් හොබවන්නට තරම් හොඳ මිනිසුන් සිටී නම් ප්‍රශ්නයක් නැත. එහෙත් ඒ තරම් හොඳ මිනිසුන් සිටී නම් නැවතත් මතුවන ප්‍රශ්නය එවැනි රටකට නීතිය කුමකට ද යන්න ය. එයින් ගැලවිය හැක්කේ තවත් උපකල්පනයක් කිරීමෙනි. ඒ නරක මිනිසුන් ඉන්නේ අතලොස්සක් බව උපකල්පනය කිරීමෙනි.

වඩා බරපතල දෙවැනි ප්‍රශ්නය නම්, මොහොතකට ඒ සා විශාල සංඛ්‍යාවක් හොඳ මිනිසුන් සිටිතැයි සිතුව ද, ඔවුන් තෝරාගත හැක්කේ කෙසේ ද යන්න ය. කාලා බලලා කෑමක් මෙන් තෝරා ගැනීමට බැරි නිසා ම එය බොහෝ දුරට කළ නොහැකි කාරණයක් බව අවසානයේ නිගමනය කිරීමට සිදු වේ.

අප කලබල වනවා වැඩි ය. සම්පූර්ණයෙන් පිරිසිදු මිනිසුන්ගෙන් යුත් නීතිය ක්‍රියාත්මක කරන පද්ධතියක්, රටක් හෝ ආයතනයක්, ගොඩ නැගීම අමාරු ය.  එහෙත් එවන් පද්ධතියක් තුල අයහපත් මිනිසුන්ට පහසුවෙන් පවතින්නට නොහැකි තත්වයක් ගොඩ නැගිය හැකි ය. ඒ සඳහා නීතිය ක්‍රියාත්මක කරන ආයතන වල පාරදෘෂ්‍යභාවය තිබීම වැදගත් ය. ඒවා ප්‍රශ්න කිරීමට ජනතාවට හැකියාවක් තිබීම වැදගත් ය.

යහපාලන ආණ්ඩුව මොනවා නොකළ ද මේ සඳහා වැදගත් වූ පියවරක් එය විසින් ගෙන තිබේ. ඒ තොරතුරු දැන ගැනීමේ පනත සම්මත කර වීම හරහා ය.

තොරතුරු දැන ගැනීමේ පනත යටතේ අපට පුද්ගලිකව යමක් ගැන දැන ගත හැකි ය. එසේ වුව ද ඉන් එහාට එම තොරතුර සම්බන්ධයෙන් යමක් නොකළොත් ඒ අයිතියෙන් වැඩක් නැත. යම් අකටයුත්තක් සම්බන්ධයෙන් ඒ හරහා කරුණු කාරණා හගිස්සවා ගත් කෙනෙකුට ඒවාට එරෙහිව නීතිය ක්‍රියාත්මක කරන අල්ලස් හා දූෂණ කොමිසම පොලීසිය වැනි ආයතනවලට පැමිණිලි ඉදිරිපත් කොට ඒවායේ මැදිහත් වීම ඉල්ලා සිටිය හැකි ය. ඒ තැන් වල අපක්ෂපාතව කටයුතු කරන මිනිසුන් ඉන්නේ නම් එවිට කටයුතු යහපත් තත්වයකට ගෙන ආ හැකි ය.

ස්වාධීන කොමිසම් සභා

යහපාලන ආණ්ඩුව ඒ සම්බන්ධයෙන් ද තමන්ට හැකි ආකාරයෙන් මැදිහත් වී තිබේ. ඒ 19 සංශෝධනය හරහා ස්වාධීන් කොමිසම් සභා පත් කිරිම හා ව්‍යාවස්ථා මණ්ඩලය හරහා තීරණාත්මක පත් වීම් ලබා දීම මගින් ය. ඒ හරහා වඩාත් අපක්ෂපාත පාරදෘෂ්‍ය ලෙස තීරණාත්මක තනතුරුවලට පුද්ගලයන් පත් කිරීමට ඉඩ සලසා දීම මගින් ය.

මෙවැනි යහපත් පත් වීමකට දිය හැකි හොඳම උදාහරණය අපට ලැබෙන්නේ මෑතක දී අගවිනිසුරු පදවියට පත් කළ නලීන් පෙරේරා මහතාගේ පත් වීමෙනි. අධිකරණ පද්ධතිය තුළ පමණක් රැඳුනු කෙනෙකු අගවිනිසුරු හැටියට අප රට තුළ මෙසේ පත්වන්නේ වසර 30 කාලයකට පසු වීම එහි වැදගත් කම වඩාත් තහවුරු කරන්නේ ය.

මේ ප්‍රතිපාදන ද ප්‍රමාණවත් යැයි පැවසිය නොහැකි ය. එසේ කරන ලද ඇතැම් පත්වීම් සම්බන්ධයෙන් ජනතාවට සෑහීමකට පත් වීමට පුළුවන් වී නැත. ඇතැම් පත් වීම් ලාභීන්ගේ හැසිරීම, පත් වීමෙන් ලැබීමෙන් පසු ඔවුන් ක්‍රියා කළ ආකාරයන්ගෙන් ප්‍රකාශයට පත් වූ පරිදි, යහපත් වූයේ නැත. ඇතැමෙක් පරණ පුරුද්දට ම දෝ සිය නව ස්වාමිවරුන්ගේ ගෝලයන් බවට පසු බැස්සේ ජනතාව තුළ තිබූ බලාපොරොත්තු සුන් කරමින් ය.

ඒ නිසා එවැනි හැසිරීමක් පාලනය කිරීමට වෙනත් ස්වාධින පාර්ශවයන්ට බලය පැවරීමක් ද අමතරව අවශ්‍ය කෙරෙන්නේ ය. විශේෂයෙන් විපක්ෂයට, වෘත්තීය සමිතිවලට, බහුජන සංවිධානවලට, නිදහසේ සිය අදහස් පල කිරීමට ඉඩත් ඔවුන්ට උද්ඝෝෂණයන් කිරිමේ ඉඩත් මාධ්‍යවලට බියෙන් තොරව හැසිරීමේ ඉඩත් ලබා දීම ඒ සඳහා අත්‍යවශ්‍ය ය. ඒ සම්බන්ධයෙන් ද යහපාලන ආණ්ඩුවේ කැරැට්ටුව අඩු වශයෙන් කියන්නේ නම් නරක නැත. අවම වශයෙන් එය පැහැදිලිව පසුගිය පාලන සමයට වඩා මුළුමණින්ම නොවෙතත් බොහෝ දුරට වෙනස් බව පෙන්නුම් කර ඇත.

මේ ආයතන පද්ධතිය හා විවිධ බලවේග අයත් සමස්ථ සමාජය ද මේ තත්වය තහවුරු කිරීමට සිය දායකත්වය ලබා දිය යුතු ය. ඒ වැරදි ක්‍රියා අනුමත නොකිරීම හරහා ය. ඒවා ට විරුද්ධ වීම හරහා ය. හරි වැරැද්ද ගන කතිකා කිරීම හරහා ය. මේ ලිපි පෙල හරහා අප ද ආයාසයක් ගත්තේ ඒ සඳහා ය.

හරි වැරදි මනින නිර්ණායක

සමාජය දෙස බලන විට පෙනී යන්නේ යමක් හරි ද වැරදි ද යන නිර්ණායක සම්බන්ධයෙන් සමාජය තුළ ද ඒකමතියක් නැති බව ය. නීතියේ කුමක් සඳහන් ව තිබුණ ද ඇතැම් අය සම්ප්‍රදායික මති මතාන්තර මත හිඳ හරි වැරැද්ද තීරණය කරන බව ය. ඇතැම් තැනක නීතිය ක්‍රියාත්මක කිරීමට වග කියන නිලධාරීන් පවා ඒ සම්ප්‍රාදායික මතිමතාන්තර වෙනුවෙන් නීතිය නමන බව ය.

ඒ නිසා යහපත හා අයහපත අතර ඇති වෙනස තහවුරු කිරීම සම්බන්ධයෙන් නීතියේ ප්‍රතිපාදන යොදා ගැනීමේ දී ඇතැම් නීතිය ක්‍රියාත්මක කරන ආයතන පසුබසින බව ය. ඇතැම් නිලධාරීන් පසුබසින බව ය. ඒ සඳහා නීතියෙන් පරිබාහිර අර්ථකථන සපයන බව ය.

උදාහරණයක් ලෙස එක්තරා ගමක මහ හඩින් ලවුඩ්ස්පීකර් දමා රාත්‍රිය පුරා පවත්වන්නට යෙදුණු පිරිත් වැඩසටහනකට විරුද්ධව පොලීසියට පැමිණිලි කළ කෙනෙකුට සිදු වුනේ ගමේ මිනිසුන්ගෙන් අතවර විඳීමට ය. ඒ ගැන පැමිණිලි කිරීමට පොලීසියට ගියවිට එහි සිටි නිලධාරියෙකුගේ උත්තරය වූයේ පිරිත් කරදරයක් නම් ඒ ස්ථානයෙන් ඉවත් වන ලෙස ය. ඒ රාත්‍රී කාලයේ එවැනි ශබ්ධ ඝෝෂාවන් පැවැත්වීම නීතියෙන් වැරැද්දක් ව තිබිය දී ය. මේවාට ගම්වල උදවිය කීවේ වඳින්න ගිය දෙවාලය හිසේ කඩා වැටුනේ යැයි කියා ය.

පිරිත යහපත් යැයි ද එය ඒ නිසා රෑ පුරා මහහඩින් විකාශනය වුව ද ඉවසිය යුතු යැයි ද නීතියේ කුමක් සඳහන් ව තිබුන ද ඉවසිය යුතු යැයි ද කියන විට, විශේෂයෙන් නීතිය ක්‍රියාත්මක කිරීමට ඇති ආයතනයක නිලධාරියෙකු විසින් එවැන්නක් කියන විට, එය තේරුම් ගත යුත්තේ කෙසේ ද? යහපත් කාර්යයක් ලෙස ද අයහපත් කාර්යයක් ලෙස ද?

සමාජය මැදිහත් විය යුත්තේ මෙවැනි කාරණා විමසන්නට ය.

අපක්ෂපාතිත්වය

ප්‍රගීත් එක්නැලිගොඩගේ අතුරුදහන් වීම අරබයා නඩුවක් උසාවියේ ඇසුනේ ය. ඒ ඔහුගේ බිරින්දෑගේ බැන්දේ ය. පළමුව උසාවි භූමිය තුළම ඒ හිමියෝ සන්ධ්‍යා එක්නැලිගොඩට තර්ජනය කළෝ ය. ඉන් අනතුරුව උසාවියේ කටයුතු වලට බාධා වන අයුරින් හැසිරුනෝ ය. ඒ හැසිරීම් දෙකම සාධාරණීකරණය කරන ලද්දේ ප්‍රගීත් එක්නැලිගොඩ එල්ටීටීඊ සංවිධානයට උදව් කළ කෙනෙකු බව කියමිනි. එල්ටීටීඊ සංවිධානය ත්‍රස්ත ක්‍රියාවන්හි නිරත වූ සංවිධානයකි. ඒ සංවිධානයට උදව් කිරීම ඒ නිසා අයහපත් යැයි ගැනීම වැරදි නැත. තවමත් ඒ බවක් ඔප්පු වී නැති නමුත් ඒ පිළිබඳ ඇති සැකයේ වාසිය ඥානසාර හිමිට පැවරුවේ වුව ද එසේ වූ පලියට කෙනෙකු අතුරුදහන් කිරීමට තවත් කෙනෙකුට අයිතියක් ඇතැයි නීතිය විශ්වාස නොකරයි. නීතිය විශ්වාස නොකරන දෙයක් හරි යැයි සිතා ඒ හිමියන් කටයුතු කර තිබේ.

පිරිත් සම්බන්ධයෙන් සංසිද්ධිය මෙන් එය සමාජ කැළඹිමක් ඇති කර යට ගියේ නැත. ඒ, සිද්ධිය උසාවි පරිශ්‍රයක් තුළ සිදු වූ නිසා ය. අවසානයේ නීතිය ක්‍රියාත්මක වූ අතර ඥානසාර හිමියන් දඩුවම් ලැබුවේ ය. එහිමියන් ඉදිරිපත් කළ අභියාචනය ද නිශ්ප්‍රභා කෙරුණේ ය. මේ ගැන එලිපිට නොවෙතත් ඇතැම් පිරිස් තවමත් තැනින් තැන මේ ගැන පවසන්නේ වැරදි වැඩක් ලෙස ය. එසේ එලිපිට කතා නොකරන්නේ උසාවියට අපහාස කළේ ය යන චෝදනාවට ඇති බිය නිසා ය.

ඔවුන් කියන පරිදි දුන් දඩුවම වැඩි ය. ස්වාමීන් වහන්සේ ක්‍රියාකර තිබුනේ රණවිරුවන්ගේ ආරක්ෂාව වෙනුවෙන් ය. ඔවුන් සිතන පරිදි එල්ටීටිඊ සංවිධානයට උදව් කළේ ය නැතිනම් සම්බන්ධය යන බරපතල කාරණයක දී රණවිරුවෙකුට සාමාන්‍ය පුරවැසියෙකු අතුරුදහන් කළ හැකි ය. එවැනි රණවිරුවෙකු උසාවියට ගෙැනවිත් දඩුවම් කිරීම වැරදි ය. එවැනි වැරද්දක් පෙන්වා දීමට දෑ හිත කාමී භික්ෂූන් වහන්සේ නමකට අයිතියක් ඇත්තේ ය. කළ යුතුව තිබුනේ දඟ ගෙයි ලෑම නොව විරාභිවන්ධනයක් ලබා දීම ය. ඉංග්‍රීසි කොඩිය බිම දැමූ වාරියපොල හිමියන් සමග එක පෙලට සිටුවා ප්‍රණාමය පුද කිරීම ය. එම සිතුවිල්ල විනිශ්චය කරුවන් තුළ ක්‍රියාත්මක වූවා නම් උසාවියට සිය අභිමානය රැක ගන්නට බැරි වන්නේ ය. තවත් අය මේ හිමියන් අනුගමනය කරමින් උසාවිය අභියෝගයට ලක් කරන්නට ඉදිරිපත් විය හැකි ය. ඒ නිසා ම එ හිමියන් ට සමාවක් ලැබුනේ නැත. සිවුරට සැළකීමක් ලැබුනේ නැත. නීතිය සියල්ලට ඉහළින් ඇති බව එයින් තහවුරු වුනේ ය.

මේ අවස්ථාවේ නීතිය සිය ආධිපත්‍ය තහවුරු කළේ වුව ද අතීතයේ දී බොහෝ අවස්ථාවල අප දුටුවේ නීතිය සිවුර ඉදිරියේ බයේ හැංගුන බව ය. පොලීසිය බොහෝ අවස්ථාවල පසු බැස ගිය බව ය. අහක බලා ගත් බව ය.

සංවාදයක අවශ්‍යතාවය

මෙවැනි යහපත හා අයහපත පිළිබඳව ද නීතිය ක්‍රියාත්මක කළ යුතු හා නැමිය යුතු තැන් පිළිබඳව ද තීරණය කිරීමට අප විසින් භාවිතා කළ යුතු නිර්ණායකයන් කවරේද යන්න ගැන ප්‍රමාණවත් සංවාදයක් සමාජය තුළ ඇති විය යුතු ය. නැතිනම් වන්නේ හරි වැරැද්ද ගැන ද නීතිය ක්‍රියාත්මක විය යුතු හා නොකළ යුතු තැන් පිළිබඳව ද ව්‍යාකූලත්වයක් ඇති වීම ය. බොහෝ යහපත් පුද්ගලයන් ද නීතිය ක්‍රියාත්මක කිරීමේ දී වැරදි කළ හැකි වීම ය. අසරණ වීම ය. අනාථ වීම ය.

මේ සම්බන්ධයෙන් නම් යහපාලන ආණ්ඩුවේ කැරැට්ටුව මුළුමණින් යහපත් වී නැත. ඇතැම් තැනක එය මිනිසුන්ට ඉදිරියෙන් සිට ගෙන පීඩනයට නොනැමී සිටි අතර ඇතැම් තැනක එය පීඩනය ඉදිරියේ දිය වී ගියේ ය. ප්‍රමාණවත් කතිකාවක් පවා ඇති නොකර අකුළා ගත් අවස්ථා ද තිබුනේ ය.

එකක් කාන්තාවන් මත්පැන් වෙළඳම් කිරීම හා මිල දී ගැනීම සම්බන්ධයෙන් ය. මේ සම්බන්ධයෙන් ඇති නීතිය වෙනස් කිරීමට පියවර තැබුවේ ද ආණ්ඩුව ය. ඒ කාන්තාවන්ට ද සමාන අවස්ථා ලබා දීම හරහා ය. කාන්තාවන් මත්පැන් බී කුස්සියට යන පාර පවා හොයා ගැනීමට බැරි තත්වයක් ඇති වෙතැයි කියමින් ජනයා බිය වැද්දූ සමාජ මතයට එරෙහිව යනු වෙනුවට එය අනුමත කරමින් ජනාධිපතිතුමා එය අකුලා ගත්තේ ය. ඒ පියවර අභියෝගයට ලක් කරමින් දැනට නඩු පවරා ඇති නිසා අධිකරණය ඒ සම්බන්ධයෙන් තීරණයක් ගනු ඇත්තේ ය. එහෙත් ආණ්ඩුව අකුලා ගැනීමට ගත් තීන්දුව, හරි වැරැද්ද සම්බන්ධ කතිකාවට පිටුපා අත්තනෝමතික ව ගත් තීරණයක් වූයේ ය. සැනසිල්ලට කාරණයත් ව තිබුනේ ආණ්ඩුව තුලින් ම ආණ්ඩුවේ ඒ අකුලා ගැනීමේ පියවර විවේචනය වීම ය.

තවත් එවැනි ම නීතිය නමන ලද අවස්ථාවක් වූයේ අපරාධ කළ සෙබළුන් රණවිරුවන්ගේ ගොඩට දමමින් එම අපරාධකරුවන්ට ද ඔවුන්ට නියෝග දුන් අයට ද නිදහස් ව යෑමට අවකාශ සලසන ප්‍රකාශනයන් නිකුත් කිරීම ය. එහෙත් ඒ ප්‍රකාශන කෙතරම් දුරට පරික්ෂණ අඩාල කළේ දැයි කියන්නට බැරි තවමත් කොර ගහමින් වුව පරීක්ෂන ඉදිරියට යන නිසා ය.

එවැනි පසුබැසීම් තිබුන ද සමස්ථයක් ලෙස අපට මේ සම්බන්ධයෙන් තවමත් සතුටු විය හැකි ය.

නීතිය නිසි ලෙස ක්‍රියාත්මක කරන බවට අප විසින් වග බලා ගන්නේ නැතිනම් නීතිය ක්‍රියාත්මක කරවන ආයතන ලිස්සා යා හැකි බව අප මෙයින් තේරුම් ගත යුතු ය. එය වැළැක්වීමට යහපාලන ආණ්ඩුව විසින් සම්පූර්ණයෙන් නොවුනත් එක්තරා දුරකට කටයුතු කර ඇති බව සැළකිල්ලට ගෙන එය තවදුරටත් ඉදිරියට තල්ලු කිරිමට අප වග බලා ගත යුතු ය.

නිකම් කිසිවක් ලැබෙන්නේ නැත

යහපාලනය බන්දේසියක තබා ලැබුනේ නැත. ලැබෙන්නේ ද නැත. දුන් දේ නැවත ගන්නට ක්‍රියාත්මක වන බලවේග නිසා ම මේ ජයග්‍රහණයන් තහවුරු කර ගෙන ඉදිරියට යන්නට අප කැප විය යුතු ය.

නීතිය අවශ්‍ය ය. යහපත අයහපත වෙන් කර ගත නොහැකි මිනිසුන් සිටින තාක් එය අවශ්‍ය ය.

නීතිය තිබුනාට මදි ය. එය ක්‍රියාත්මක වන බවට වග බලා ගැනීම ද අවශ්‍ය ය. ඒ සඳහා වුවමනා කරන තොරතුරු දැනගැනීමේ පනත වැනි මෙවලම් සපයා තිබෙන වටපිටාවක ඒවා නිසි ලෙස භාවිතා කිරීම ද අවශ්‍ය ය. නීතිය ක්‍රියාත්මක කරන ආයතන ඒවා නිසි ලෙස ක්‍රියාත්මක කරන්නේ දැයි පරීක්ෂාවෙන් සිටීම ද අවශ්‍ය ය. ඒ ආයතන තුළ ඉන්නා පුද්ගලයන් හරි වැරැද්ද කුමක් ද යන්න නිශ්චය කරවීමේ නිර්ණායකයන්ගෙන් සන්නද්ධ කිරිම ද අවශ්‍ය ය. ඔවුන් වැරැද්ද හරි ලෙස ගන්නා විට එයට එරෙහිව මැදිහත් වීම ද අවශ්‍ය ය. සක්‍රීය ජනතාවකට මිස නීතියට පමණක් නීතිය ක්‍රියාත්මක කරන්නන්ට පමණක් බාර දී ඉන්පසු අත් පිසදා ගන්නා ජනතාවකට නීතියෙන් ලැබිය හැකි බක්කක් නැත.

නීතිය අවශ්‍ය ය. ඒ නරක මිනිසුන් පාලනය කිරීමට පමණක් නොවේ. හොඳ මිනිසුන් නරක මිිනිසුන් වෙන එක ද පාලනය කිරීමට ය. සෙසු අයට නීතිය ක්‍රියාත්මක කිරිම පවරා ගෙදරට වී තමන්ගේ වැඩක් බලාගෙන බැඩැරී ගාන්නේ නැතිව සක්‍රීය පුරවැසියෙකු ලෙස කටයුතු කිරීමට ඔබ සූදානම් නම් නීතියේ ආධිපත්‍ය පිහිටුවීමට රත්තරන් මිනිසුන් ම අවශ්‍ය නොවන බව ඔබට පෙනෙනු ඇත.

Advertisements

වියවුල නිරවුල් කර ගැනීම

d2_15102018_FRR

කෙනෙකුට පරාර්ථකාමී මෝඩයෙකු විය හැකි ය. තව කෙනෙකුට අවංක නූගතෙකු විය හැකි ය. තවත් අයෙකුට මෝඩ ලෙස කළගුණ සැළකිය හැකි ය. මේ සියල්ල තුළ ඇත්තේ අවුලකට මුල ය. වියවුලකට මග ය.

පරාර්ථකාමීත්වය හොඳ දෙයකි. මෝඩ කම භයානක එකකි. ඒ දෙක එකතු වූ විට ඇතිවන ප්‍රතිඵලය අතිශයින් හානි කර විය හැකි ය. ඒ, පරාර්ථකාමිත්වය දකින බොහෝ දෙනෙකු ඉන් වශීවී මෝඩකම අමතක කර දමන බැවිනි. මෝඩකම මතු කර පරාර්ථකාමිත්වය අමතක කර දැමීම ද ඊට සමානව ගුණමකු ය. ඒ නිසා ම බොහෝ දෙනෙකු එයින් වැළකෙන්නට වග බලා ගන්නෝ ය. ප්‍රශ්නය හා අවුල ඒ නිසා ය.

අවංකව යමකට කැප වීම හොඳ දෙයකි. නූගත් කම බොහෝ විට අදූරදර්ශී පියවර ගැනීමට තුඩු දෙන්නකි. අවංකව කැපවිමට සූදානම් මිනිසෙකු අදූරදර්ශී පියවර ගැනීම සාමාන්‍ය කෙනෙකු එවැනි පියවරක් ගැනීමට ද වඩා භයානක ය. මක් නිසා ද යත් ඔහු කුමන බාධක පැමිණිය ද ඉන් අධෛර්ය නොවන්නට ඉඩ ඇති නිසා ය. අවංකව ම කැප වීම තුළ තමන් ගන්නා අදූරදර්ශී තීරණයෙන් එහා කිසිවක් නොසිතන නිසා ය.

කළගුණ සැලකීම හොඳ දෙයකි. එහෙත් එය මෝඩ ලෙස කිරීම හොඳ නැත. එයින් ඇතිවන අගෞරවයේ කොටසක් සැළකුම් ලබන්නාට ද හිමි වේ. එවැනි කළ ගුණ සැලකීමකින් කර ඇත්තේ නුගුණයක් මිස ගුණයක් නොවේ.

ලෝකය අයහපත් තැනක් වී ඇත්තේ නරක මිනිසුන් නිසා ම නොවේ. බොහෝ හොඳ මිනිසුන් මෝඩ වීමත් නූගත් වීමත් අදූරදර්ශී වීමත් නිසා ය.

පරාර්ථකාමිත්වය හා මෝඩකම

හිඟා කෑම සමාජ ව්‍යාධියක් බවට පත් ව ඇත්තේ වෙනත් ආදායම් මාර්ග නොමැති නිසා නොවේ. පරාර්ථකාමී මිනිසුන්ගේ නොමසුරු පරිත්‍යාගයන් නිසා එය වඩා ලාභදායක ව්‍යාපාරයක් වී ඇති නිසා ය. බොහෝ රැකියා වලින් ඉපයිය හැකි මුදලට වඩා වැඩි මුදලක් එම දානපතියන්ගේ පරාර්ථකාමීත්වය භාවිතයෙන් මේ හිඟන රස්සාවෙන් ඉපයිය හැකි නිසා ය. ඒ නිසා මේ ප්‍රදර්ශනය කරන පරාර්ථකාමිත්වයෙන් ඇතිවන්නේ අයහපතකි. නපුරකි.

ගොවිතැන කරුමයක් ව ඇත්තේ එයට අනුග්‍රහ නොලැබීම නිසා නොවේ. එයට ලැබෙන වැඩි අනුග්‍රහය නිසා එය ඵලදායික ලෙස සංවිධානය කර ගැනීමට වුවමනා නොවීම හේතුවෙන් ය. තමන්ගේ නිශ්පාදනය විකුණා ගැනීමට නොහැකි වූ විට එහි බර ආණ්ඩුව දැරිය යුතු යැයි යන අදහසේ එල්බ ගෙන සිටිම හේතුවෙන් වැවිය යුත්තේ කුමන භෝගය ද යන්න පිළිබඳව ලොකු වගකීමක් ගැනෙන්නේ නැත. බැරි වෙලාවත් වැරදුනොත් ණය කපා හැරීමට ද සහතික මිලක් ගෙවා ගැනීමට ද වෙනත් සහනාධාර දීමට ද ආණ්ඩුව ඉන්නා නිසා තීරණයේ වගකීම තමන්ට ගැනීමට සිදු නොවන්නේ ය. එසේ සදාකාලිකව අනුන් මත යැපෙන තත්වයට ගොවියා පත් ව තිබිම ශෝක ජනක ය. ප්‍රතිඵලය, බොහෝ බවභෝග පිටරටින් බදු සහිතව ආනයනය කිරීම ද මෙහි නිපදවීමට වඩා ලාභ දායක වීම ය. අප නිපදවන බවභෝග නම් අපනයන කිරීම හිතන්නටවත් බැරි වීම ය. ඒ සියල්ල මෝඩ පරාර්ථකාමිත්වයේ අතුරු ඵල ය.

වෙසක් දන්සැල් සංවිධානය කරමින් සෙසු මිනිසුන්ට සංග්‍රහ කිරීම පරාර්ථකාමී ය. එහෙත් දන්සැල් ඉදිරියෙන් යන සියලු වාහන නතර කරමින් පාරවල් අවහිර කර යනෙන ජනයාට සිය ගමන දුෂ්කර ක්‍රියාවක් කිරිම මෝඩ ය. දන්සැල් නිසා ම වෙසක් දිනයේ ගෙදරට වි සිටිමට ඇතැම් මිනිසුන් තීරණය කිරිම පිටුපස ඇත්තේ මෝඩකම සමග එක් වූ මේ පරාර්ථකාමිත්වය ඇති කළ විපාකයන් ය.

අවංකව ම කැප වීම හා නූගත්කම

දෙමාපියන් සිය දරුවන්ට ආදරේ ය. ඔවුන් වෙනුවෙන් කැපවීමට සූදානම් ය. ලෝකෙට පරකාසෙට නොව අවංකව ම කැප විමට සූදානම් ය. ඉතින් ඔවුන් තුරුලට ගෙන කවා පොවා රැක බලා ගන්නේ ඇතැම් විටක ඔවුන් විසින් කළ යුතු දේ ද තමන් ම කිරීමට බාර ගැනීමෙනි. එසේ බාර ගැනීමෙන් දරුවාගේ ස්වභාවික වැඩීමට, මානසික මෙන්ම ශාරීරික වර්ධනයට, තමන් කරන්නේ බාධාවක් බව මේ දෙමාපින් දන්නේ නැත. දන්නවා නම් ඔවුන් එය කරන එකක් නැත. ඔවුන්ගේ මේ නොදැනුම – නූගත් කම – දරුවන්ට ගෙන එන්නේ අයහපතකි. ප්‍රතිඵලය ශාරීරිකවත් මානසිකවත් දුබල දරුවෙකු නිර්මාණය කිරීම නම් අවංකව දරුවා වෙනුවෙන් කැප වුනාට වැඩක් නැත.

ජාතිය බේරා ගැනීම වෙනුවෙන් අවංකව ම කැප වෙන මිනිසුන්ගෙන් අඩුවක් අපට නැත. ඔවුන් කොතරම් ඒ සම්බන්ධයෙන් කැප වන්නේ ද යත් වෙනත් කිසි ම ජාතියකට තඹයකු දු දෙයක් දෙන්නට, මොන ම හෝ ඉඩ හසරක් දෙන්නට, ඔවුන් සමග, අඩු වශයෙන් ඔවුන්ගේ පළාත් සම්බන්ධයෙන් වත්, බලය බෙදා ගැනීමට කැමති නැත. වසර 30 ට ආසන්න කාලයක් තිස්සේ අප යුද්ධ කළේ ඒ නූගත් අස්ථානයට පින් සිදු වන්නට ය. ඒ යුද්ධය ද තිරශ්චීනව අවසන් කර ලෝකයා ඉදිරියේ වග උත්තර බඳින්නට අපට සිද්ධ වෙන තැනට ද වැඩ සැළසුනේ ඒ නූගත්කම හේතුවෙන් ය. අද පවා උතුරේ සෙවනැල්ලකින් ද බියට පත් ව අනාරක්ෂිතව දකුණේ මිනිසුන් වෙසෙන්නේ ඒ නූගත්කම මත පදනම් ව කරන ලද කටයුතු හේතුවෙන් ය.

ආගම රැක ගන්නට ඉදිරිපත් වන ඇතැම් බෞද්ධ භික්ෂූන් වහන්සේලා ද මේ උගුලට හසුවන්නෝ ය. තමන්ගේ නූගත් කම නිසා ම තමන් කරන කටයුතු වලින් තමන් රැක ගන්නට වලිකන ආගම ම පිරිහෙන බව ඔවුන්ට තේරෙන්නේ නැත. ලෝකයා ඉදිරියේ එය හෑල්ලුවට ලක් වන බව වටහා ගන්නේ නැත. ඒ නූගත් කමේ ප්‍රතිඵලය ය. තුන් සරණ වෙනුවට අබසරණ පැතීමෙන් අවසානයේ අසරණ වන්නේ තමන් රැක ගැනීමට කැසකවන ආගම බව ඔවුන්ගේ කුඩා මොළයට වැටහෙන්නේ නැත.

කළගුණ සැලකීම හා මෝඩකම

තම දුවණිය උදම් රැලෙන් බේරා ගත් තරුණයාට දියණිය සම්බන්ධයෙන් කැමැත්තක් කරන්නැයි බාර දෙන පියෙකු සිතේ මවා ගන්න. දියණිය ජිවත් වන්නේ තරුණයා විසින් බේරා ගත් නිසා ය. ඒ නිසා ම බේරා ගත් තැනැත්තාට කළ ගුණ සැළකිය යුතු ය. ජීවිතය අයිති ඔහුට ය. එසේ සිතා බේරාගත් දියණිය සම්බන්ධයෙන් කැමැත්තක් කරන්නැයි ඔහුට බාර දීම මෝඩකමකි.

රට බේරා ගත් පුද්ගලයාට රටට කැමැත්තක් කරන්නැයි බාර දීම ද ඊට සමාන ය. දියණිය සම්බන්ධයෙන් එවැනි අනුවණ කම් කරන පියවරු අඩු වුව ද රට සම්බන්ධයෙන් එවැනි අස්ථානයක් දැරීමට ඉදිරිපත් වන අය අඩු නැති බව පසු ගිය සමයේ අපට දැක ගන්නට ලැබුණේ ය. හොරකම් කළාට මොකද රට බේරා දුන්නා නොවේ දැයි අසන ඊනියා බුද්ධිමතුන් පවා අපට දැක ගන්නට ලැබුණේ ඒ අනුව ය.

බුදුන් වහන්සේ අපට නිවනට මග කියා දුන් හ. ඒ වෙනුවෙන් කළ ගුණ සැලකීමට කල්පනා කිරිම යහපත් ය. ඒත් ඒ සඳහා පළතුරු හා ආහාර පාන ආදියෙන් නිවනට ගිය බුදුන් පිදීම අනුවණ ය. මෝඩ ය. බුදුන් වහන්සේ ඒවා කන්නට එන්නේ නැත. ඒ සඳහා වැය කරන සම්පත් අර්ථ විරහිත නාස්තියකි. එය ම පාපයකි. කන්නට යමක් සපයා ගන්නට නොහැකි ව දිවි ගෙවන මිනිසුන් ඉන්නා රටක එය බරපතල පාපයකි.

දෙමාපියන් අප වෙනුවෙන් බොහෝ දේ කර ඇති බව සැබෑ ය. එහෙත් ඒ නිසා ම ඔවුන් කරන කියන හැම එකක් ම දොහොත් මුදුණින් පිළිගැනීම අවශ්‍ය නැත. ඇතැම් ඒවා ප්‍රශ්න කළ යුතු ය. එහෙත් මෝඩකම කළගුණ සැලකීම ලෙස ගන්නා උදවිය එසේ ප්‍රශ්න කිරීමට යන්නේ නැත.

කළ ගුණ සැළකීම හොඳ ය. ඒ මෝඩ ලෙස එය නොකරන තාක් පමණ ය.

පටලවා ගැනීම් කෙළවරක් නැත

වියවුල් ඇති වීමට තවත් හේතු තිබේ. එයින් ප්‍රධාන එකක් නම් අප යම් යම් දේ ඊට සමාන ලෙස දකින වෙනත් දේ සමග පටලවා ගැනීම ය.

කරුණාව නෝන්ජල් කම ලෙසත් – නෝන්ජල් කම කරුණාව ලෙසත්, නිහතමානීත්වය දීන කම ලෙසත් – දීන කම නිහතමානිත්වය ලෙසත්, වීරත්වය මෝඩකම ලෙසත් – මෝඩකම වීරත්වය ලෙසත් යනා දී වශයෙන් පටලවා ගැනීම් ඇති මේ ලයිස්තුව දිග ය. ඒ අප සතු ගුණාංග සම්බන්ධයෙනි.

මිය ගිය හා අතුරුදහන් වූ, තමන්ගේ ඥාතීන් වෙනුවෙන් සැමරිම් කිරීමට උතුරේ මිනිසුන්ට අයිතියක් ඇතැයි පිළිගැනීම කරුණාව පෑමක් ලෙස නොව නෝන්ජල් කමක් ලෙස අර්ථ ගැන්වෙන්නේ ඒ නිසා ය. නීතියෙන් වැරදි කරුවෙකු වන කෙනෙකු එයින් ගලවා ගැනිමට ඉදිරිපත් විම නෝන්ජල්කම වෙනුවට කරුණාව ලෙස අර්ථ ගැන්වෙන්නේ ද ඒ නිසා ය.

ව්‍යාපාරික පන්තියේ සපිරිවරින් යනවා වෙනුවට සාමාන්‍ය පන්තියේ අසුනක අවශ්‍ය අවම නිලධාරීන් සංඛ්‍යාව සමග ගුවන් ගත වන රාජ්‍ය නායකයා නිහතමානී කෙනෙකු ලෙස නොව දීන කෙනෙකු ලෙස ද රාජ්‍ය නායකයාගේ වැදගැම්මකට නැති පුතෙකු ඉදිරියේ විද්වතෙකු යැයි කියන කෙනෙකු කොන්ද නමා ගෙන වැඳ වැටීම හෝ දූ කුමරියක මුලසුනේ තියාගෙන සාකච්ඡාවලට සහභාගි වීම හෝ දීන කමක් ලෙස නොව නිහතමානිකමක් ලෙස ද අර්ථ ගැන්වෙන්නේ ඒ නිසා ය.

රටේ ප්‍රධාන ධාරාවට අනුව යමින් බුදුන්ගේ රස්තියාදුව, තරුවන් සරණයි, නිර්වස්ත්‍රං පරමං සුඛං වැනි කලා කෘතින්ට එරෙහිව වාරණය දියත් කිරීම වැරදි යැයි ද ඒ හරහා ප්‍රකාශනයේ නිදහසට බාධා පැමිණෙන බවට එලිපිට හඩ නැගීම විරත්වයක් නොව මෝඩකමක් ලෙස ද යුධ සමයේ සිදු වී යැයි කියන අපරාධ වලට එරෙහිව පරීක්ෂණයන් තමන් කිසිසේත් කටයුතු කරන්නේ නැතැයි කියමින් රට ලෝකය තුළ හුදකලා කිරීම මෝඩකමක් නොව වීරකමක් ලෙස දකින්නේ ද ඒ නිසා ය.

කතා කර පහසුවෙන් සම්මුතියකට ආ හැකි තැනක බැණ වැදීමෙන් එකගතත්වයකට පැමිණීමට ගන්නා උත්සහයක්  ඇතැම් මිනිසුන් දකින්නේ ගොන් කමක්  ලෙස නොව වීරකමක් ලෙස ය.

මේ ලයිස්තුව ද දිග ය. ඒ හැම තැනක ම තියෙන්නේ පටලවා ගැනීම ය. දකින කෝණයේ අඩුපාඩු ය. අසම්පූර්ණත්වය ය.

ක්‍රියාකාරකම් ද මේ පටලවා ගැනීමට හසු වේ

මිනිසුන් සතු ගුණාංග වලට අමතරව ඔවුන්ගේ ක්‍රියාකාරකම් සම්බන්ධයෙන් ද පැටලැවීම් ඇති වේ. විචාරය, විවේචනය කිරීමක් ලෙස ද, උපහාසය, අපහාසයක් ලෙස ද, සළකණු ලබන්නේ ය. එසේ කොට ඒවාට එරෙහිව කටයුතු ද සංවිධානය වන්නේ ය. අදහස් ප්‍රකාශනයේ නිදහසට වැට කඩොළු බඳින්නට එම වියවුල යොදා ගැනෙන්නේ ය. මග පාදා ගැනෙන්නේ ය. වැඩ සැලැස්වෙන්නේ ය.

බෞද්ධ සාහිත්‍ය විචාරයට ලක් කිරීම සළකන්නේ එය අපහාසයට ලක් කිරීමක් ලෙස ය. එවන් ජාතියකට කිසිවක් ඉගෙන ගත නොහැකි ය. පැරණී මතවාදයන් හි ගිලී, අතීතය නමැති මඩ ගොහොරුවේ එරී, සිටිමට ඒ නිසා ම එයට සිදු වන්නේ ය.

විකෘති කරන ලද ආගමික ඇදහිල්ලක් පවා උපහාසයට ලක් කරන්නට බැරි ය. එවැන්නක් සළකන්නේ ම ආගමට එල්ල කරන ලද අපහාසයක් ලෙස ය. එහෙව් රටක ආගම යැයි මිනිසුන් අදහනු ඇත්තේ ශාස්තෘවරුන්ගේ දේශනා නොව පසු කලෙක සමාජය විසින් විකෘති කරන ලද අටල් පහුරු ය.

අනෙකාගේ අයිතිය වෙනුවෙන් පෙනි සිටිම රැලට කරන ලද ද්‍රෝහීකමක් මෙන් අර්ථ දැක්වේ. බලාධිකාරය ප්‍රශ්න කිරිම අකිකරු දඩබ්බර කමක් ලෙසත් කැරලි ගැසිමක් ලෙසත් අර්ථ ගන්වා තිබේ. එවන් අයට ඇලවීමට විශේෂයෙන් පිළියෙල කරන ලද ලේබල් කීපයක් වෙයි. පළමු කාණ්ඩයට නම් එන්ජීඕ කාරයින් ඩොලර් කාක්කන් පොන්නයින් වැනි නම් ද දෙවැනි වර්ගයට නම් විප්ලවවාදියා, කැරලිකාරයා සහ ඇතැම් විට ත්‍රස්තවාදියා යන ලේබල් ද ඇත.

එහෙම රටකට සාමය ළඟා නොවන්නේ ය. එවන් රටක නව අදහස් නවෝත්පාදනයන් හා දියුණුව ද ඇති නොවන්නේ ය.

කුසලතා ද පටලවා ගනිමු

අප සතු ගුණාංග සම්බන්ධයෙන් පමණක් නොව කුසලතා සම්බන්ධයෙන් ද මේ පටලවා ගැනීම් සිදු වේ. මුඛරි කම කථිකත්වය ලෙසත් – කථිකත්වය මුඛරිකම ලෙසත්, මතක තබා ගැනීමට ඇති හැකියාව බුද්ධිය ලෙසත් අපි පටලවා ගන්නේ ඒ අනුව ය.

බොහෝ මාධ්‍යයන් විසින් විකාශනය සඳහා තෝරාගන්නේ දෙපැත්ත කැපෙන කතා සමග කරන වාචාල දෙබස් ය. මුඛරිකම කථිකත්වය ලෙස ඔවුන් සළකන බවක් ඒ තුළින් පෙනෙන්නේ ය. දක්ෂ කථිකත්වයක් ඇති මිනිසුන් ද කතා කරන්නේ තමන්ට අනුයන දේ නොවේ නම් ඔවුන් වාචාලයින් බවට මිනිස්සු කිසිදු පැකිලිමක් නැති ව හඳුන්වා දෙන්නෝ ය. ඒ තමන්ට විරුද්ධ මතයක් ඉවසීමට ඇති නොකැමැත්ත නිසා ය.

බොහෝ විභාගවල දී මැනෙන්නේ දී ඇති දේ මතක තබා ගෙන වැමැරීමට ඇති හැකියාව ය. ඇතැම් විට බුද්ධිමත්භාවය ලෙස පටලවා ගන්නේ මේ දක්ෂතාවය ය. ඒ නිසා ම අපට අත් දකින්නට සිදු ව ඇත්තේ විභාග පාස් වූ මිනිසුන් විසින් කරනු ලබන ගොන්කම් ය. මොන්ටිසෝරි වැඩ ය.

දුර දකින කුසලතාවය සළකනු ලබන්නේ පොළොවේ පය ගසා යථාව තේරුම් ගැනීමට ඇති නොහැකියාව ලෙස ය. ළඟ නොපෙනීම ලෙස ය. ඇස් පනා පිට ඇති යථාර්ථය මග හැරීමක් ලෙස ය. ඒකාධිපති පාලනයක් යටතේ රට එක ම හිර කඳවුරක් බවට පත්වෙනු ඇතැයි යන දුර දැකීම ප්‍රතික්ෂේප කරන්නේ අද මහ පොළොවේ දක්නට ලැබෙන වත්මන් අරාජිකත්වය නොදකින්නේය යන අතුරු චෝදනාවක් ද සමග ය. සොයන්නේ ක්ෂණික විසඳුම් ය. ලැබෙන්නේ පැලැස්තර ය. එහි තාවකාලික බව පෙනෙන්නේ නැත. තාවකාලික සුවයෙන් සැනසෙන මේ කෙටි දුර දකින්නන්ට තුවාලය ඇතුළතින් ඔඩු දිවිම ගැන එහෙමට තැකිමක් නැත. තාවකාලික සුවය ප්‍රායෝගික බව ඇදහේ. එය ම සුවය බවට විශ්වාස කෙරේ. ඒ යටින් ඔඩු දුවන තුවාලය නැවත මාරාවේශව මතු වන තෙක් ය.

අනාගතය තේරුම් ගත හැක්කේ න්‍යායිකව එය කෙසේ වනු ඇති දැයි ගොඩ නගා ගැනීමෙන් ය. වත්මන තේරුම් ගත හැක්කේ ප්‍රායෝගික ව එය විඳිම තුළ ය. මේ දෙක දැකිය හැක්කේ දෙවිදියකට ය. ප්‍රශ්නය එක් විදිහකට දකින පුද්ගලයාට අනෙත් විදිහ නොපෙනිම ය. ඔහුට පෙනෙන දර්ශණයෙන් අන්ධ වි අනෙක මග හැර යෑම ය.

විසඳුම කොහි ද?

විසඳුම ඇත්තේ සමස්ථය දැකිමට සමත් විම තුළ ය. එක ම දේ තුළ සාධනියත්වය ද නිශේධනියත්වය ද එකවර දැකීමට හැකි විම තුළ ය. කළු හා සුදු හැටියට වෙන් කරන්නට ඉක්මන් වෙන්නේ නැති ව දෙක මිශ්‍ර විමෙන් සෑදුනු අළු පාට පිළිගැනිමට හැකි වීම තුළ ය.

සමාන යැයි එකවර හැඟෙන දෙකක් තුළ ඇති සියුම් විශමතා තේරුම් ගැනීමට හැකි වීම තුළ ය.

යමක් එහි ප්‍රතිපක්ෂය ලෙස දැකීමට අප පොළඹවන අපේ මානසික දුර්වලතා, නැඹුරුතා සහ පක්ෂපාත කම් පිළිබඳව සංවේදි වීම තුළ ය. අනෙකා කරන විට වැරැද්දක් වන දෙයක් අපේ එකෙකු කළ විට හොඳ වන්නට විදිහක් නැතැයි යන අවබෝධය තුළ ය. අනෙකාට දැනෙන්නේ ද අපට දැනෙන වේදනාවම බව පසක් කිරීමට අපට ඇති හැකියාව තුළ ය.

වත්මන විඳීමත් ඒ හරහා එය තේරුම් ගැනිමත් අනාගතය න්‍යායිකව දැකීමත් ඒ හරහා වඩා යහපත් අනාගතයකට පාර කපා ගැනීමත් අවශ්‍යය යන අවබෝධය තුළ ය. ඒ දෙකින් එකක් තෝරා ගැනීම වෙනුවට ඒ දෙකම නිසි තුලනයකින් තෝරා ගැනීමට ඉදිරිපත් වීම තුළ ය.

ඒ සියල්ලට බුද්ධියක් අවශ්‍ය ය. කටපාඩම් කර විභාගයක දී එය වැමෑරිමෙන් ප්‍රදර්ශනය වන දක්ෂතාවයට එහා ගිය බුද්ධියක් ඊට අවශ්‍ය ය. බුද්ධියට ක්‍රියාත්මක වීමට ඉඩ දීමට නම් ඒ සියල්ලට අමතරව සංයමය ද අවශ්‍ය ය. එකවර දැනෙන දෙයට යටින් තිබෙන ගැඹුර අවබෝධ කර ගත හැක්කේ එවැනි සංයමයක පිහිට ඇතුව ය. නැතිනම් සිදු වන්නේ සිතට නැගෙන මුල් සිතුවිල්ලෙන් ක්‍රියාත්මක වී සියල්ල අනා ගැනීම ය. අද රටේ බොහෝ දෙනෙකුට සිදු ව ඇති සේ අනාගැනීමට ය. කොළේ ඉරා ගැනීමට ය. ඇඟේ හලා ගැනීමට ය.

සමාජය අපට පෙන්නන “පස්ස“

d01_01102018_FRR_CMY

තරුණ විය ජවයෙන් ද අපේක්ෂාවලින් ද නැවුම් අදහස් වලින් ද පිරුණු සමයකි. සම්මතයන්ට පිටුපාන්නට ඒ වයසේ දරුවන් කැමති ය. විහිළුවට උන් කැමති ය. ජීවිතය වැඩිහිටියන් මෙන් මහ බර සාරව ඔවුන් ගන්නේ නැත. උන් කැමති සැහැල්ලුවෙන් ඉන්නට ය. විනෝද වන්නට ය. ඒ වයසේ “වැරැද්ද“ ය. ඒ වයසේ දරුවන්ගෙන් යම් කෙනෙකු වැඩිහිටියෙකුගේ සංයමය අපේක්ෂා කරන්නේ නම් එවැන්නෙකු කවදාවත් තරුණ වයස අත් දැක නැති එකවර වැඩිහිටි තත්වය ලද එකෙකැයි කියන්නට සිදු වේ.

මේ සියල්ල සිතුනේ පස්ස පෙන්නිම නිසා රක්ෂිත බන්ධනාගාරයට යවා ඇති තරුණයන් ගැන සමාජය තුළ ඇවිල යන කතිකාව නිසා ය.

පස්ස පෙන්නා ඇත්තේ පිදුරංගල පුද භූමියට යැයි තරුණයන් දඩු කඳේ ගසන්නට බලා  සිටිනා අය ශපථ කර කියති. පිදුරංගල පුද භූමිය මේ පස්ස පෙන්නූ  තැනට කෙතරම් ඈත දැයි අප හරි හැටි දන්නේ නැත. දරුවන්ගෙන් ගේම ඉල්ලන බොහෝ අයට ද එය මේ කියන ස්ථානයට කොතෙක් නුදුරින් පිහිටියේ දැයි අදහසක් නැත. එය ඔවුන්ට අදාළ ද නැත.

සමාජ ජාලා වෙබ් අඩවි වල ද පුවත් පත් වල ද කිසිදු සංස්කරණයකින් තොරව අමු අමුවේ දැක ගත හැකි වූ ඒ පස්ස පෙන්නීම තුළ අපහාසයක් කරන ආකාරයට පස්ස පෙන්නීමක් මා නම් දුටුවේ නැත. මට එය පෙනුනේ තමන්ට එසේ කිරීමට හැකි වීම සම්බන්ධයෙන් ආඩම්බරයෙන් ඔජ වඩන කොල්ලන්ගේ විහිළුවක් ලෙස ය. අපහාසයට පස්ස පෙන්නන කොට පස්ස දික්කොට දැක්වීමක් සිදු කරන බව මගේ වැටහිම ය. එහෙම හැසිරීමක් ඔවුන්ගෙන් ප්‍රකට නොවී ය.

තරුණ වයස පහු කළ මේරුණු වැඩිහිටියන් නම් මෙවැන්නක් දෙස බලා සිනාසී අහක බලාගෙන තමන්ගේ වැඩක් බලා ගන්නවා ඇත. “කොල්ලන් කොහොමටත් කොල්ලන්“ යැයි කියමින් එය සැහැල්ලුවෙන් සළකනවා ඇත.

එහෙත් සිදු වූයේ වෙනකකි.

ආයතන වල හැසිරීම

පොලීසිය ද පුරා විද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුව ද එක් ව මහා කලබැගෑනියක් කොට තරුණයන් තිදෙනෙකුට චෝදනා ඉදිරිපත් කොට උන් දග දෙයි ලෑම දක්වා කරුණු දිග්ගැස්සුනේ ඒ නිසා ය.

පිදුරංගල පුද බිමේ අයිතිය සඳහා නඩු කියන ස්වාමීන් වහන්සේ කෙනෙකුගේ පැමිණිල්ලකට අනුව යමින් ඒ තීන්දුව දුන්නේ එම පුදබිමේ අයිතිය පිළිබඳ නඩුව අසන උසාවිය ම දැයි හරි හැටි පැහැදිලි නැත.

අස්සයා ගියාට පසු ඉස්තාලය වැහීම අපේ රටට හුරු පුරුදු කටයුත්තකි. දරුවන් හිරේ ලෑමෙන් පසු හාමුදුරුවන්ට අනුකම්පාවක් පහළ වී ඇතැයි සැළ ය. උන් වහන්සේ දැන් කියන්නේ අවවාදයක් කොට නිදහස් කළේ නම් හොඳ බව ය. දරුවන් කොලු කමට කළ දෙයක් ඒ හැටියට බාර ගන්නේ නැති ව උන් දග ගෙයි ලෑම අපට තරම් නොවන බව ය. ඇතැම් විට නුවණ පහළ වන්නේ පරක්කු වෙලා ය. නුවණ පහළ නොවෙනවාට වඩා එක් අතකට පරක්කු වී පහළ වීම හොඳ ය.

එහෙත් එහෙම කිව්වා යැයි කියා උසාවියට හෝ රක්ෂිත බන්ධනාගාරයට දැන් මේ තරුණයන් නිදහස් කිරීමට නොහැකි ය.

වාර්ථා වන විදිහට පොලීසිය පුරා විද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුව හා එක්ව නඩුව ගොනු කොට ඇත්තේ ඇප නොදිය හැකි වරදකට මේ තරුණයන්ට චෝදනා කරමින් ය. උසාවිය ද ඒ නිසා මෙහි දී අසරණ ය. මක්නිසා ද යත් එවැනි අවස්ථාවක ඇප දීමට නීතියෙන් ඉඩක් නැති නිසා ය.

මේ නඩුව දිග හැරෙන අයුරු රට බලා සිටින්නේ ඇතැම් තැනකින් ලැබෙන වාර්ථා වලට අනුව මේ කියන ප්‍රදේශය පුරා විද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුව විසින් ගැසට් කර ඇති ප්‍රදේශයක් නොවේ යැයි කියවෙන ද නිසා ය. කරුණු එසේ නම් ඊළග නඩු දිනයේ ම නඩුව අහක යනු ඇත. ඇත්ත නැත්ත උසාවියේ දී නිරාවරණය වන තුරු අපට බලා සිටීමට සිදු වෙයි.

ඇතැම් තැනකින් කියවෙන විදිහට අසභ්‍ය හැසිරීම යටතේ නඩු නොදමා පුරා විද්‍යා පනත යටතේ නඩු දැම්මේ ඒ යටතේ ඇප ලබා ගැනීමට බැරි වන නිසා ය. එක් විදිහකින් නැත්නම් තවත් විදිහකින් හෝ මේ තරුණයන්ට දඩුවම් කිරීමේ වුවමනාව තිබෙන්නට ඇතැයි ඒ අනුව සැක කරන්නට පුළුවන. දඩුවමක් දෙන්නට බැරි වුනත් රක්ෂිත බන්ධනාගාර ගත කිරීම ම ඇති ය. ඇප දිය නොහැකි වරදක් කර චෝදනා ගොනු කරන්නට ඇත්තේ ඒ නිසා යැයි කියවේ. ඉදිරියේ දි ඒවා ගැන ද අපට නිශ්චය ලෙස දැන ගත හැකි ය.

තලෙයිබාන් දේශය

හරි හැටි කරුණු ද නොවිමසා කඩි මුඩියේ මේ කටයුත්ත කළේ අද අප රට පත් ව ඇති අභාග්‍ය සම්පන්න තත්වයේ ම ප්‍රතිඵලයක් නිසා යැයි හිතන්නට හේතු තිබේ. මේ රටේ අද වන විට වඩාත් දරුණුම අපරාධය අත් වැරදීමකින් හෝ ආගමට හෝ ජාතියට අපහාසයක් කිරීම බවට පත් වෙලා ඉවර ය. අන්තවාදී මුස්ලිම් රටවල තත්වයට ම දිනෙන් දින මේ රට ද පිරිහෙමින් තියෙන්නේ ය.

ශබ්ද විකාෂණ යන්ත්‍ර භාවිතා කර ශබ්ද දූෂණයේ යෙදුනු පන්සලකට එරෙහිව පොලීසියට පැමිණිල්ලක් කළ කෙනෙකුට ගමක් එකතු වී දඩුවම් කළ බවක් අසන්නට ලැබුනේ මේ මෑතක දී ය. ආගමේ නාමයෙන් කරන ඕනෑම ජඩ වැඩක් ඉවසිය යුතු ව තිබෙන තත්වයක් යටතේ ඊට කරන ලද “අපහාසයක්“ සුළු කොට සළකන්නට ඉඩක් නැත.

“බුදුන්ගේ රස්තියාදුව“ නැමැති පොත අරබයා පොලීසිය සමග එක් වී නැටූ නාඩගම තුළ ද ඇමතිවරයෙක් ද සම්බන්ධ කරගනිමින් “තරුවන් සරණයි“ වැනි ගුවන්විදුලි නාටක ගණනාවක් තහනම් කරමින් නැටූ තොවිලය තුළ ද අප දුටුවේ අපහාසයක් නොව අපහාසයක් යැයි සැක සිතෙන දෙයකට පවා කුඩා හෝ ඉඩක් දීමට අදහසක් නැති බව ය.

ප්‍රශ්නයකට ඇත්තේ එමෙන් දහස් ගුණයක අපරාධයන් දෙස ඇහැක් ඇරලාවත් නොලබන, වචනයක්වත් නොකියන, දෙනෝ දාහක් දෙනා, වීරයන් වී, මේ අන්තවාදී කටයුතු වෙනුවෙන් පැකිලීමකින් තොරව ඉදිරිපත් වීම ය. අපහාස ගණයට ටිකක් ඈතින් අල්ලා ඇද දැමිය හැකි මෙවැනි කටයුතු, අද දවසේ මේ පුණ්‍ය භූමිය තුළ සිදු වන එක ම වැරැද්ද යැයි ගැනීම ය.

මෙය බුද්ධාගමට විශේෂ වූ කාරණයක් ද නොවේ. මෑතක දී ආගමික පූජකවරයෙකුගේ නොපනත් කම් හෙලිදරව් කළේ යැයි කියා පල්ලියෙන් එලවා දැමීමට එක් ගමෙක කාන්තාවන් ලක් වූයේ යැයි ද වාර්ථා වී තිබුනේ ය. ප්‍රශ්නය නොපනත් කම් කිරිම නොවේ. ඒවා එලිදරව් කිරිම ය. ආගමට අපහාසයක් සිදු වන්නේ ආගමික පූජකවරුන්ගේ නොපනත් කම් වලින් නොවේ. ඒවා ආගම් අදහන්නන් විසින් ම එලිදරව් කිරීමෙනි.

ආගම රැකීමේ ව්‍යාපෘති යන දුර ඒක ය. ඒ අතින් රට පත් වෙමින් තිබෙන්නේ අතිශයින් ශෝචනීය තත්වයකට ය. උඩින් ලස්සණට තියා ගන්නට දඟලන ඒ සඳහා අන්තයකට වුව ද යා හැකි, බොරුව ද යොදා ගත හැකි, එහෙත් ඇතුළතින් කුණු වෙමින් තිබීම ගැන වගේ වගක් නැති තත්වයක ය.

තවදුරටත් බලාපොරොත්තු තැබිය හැකි ය

සතුටු විය හැකි එක් කාරණයක් පමණක් ඉතිරි ව තිබේ. මේ අන්තවාදය නිසා ම එහි අනිටු බලපෑම තේරුම් ගනිමින් ඉන් ඈත්ව සිටීමට පමණක් නොව එලිපිට විරුද්ධ වීමට ද සැළකිය යුතු පිරිසක් ඇතිවෙමින් තිබීම ය. මේ තරුණයන් සම්බන්ධ සිද්ධියේ දී පැමිණිල්ල කළ ස්වාමීන් වහන්සේට ම එය අකුළා ගැනීමට සිදු ව තිබීමෙන් සනිටුහන් කරන්නේ ඒ සාධනීය ආරංචිය ය.

මේ නඩුව දිග හැරෙන හැටි බලා සිටීම වැදගත්  වන්නේ මේ තුළින් බොරු කළ නිලධාරීන් හඳුනා ගැනීමටත් ඒ නිලධාරීන් නියෝජනය කරන ආයතන වල සැබෑ ස්වරූපයන් හඳුනා ගැනීමටත් නිලධාරීන් වැරදි කර ඇත්නම් ඒ සම්බන්ධයෙන් උසාවිය පනවන දඩුවම් දැන ගැනීමටත් අපට ඉඩක් ලැබෙන නිසා ය.

ඊට අමතරව අපට මේ මුළු සංසිද්ධියම ආගමික අන්තවාදීන් ගැන නැවත හිතන්නට ද ඔවුන් අප වෙනුවෙන් තනන්නට යන රට කෙබඳු වේදැයි හිතන්නට ද අවස්ථාවක් සපයා දී ඇත. ඒ ගැන පස්ස පෙන්නූ කොල්ලන්ට අප ස්තුති කළ යුතු ය.

කානගී මෙලන් ඇමරිකාවේ ඇති ප්‍රසිද්ධ සරසවිවලින් එකකි.  මීට වසර කීපයකට ඉහත දී එහි පැවැත්වූ කලා උළෙලකදී එක් තරුණ සිසුවියක් පාප් තුමාගේ තොප්පියක් පැළද නිරුවතින් රග පෑ භූමිකාවක් එම සරසවියේ පමණක් නොව ඒ අවට ප්‍රජාවගේ ද තියුණු සංවාදයන්ට භාජනය වී තිබිණි.

ඇතිවෙමින් තිබුනු සංවේදීත්වය නිසාම සරසවි පාලනය විසින් මේ සිද්ධිය විමසා වැරැද්දක් සිදුවී ඇත් ද එසේ නම් ඒ සම්බන්ධයෙන් ගත යුතු පියවර කුමක් දැයි නිර්ණය කරනු පිණිස කමිටුවක් පත් කර තිබුනේ ය.

එහි නිගමනය වූයේ එම සිසුවිය සරසවියේ කිසිදු නීතියක් කඩා නොමැති බවත් එහෙත් රටේ නිතීයක් කඩා ඇති නිසා ඒ සම්බන්ධයෙන් රටේ නීතිය යටතේ ගන්නා යම් නීතිමය ක්‍රියාමාර්ගයක් වෙත් නම් ඒ සදහා සරසවියේ සහය ලබා දෙන බවත් ය. ඒ ගැන සරසවි ප්‍රජාවට දන්වමින් එහි පාලනාධිකාරිය යවන ලද පණිවුඩයේ මෙසේ සදහන් වී තිබිණි.

කානගී මෙලන් සරසවිය තුළ නිදහසේ අදහස් ප්‍රකාශ කිරීමට ඇති අයිතිය සුරක්ෂිත කර ඇති නිසා පාප් තුමා හාස්‍යයට ලක් කිරීම වැරැද්දක් හැටියට පාලන අධිකාරිය නොසළකයි. එහෙත් රටේ නීතියට අනුව නිරුවතින් පෙනී සිටීම අවිනීත නිරාවරණය යටතේ දඩුවම් ලැබිය හැකි වරදකි. සරසවිය රටේ නීතියට ගරු කරන අතර ඊට යටත් ය. ඒ නිසා සිසුවියට විරුද්ධව රටේ නීතිය යටතේ ගනු ලබන ක්‍රියාමාර්ගයන්ට සහය පළ කරන සරසවිය ඊට අමතරව සිසුවියට එරෙහිව සරසවිය තුළ පරීක්ෂණයක් පැවැත්වීමට අපේක්ෂා නොකරයි. මෙය සරසවි ප්‍රජාවට අපේ ආචාර ධර්ම පද්ධතිය නැවත විමසුමකට ලක් කිරීමට ලද අවස්ථාවක් ලෙස ද පාලනාධීකාරය සළකයි. නිදහසේ අදහස් ප්‍රකාශකිරීමට අපට ඇති අනුලංඝනීය අයිතියට ගරු කරන අතරේ ඒ අයිතිය වඩාත් වගකීමකින් යුතුව පාවිච්චි කිරීම කෙරෙහි ද අපේ අවධානය යොමු විය යුතු බව මේ සිද්ධිය මගින් නැවතත් අවධාරණය කෙරේ.

හැම දෙයක් ම අඳුරු නැත

හැම එකක් ම පටලවා ගන්නා අපේ ආයතන මෙන් නොව සියල්ල ලිහා වෙන් කර දැකීමට සමත් වන ඒ නිසා ම තම වපසරිය පටලවා නොගන්නා එවන් ආයතන රටකට වාසනාවන්ත ය.

එහෙත් අපට ඇත්තේ සිය නිල රාජකාරි වපසරිය පසෙකලා ආගමත් සමග රාජකාරිය පටලවා ගත් ආයතනයන් ය. ආගම වෙනුවෙන් කඩේ යන ආයතනයන් ය. ඒ හරහා ආගම ද අවසානයේ හෑල්ලුවට පත් කරන ආයතනයන් ය.

උසාවිය සිය ක්‍රියාකාරිත්වය මගින් තමන් එසේ නොවන බව බොහෝ අවස්ථාවල ප්‍රකට කර තිබේ.

සන්ධ්‍යා එක්නැලිගොඩ මහත්මියට උසාවිය තුළ තර්ජනය කිරීම සම්බන්ධයෙන් ද උසාවියට අපහාස කිරීම සම්බන්ධයෙන් ඥානසාර හිමියන්ට දඩුවම් දීමට අධිකරණය පසු බට වූයේ නැත. උසාවියට අපහාස කිරීමේ චෝදනාව සම්බන්ධයෙන් ගෙනෙන ලද ඇපෑල ද අභියාචනා අධිකරණ විසින් නිශ්ප්‍රභා කරන්නට යෙදුනේ ය.

එහෙත් සෙසු ආයතන සම්බන්ධයෙන් අපට එසේ පැවසිය නොහැකි ය. මෙතැන දී නම් පොලිසිය ද පුරා විද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුව ද එක්ව කුමන්ත්‍රණය කර තිබෙන්නේ මේ තරුණයන්ට පාඩම් ඉගැන්වීමට ය. නීතිය නිවැරදිව ක්‍රියාත්මක කිරිමට නොවේ. මෙය අපේ ආයතන බොහෝමයක දක්නට ලැබෙන රෝගයකි. සිය වපසරිය හරියට කුමක් දැයි හඳුනා ගැනීමට අසමත් කම එම රෝගයේ ප්‍රධාන රෝග ලක්ෂණයකි.

මෑතක ම උදාහරණය අපට ලැබෙන්නේ ජාතික රූපවාහිනියෙනි. ඒ ආගමික සහ ගුප්ත විද්‍යාධරයන්ගේ විරෝධය මත “යථාරූප“ නමැති අධ්‍යාපනික වැඩ සටහන අකුලා ගැනීමෙන් එම ආයතන පෙන්නුම් කළ හැසිරීමෙනි. ආගමික විශ්වාසවලට විවේචනයක් වෙතැයි යන්න හා ඒ නිසා ඒවා හෑල්ලුවට ලක් වෙතැයි යන්න නිසා එම වැඩසටහන නතර කර දමන ලදැයි වාර්ථා විය. ජාතික මාධ්‍යයක වගකීම ජනතාවට ඇත්ත දැන ගැනීමට සැලැස්වීම ය. ඇත්ත යම් මතවාදයක් හෝ දර්ශනයක් අභියෝගයට ලක් කරන්නේ ද යන්න එහි දී අදාළ වන්නේ නැත.

අප ඊළග කියන්නට යන කතාව ආගමට කරන අපහාසයක් යැයි අප විසින් අනිවාර්යයෙන් ම සළකන, එයිනුත් නොනැවතී කළ එකා පසු පස හඹා ගොස් ඔහුට අමතක නොවන පාඩමක් උගන්වන්නට අප රටේ බොහෝ දෙනෙකුට සිතෙන, හැසිරීමක් සම්බන්ධයෙන් බෞද්ධ හිමිනමක් වූ අජාන් බ්‍රහ්ම වංශ හිමියන් විසින් දරණ ලද අස්ථානයක් පිළිබඳව ය.

අපහාසය මගහැරීම

අජාන් බ්‍රහ්මවංශ හිමියන් ඕස්ට්‍රේලියාවේ පදිංචිව සිටින බ්‍රිතාන්‍ය ජාතික ස්වාමීන් වහන්සේ නමක් වුව ද ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධයන් ද ගරු කොට සළකන ස්වාමීන් වහන්සේ නමකි. එක් ජනමාධ්‍යවේදියෙකු උන් වහන්සේ අමාරුවේ දමනු පිණිස ප්‍රශ්නයක් නගා තිබේ. ඒ ඔබ වහන්සේ ඉදිරියේ දී කවුරුන් හෝ සද්ධර්මය අඩංගු පොතක් කක්කුස්සි වලකට විසි කළොත් ඔබ වහන්සේ කුමක් කරන්නේ ද යන්න ය. මඳක් කල්පනා කළ උන්වහන්සේ කීවේ තමන් පයිප්ප වැද්දුම්කරුවෙකු කැඳවන බව ය. හේතුව පැහැදිලි ය. මේ නිසා සිදු විය හැකි ලොකු ම ප්‍රශ්නය නළ මාර්ගය අවහිර වීම ය. වෙනත් විදිහකින් උන් වහන්සේ කීවේ ඉතිරිය ඒ තරම් සැලකිය යුතු නැති බව ය. අපේ රටේ ඊනියා බෞද්ධයින් නම් එවැන්නකට දෙන උත්තරය හාත් පසින්ම වෙනස් වන්නට ඉඩ තිබේ.

මේ කතාව අපට කියන්නේ ආගමකට අපහාස කිරීමට ඔවැනි ක්‍රියාවලින් බැරි බව ය. බුදු රජුන්ට අපහාස කිරීමට පින්තූරයක් ඇඟේ කොටා ගැනීමෙන් බැරි බව ය. සෙරෙප්පුවකට, ධර්ම චක්‍රය ලෙස කෙනෙකුට පෙනෙන, නැවක සුක්කානමක් යෙදීමෙන් බැරි බව ය. පිදුරංගල පුණ්‍ය භුමියට අපහාස කිරීමට “පස්ස“කට පුළුවන් නොවන බව ය. එවැනි ක්‍රියා සම්බන්ධයෙන් කළ යුත්තේ නොසළකා හැරීම බව ය. එවැන්නකින් ප්‍රලය වීමෙන් කරන්නේ ඒවාට අනවශ්‍ය වැදගත් කමක් ලබා දීම බව ය. තලෙයිබාන් බෞද්ධ දේශයක් බවට මෙසේ ශ්‍රී ලංකාව පත් කිරිමෙන් කරන්නේ මෙය ජීවත් වීමට සුදුසු නොවන රටක් හැටියට භෞතීස්ම කිරිම බව ය. එයින් තවදුරටත් කරන්නේ තම අදහස් විවෘතව පළ කිරීමට ඉඩ හසර තිබෙන, විචාරයට අවසර තිබෙන, දර්ශනයක් මිනිසුන් හිර කරන තිරශ්චීන ආගමක තත්වයට පිරිහෙලීම බව ය.

අගරද ගුරු මැල්කම් රංජිත් හිමිපාණන් කිවේ ආගම් මානව හිමිකම් වෙනුවෙන් පෙනී සිටින බව ය. එහෙත් ඒ බවක් නම් ආගම්වල ක්‍රියාකාරිත්වයෙන් පෙන්නුම් කරන්නේ නැත.

තරුණයන් පස්ස පෙන්නන්නට ඇත්තේ සෙල්ලමට ය. උන්ට දඩුවම් කරමින් සමාජය මෙසේ අපට පස්ස පෙන්නන්නේ සිරාවට ය. වෙනස ඒක ය.

බොරුව ඇත්තක් කිරීම

බොරුව ඇත්තක් කිරීම

ඇස්කිමෝවරුන්ට අයිස් විකිණීමට සාර්ථක අලෙවිකරුවකුට හැකි යැයි කියන්නේ විහිළුවට ම නොවේ. අලෙවිකරණයේ දී ඇතැම් විටක සිදු වන්නේ ඒක ය. කළ යුත්තේ නැති දෙයක් ඇතැයි පෙන්නීම ය. නැතිනම් ඇති දෙයක් නැතැයි පෙන්නීම ය. කොළේ වහලා ගැහීම ය.

ගරිල්ලා මාකටින් වල දී සිදු වන්නේ මේ කරන බොරුව කිහිප ගුණයකින් විශාල වීම ය. ඒ සඳහා බොරුව පිම්බවීමට මුදල් වියදම් කිරීම ය. අතිශය ආක්‍රමණශීලි පිළිවෙතක් අනුගමනය කිරීම ය. විශාල ශබ්දයක් ඇති කිරීම ය. යෝධ පින්තූරයක් නිර්මාණය කිරීම ය. ලස්සණ සිත් කා වදින සැරසිල්ලකින් ඇන්දීම ය. ලොකු පිරිසකගේ ආශිර්වාදය ඇතැයි පෙන්නීඹ ය.

ජනබලය කොළඹට ගෙනාවේ ඒකට ය. එතැන තිබුනේ දේශපාලනය නොව මාකටින් ය.

ප්‍රශ්නය තිබුනේ ආණ්ඩු විරෝධීන් එකතු කිරිම නොවේ. හිස් ගෙඩි එකතු කිරීම ය. ඉතින් ඒ සඳහා උපයෝගී කර ගැනුනේ දේශපාලන මතට ද වඩා බලවත් භෞතිකව පානය කළ හැකි මත්පැන් ය. ඇතැම් දෙනෙකු කියන විදිහට ලයිට් කණු උඩට බඩ ගෑවේ ඊටත් වඩා ස්ට්‍රොන්ග් බඩු ය.

සෙනගට කීවේ එන්නට ය. ඉතින් ඔවුන් ආවෝ ය. ඇවිත් ගියෝ ය. ඔවුහු කොළඹ බලා ආපහු ගියෝ ය. කරන ලද සංග්‍රයන් භුක්ති විඳ ඊට ප්‍රතිඋපකාරයක් ලෙස නමුත් ලකුණු කොට ගියෝ ය.

බලාපොරොත්තු වූ විරෝධයක් මතු වූයේ නැත. සමහරුන්ට අනුව 9 වන විට බොහෝ දෙනෙකු ආපසු ගමන අරඹා තිබුනේ ය. මධ්‍යම රාත්‍රිය තෙක් හිටියේ දෙදහසක පිරිසක් බව කියවේ. මේ සංඛ්‍යාලේඛන වල ඇත්ත නැත්ත කෙසේ වුව ද ජනබලය කොළඹට සෝඩා බෝතලය ඇරියාට එහා දෙයක් සටහන් කළේ නැත.

ආණ්ඩුව කෙරෙහි විරෝධයක් නැතැයි එයින් අදහස් වන්නේ නැත. එහෙත් වීදි බැස හෙට පෙරලා දමන්නට තරම් විරෝධයක් තවම නැත. ඔළු ගෙඩි වලට ඉඩ දී ආණ්ඩු විරෝධීන් කලින් ගෙදරට සේන්දු වූයේ ද සමහරු ගෙදර ම නැවතුනේ ද ඒ නිසා ය.

ගරිල්ලා මාකටින්

මාකටින් වලින් චන්දයක් දිනිය හැකි නමුත් එයින් පමණක් ආණ්ඩුවක් පෙරලිය නොහැකි ය. මාකටින් වලින් යම් භාණ්ඩයක් ජනප්‍රිය කළ හැකි නමුත් එයට පමණක් මිනිසුන්ගේ සිත් දිගුකාලීනව දිනා ගත නොහැකි ය. සන්නාමයක් ගොඩ නගා ගත නොහැකි ය. ඒ සඳහා මාකටින් වලට අමතරව භාණ්ඩය ද විශ්වාසනීය විය යුතු ය. ගැනුම් කරුවෙකු දෙවැනි වතාවට ගන්නේ ඒ විශ්වාසය පළමු ගනුදෙනුවෙන් ඇති කර ගත හැකි නම් පමණ ය.

ඒ වුනාට එක් වතාවක් මිනිසුන්ගේ ඇස් වලට වැලි ගැසීමට මාකටින් වලින් පුළුවන් ය. බොරුව තාවකාලිකව සමාජ ගත කිරීමට එයට හැකි ය. ඒ සඳහා කරන එක් උපක්‍රමයක් නම් බොරුව නැවත නැවතත් කීම ය. එක වරකින් නොනැවතී දස දහස් වාරයක් ජප කිරිම ය.

එයින් පදම් වුනු පසු අලුත් බොරුවක් හොයා ගන්නට සිදු වන්නේ ය. ඊට හේතුව පරණ බොරුව කාලයාගේ ඇවෑමෙන් කල් ඉකුත් වීම ය. නිතර දකින කුකුළාගේ කරමලය මෙන් සුදු වීම ය.

ඉන්දියානු ඇම්බියුලන්ස් යනු අවදානම් සහගත ගිලන් රථය කැයි කියූ බොරුව දැන් පරණ ය. ඒ නිසා ජනබල උද්ඝෝෂණයට පැමිණ ලෙඩ වූවන් ගෙන යෑමට කිසි අවුලක් නැතිව ඒවා භාවිතා වුනු බව වාර්ථා වුනේ ය.

ඉන්දියාවත් සමග ඇති කරගන්නට හදන එට්කා ගිවිසුම අර පරණ ගිලන් රථයෙන් දැන් විස්ථාපනය කළ යුතු ය. බිල්ලා එහෙම ම ය. වෙනස් වන්නේ බිල්ලාගේ ස්වරූපය ය.

අඩන ළමයි අල්ලන් යන බව කියන බිල්ලා කිසි දවසක නොපැමිණෙන බව කාලයක් යන කොට ළමයෙකුට ඒත්තු නොයා ඉඳීවි ද? තවම දැක නැතත් ඇති කර තිබෙන පින්තූරය භයානක නිසා කුඩා කාලයේ ළමයෙකුව බය කිරීමට ඒ කිසි දා නිශ්චය ලෙස දැක නැති බිල්ලා ප්‍රමාණවත් ය. මෙය පට්ටපල් බොරුවක් බව දැන ගන්නේ ළමයා වැඩිහිටියෙකු වූ විට ය. ඒත් හැම ළමයෙකුම වැඩිහිටියෙකු වන්නේ නැත. අප රටේ වැඩියෙන් ඉන්නේ බිල්ලන්ට තවමත් බය වෙන වැඩිහිටි බබාලා ය.

බොරුව පාපයකි. බොරුව වැරැද්දකි. එහෙත් විවාදය ඒ සම්බන්ධයෙන් නොවේ. බොරුවෙන් ජීවත් වීමෙන් ප්‍රතිඵල ලබා ගත හැකි ද යන්න ය. එය වැදගත් වන්නේ බොහෝ දෙනෙකු ප්‍රතිඵල ලැබේ නම් පාපයක් ද වැරැද්දක් ද යයි සිතන්නේ නැති නිසා ය. පන්සිල් තියෙන්නේ ගන්නට මිසක් පිලිපදින්නට නොවන නිසා ය.

ඔවුහු තම මතය සනාථ කරන්නට බණ ටෝක් ද දෙන්නෝ ය. ඒ අරමුණ හොඳ නම් බොරු කීම ඇතුළු වෙනත් ඕනෑම මගඩි වැඩක් කිරීම ප්‍රශ්නයක් නොවන බව ය. බුදු බණේ එහෙම දෙයක් නම් කියා නැත. ඒත් දැන් තියෙන්නේ සංශෝධිත බණ ය.

බොරුවෙන් ලබන ප්‍රතිඵල

අප බොහෝ දෙනෙකුගේ අත්දැකීම විය හැක්කේත් ඒ නිසා ම විශ්වාසය විය හැක්කේත් බොරුවෙන් ප්‍රතිඵල ලබා ගත හැකි ය යන්න ය. ඒ සඳහා කොතෙකුත් උදාහරණ අපට සැපයිය හැකි ය. ඒ නිසා ම එය පහසුවෙන් ඉවත ලා හැකි අදහසක් නොවේ. එහෙත් තවදුරටත් විමසිය යුතු එකකි. එසේ කියන විට බොහෝ දෙනෙකු නොනගන ප්‍රශ්නය නම් එය කොතෙක් කලකට ද යන්න ය. ඊළගට නොනගන ප්‍රශ්නය නම් බොරුව නිරාවරණය වූ විට කුමක් සිදු වේද යන්න ය.

දෙදෙනෙකු අතර සම්බන්ධයක පදනම විශ්වාසය ය. එය ඉතා ඈත අතීතයේ දී පවා සම්බන්ධයක පදනම ලෙස සැළකිණි. විශ්වාසා පරමා ඥාතී යන බුදු වදනෙන් ප්‍රකාශයට පත් වූයේ එය ය.

දෙදෙනෙකු අතර සම්බන්ධයක් එයින් එක් අයෙකු විසින් කරන ලද බොරුවක් නිසා විශ්වාසය කඩ කිරීමක් නිසා බිඳී යා හැකි ය. එය තුන්වැන්නෙකු කරන මැදිහත් වීමක් නිසා ද බිඳී යා හැක්කේ ය. එහි දී ද භාවිතා වන්නේ බොරුව ය.

අප මතක තබා ගත යුත්තේ බොරුව ජය ගන්නේ එය බොරුවක් බවට අනාවරණය වන තෙක් පමණක් බව ය. එහි පැවැත්ම කෙටි කාලීන බව ය. එහෙත් ඒ කාලය තුළ සියල්ල බොරුව හරහා අත් කර ගන්නට කෙනෙකුට හැකි ය. සම්බන්ධය බිඳ වැටුන ද අවශ්‍ය සියල්ල ඒ කෙටි කාලය තුළ බොරු කාරයා විසින් ලබා ගෙන තිබේ. ඉස්තාලය වහන විට අශ්වයා පැන ගිහින් ය. බොහෝ විට බොරුව සාර්ථක යැයි කියන අය උදාහරණයට දක්වන්නේ මෙවැනි අවස්ථා ය.

බොරු කියා බලයට පත් වන දේශපාලනඥයා ගෙදර යන්නේ තමන්ගේ භාරයට පත් දෙයින් ලොකු කොටසක් ද රැගෙන ය. උන් බලා සිටියදී පොහොසත් වන්නේත් මහත් වෙන්නේත් ඒ නිසා ය. කොමියුනිකේෂන් කඩයකින් ආරම්භ කළ ජීවිතය බලා සිටිය දී විශ්මය ජනක ව්‍යාපාරයක් බවට පත් වන්නේ ඒ නිසා ය. ඩේසි ආච්චිලාට මැණික් මලු ලැබෙන්නේත් බොහෝ දේශපාලනඥයන්ට සල්ලි මලු හෝ බර චෙක් ලැබෙන්නේත් මහල් ප්‍රසාද ලැබෙන්නේත් ඒ නිසා ය.

බොරුව බොරුවක් බව අනාවරණය වූ පසු ඊට දඩුවම් ලැබෙන්නේ නම් මිනිසුන් බොරු කරන්නට, බොරු කියන්නට, පෙර දෙවරක් සිතා බලනු ඇත. එවෙලේ බැරි වුවත් පසුව හෝ බොරුවට දඩුවම් ලබා දිය හැකි ය. බොරුවෙන් ලබා ගත් සියල්ල නැවත ආපසු ලබා ගැනීමට උත්සහ දැරිය හැකි ය. එහෙත් බොරුව රජයන සමාජයක එය අමාරු කාරණයකි. මක්නිසා ද යත් බොහෝ දෙනෙක් බොරුකාරයන් නිසා ය. සත්‍යය වෙනුවෙන් පෙනී සිටින අතලොස්ස බොරුකාරයින්ගේ සිර කාරයින් බවට පත් ව කිසිවක් කර ගත නොහැකිව පසුවන නිසා ය. බොරු කාරයන් රැක ගන්නට තව බොරු කාරයන් ඉදිරිපත් වන නිසා ය.

අද දවසේ පවා බොරු කාරයින් පාරම් බාන්නේ ඉතින් අප අල්ලා ගත්තා දැයි අසමින් ය.

ඒ නිසා ම දඩුවම් ලැබෙන්නේ නම් ඒ ඊළග ආත්ම භවයේ දී විය හැකි තරමට එවැනි රටක තත්වය ඔඩු දුවා තිබෙන්නට පුළුවන. එයින් කියන්නේ බොරුව අනාවරණය වුව ද එහෙමට සිදු වන දෙයක් නැති බව ය. දත් මිටි කා දරා ගන්නවා හැරෙන්නට කළ හැකි දේ අල්ප බව ය.

බොරුව සත්‍යය ලෙස

ඊටත් අමතරව බොරුව රජයන සමාජයක බොරු කාරයන්ට සෙසු මිනිසුන් යටපත් කර ගත හැකි ය. බොරුව සත්‍යය ලෙස සමාජ ගත කරන්නට ද හැකි ය. බොරුවෙන් ලබා ගත් මුදල් භාවිතා කර මිනිසුන් නිහඩ කරන්නට හැකි ය. නැතිනම් උන් අතුරුදහන් කරන්නට ද හැකි ය. භෞතිකව පමණක් නොව ආයතනිකව ද අතුරුදහන් කරන්නට හැකි ය (ඒ සඳහා කළ යුතුව ඇත්තේ එහෙම කෙනෙකු නැතැයි සළකා වැඩ කිරීම ය).

එක බොරුකාරයෙකු ඉවත් කර සම්බන්ධ විය හැක්කේ තවත් බොරු කාරයෙකු සමග පමණක් නම් බොරුවට ඉඩ දී කම්පා වෙනවා හැරෙන්නට කළ හැකි යමක් ද මිනිසුන්ට නැත්තේ ය. එවැනි තැනක සිදු වනු ඇත්තේ අඩුම හානියක් ඇති කරන බොරුකාරයා තෝරාගැනීම ය. නැතිනම් වනගත වී භාවනා කරන්නට ය. නැතිනම් තවත් ආකාරයක බොරු කාරයෙකු බවට තමන් පත් වන්නට ය.

අවසාන නිගමනය බොරුව පරාජය කිරීම අපහසු බව ය. බොරුව, බොරුව ලෙස පෙනී ගිය කල ද ඊට තවදුරටත් යෝධ ශක්තියක් තිබිය හැකි බව ය. වෙනත් විදිහකින් කියතොත් බොරුව රජයන සමාජයක, ආයතනික ලෝකයේ පමණක් නොව සමස්ථ සමාජයේ ම, බොරුවට තවමත් ආයුෂ ඇති බව ය.  එය ලෙහෙසියෙන් පසු බැස නොයන බව ය.

මේ නිසා ඇතිවන ප්‍රතිඵලය කෙබඳු වේ ද? බොරුව හා ඇත්ත අතර වෙනස හඳුනා ගැනීමට නොහැකි තරමට ව්‍යාකූලත්වයක් ඇති වීම ය. ඇත්ත බොරුව ලෙසත් බොරුව ඇත්ත ලෙසත් ප්‍රකට වීම ය. බොරුව රජයන සමාජය ඇතුළතින් හිස් වීම ය. කුහරයක් හැදීම ය. පහසුවෙන් කඩා වැටිය හැකි හුඹසක් වීම ය. මේ අර්බුදය නිසා වැඩි දිනක් නොගොහින් සියල්ල කඩා ගෙන වැටීම ය. බොරුව කඩා ගෙන නොවැටෙන තැනක මෙසේ කඩා ගෙන වැටෙන්නේ බොරුව රජයන සමස්ත සමාජයම ය. එසේ නැත්නම් ඒ මත යැපෙන ආයතනය ය.

ඒ නිසා ම කෙටිකාලීනව කෙසේ වෙතත් දිගු කාලීනව බොරුව පරදින්නේ ය. බොරුවට ගහන මුක්කු ද සමග එය කඩා වැටෙන්නේ ය. බොරුව දරා සිටින සමාජය සමගම එය කඩා වැටෙන්නේ ය.

බොරුව කරන්නේ බොරුව සඳහා නොවේ. බොරුව වංචාව හා දූෂණය සඳහා ය. ඒවා සැඟවීම සඳහා ය. ආයතන හා සමාජය කඩා වැටෙන්නේ බොරුවට වහං වී එන මේ දූෂණය හා වංචා නිසා ය. එ් දෙකේ නිවුන් සොහොයුරන් වන නාස්තිය හා අකටයුතු කම් නිසා ය. අසමත්ජාති වැඩ නිසා ය.

ඇත්ත අනාවරණය විම

බොරුවට ඉඩ නැති සමාජයක මේ තත්වය වෙනස් ය. බොරුව අනාවරණය වූ වහාම එහි කර්තෘවරු කඩා වැටෙන්නා හ. ඔවුහු ඉක්මණින් දඩුවම් ලැබීමට ලක්වන්නෝ ය. ඇතැම් සමාජවල ඔවුහු මුළුමණින් පිටමං කරනු ලබන්නා හ.

ඒ නිසා බොරුව බැහැර කළ හැකි නම් හොඳ ය. කෙටිකාලීනව නැත්නම් දිගු කාලීනව හොඳ ය. බොරුව පිළිකෙව් කරන සමාජයක්, ආයතනයක්, හැදිය හැකි නම් හොඳ ය.

බොරුව පැරදිය හැක්කේ ඇත්ත දැන ගැනීමෙනි. ඒ සම්බන්ධයෙන් තොරතුරු දැන ගැනීමේ පනත විශාල මැදිහත් වීමක් කරන්නේ ය.

බොරුව පරදවා මදි ය. ඊට දඩුවම් කළ හැකි නම් තවත් හොඳ ය. ඊටත් වඩා හොඳ එය ඉක්මණින් එලි පහලියට ගෙන නිරාවරණය කළ හැකි නම් ය. ඊටත් වඩා හොඳ බොරුවට ඉඩ නැති ආයතනයක් බිහිකළ හැකි නම් ය. ඒ ආයතනයේ කටයුතු පාරදෘෂ්‍යව සිදු කිරීමෙනි. සියලු පාර්ශවකරුවන්ට ආයතනයේ සිදු වන දේ පැහැදිලිව දැක ගත හැකි ක්‍රමවේදයන් සකස් කිරීමෙනි. ඒ තුළ බොරුවට පවතින්නට ඇති ඉඩ අවුරා දැමීමෙනි.

බොරු කාරයෙකුට කියූ බොරුව මතකයේ තබා ගැනීමට අමතර උත්සහයක් දරන්නට සිදු වේ. ඇත්ත කියන කිසිවෙකුට ඒ අපහසුව නැත. එහෙත් බහුතරයක් මිනිසුන්ට මතක තිබෙන්නේ සති දෙකක කාලයක් පමණක් නම් බොරුව සති දෙකක් අල්ලාගෙන සිටියහම ඇති ය. මේ නිසා ඇතැම් විට සිදු වන්නේ එක් බොරුවක සිට තව බොරුවකට මාරු වීම ය. ඒ සංක්‍රාන්තිය තුළ පළමු බොරුව අමතක කර දැමීම ය. දෙවැනි බොරුව උඩ දමා පළමු බොරුව යටපත් කර දැමීම ය.

හතරවරං ගැසූ දේශපාලනඥයින් ජනතාව විසින් ගෙදර යැවූ කල ඊට කලකට පසු අලු ගසා දමා තව වටයකින් වේදිකාවට පිවිසෙන්නේ ඒ අනුව ය. අලුත් බොරුවක පිහිටින් නවිකරණය කරන ලද අලුත් අලෙවි වැඩසටහනක පිහිටෙන් ඔවුන්ට ඇතැම් විට නැවතත් බලයට එන්නට හැකි වන්නේ ද ඒ අනුව ය.

රටකට පමණක් නොව ආයතනයකට ද විචාරකයන් අවශ්‍ය ඒ නිසා ය. බොරුව ප්‍රශ්න කරන මිනිසුන් අවශ්‍ය වන්නේ ඒ නිසා ය. අතීතයෙන් නිරතුරුව ඉගෙන ගත යුත්තේ ඒ නිසා ය. ඉතිහාසය නැවත නැවතත් ඉගෙනීම සඳහා ආවර්ජනය කළ යුත්තේ ඒ නිසා ය. ආයතනයක පාර දෘෂ්‍යභාවය තරමට ඒ් තුළ විචාරයට ඉඩ හසර තිබීම ද බොරුව ජයගැනීම සඳහා අවශ්‍ය ඒ නිසා ය.

අලෙවිකරණය ගැන මාකටින් ගැන හැදෑරිය යුත්තේ ඒ නිසා ය. දේශපාලන සටන්, අලෙවි කරණ වැඩසටහන් වලින් වෙන්කොට හඳුනා ගත යුත්තේ ඒ නිසා ය.

දේව කන්නලව්ව

hindu god

දෙවියන් යදින්නට එන අය බොහෝ ය. එහෙත් මේ මිනිහා වෙනස් ය. වෙන අය අත මෙන් ඔහු අත මල් වට්ටි, පළතුරු වට්ටි, පූජා භාණ්ඩ කිසිවක් තිබුනේ නැත. ඊටත් අමතරව ඔහු පැමිණියේ තනිවම ය. පිරිවර නැතිව ය.

ඔහුගේ ඇස් දෙකෙන් ඇතැම් විට පලවුනේ හිස් බැල්මකි. එහෙත් හදිසියේ එය ගිනි පුලිඟු මෙන් දැල්වී නැවත නිවී යන අයුරු දිස් විය.

දේවාලය තුළට ඔහු ගියේ දෙගිඩියාවකිනි. වරෙක ඔහුගේ පියවර හදිසි කලබල ස්වභාවයක් ගත් නමුත් ඊළග මොහොතේ පය පැකුළුනාක් මෙන් පමා වන බව පෙනිණි. අවසානයේ ඔහු දේවාලය ඇතුළට පිවිසියේ ය. මඳක් දේව ප්‍රතිමාව දෙස බලා සිටි ඔහු ඉන් අනතුරුව දණින් වැටුනේ ය.

දේව ප්‍රතිමාව ඉදිරියේ දණින් වැටුනු මිනිසාගේ මුවින් පිටවූයේ බලවත් අදෝනාවකි. පුද්ගලයා අදුනාගත නොහැකි තරම් ඈත සිටින කෙනෙකුට වුව ඔහුගේ හැසිරීමෙන් හා නැගෙන අදෝනාවේ ස්ව‍රයෙන් එහි ඇති බරපතල කම හදුනා ගත හැකි වනවා නොඅනුමාන ය. හිස කෙස් කඩා දමමින් ද පපුවට ගසාගනිමින් ද ඔහු සිය කථාව වරෙක වේගවත්ව ද වරෙක නෑසෙන සිහින් ස්වරයකින් ද කියවා ගෙන ගියේ ය.

“ඇයි දෙයියනේ මාව මේ ලෝකෙට බිහිකළේ? යැයි දැඩි ස්වරයෙන් නැගුණු අභියෝගාත්මක ප්‍රශ්නයෙන් මම මඳක් පසුපසට විසිව ගියෙමි. දෙවියන් පවා ඉන් ගව්වක් දෙකක් ආ පස්සට විසිව ගියේ නැත්නම් ඒ පුදුමයෙකි.

දෙවියන් මිනිසුන් බිහි කරන්නේ නැත. එය අම්මාවරුන්ගේ රාජකාරියකි. නැත්නම් අම්මාවරන්ගේ දේව කාරියකි. එහෙත් අප අදහන දුසිමක් දහම් වලට අනුව මෙහි කෙළවරක වගකීමක් දෙවියන්ට ද තිබේ. ඒ ඇතැම් තැනක දෙවියන් අපේ කටයුතු වලට මැදිහත් වන නිසා ය. අප ඉල්ලා නොහිටින විට පවා මැදිහත් වන නිසා ය.

මද නැවතීමකින් පසු ඔහු නැවතත් යාදින්න පටන් ගත්තේ ය.

කීකරු කමේ ස්මරණය

“මං පුංචි සන්දියෙ ඉඳන්ම දෙමාපියන්ට කීකරු වෙලා හිටිය. තාත්තා කසිප්පු ගොන්නක් බීලා ගෙදර ඇවිත් රණ්ඩු කරද්දිත් ගුටිබැට දෙද්දිත් මම තාත්තට වැන්ද. උන්දෑ කියන දේකට පිටින් ගියේ නෑ දෙයි හාමුදුරුවනේ.

ස්කොලෙදි වෙන එකෙකුගේ වැරැද්දකට කිසිම හෙවිල්ලක් බැලිල්ලක් නැතිව උද්ධච්ඡ ගුරුවරයෙක් මට දවසක් නොසෑහෙන්න තැලුව. ඒත් මම කරබාගෙන ඉවසුව හාමුදුරුවනේ. අපට බොරුකරපු අපට තළලා සන්තෝස වුනු ගුරුකමට නිගා දුන්නු ගුරුවරුන්ටත් මම නමස්කාර කළා හාමුදුරුවනේ.

ගුරු‍න්ගෙන්වත් දෙගුරුන්ගෙන් වත් හරිහැටි මග පෙන්වීමක් ලැබුනෙ නැති නිසා ද එහෙම නැත්නම් මගේම කාළකන්නි කමට ද මන් දන්නෙ නැහැ මට ඉහළට ඉගෙන ගන්න ලැබුනේ නැහැ.“ ඔහු මොහොතකට නැවතුණේ ය.

මා දන්නා බොහෝ දෙනෙකු නම් කියන්නේ තමන් හැදුනේ ගුටි කෑ නිසා බව ය. එහෙත් මේ කතාව වෙනස් ය. ගුටි කා තිබුණ ද ඒවා ඉවසමින් ගුටි බැට දුන් අයට දණ්ඩ නමස්කාර කර තිබුන ද ඒ කිසිවකින් වැඩක් වී නැති බවක් එයින් කියවෙන්නේ ය. නැවතත් ඔහුගේ කට හඩ අවදි විය.

“රස්සාවක් නැතිව ළතවෙද්දි රස්සාවක් දෙනවැයි කිව්ව දේශපාලන ලොක්කො පස්සෙ මාත් ගියා හාමුදුරුවනේ. උන්දැලගේ ඔක්කොම කිළුටු මං ‍හේදුවා. උන්ට ප්‍රශස්ති කිව්වා. උන්ව කරපිටේ තියාගෙන ගියා. අන්තිමේ දි කතිරෙත් ගහල මගේ විතරක් නෙවෙයි තව කීපදෙනෙක්ගේ කතිරෙත් උන් වෙනුවෙන් ගහල ‍උන්ව බලයට පත් කරන්න දර දිය ඇද්දා. මිනිහ දින්න. බලයට පත්වුනාට පස්සෙත් උගේ බැලමෙහෙවරකම් මුරකාරකම් හයිකාරකම් ඔය ඔක්කොටම මාත් සහභාගිවුනා.

අරක්කු බෝතලේට රුපියල් පන්සීයට දාහට මම ඒ උන්දැට මගේ ආත්මය වික්කා. මම හිතුවෙ මට රස්සාවක් ලැබෙනවනම් ජිවත්වෙන්න ආදායමක් ලැබෙනව නම් කමක් නැහැ කියලයි.

දේශපාලකයෝ කොල්ලො කෙල්ලො දඩයම් කරන කොටවත් උන් කරන්නේ වැරැද්දක්ය කියල හිතන්න මට ශක්තියක්වත් ඕනෑකමක්වත් තිබ්බේ නැහැ. මට දැනටමත් ලැබෙන ලාභ ප්‍රයෝජනවලින් විතරක් නෙවෙයි, ඉස්සරහට ලැබෙන්න යන ජොබ් එකෙනුත් මම අන්ධ වෙල හිටියෙ.

හෘද සාක්ෂියේ ඇමතුම

මම කරන්නේ වැරැද්දක්ය කියල හිතුන වාරත් තිබුන. ඒත් තව ගොඩක් අයත් ඒක කරනවය කියල මම හිත හදා ගත්ත. ස්ත්‍රී දූෂණ, මිනීමැරුම්, වංචා, දූෂණ යන ඔය ඔක්කොටම ප්‍රසිද්ධවෙල හිටිය මගේ දේශපාලන හාම්පුතාට මිනිස්සු ගිහිල්ල පෝලිමේ චන්දෙ දුන්න. ඉතින් මං විතරක් ඌට විරුද්ධවෙල මක්කරන්න ද? ඒ වෙලාවලට එහෙම හිතල මම හිත හදා ගත්ත.

මට අන්තිමේ රස්සාවක් ලැබුන. ඒත් ඒක ලැබෙන කොට මට ගොඩක් දේ අහිමිවෙලයි තිබුනෙ. වෙන එකක් තියා මට හිතන්න ශක්තියක්වත් ඉතුරුවෙල තිබුනෙ නැහැ. අණ දෙනවනම් පිලිපදින්නත් නැත්නම් නිකම් ඉන්නත් මම පුරුදු වුනා. මගේ හිතේ වරින් වර මතුවන පිළිකුළ මම මැඩගත්තේ බීල. නැත්නම් ගෑණීයෙක් හොයා ගෙන ගිහිල්ල, බලෙන් හරි, සල්ලි වලට හරි, මගේ ඇඟ නිවාගෙන.

ලංකාවෙ මිනිස්සු මේ තරම් බොන්නෙ උන්ගෙ ජීවිත ඇතුළෙන් මතුවන ජුගුප්සාව සමහන් කොරගන්නය කියල පන්සල්වල ඉන්න හාමුදුරුවොවත් පල්ලියෙ ස්වාමියොවත් දන්නෙ නැතුව ඇති. මත්පැන් ප්‍රචාරය තහනම් කර,ල බාර් වහල, අපිව මේ උවදුරෙන් ගලවගන්න ඒ අය කල්පනා කරනවා ඇත්තෙ ඒ හින්දා වෙන්න පුලුවන්. ඒත් මං දන්නව, මගේ තියෙන කාළකන්නි හිස් බාවය මං පුරවගන්නෙ බීලා කියල. බිව්වෙ නැති දාට හිතන්න වෙනව. ඒක භයානකයි, හාමුදුරුවනේ. එතකොට අතීතයෙ බියකරු අවතාර පේන්න ගන්නවා. මට ඒවත් එක්ක හැප්පෙන්න ශක්තියක් නැහැ. මං කරපු වැරදි ඉස්සරහට ඇවිල්ල මට දෙස් දෙවොල් තියන්න ගන්නව.

කියපු නිසා මං කොළා. අනිත් එවුනුත් කරපු නිසා මාත් කොළා. මං ඒ දවස්වල හිතහදාගත්තෙ එහෙමයි.

ඒත් නොබී ඉන්න කොට මගේම ආත්මය මට කරදර කරනව. ඇයි කියපු නිසා කොළේ, උඹටයි කියල මොළයක් තිබුනෙ නැත් ද? ඇයි අනුන් කරපු නිසා කොළේ, උඹ රූකඩයක් ද? ඔය වගේ දාහක් ඕන නැති ප්‍රශ්න ඔලුවට එනව. ඒවා මාව හෙම්බත් කොරෝනව. එතකොට මට සියදිවි නහගන්න හිතෙනව. ලංකාවෙ මිනිසුන් බොන එකෙන් විතරක් නෙවෙයි, සිය දිවි නහ ගන්න එකෙනුත් ලෝක වාර්ථාව තියන්න ඇත්තෙ ඒ නිසා වෙන්නැති.“ ඔහු නැවතත් නැවතුණේ ය.

බොහෝ දෙනෙකුට නොඑන උන් මග හැර යන ප්‍රශ්නයකින් පීඩා විඳින මේ මනුස්ස පරාණය දෙස මම ශෝකයෙන් බලා සිටියෙමි. බොහෝ මිනිසුන්ගේ හෘද සාක්ෂීය තියෙන්නේ වැළලිලා ය. මේ මිනිහාට ඇති ගැටළුව ඒ හෘද සාක්ෂිය පණ ගැහි ගැහී තිබීම ය. එය ඔහුට වද දීම ය. බීලාවත් එයින් මිදෙන්නට බැරි වීම නම් කරුමයක් ම තමා ය. මම නැවතත් ඔහුට සවන් දුන්නෙමි.

අමාරු වැඩ කරන්නට ඇති කම්මැලි කම

“අනිත් එවුන් කරන හැම දෙයක්ම කරන මම ඇයි සියදිවි නහගැනීමට විතරක් පහුබාන්නේ. ඇත්තම කියන්න දෙවියනේ, අද මගෙ ලග මැහි තෙල් කුප්පියක් ගන්න තරමටවත් පිච්චියක් නැහැ. මැරෙන්න වුනත් ඕනවට වඩා දඟලන්න මං ලෑස්ති නැහැ. අමාරු දේ කරලා පුරුද්දක් මට ඇත්තෙත් නැහැ. මේවා අහන ඕන කෙනෙක් කියයි මට පිස්සුයි කියල. මෙහෙම ගියොත් වැඩියෙන්ම පිස්සන් ඉන්න රට හැටියටත් අපේ රට කිරුළු පළදින්න පුළුවන්. මිනී මරා ගන්නා එකෙත් වීරත්වයක් තියෙනව. බොන එකත් සිංහ පදමට එන්න බොන්න පුලුවන් නිසා පුංචි වීරත්වයක් ආරූඩ කර ගන්න පුලුවන්. සියදිවි නසා ගැනීම, ඒකත් තරමක් වීරකමක් හැටියට අමාරුවෙන් තර්ක කරල පෙන්නල දෙන්න පුලුවන්. ඒත් පිස්සු වැටීම, මොනම විදිහකටවත් වීර ජාතියකට ගැලපෙන්නෙ නැහැ. ඒ නිසා ම අපේ මිනිස්සු බය වෙන්න පුලුවන්.“ ඔහු එසේ කියා වට පිට බැලුවේ ය. දෙවියන් වඳින්නට ආ පිරිස බය වී ගොළුව සිටි අයුරු ඔහු දැක්කා දැයි පැහැදිලි නැත.

බය වීම අතින් නම් මේ රටේ මිනිසුන් කප් ගසා ඇත. මූණ සෝදන බේසමේත් කිඹුල්ලා දකින ගාණට ඔවුන් බය ය. රට සතුරන් විසින් යටපත් කරනු ලැබේ යැයි බය ය. තමන් සුළු ජාතියක් වෙතැයි බය ය. පුංචි ඉඩක් දුන්නොත් සෙසු ජාතීන් තමන් යටපත් කර ගනිතැයි බය ය. මුළු ලෝකයම අපට විරුද්ධව කුමන්ත්‍රණ කරතැයි බය ය. ඉතින් මේ කතාවට එකග වෙනවා හැරෙන්නට මට කළ හැකි යමක් නැත.

ඒ පමණක් ද සෙසු මිනිසුන් බය කිරීමෙන් ආතල් ගැනීම අතින් ද අපි කප් ගසා ඇත්තෙමු. කුඩා දරුවන්, අපට වඩා බලයෙන් අඩු මිනිසුන්, කාන්තාවන්, අපේ මතයට විරුද්ධ වන්නන් යටපත් කර බිය වද්දා ගැනීමට අපේ රටේ වැඩි දෙනෙක් කැමති ය. මේ මනුස්සයා තමන්ගේ හෘද සාක්ෂිය සමග ගනුදෙනු කරනවාට අමතරව රටේ මිනිසුන්ගේ සැබෑ ස්වරූපය ද මැනවින් වටහා ගත් අයෙකු බවට සැකයක් නැත. ඔහු ගැන මගේ ඇල්ම තව තවත් වැඩිවෙයි. නැවතත් මම ඔහුට සවන් දෙමි.

මං පුංචි කාලෙත් බයෙන් පීඩිතව සිටි ළමයෙක්. වැඩිහිටියෙක් හැටියට මං බොහෝ දෙනෙක්ව බයෙන් මුසපත් කරගෙන හිටපු මිනිහෙක්. ඉතින් බයවීම වගේම, බය කිරීමත් මගේ ජීවිතයට එක වගේම හුරු යි.

දෙවියනේ මම ඔබතුමාව බියගන්වන්න හදනව නෙවෙයි. ඔබ ඇයි මේ සසල වෙලා. ඔබතුමා හොදටම වෙව්ලනව. ගලක් වගේ කිසිදෙයකට සංවේදී නොවූ ඔබ නිකම්ම මැටි පිළිමයකැයි මා සිතුවා. මගේ ජීවිතයට අධ්‍යත්මික පිටුවහලක් ඕන කරන වෙලාවෙ ඔබතුමා මග හැරිය. ඔබතුමා පිළිමයක් වගේ නිසොල්මනේ හිටිය. ඔබ මහා කම්මැලියෙක් ලෙසයි මා දුටුවේ.

පහුගිය දවස්වල අපි සෙල්ලමට වගේ විසිකළ බෝම්බයකින් පමණක් ඔබ සෙලවිය හැකිවනු ඇතැයි මා සිතුවා.

දැන් සසල වීම තේරුමක් නැහැ. සසල වන්නේ නැති කෙනෙකුට මගේ අඳෝනාව කියන්නයි මට ඕන කළේ. කරුණාකර අතීතයේ කළාක් මෙන් නිශ්ශබ්දව මා කියන්නක් අසන්න.“  ඔහු තරවටු ස්වරූපයකින් අවසන්  වදන් වැල පිට කළේ ය.

කට වරද්දා ගැනීම

දෙවියන්ට තරවටු කරන්නට අපේ රටේ මිනිසුන් බිය ය. කට වරද්දා ගත්තොත් තමන්ට කෙළ වෙනවා ය යන විශ්වාසය ඉදිරිපත් ව, ඔවුන් සිය ප්‍රශ්න තමන්ටම සීමා කරගෙන, දෙවියන් ඉදිරියේ කර බා ගන්නෝ ය. මේ මිනිහාට එහෙම බියක් නැත. ඔහු දෙවියන් ප්‍රශ්න කරන්නේ ය. මේ නම් අසාමාන්‍ය මිනිසෙකි. ඒ ගැන සැකයක් නැත.

“මට අඩන්න ඕනෑ…. ඒත් ඒක කරන්න හැටියක් නැහැ…දෙවියනේ හෙලන්න සුසුම් මට නැහැ…ඒ සියල්ල යුද්ධයෙන් තම දූ පුතුන් මියගිය අම්මලා විසින් රැගෙන ගොහින්…

මගේ කඳුලු මට අහිමිව ගිහින්. යුද්දයෙන් මියගිය සෙබළුන්ගෙ අඹුදරුවන් ඒවා සොරාගෙන..

ඒ මිනිසුන්ට වෙලා තියෙන හදිය දැක්කහම, වෙලාවකට, මට මොනව ද වෙලා තියෙන්නෙ කියලත් හිතෙනව. ඒ වුනත් යුද්ධෙට ගිහිල්ල ඒ මැරුණ ගොඩට මාත් අයිති වුනා නම් කියන ආත්මාර්ථකාමී සිතුවිල්ලත් ඒ සමග ම මට එනව. එහෙම නම් මේ මොකවත් නෑ.

ඉතින් දෙයියනේ මම මොකද කරන්නෙ?

ඔහු හිස් බැල්මෙන් දෙවියන් දෙස බලා සිටියේ ය. උත්තර දෙන්නට දෙවි කෙනෙක් සිටියේ නැත. දෙවියන් පමණක් නොව අවට සිටි මිනිසුන් ද කපු මහත්තයා ද ගල් ගැසී බලා සිටියෝ ය. මෙතැන සජීවී මිනිසෙකුට හිටියේ ඔහු පමණ ය. මා ද සිටියේ සෙසු අය තරමට ම ගල් වෙලා ය. නැවතත් ඔහුගේ කට හඩ අවදි විය.

“මම හැමදාම මේ අසාධාරණ ප්‍රශ්නෙට උත්තර බලාපොරොත්තු වුනේ අනුන්ගෙන්. හිතන්න කම්මැලි අනෙක් හැම එකෙක්ම වගේ. අපිට ස්කොලෙ දි ඉගැන්නුවෙ එහෙමයි. හිතන්න නොවෙයි. කවුරු හරි හිතල කියන දෙයක් පාඩම් කරන්න. ආයි විභාගෙට ගිහිල්ල ඒක ම ඒ වචන වලින් ම කියන්න. අපි හැම තිස්සේම පෑනකුත් පොතකුත් අරන් බලන් හිටියෙ වචනයක් වත් අඩු නොවෙන්න ලියා ගන්න. ඇත්තම කියනව නම් පස්සෙ පස්සෙ මට මේ කම්මැලි වැඩේ එපා වුනා. ඒත් ඉතින් මොනව කරන්න ද?“

ඔහු නැවතත් නිහඩ විය. ඊට පසු දිග හුස්මක් හෙලා දේව ප්‍රතිමාව දෙස බලමින් යාදින්න නැවතත් පටන් ගත්තේ ය. එවර ඔහුගේ ස්වරයේ වඩාත් දැඩි තර්ජනාත්මක ස්වරූපයක් දිස් විය. අවසාන සටනට සැරසෙන සෙබළකුගේ මෙන් සූදානමක් ද දක්නට ලැබුනේ ය.

“මං ළගට ආවේ ඇයි කියල ද ඔය අහන්න හදන්නෙ? ඔබතුමාට කරන්න පුලුවන් ඉටිගෙඩියක් නැති බව මං දන්නව. ඒත් මං වෙන කවුරුන් ලගට යන්නද දෙවියනේ!!!“

මහ හඩින් පිට කළ ඒ අවසන් වදනත් සමගම මිනිසා දේව ප්‍රතිමාව ඉදිරියේ සිහිසුන්ව ඇද වැටුණේ ය. මම තරමක් ලංවී අසරණයා කවුරුන්දැයි හදුනාගන්නට තැත් කළෙමි. දුටු දර්ශනයෙන් මම වික්ෂිප්ත වීමි. අන්දමන්ද වීමි. අසරණ වීමි. මට මා විශ්වාස නැත. සැක හැර දැන ගැනීමට මම වඩාත් නැඹුරුව බැලීමි. ඔබ විශ්වාස කරනු ඇත්දැයි මම නොදනිමි.

ඒ වැටී සිටියේ අපගේ ජාතියේ අධ්‍යාත්මයයි. මෙතෙක් නිහඩව සිටි ජාතියේ අධ්‍යාත්මය යි. තමන්ගේ සිත තුළ කැකෑරෙමින් තිබුණු, එහෙත් පිට මිනිසුන් ඉදිරියේ නිරාවරණය කළොත් එයින් ජාතියට අගෞරවයක් වෙතැයි, තමන්ට දෝෂාරෝපන විඳින්නට සිදු වෙතැයි, සිතා සියල්ල හදවතට සීමා කරගත්, එසේ වුව ද තවදුරටත් ඒ තෙරපීම දරා ගනු නොහැකි ව, සියල්ල මේ පිළිමය ඉදිරියේ දිග හැර දැමූ, අපේ ජාතියේ අධ්‍යාත්මය යි.

සියල්ල මොහොතකට නිශ්ශබ්ද විය. එහෙත් ඒ නිහඩ බව පැවතියේ ස්වල්ප මොහොතකට ය. ගල් වී සිටි මිනිසුන්ට හදිසියේ පණ ලැබුනේ ය. උන් ඉන්පසු මේ මිනිසා මතින් අතොරක් නැතිව ගමන් කළේ එහෙම කෙනෙකු නැතැයි බලා සිටින කෙනෙකුට හැඟී යන පරිද්දෙන් ය. එය ජන ගඟක් ම විය. මට වැටී සිටි තැනැත්තා තවදුරටත් පෙනුනේ නැති තරමට සෙනග එන්න එන්න ම වැඩි විය. ඒ සියලු දෙනා කුමක් හෝ වෙනුවෙන් දෙවියන් යදිනු පිණිස දෙවොලට යන අය ය.

ඒ මහා ජන ගඟ අවසන් වුනු පසු අර මිනිසා වැටී සිටි තැන ඔහු තවමත් ඉන්නවා දැයි මම බැලීමි. නැත. එතැන ඔහුගේ සළකුණකුදු ඉතිරිව තිබුනේ නැත. ජාතියේ අධ්‍යාත්මය නැත්තටම නැතිව ගොසිනි.

පසුබිමෙන් ඇහුණේ විභාගය පාස් වන්නට, අහවල් ලෙඩෙන් ගොඩ එන්නට, මාරක අපලයෙන් බේරෙන්නට, අලුත් වාහනයට හෝ නව නිවසට ආශිර්වාදය ලබා ගන්නට, පමණක් නොව තමන්ගේ සතුරාට වින කටින්නට ද දෙවියන්ගේ උදව් ඉල්ලා කරන ඉල්ලීම් ය. උන්ගේ කෑ ගැහිල්ල ය.

ලොකු කවුද? මුදුනා කවුද?

 

ලොකු කවුද? මම ද එයා ද? එහෙමත් නැත්නම් අපි ද ඒ ගොල්ලො ද? එතැන ප්‍රශ්න දෙකකි. ඒත් ප්‍රශ්නය හටගන්නේ එක මුලකිනි. මේ නගන ප්‍රශ්න ධුරාවලිය, සමාජගත / ආයතනගත කිරිමේ  වෑයමේ කොටසකි. එහි ප්‍රතිඵලයකි.

ලොකු කම පමණක් නොව තව බොහෝ දේ සම්බන්ධ කොට මේ දෙබස ගෙන යා හැකි ය. ප්‍රධාන වෙන්නෙ කවුද? මුල් තැන ලා සළකන්න ඕන කාව ද? ප්‍රමුඛතාවය කාට ද? පළමුව කාටද? උරුමය කාට ද?

ගහ මරා ගන්නේ මේ ගැන සම්මුතියකට ඒමට බැරි වූ විට ය.

මේ ධුරාවලිය සැකසීමට කරන පෙළ ගැස්ම, ජාතීන් සම්බන්ධයෙන් විය හැකි ය, ආගම් සම්බන්ධයෙන් විය හැකි ය. එවිට ප්‍රශ්නය කවර ජාතියකට මුල් උරුමය තිබේ ද, කවර ආගමක් මුල් තැනෙහිලා සැළකිය යුත්තේ ද, යන වශයෙන් විශේෂිත ප්‍රශ්න ඒ තෝරාගන්නා දේ අනුව සකස් වන්නේ ය. ව්‍යවස්ථාවේ බුද්ධාගමට උරුම තැන පිළිබඳ විවාදය තුළ තිබෙන්නේ ද මේ ලොකු තැන ගැන කතාව ය.

මේ මූලික වන දේ, ප්‍රමුඛතාවය ලැබිය යුතු දේ තෝරාගැනීමේ දී භාවිතා වන නිර්ණායක තිබේ. මේ සම්බන්ධයෙන් ගැමියන් අතර භාවිතා වන එක් නිර්ණායකයක් ඔවුන් ප්‍රකාශයට පත් කරන්නේ ප්‍රශ්නයක ආකාරයෙනි. “උඹට ලොකු පිට එකා ද? නැතිනම් ගමේ එකා ද?”

ඊට අමතරව සමාජයේ උපහාසයට කියන කතාවක් ද තිබේ. “උඹට එහෙනම් පස්සෙ ආපු අඟ ලොකු වුනා ඉස්සෙල්ල ආපු කණට වඩා”. මේවායින් කියවෙන්නේ නිර්ණායක විවිධ බව ය. බහුතරය කවුද? වඩාත්ම දිග අතීතයක් ඇත්තේ කාට ද? මේ ආදී වශයෙන් දිග ලයිස්තුවක් ම සළකා බැලීම සඳහා තිබේ.

බොහෝ ගැටළු පිටුපස ධුරාවලිය ද ඇත

ප්‍රශ්නය ඇත්තේ බහුතරය අනාගතයේ දී වෙනස් වේය යන අවිශ්වාසය නිසා ද අතීතය ගැන පැහැදිලි සාධක නැති නිසා ද නැතිනම් විවාදාත්මක සාක්කි ඇති නිසා ද මුදුනා තෝරා ගැනීම සහ මුදුනා ලෙස පැවතිම සම්බන්ධයෙන් ගැටුම් වලට ඉඩ තිබීම ය.

ජනවාර්ගික අර්බුදයන්  පිටුපස ඇත්තේ මේ ගැටළුව ය. වාර්ගික ජනගහණයේ වෙනස් වීම් ගැන බහුතරයට අයත් සිංහල බෞද්ධ සාමාන්‍ය ජනයා සංවේදී වන්නේ ද ඉතිහාසය හාරමින් හැම ජනවර්ගයකට ම අයත් අය සාක්කි සොයන්නේ ද ඉතිහාසය නැවත නිර්මාණය කිරීමට ඔවුන් ඉදිරිපත් වන්නේ ද මේ නිසා ය.

මුල්තැන කුමට ද? සමතැන දිය නොහැකි ද? උත්තරය කුණුහරුප වලින් මෙහා නවතින්නේ නැත. එහෙම කොහොම ද? අපිට තමයි උරුමය තියෙන්නෙ. අපි තමයි මේකේ පොල්මක්කාරයො. අහවල් එක තියෙන්නෙ අපිට. “මුන් ඩොලර් කාක්කො. ඒකයි ඔය උරුමය අමතක කරන්නෙ“. දැන් තියෙන්නෙ ලේබල් ඇලවීමට වාරය ය. එන්ජීඕ කාරයො. පරයො. දේශද්‍රෝහියො. අවජාතකයො. ඔය ඕනෑම ලේබලයකින් කියවෙන්නේ සිංහල ජාතියට හා බුද්ධාගමට මුල් තැන නොදිමේ ප්‍රශ්නයේ ගැඹුර ය. එහි බරපතල කම ය.

මේවා යුද්ධ ඇති කිරීමට කැරලි කෝලාහල ඇති වීමට හා ජීවිත බිලිගැනීමට තරම් බරපතල කාරණා ය.

එය ඇතැම් අවස්ථාවක කුල සම්බන්ධයෙන් විය හැකි ය. එවිට ඇති වන්නේ යම් නිශ්චිත කුලයක් කුමන කුලවලට වඩා ඉහළින් හා කුමන කුලවලට වඩා පහළින් ස්ථාන ගත කළ යුතු ද යන ප්‍රශ්නය ය. එහි දී යොදා ගැනෙන නිර්ණායකයන් ඇතැම් කුලවල අය විසින් ප්‍රශ්න කෙරෙන නමුදු කුලය එලිපහලියට පැමිණ ජාතිය ආගම මෙන් පිනුම් නොගහන නිසා එය විවෘත ගැටුම්කාරි තත්වයක් රට තුළ උද්ගත කරන්නේ නැත. එහෙත් පවුල තුළ ආරවුල් ඇති කිරීමට මේ කුල ප්‍රශ්නය මුල් වේ. වෙන කුලයකින් දීගයක් ගෙන පවුලට සම්බන්ධ වීමත් සමග එම ගැටුම් ප්‍රකාශයට පත් විමට නියමිත ය.

ගැහැණිය ද පිරිමියා ද?

තවත් අවස්ථාවක එය ස්ත්‍රී, පුරුෂ සහ නිශ්චිත අනන්‍යතාවයක් නැති යන කණ්ඩායම් අතර වෙනස සම්බන්ධයෙන් විය හැකි ය. ඒ අතරින් ඉහළින් තැබිය යුත්තේ කවුද? පහළින් ම තැබිය යුත්තේ කවුද? සම තැන නම් අරහං ය. බොහෝමයක් පවුල් ආරවුල්වල පසුබිමේ තියෙන්නේ ප්‍රමුඛයා කවරෙක් ද? ඔහු වෙනුවෙන් ඇය කොතරම් දුරට නැමිය යුතු ද යන කාරණය සමග ය.

ඇතැම් තැනක මෙය මතු වන්නේ භික්ෂූන් වහන්සේ නමකට යම් මිනිසෙකු විසින් නිසි ගෞරවය නොදැක්වූයේ යන කාරණාව පදනම් කර ගෙන ය. ඒ මුදුනාට මුදුනා ලෙස නොසැළකීම මුදුනාගේ පමණක් නොව ඒ තැනැත්තා මුදුනා ලෙස පිළිගන්නා සෙසු අයගේ ද කෝපයට හේතු විය හැකි නිසා ය.

ඇතැම් තැනක ප්‍රශ්නය භික්ෂූත්වය හා අධිකරණය හෝ පොලිසිය වැනි ව්‍යස්ථාපිත ආයතන අතුරින් වඩාත් උත්තරීතර වන්නේ කුමක් ද යන්න පිළිබඳව ය. ගලගොඩ අත්තේ ඥානසාර  හිමියන් උසාවියට කඩා පැන ඊට අභියෝග කිරීමත් සමග උසාවිය සහ භික්ෂූන් අතරින් මුදුනා කවුද යන ප්‍රශ්නය තෝරා ගැනීමට පහු ගිය දිනක කරුණු යෙදුනේ ය. එහි දී පෙනි ගියේ උසාවිය හාමුදුරුවන්ට වඩා ඉහළ බව ය. ඒ කොතෙක් කාලයකට දැයි දන්නේ දෙවියන් පමණකි. ඒ හාමුදුරුවන් ජනාධිපති සමාවක් ලැබ එලියට ගියොත් උසාවියේ මුල් තැන කැළෑ වදින නිසා ය. භික්ෂූ සංස්ථාව මේ සම්බන්ධයෙන් මුණිවත රැකීමට සූදානම් නැති බව පෙනෙන්නේ ය. මේ ආරවුල විසඳෙන හැටි බලා සිටිම සමාජ විද්‍යාව හදාරණ අයට වැදගත් වනු ඇත.

සුළු පැමිණිලි වසරකට දශ ලක්ෂයක් පොලීසියට ලැබීම පිටුපස මේ ජාති ආගම් කුල ස්ත්‍රී-පුරුෂ ආරවුල් ද හරි හරියට තිබේ. ඇතැම් විට ජාති ආගම් කුල ස්ත්‍රී පුරුෂ ආරවුල්, දේපල හෝ වැට මායිම සම්බන්ධ වෙනත් ආරවුල් සමග එකට වෙලී ඒවා තවදුරටත් සංකීර්ණ කර තිබේ.

ආයතනයක දී ඇතැම් විට එය එලියට එන්නේ එක්කෝ නිලය අනුව ය. එකම නිලයක් තුළ නම් ජේෂ්ඨත්වය අනුව ය (මෙය විශේෂයෙන් රාජ්‍ය ආයතනවල නම් වරදින්නේ නැති නිර්ණායකයකි).

ලොකුකම ප්‍රදර්ශනය

ධුරාවලියේ ඉහළ වැජඹෙන අයට බලය තිබිලා මදි ය. එය භාවිතා කර මදි ය. එය ප්‍රදර්ශනය කිරීමටත් ඔවුන්ට වුවමනා ය.

එක්තරා රජයේ දෙපාර්තමේන්තුවක පහත මාලයේ මිනිසුන් රැස්වෙන ස්ථානයක් තිබුනේ ය. එහි මිනිසුන්ට වාඩි ගත හැකි පුටු කීපයක් ද තිබුනේ ය. එක් දිනක එහි අධ්‍යක්ෂක ජනරාල් වරයා එතැනින් යන අවස්ථාවේ වාඩි වී සිටි සමහරු හුනස්නෙන් නැගිට්ටේ නැතිව ඒ ලෙස ම වාඩි වි සිටියෝ ය. අධ්‍යක්ෂක ජනරාල් වරයාට තරහ ඉහවහා ගියේ ය. පසුදා පුටු අයින් වුනේ ය. හේතුව නම් ලොක්කා එන විට සොක්කන් විසින් දැක්විය යුතු ව තිබූ ගෞරවය නොදැක්වීම හේතුවෙන් ය. අධ්‍යක්ෂක ජනරාල්වරයා තව අවුරුදු කීපයක් එහි සිටියේ ය. එතෙක් පුටු වල ඉඳ ගැනීමේ වරම එතැන රැඳුන අයට ඉන්පසු ලැබුණේ නැත.

මේ ධුරාවලිය එවැනි සුළු කුණාටු ඇති කර අවසන් වන්නේ නැත. ලොක්කාට ලොකු කම පෙන්විමට නම් ලොකු මේසයක් වුවමනා ය. ලොක්කාට එසේ ලොකු මේසයක් හිමිවන විට ලොක්කාගේ ලොක්කාට ඊට වඩා එකක් වුවමනා ය. ලොක්කාට සාමාන්‍ය මිනිසුන් යන වාහනයක යෑ නොහැකි ය. ඊට වඩා ලොකු එකක් වුවමනා ය. ලොක්කාගේ ලොක්කාට ඊටත් ලොකු එකක් අවශ්‍ය වන්නේ ය. කාමරයේ විශාලත්වය ගත්තත් පරිවාර සෙනඟේ ප්‍රමාණය ගත්තත් ඒ හැම දෙයකම මේ ලොකු කම ප්‍රදර්ශනය විය යුතු ය. ඒ සඳහා වැය කළ යුතු පිරිවැය අති විශාල ය. ඇමතිවරුන්ගේ වාහන උණ පිටුපස තිබෙන්නේ මේ “අහිංසක” වුවමනාව ය. එහෙම නොකළහොත් ඒ උත්තමයා නෝන්ඩි ය.

ලොක්කාට වඩා කුමන ආකාරයකින් වත් දිලිසීමට (ඇතැම් තැනක අඳින ඇඳුමකින් පවා කැපී පෙනෙන්නට) වෙන කෙනෙකුට බැරි ය. ලොක්කාට වඩා හොඳ අදහසක් නම් සොක්කෙකුට කොහොමටත් තියෙන්නට බැරි ය. ඒ නිසා එහෙම එකක් තිබේ නම් ලොක්කාගේ කණට කොඳුරා කියනවා හැරෙන්නට එතුමාට ඉහළින් නොකිව යුතු ය. මෙයින් සිදු වන්නේ බොහෝ නව අදහස් මුළු ගැන්වීම ය. ලොක්කාගේ සිතුවිලි වල සීමාව තුළ රැඳෙන්නට ආයතනයට සිදු වීම ය.

කඳවුරු හා කල්ලි

රජයේ ආයතන බොහෝමයක මුදුනා සම්බන්ධව ඇති ගැටුම විවිධ සේවාවන් අතර ගැටුමක් බවට ද පත් වේ. ඒ ද කවුද මුදුනා කියන කාරණය විසඳා ගැනිම සඳහා ය. කුමන සේවාව ද ඉහළ යන කාරණය තේරුම් බේරුම් කර ගැනීම සඳහා ය. වෙනත් තැන්වලටත් වඩා මෙහි දි නිර්ණායකයන් තෝරා ගැනීම ගැටළුවකි. එක් එක් සේවාව තමාට වඩාත් වාසිදායක නිර්ණායක තෝරා ගෙන ඒ මත තමන් උසස් යැයි කියන්නට ඉදිරිපත් වෙන නිසා ය. සම්ප්‍රදායෙන් එන සම්මතයක් ඒ සම්බන්ධයෙන් නැති නිසා ය. පරිපාලන සේවාව තමන් පරිපාලකයන් නිසා ඒ තැන ඉල්ලා සිටින විට ගණකාධිකරණ සේවය තමන් රටේ වටිනාම සම්පත වන මුදල් කළමනාකරණය නිසා වඩාත් ම උසස් සේවාව බවට තර්ක කරන්නේ ය. වෛද්‍ය හා හෙද සේවය අතරත්, හෙද සේවය හා වෙනත් සෞඛ්‍ය සේවා අතරත්, ගැටුම් වල මුදුනා කවුද කියන කාරණය නොවූව ද මුදුනා කොතෙක් සෙස්සන්ට වඩා ලොකු විය යුතු ද යන කාරණය තිබේ. රටේ පවතින බොහෝ වැඩවර්ජන පිටුපස ඇත්තේ ද ඉහළ කවුදැයි තෝරා ගැනීමේ සහ ඔවුන් කොතරම් ඉහළින් සිටිය යුතු ද යන කාරණා පිළිබඳ පවතින අර්බුදයන් ය. වැටුප් වේශයෙන් පැමිණෙන්නේත් නිරපේක්ෂ වැටුප නොව අනිත් සේවාවන්ට සාපේක්ෂව තමන් ලබන වැටුප ය.

මේ තත්වය ආයතනවල කඳවුරු ඇති කිරීමට ද හේතු වන අතර විධිමත් කණ්ඩායමක් ලෙස ආයතනය ගොඩ නැගීමට බාධා ඇති කරයි. කණ්ඩායම තුළ ඇතැම් විට පිළිගැනෙන්නේ නිවැරදි  මතය නොව යම් කල්ලියක මතය වූ විට තවදුරටත් කණ්ඩායම කණ්ඩායමක් හැටියට වැඩ කිරීම නවතින්නේ ය. එලිපිට යුද්ධ ප්‍රකාශ නොකෙරුණත් යටින් ගින්දර ගෙන යමින් අප්‍රකාෂිත යුද්ධයක් සිදු වේ. එයින් වඩාත් ම අලාභ ලබන්නේ ආයතනයෙන් සේවා ලබන ජනයා ය. බොහෝ ආයතනවල ධුරාවලියේ පහළින් ම ඉන්නේ ඔවුන් ය. සේවා අතර කඹ ඇදිලිවලට හසුව මිරිකෙන්නේ ඔවුන් ය.

මෙම ධුරාවලිය සමාජ පරිණාමයේ එක් අවදියක සමාජ සැකැස්ම සඳහා අවශ්‍යතාවයක් මත ඇති වී තිබුණු තවදුරටත් එහෙමකට වැදගත් කමක් නැති සංකල්පයකි. අප ඉන්නේ දියුණු ශිෂ්ඨාචාරයක් තුළ ය. එවැන්නක වැදගත් වන්නේ මුල් තැන සෙවීම නොව හැමට සම තැන ලැබීම ය. ඉල්ලුම හා සැපයුම අනුව ඉතිරි සියල්ල තීරණය කිරීම ය. නිදහස් සන්නිවේදනයට කණ්ඩායමක් ලෙස වැඩ කිරීමට නව නිපැයුම්වලට ඉඩ හසර සැලසීමට වඩා ඵලදායී ආයතන ඇති කිරීමට ඒ සමතැන අවශ්‍ය ය. තවදුරටත් සමාජ ඉදිරි ගමනට මේ මුල් තැන ගැන කරන පටලැවිලි වලින් වන්නේ අහිතක් ම ය.

සම තැන ගැන නොව තම තැන ගැන

ප්‍රශ්නය ධුරාවලිය අහෝසි කිරීම පහසු නොවීම ය. ඒ දැනටම මුල් තැන ගෙන සිටින අය විසින් ඒ සඳහා කරනු ලබන සෑම උත්සහයක්ම ව්‍යවර්ථ කරමින් සිටින නිසා ය.

රට හැටියට ගතහොත් ඊට අයත් වන්නේ සිංහල, බෞද්ධ, ගොවිගම, මෙන්ම යම් ආකාරයක නිල බලයක් හෝ සමාජ බලයක් දරණ, ජේෂ්ඨ පිරිමින් ය.

ප්‍රශ්නය ඇති වන්නේ සිංහල බෞද්ධ වෙනයම් කුලයක කෙනෙකු හා දෙමළ හින්දු වෙල්ලාල කුලයේ කෙනෙකු අතරින් මුදුනා තෝරා ගැනීමේ ය. නිදහසට පෙර සිංහල බෞද්ධ ගොවිගම ඡන්ද කොට්ඨාෂයක දී එයින් ජය ගත්තේ වෙල්ලාල කුලයේ දෙමළ හින්දු බැතිමතෙකු බව ප්‍රකට කරුණකි. අද සමාජ ගතිකත්වය ඊට වෙනස් ය. ධුරාවලිය වෙනස් ය. ඒ යුද්ධයේ ප්‍රතිඵලයක් ලෙසින් වුව ද දැකිය හැකි ය. වැදගත් ම නිගමනය නම් ධුරාවලිය වෙනස් වූවා මිසක එය අහෝසි වූයේ නැති බව ය. ධුරාවලියේ පියවර වෙනස් වනවා මිසක එය අහෝසි වන්නේ නම් නැති බව ය.

බලය ඇති අය ධුරාවලිය ආරක්ෂා කරනවා පමණක් නොවේ. එහි වාසි ද දක්වා සිටිති. ධුරාවලියේ තම තැන ගැන මිසක ධුරාවලිය ගැන ප්‍රශ්න කරන අය අඩු ය. “තම තැන” ගැන කතා කරනවා මිසක “සම තැන” ගැන කතා කරන අය අඩු ය.

කීකරු කම හා කැරලි ගැසීම

ධුරාවලිය වෙනුවෙන් පෙනී සිටින අය දක්වන එක් කාරණයක් නම් එය කීකරු කම සහ අවනතභාවය ඇති කර, ගැටුම් අවම කරන බව ය. ඒ නිසා එය සමාජ සංහිඳියාවට හේතුවන බව ය. එහෙත් ඒ කරුණු දැක්වීම තුළ ධුරාවලිය වෙනුවෙන් පෙනී සිටින අය අමතක කරන ප්‍රශ්නය නම් ඔය කියන සංහිඳියාව වෙනුවෙන් ගෙවිය යුතු මිල කුමක් ද යන්න ය. එය කවර තරම් දැයි ලිපියේ මුල දී සාකච්ඡා කළෙමු. දෙවැනි ප්‍රශ්නය ඇත්තටම එය, සංහිඳියාව ඇති කරනවා ද නැත්නම් ගැටුම් ඇති කරනවා ද ඒවා තීව්‍ර කරනවා ද යන්න ය. ඒ ගැන ද අපි දැනටමත් කතා කර ඇත්තෙමු. අධික මිලකුත් ගෙවා ඇති කරන්නේ නිශේධනීය ප්‍රතිඵලයක් නම් අප කුමක් නිසා එය දිගින් දිගට කර තබා ගෙන යා යුතු දැයි යන්න  උත්තර අවශ්‍ය ප්‍රශ්නයකි.

එකක් සම්බන්ධයෙන් ඔවුන් හා එකඟ විය හැකි ය. ගැටුම මුළුමණින් පරාජය කරන්න නොහැකි වුව ද ඇතැම් තැනක ගැටුම තාවකාලිකව කල් දමන්නට එය දායක වන බව ය. ධුරාවලියට අභියෝග කරන්නට නොහැකි දුර්වල මිනිසුන් එය පිළිගෙන තාවකාලික පල්ලම් බැසීමට ඉඩ ඇත. එහෙත් ධුරාවලිය වෙනුවෙන් පෙනී සිටින අය නොදන්නා වූ ද නොපිළිගන්නාවූ ද කාරණය නම් එසේ පල්ලම් බහින මිනිසා තුළ කැකෑරෙන වෛරයක් හා දැඩි ආතතියක් ඇතිවන බව ය. ඒ් පීඩනය දරා ගත නොහැකි තත්වයට පත් වූ විට මතුවන්නේ සුළු පටු විරෝධයක් හැටියට නොව කැරැල්ලක් හැටියට ය. ලංකාවේ තරුණ කැරලි දෙක පිටුපස ද දීර්ඝ යුද්දය පිටුපස ද තිබුණේ එලෙස පුපුරා ගිය පීඩනයේ ප්‍රතිඵලය ය.

ඒ නිසා ම මේ ධුරාවලිය මුළුමණින්ම ඉවත් කිරීමට අප විසින් කටයුතු කළ යුතු ය. ධුරාවලියක් වෙනුවට මිනිසුන්ට සම තැන හිමිවන සමාජයක් බිහි කළ යුතු ය. බලය එක තැනක ඒකරාශී කරනු වෙනුවට බෙදා දෙන සමාජයක් බිහි කළ යුතු ය. කවුද මුදුනා ලොක්කා යන ප්‍රශ්න වෙනුවට කුමක් හරි ද වැරදි ද යන ප්‍රශ්නය මතු කර එයට උත්තර දෙන සමාජයක් බිහි කළ යුතු ය.

මේ ඉල්ලන්නේ අරාජිකත්වය නොවේ. ලොක්කෙක් වෙනුවට නායකයෙක් ඇති සමාජයකි. සෙසු අය පමණක් නොව නායකයා ද නීතියට යටත් සමාජයකි. හිතුමතේට තීරණ ගැනීමෙන් තොරව සමාජ වගකීමක් ඇති ව තීරණ ගන්නා නායකයෙකුගෙන් යුත් සමාජයකි. බලය ප්‍රදර්ශනය කරනවා වෙනුවට බලය සමාජ යහපතට යොදා ගත හැකි නායකයන් සහිත සමාජයකි. බලය ඉදිරියේ නිවට වන්නේ නැතිව එය අවශ්‍ය විටක ප්‍රශ්න කරන සමාජයකි.

වචනවලට පේටන්ට් නැත. ඔබට “තරු සරණ“ ය!

Zodiac Circle Horoscope

“බුදු සරණයි“, “තෙරුවන් සරණයි“ යන්න බෞද්ධයන් අතර ප්‍රකට යෙදුම් ය. මෑතකදී බොහෝ බෞද්ධයන්ගේ වත් පිළිවෙත් අතරට, දුරකථන සාකච්ඡාවක් අවසන් කිරීමට පෙර බොහෝ දෙනෙකු කියන බායි වෙනුවට “බුදු සරණයි“ කිම ද එක් ව තිබේ. එසේ කියන විට අදහස් කරන්නේ ද, නැවත හමුවන තුරු සුභ වේවා යන්න අදහස් වන, “ගුඩ් බායි“ යන්න බෞද්ධ වෙස් ගැන්වීමකින් ඉදිරිපත් කිරිම ය.

බොහෝ සේ පැහැදීමකින් හා බැතියෙන් මුමුණන මේ පද වැල පහු ගිය සමයේ අතිශය දරුණු අපයෝජනයකට ලක් විය. ඒ “බුදු සරණ“ වෙනුවට “අබ සරණ“ යෝජනා කිරීම හරහා ය. ඒ අපයෝජනය කරන ලද්දේ බෞද්ධ හිමිනමක් විසින් වීම, එය ඛේදවාචකයකට වැඩි යමක් බවට පත් කළේ ය.

“අබ සරණ“ පැතුවේ සතුරන්ට ය. ඒ සතුරන් ඇතුළුව සියළු සත්ත්වයාට මෛත්‍රිය දේශනා කරන ලද ආගමක සෙවන යටතේ, එහි ධජය යටතේ, හිඳ ගෙන, එහි ප්‍රබලම පරමාදර්ශයකට අභියෝග කරමින් ය. වෛරයෙන් වෛරය නොසන්සිඳෙන බව වදාළ බුදුන්ගේ ශාසනය තුළ රැඳෙමින් ඒ දහම දේශනා කිරීමට තිබිය දී ය.

එහෙත් කිසිදු මහ නාහිමි නමක් හෝ බෞද්ධ සංවිධානයක් මේ අපයෝජනයට ප්‍රසිද්ධියේ එරෙහි නොවී ය. බෞද්ධ කටයුතු අමාත්‍යංශය ද නිද්‍රාවේ පසු වන්නට තීරණය කර තිබුණේ ය. සංස්කෘතික කටයුතු අමාත්‍යංශයට එය තමන්ට අයිති දෙයක් ලෙස හැගුනේ ම නැත. හැම දෙයක් ගැන ම දිග විචාරයන් කරන මාධ්‍යවල පෙනී සිටින ආගමේ, ජාතියේ හා සභ්‍යත්වයේ ආරක්ෂකයින් ද එහෙම දෙයක් ඇසුණු බවවත් ඇගවුයේ නැත. දුටුවේ ය, දුටුවා පමණකි – ඇසුවේ ය, ඇසුවා පමණකි යන බුදු බණ එහි විකෘති අර්ථයකින්, වචනයට වචනයක් ලෙස, පිලිපදිමින් ඔවුහු මුණිවත රැක්කා හ.

ඛේදවාචකය දෙගුණ ව, ත්‍රිගුණ ව, නැගුනේ ඒ සිසිර නිද්‍රාව හේතුවෙන් ය.

මේ සිසිර නිද්‍රාවේ ගැලී උන් අය එකවර නැගිටුවන සමාන පදවැලක් පහු ගිය කාලයේ ඇසුණේ ය. එය “තරුවන් සරණයි“ යනුවෙන් නම් විය. නිදා සිටිය අය නැගිටියා පමණක් නොව ඉන් පරල ද වූවෝ ය. එය බෞද්ධ විරෝධී යෙදුමක් බවට භෞතීස්ම කරණු ලැබි ය. එම පදවැලේ පියවරුන්ට අම්මලා මතක් කරමින් මූණු පොතේ බොහෝ දේ ලියවුනේ ය. ඒ, එම පදවැල බෞද්ධ විරෝධී යෙදුමක් ලෙස භෞතීස්ම කරනු ලැබූ godfather ලා අතිනි.

තරු සංස්කෘතිය

“තරුවන් සරණයි“ යන යෙදුම භාවිතා කොට තිබුනේ ගුවන් විදුලි නාටකයකට ය. ඒ නාටකයෙන් එහි නිර්මාතෘවර මාලක දේවප්‍රිය අදහස් කරන ලද්දේ වසංගතයක් මෙන් සෑම රූපවාහිනී චැනලයකට බෝවී තිබුණු තරු සංස්කෘතිය වන්දනා කිරීම ගැන නැවත සිතා බලන්නට ප්‍රේක්ෂකයාට අවස්ථාවක් දෙන්නට ය. ඔහුගේ අභිප්‍රාය පැහැදිලිව ම බුදුන් සරණ නොයා වෙනත් අටමගලක සරණ යෑම පිටුපස තිබෙන ඛේදවාචකය බෞද්ධයින්හට ම ඇගිල්ලෙන් ඇන පෙන්වීමට ය. ඒ නිසා ම එහි අරමුණ කිසි ලෙසකින් වත් “අබ සරණ“ යන වෛරී ප්‍රකාශය පිටුපස තිබුණ අරමුණ මෙන් නොව ඉතා අහිංසක අරමුණක් වූයේ ය. එසේ තිබිය දී ඊනියා බෞද්ධයන් උරණ වූයේ ඒ අහිංසක ප්‍රයෝගයට ය. පැහැදිලිව ම වඩා උත්කෘෂ්ඨ අරමුණක් වෙනුවෙන් පද වැල යොදා ගැනීම සම්බන්ධයෙන් ය. “අබ සරණ“ සම්බන්ධයෙන් නොවූ විරූ විරෝධයක් ගෙන ඒමට තරම් එය බරපතල වූයේ කෙසේ ද?

එය නිකම් විරෝධයකින් නැවතුණේ නැත. බෞද්ධ අන්තගාමීන්ගේ හඩ ඉක්මණින් ම සංස්කෘතික අමාත්‍යංශයට ද ඇසුණේ ය. සංස්කෘතික ඇමතිවරයා ම මැදිහත් වී මේ නාට්‍යය ද ඇතුළු මාලක දේවප්‍රියගේ “කණට පාරක්“ නම් නාට්‍ය මාලාව ම තහනම් කිරීමට පියවර ගත්තේ ය.

වඩාත් කණගාටුදායක වන්නේ යහපාලන ආණ්ඩුවක සංස්කෘතික ඇමතිවරයෙකු අතින්, පද පෙරලියක් පෙර දැරි කොට ගෙන එල්ල කෙරුණු, අන්තගාමීන්ගෙන් විරෝධය හමුවේ, හෙවිල්ලක් බැලිල්ලක් නැතිව, ඒ කලා කෘතීන් තහනම් වීම ය. අන්තගාමීන්ගේ ඝෝසාව වැඩි නිසා ද ඔවුන්ගේ වදන්වැල කර්ණ කටුක නිසා ද යන කාරණා හේතුවෙන් වැඩිය හිතන්නේ මතන්නේ නැතිව මේ දේ කළා ද නැත්නම් ඔවුන්ටත් ඉහළින් බුද්ධාගමේ ආරක්ෂකයින් වීමට වුවමනා නිසා එය කළා ද යන්න තවම පැහැදිලි නැත. හැමදාම පරිදි ජන මාධ්‍ය හා මුදල් අමාත්‍ය මංගල සමරවීර මහතා මේ තහනම ගැන සිය අප්‍රසාදය පළ කර තිබුනේ ය. මෙවැනි දේ පිළිබඳ කෑකෝ ගැසීම් ඇති වන්නේත් අන්තිමට ඒ කෑකෝ ගැසීම් ඉදිරියේ, නොකළ යුතු වැඩ බලධාරීන් විසින් කරන්නේත්, බොහෝ දෙනා කසාය බිවු ගොළුවන් මෙන් නිහඩව සිටින නිසා ය.

මෙය කෙසේ ඉදිරියට ඇදී යනු ඇද්දැයි අපි බලා සිටිමු. ජය ගනු ඇත්තේ බොල් මිනිසුන්ගේ හිස් හඩ ද බුද්ධිමත් මිනිසුන්ගේ විචාර බුද්ධිය දැයි දැන ගැනීමට අපි කැමැත්තෙන් සිටිමු.

තරු මෙහෙයවන ජීවිතය

මාලක දේවප්‍රිය දුටුවේ මාධ්‍ය වසා ගෙන පැතිරෙන එක් වසංගතය කි. එහෙත් මාධ්‍යයේ ද අනුබලය ලැබ සිදු වන ඇටුවන් බැස ගත් තව වසංගතයක් තිබේ. එය මේ “තරු“ වසංගතයට වඩා ලොකු ය. එසේ වුව ද එය ද සම්බන්ධ තරුවලට ය. මා කැමති ඒ, වඩා ලොකු, ඛේදවාචකය දක්වන්නට මේ සරණයි යන යෙදුම භාවිතා කිරීමට ය.

බුදුන් සරණ නොයා අවකාශයේ තියෙන තරු (ග්‍රහලෝක පොදුවේ සම්ප්‍රදායිකව හැඳින්වූයේ තරු ලෙස ය) සරණ යෑමට 95% ක් පමණ බෞද්ධයෝ පේවී සිටිති. එය බුදු දහමට පටහැනි ය.

ඒ කෙසේ දැයි විමසන අපට පහත පාලි ගාථාවෙන් යම් ආලෝකයක් ලැබිය හැකි ය.

නක්‌ඛත්තං පතිමානෙත්තං
අත්ථෝ බාලං උපච්ජගා
අත්ථො අත්ථස්‌ස නක්‌ඛන්තං
කිං කරිස්‌සන්ති තාරකා

“කාරණය ඉෂ්ට වේ නම් එයම නැකතය. නැකත් තරුවලට කුමක්‌ කළ හැකිද?” යනු මෙහි සරල අදහස ය.

දීඝ නිකායේ ශීලස්‌ඛන්ධ වග්ග නම් කොටසේ ශ්‍රමාන්‍යඵල සූත්‍රයේ මේ පිළිබඳව සවිස්‌තරව සඳහන් වන්නේය. පැවිදි වූ කෙනෙකු ආරක්‍ෂා කරන සිල් ගැන පියවරෙන් පියවර එහි සඳහන්ය. පංචශීලයේ සිට චූල ශීල, මධ්‍යශීල, මහාශීල වශයෙන් ඒවා විස්‌තර කරන විට නැකත් බැලීම, සූර්ය ග්‍රහණ, චන්ද්‍ර ග්‍රහණ ආදිය ගැන කීම මෙන්ම විවිධ පලාපල හා නිමිති කීම වැනි තිරශ්චීන විද්‍යා වලින් ශ්‍රමණයින් වහන්සේලා වළකින බව මෙම සූත්‍රයේ සඳහන්ය.

බුදු සරණයි යැයි නිකම් කටට ආවාට කියන මේ බෞද්ධයෝ සැබෑ ලෙස සරණ යන්නේ මේ බුදුන් ප්‍රතික්ෂේප කළ “තරු“ ය. ඒ නිසා අප උන්ට සමු දිය යුත්තේ “බුදු සරණයි“ කියා නොව “තරු සරණයි“ යැයි කියා ය.

දැන් අපට “බුදු සරණයි, තෙරුවන් සරණයි“ යන දෙකටම ආදේශක තිබේ. ඒ “තරු සරණයි, තරුවන් සරණයි“ යන දෙක ය. ඒ දෙකම ජන මනස කා දමමින් සිටින නිසාත් ඒ දෙකම ඊනියා බෞද්ධයින් විසින් බුදුන්ට හා තෙරුවන්ටත් වඩා ඉහළින් තබන නිසාත් ඒ යෙදුම් වඩාත් කාලෝචිත ය. ඊට අමතරව ඒ නිසා වඩාත් හොඳින් තමන් ගැන නැවත විමසන්නට අවස්ථාවක් ඔවුන්ට ලැබෙන්නේ ය. ඒ අතින් එය වඩාත් ප්‍රබල පණිවුඩයක් ගෙන එන්නේ ය.

වචන වලට පේටන්ට් නැත. ඒවා භාවිතය ගැනීමට ඕනෑ ම කෙනෙකුට පුළුවන.

අප සැමට අදහස් තිබේ. ඒවා එකිනෙකට වෙනස් ය. බුදු බණේ ඒ බව විශේසයෙන් කියා තිබේ. ඒ නිසා තමන් හිතන විදිහට ම සෙසු අය සිතිය යුුතු ය යනුවෙන් නීති පනවන්නට කිසිවෙකුට නොහැකි ය. ඒ අප නිදහස් රටක් නිසා ය. ප්‍රජාතන්තුවාදී රටක් නිසා ය. ව්‍යවස්ථාවෙන් භාෂිතයේ නිදහස තහවුරු කොට ඇති නිසා ය.

හරි වැරදි වන්නේ භාෂණයෙන් ප්‍රකාශිත අදහස ය. එයින් අපේක්ෂිත පණිවුඩය ය. එයින් මනසට කරන ආයාචනය ය.

අවසාන විශ්ලේෂණයේ දී වැදගත් වන්නේ කියවෙන පණිවුඩය සාධනීය ද නිශේධනීය ද යන්න මිසක එය දැනට පිළිගත් සම්ප්‍රදායට, පුරුද්දට, යෙදුමට හෝ භාවිතාවට එකග ද යන්න නොවේ. ඒ බව අප ඉගෙන ගන්නේ කවදා ද එදාට මේ රට මිට වඩා යහපත් එකක් වනු ඇත්තේ ය.

ලේබල් සහ මාකටින්

“තරුවන් සරණයි“ යන්න මේ මෑතක දී ඇති වූ කලබලවලට අදාළ එක් කලා කෘතියක් පමණ ය. ඒ නාට්‍ය මාලාවේ සෙසු නාට්‍ය වල මාතෘකා සම්බන්ධයෙන් ද ප්‍රශ්න තිබුනේ ය. ඒ හැම එකක්ම නාට්‍යයේ අන්තර්ගතය ගැන නොව එහි ලේබලය ගැන ය. එකක් “නිහොන් සැප ලැබේවා“ කියා ය. අනෙක “නිර්වස්ත්‍රං පරමං සුඛං“ කියා ය. බැලූ බැල්මට ඒවා ප්‍රශ්න කාරී බව ඇත්ත ය.“ නිහොන් සැප ලැබේවා“ කියන්නේ “නිවන් සැප ලැබේවා“ යන ආකාරයට ම ය. “නිර්වස්ත්‍රං පරමං සුඛං“ කියන්නේ “නිබ්බානං පරමං සුඛං“ කියන තාලයට ය.

මේවා එක්තරා දුරකට මාකටින් වැඩ ය. මේ වැඩ නරක නම් “සිද්ධාර්ථ තෛලය“ හා “බුද්ධරාජ කල්කය“ ද නරක ය. ඒවා ද මාකටින් ය. එහි දී යොදා ගෙන ඇත්තේ පද විතරක් වුව ද ඒවා මාකටින් නොවේ යැයි කිව නොහැකි ය.

දැන්වීම් කලාවේ වැදගත් අංගයක් වන්නේ උත්ප්‍රාසය ය. එය නිකම් ම හාස්‍යයට වැඩි දෙයකි. හාස්‍යය ලේ පිරිසුදු කරන නමුත් බුද්ධියට අමතන්නේ නැත. උත්ප්‍රාසය, හාස්‍යය ජනිත කරමින් මනස ද අවදි කරවයි. උත්ප්‍රාසය සළකනු ලබන්නේ ඉතා සඵල සන්නිවේදන මාදිලියක් විදිහට ය. පණිවුඩයක් කීමේ වඩාත් ම සාර්ථක ක්‍රමය ලෙස ය. ඒ නිසා මේ නම් දෙකේ දී ජනයාට හුරු පද භාවිතයට අමතරව උත්ප්‍රාසය ද අඩංගු කර තිබිම ගැන අපට එහි නිර්මාර්තෘ වරුන්ට දොස් කිව හැකි ද? ඒ තුළ මා දකින්නේ ඔවුන්ගේ නිර්මාණශිලිත්වය ය.

එහෙත් සපත්තුවක නැතිනම් සෙරෙප්පුවක යොදා ඇති නැවක සුක්කානමක් හඟවන ලාංඡනයක් තුළ ධර්මචක්‍රය සොයන භික්ෂූන්ට හා ඔවුන්ට මැර බලය සපයන ඊනියා බෞද්ධයින්ට මේ උත්ප්‍රාසය තේරුම් ගත නොහැකි ය. ඔවුන්ට ඒ උත්ප්‍රාසය හා ඉන් මතු කරන පණිවුඩය නොපෙනෙන අතර පෙනෙන්නේ තමන් සොයන, මේ නිර්මාණශීලී කලාකරුවන් විසින් කරන්නේ යැයි ඔවුන් සිතන, පරිහාසය පමණ ය.

ඔවුන් කොතරම් තමන් සොයන දේ පමණක් සොයන ඉන් නවතින උදවිය ද බව පෙනෙන්නේ ඕමල්පේ සෝභිත හිමියන් විසින් මේ සම්බන්ධයෙන් එක්තරා පුවත්පතකට කර තිබුණු ප්‍රකාශයක් තුළ ය. “අන්තර්ගතය වැඩක් නෑ. නම තමයි අපේ විවේචනයට අසු වෙන්නෙ“. එයින් කියවෙන්නේ කියන පණිවුඩය අදාළ නැති බව ය. නම තුළ තමන් නැවතී ඇති බව ය. මේ නම් තම ශ්‍රාවකයන්ට විමසන ලෙස බුදුන්ගේ උපදෙස් නම් නොවන්නේ ය.

අජාන් බ්‍රහ්මවංස හිමියන්ට එරෙහි අපේ හාමුදුරුවන්

වරෙක අජාන් බ්‍රහ්මවංස හිමියන්ගෙන් කෙනෙකු මෙසේ අසන්නේ ය. කිසියම් කෙනෙකු ඔබ වහන්සේ ඉදිරියේදි ත්‍රිපිටකය හෝ ධම්මපදය ටොයිලට් වලකට දමා වතුර මුදා හැරියොත් කුමක් කරන්නේ ද? එහිමියන් නොපැකිල ව පිළිතුරු දෙන්නේ වහාම පයිප්ප වැද්දුම් කරුවෙක් කැඳවන බව ය. වඩා බරපතල කාරණය වැසිකිලිය සිර වී කරදරයක වැටිම ය. ත්‍රිපිටකයේ හෝ ධම්මපදයේ පිටපත් නම් නැවත මිල දී ගත හැකි ය.

සිදු කරන ලද අගෞරවය ගැන වගේ වගක් උන්වහන්සේ පෙන්නුවේ නැත. ඒ පහත් වැඩය කළ තැනැත්තාගේ වැඩකි. එයින් කම්පා වී කලබල වීමෙන් වන්නේ අපේ සිත දූෂ්‍ය වීම ය. උන්වහන්සේ කල්පනා කරන්නේ එසේ ය. එයින් ඇති කළ අනර්ථය දරා ගත යුත්තේ එය කළ තැනැත්තා මිස බලා සිටි අප නොවේ.

අට ලෝ දහමින් කම්පා නොවන බෞද්ධ භික්ෂූන් වහන්සේලා එසේ වුව ද අපේ රටේ ඉන්නා බොහෝ සිවුරුධාරීන් නම් එයින් ප්‍රලය වී ජවුසම් නටනු ඇත්තේ ය. එසේ ජවුසම් නටන උන්ට අඩු වශයෙන් අනුබල දෙනු හෝ ඇත්තේ ය.

මේ නාට්‍ය මාලාවට අමතරව තවත් ලේ කැකෑරුනු පුවතක් දැක ගන්නට ලැබුනේ “බුදුන්ගේ රස්තියාදුව“ නම් පොත සම්බන්ධයෙනි. එතැන පවා ප්‍රධාන ප්‍රශ්නය තිබුනේ නම සම්බන්ධයෙන් මිස අන්තර්ගතය සම්බන්ධයෙන් නොවේ. අවසානයේ පොලීසිය පවා මැදිහත් වූ මේ ප්‍රශ්නය කලාකරුවන් විශාල පිරිසක් ඉදිරිපත් විම නිසා සමථයකට පත් වුනු නමුත් මේ පොතට ද එහි කර්තෘට ද එලව එලවා පහරදීම් දිගටම සිද්ධ විය. අදට ද සිදු වෙයි.

අපි පළමුව රස්තියාදුව යන වචනය විමසා බලමු. එය අප නිතර භාවිතා කරන වචනයකි. එක් පැත්තකින් මිනිසුන්ව හෑල්ලු කරන්නට එය භාවිතා වන්නේ ය. ඒ, මිනිහා රස්තියාදු කාරයෙක් යැයි කියමිනි. අනිත් අතට අප කිසියම් වැඩක් කර ගැනීමට ගොස් නිපරාදේ කාලය වැයකොට පැමිණිය හොත් ඒ සංසිද්ධිය විස්තර කිරීමට ද එය භාවිතා වේ. එවිට අපට කියවෙන්නේ “පුදුම රස්තියාදුවක් නෙ වුනෙ“ කියා ය. එතැන අපහසායක් හෑල්ලුවක් නැත. එතැන කියවෙන්නේ අපට සිදු වූ අකරතැබ්බයක් ගැන ය. බුදුන්ගේ රස්තියාදුව යන්න අදාළ මේ දෙවැනි යෙදුමට ය. ඒ බුදුන්ට සිදු ව ඇති “අකරතැබ්බය“ ගැන කීමට ය.

බුදුන් වහන්සේ ලොවට උතුම් දහමක් හඳුන්වා දුන්නේ ය. මිනිසුන්ට ජිවිතයේ ඇති දුකෙන් මිදී නිවන ඇති කරගන්නා සැටි පෙන්වා දුන්නේ ය. එහෙත් වැඩි මනත් මිනිසුන් කළේ බුදුන් වහන්සේගේ පිළිමයක් හදා ගෙන එය වන්දනාමාන කරමින් රස්තියාදු වීම ය. එහෙම බැලුවහම බුදු වදන අපතේ ගොස් ඇත.

පහසුවෙන් රහත් වී තම නිවන සාක්ෂාත් කර ගැනීමට ඉඩ තිබිය දී සාරාසංඛ්‍ය කල්ප ලක්ෂයක් තිස්සේ පෙරුම් පුරමින් කල් ගත කළේ බුදු බව ලැබීමට ය. එසේ පැතුවේ ද, ඒ මග ගියේ ද, සෙසු සත්ත්වයාට ද ඒ නිවන ළඟාකර දීම පිණිස ය. එහෙත් වත්මන් බෞද්ධයින් විසින් නිවන හැර ඉතිරි සියල්ල බදා ගෙන ඉන්නා බව දකින බුදුන් වහන්සේට අපරාදෙ පුදුම රස්තිියාදුවක් නෙ වුනෙ කියා නොකියවුනොත් තමා අප පුදුම විය යුත්තේ යන්න බුදුන්ගේ රස්තියාදුව යන පාඨයෙන් අනියමින් කියවෙන්නේ ය. එහෙම බැලුවහම නම හරියට ම හරි ය. එය උත්ප්‍රාසය දනවන පණිවුඩයක් ගෙනෙන්නේ ය. බෞද්ධයන්ට තම කල්ක්‍රියාව ගැන සිතන්නට පොළඹවන යමක් ඒ තුළ ඇත්තේ ය. අන්තර්ගතය නොබැලුව ද සෑහීමකට පත් විය හැකි පණිවුඩයක් එයින් පෙරා ගත හැකි ය. එහෙම පෙරා ගත හැක්කේ උඩින් පල්ලෙන් අතගා බලා නොවේ. ගැඹුරු විමසන ඥානයකින් බැලීමෙන් ය. බුදුන් වදාළ ලෙස යමක් දෙස කිමිදී බැලීමෙන් ය. සමාධි සිතකින්, තැන්පත් මනසකින්, බැලීමෙන් ය. එහෙත් අපේ බෞද්ධයන්ට එහෙමකට ඉස්පාසුවක් නැත.

මාරයාට නොදෙවෙනි බිය පැරදවීම

අපේ රටේ බොහෝ බෞද්ධයන් නිරන්තර බියකින් පෙළේ. ඒ වෙනත් ආගමිකයන් ද නිරාගමිකයන් ද තමන්ගේ ආගමට අපහාස කිරිමට, එය ගිල ගැනීමට, ඒ හරහා තමන්ට “කෙළවන්නට“ හැම විටම සැදි පැහැදී ඉන්නේය, කල් යල් බලමින් ඉන්නේය, යන හැගීම නිසා ය. ඒ බියෙන් මෙහෙයවනු ලැබ ඔවුන් සිතා සිටින්නේ මේ සියල්ල ඩොලර් වලින් මෙහෙයවන මහා කුමන්ත්‍රණයක අංගයන් බව ය. කුඩා කෑලි බව ය.

ඒත් ලෝකය හොඳින් විමසන්නේ නම් පෙනෙන්නේ භාෂණයේ නිදහස විසින් ආගම් පැතිරවීමට පමණක් නොව ඒවායේ අඩුපාඩු දක්වා සිටීමට ද ලොව බොහෝ රටවල මිනිසුන්ට නිදහස ලැබී තිබෙන බව ය. මිනිසුන් ඒ නිදහස භාවිතා කරන බව ය. එපමණක් නොවේ. හොඳින් බැලුවොත් පෙනෙන්නේ ඒ නිදහස නිසා වැඩිම තර්ජනයට ලක්ව ඇත්තේ එරටවල වඩාත් ප්‍රචලිතව ඇති ක්‍රිස්තියානි දර්ශනය බව ය. බටහිර රටවල දේව ආගම් තරමට බුද්ධාගම උපහාසයට ලක් වන්නේ නැති බවත් එසේ බලන ඔවුන්ට තවදුරටත් පෙනෙනු ඇත. ඒ සමගම බුද්ධාගම්කාරයන් විසින් රුපියල් යොදවා කුමන්ත්‍රණ කරන්නේ යැයි ඒ රටවල මිනිසුන් සිතන්නේ නැති බවත් පන්සල් ඇති කිරීමට පමණක් නොව බුද්ධ ධර්මය ප්‍රචාරයට ද ඉඩක් පමණක් නොව ඇතැම් විට අනුග්‍රහයන් පවා ඇති බවත්  ඔවුන්ට පෙනෙනු ඇත.

ප්‍රශ්නය ඇත්තේ අපේ රටේ බොහෝ දෙනෙකු කරදිය වළල්ලෙන් එහා ලෝකය දැක නැති නිසා ය. ඒ ලෝකය ගැන නොදන්නා නිසා ය. ඒ ගැන අසා නැති නිසා ය. විපරම් කර නැති නිසා ය.

ඒ නිසා ම පහසුවෙන් ආවේගයන්ට නතු වන කීපදෙනෙකුගේ පාරාදීසයක් බවට ඔවුන්ගේ රජදහනක් බවට රට පත් වෙමින් තිබෙන්නේ ය. කලාකෘතිවලට එරෙහි වෛරී ප්‍රකාශනයෙන් ද ඒ තුළින් මස්කප්‍රාප්තියට පත් වාරණයෙන් ද පෙනෙන්නේ ඒ බලවේගයන් යහපාලනය තුළ පවා ජය ගනිමින් තිබෙන බව ය.

වචනවලට පේටන්ට් නැත. ඒ නිසා භාෂිතයේ නිදහස භාවිතා කරමින් තරු වල සරණ යන ඔබට මට කිමට ඇත්තේ නැවත හමුවන තුරු “තරු සරණයි“ කියා ය.