සංඝායනාවකට මේ කාලය යි.

deepana1_09042018_FRRබුදු දහම ගැන අර්ථ කථනයන් බොහෝ ය. එක් ධර්ම දේශනාවකට සවන් දුන් කෙනෙකු ඊළග ධර්ම දේශනාවට සවන් දීමේ දී අර්බුදයකට ලක් වෙන තරමට එකම සංකල්පය සම්බන්ධයෙන් දෙන අර්ථ කථනයන් වෙනස් ය. ඇතැම් තැනක ඒවා අහසට පොළොව මෙන් පරස්පර ය.

මෙය බුද්ධාගම සම්බන්ධයෙන් පමණක් නොව බොහෝ ආගම් සම්බන්ධයෙන් ද සත්‍යය ය. විවිධ අර්ථදැක්වීම් අතරින් නිවැරදි දේ කුමක් දැයි තීරණය කිරීමට සමත් ආගමික ශාස්තෘවරු කිසිවෙකුත් ජිවතුන් අතර නොසිටින නිසා හගිස්සවා ගන්නට කෙනෙකු නැති කම මීට හේතුව විය හැකි ය.

මෙවැනි තත්වයන් අතීතයේ ඇති වූ කල භික්ෂූන් වහන්සේලා කළේ සංඝායනාවක් පවත්වා මේ කරුණු පැහැදිලි කර ගැනීම ය. නිවැරදි අර්ථ කථනය කුමක් දැයි සංවාද කොට නිශ්චය කිරීම ය. එසේ නොවන තාක් මිනිසුන් අවුලට පත් කිරීමට මේ ප්‍රතිවිරෝධී කතා හේතු වනු ඇත.

ඒ ධර්මය අසන්නට පමණක් නොව භාවිතයේ යොදන්නට ද මිනිස්සු කල්පනා කරන්නේ නම් පමණ ය. බණ අසන්නේ අවසානයේ සාදු කියා පින් අනුමෝදන් කිරීමට පමණක් නම් මෙහෙම ගැටළු ඇති වන්නේ නැත. එහෙත් මෑතක ඇති වී ඇති දහම් ප්‍රබෝධය ඊට එහා ගිය එකක් වුනොත් තත්වය බරපතල ය.

අප මේ විමසන්නට යන්නේ එසේ සිදු වෙතැයි යන උපකල්පනය පෙරදැරි කර ගෙන ය.

ඉපදීම දුකක් ද?

ඉපදීම දුකක් බව බුදු දහමේ කියවේ. සමහර භික්ෂූන් වහන්සේලාට අනුව මෙතැන අදහස් කරන්නේ සංස්කාරයන්ගේ උපත ය. සිතෙහි ඇතිවන සිතුවිලි හා සංකල්ප එයින් අදහස් වේ. තෘෂ්ණාව හටගන්නේ ඒ සංස්කාරයන් නිසා ය. එයින් නිරෝධ වීමෙන් නිදහස් වීමෙන් නිවන ඇති වන බව ඒ මතයට අනුව කියවේ.

ඇතැම් භික්ෂූන් වහන්සේට අනුව ඉපදීම දුකක් බව කියන විට එයින් අදහස් කරන්නේ මිනිසුන් ද සතුන් ද ඇතුළු සියළු ප්‍රාණීන්ගේ උත්පත්තිය දුකක් බව ය. දෙවැනි අර්ථ කථනයට අනුව නිවන තියෙන්නේ මේ ඉපදීම නැති කිරීම හරහා ය. එසේ නම් තුරන් කළ යුත්තේ අපේ උත්පත්තියට ඇති ඉඩ කඩ ය. නතර කළ යුත්තේ සංසාර ගමන ය. නිවන් දැකීමෙන් අදහස් කරන්නේ එයට තිතක් තැබීම ය.

ධර්මය තියෙන්නේ ජීවිතයට යොදා ගැනීමට ය. භාවිතයට ය. අසා අවසන් කිරීමට හෝ ඇසීමෙන් පින් ලබා ගැනීමට හෝ නොවේ. ඉතින් දෙවැනි අර්ථ දැක්වීම භාවිතයට ගන්නේ නම් කළ යුත්තේ උත්පත්තිය දුකක් හෙයින් දරුවන් නොහදා සිටීම ය.

දැන් අපට අලුත් ප්‍රශ්නයක් තිබේ. ඒ මේ භාවිතය ප්‍රචලිත වුවහොත් බෞද්ධ ජනගහණයේ ක්ෂණික අඩුවීමක් සිදු විය හැකි වීම ය. එවැන්නක් වෙන එකක් නැතැයි කියා හිත හදා ගන්නට පුළුවන් වන්නේ එකම කාරණයක් නිසා ය. වැඩි දෙනෙක් බණ ඇසුව ද එය ගණන් නොගන්නේය, භාවිතයේ නොයෙදෙන්නේය, ඒ නිසා මේ කිසිවක් ගණන් ගත යුතු නැතැයි කියන කාරණය ය. එහෙත් මෑතක දී ඇති ව තිබෙන දහම් පුනරුදය නිසා බණ අසා නොසිට ක්‍රියාත්මක කරන්නට ගත්තොත් නම් වැඩේ හබක් ය.

මෙය මග හිටියොත් තෝ නසි, ගෙදර ගියොත් අඹු නසී ගනයේ කතාවකි. ඒ කියන්නෙ නිවන් යන්නට හරියට තැත් කළොත් බෞද්ධ ජනගහණය නැත්තටම නැති වී යෑමේ අනතුරට මුහුණ දීමට සිදු වන බව ය. බෞද්ධ ජනගහණය තබා ගැනීමට හෝ වැඩි කිරීමට තැත් කළොත් නිවන් මගට යන්නට හැකි භාවිතාවෙන් අයින් වන්නට සිදු වන බව ය.

මින් ගැලවිය හැක්කේ බුදු දහමේ ඉපදිම දුකක් යන්නෙන් අදහස් කළේ සංස්කාරයන්ගේ  උපත මිස ප්‍රාණීන්ගේ උපත නොවන බව තහවුරු කොට කීමෙනි. ප්‍රශ්නය එතැනින් කෙළවර නොවේ.

ඉපදීම පමණක් නොව ජීවිතයම දුකක් ද?

ඉපදීම පමණක් නොව ජීවිතයම දුකක් බව ඇතැම් ධර්ම දේශනාවල කියවේ. ඒ දුක් සහිත ජීවිතය කෙළවර කිරීමට කෙනෙකුට සිතුවොත් ඒ ගැන ඔහුට වරදක් කීමට නොහැකි වෙයි. මේ දර්ශනය, සිය දිවි නසා ගැනීම එක්තරා දුරකට යුක්ති යුක්ත කරයි. එය වළකා ඇත්තේ සිය දිවි නසා ගැනීම පවක් ලෙස දක්වා ය. එහෙත් ජීවිතය දුකක් ලෙස දෛනිකව හා නිරන්තරයෙන් දැකීම හරහා එන කළකිරීම, එවැනි වාක්‍යයකින්, තනි තහංචියකින්, සමහන් කළ හැකි ද යන්න ගැටළුවකි.

ජීවිතය දුකක් යයි දිගින් දිගටම කියනවා වෙනුවට, ජීවිතය දුකක් කර ගෙන ඇතැයි කීමට ධර්ම දේශකයන් විසින් කටයුතු කරන්නේ නම් ඒ අවුලෙන් ද අපට මිදිය හැකි ය. එසේ දුකක් කර ගෙන ඇත්තේ බොහෝ දේ සම්බන්ධයෙන් අනවශ්‍ය ලෙස ඇලීමත් ගැටීමත් නිසා යැයි කියන්නේ නම් මිනිසුන්ට ඒ සඳහා කළ හැකි ප්‍රායෝගික යමක් ද සැපයෙන්නේ ය. ඒ මගින් ජීවිතය ගැන කලකිරුණු අයට යම් ධනාත්මක මග පෙන්වීමක් කිරීමට බුද්ධාගමට හැකි වනු ඇත. එසේ නොකොට ජීවිතය දුකක් යයි නිතර කීම නම් භයානක ය.

බුදු දහමට එරෙහි එක් චෝදනාවක් නම් එය ධනාත්මක දහමක් නොවේය යන්න ය. ඇතැම් අය එයිනුත් නොනැවතී කියන්නේ එය ඍණාත්මක දර්ශනයක් ඉදිරිපත් කරන බව කියන්නේ මේ නිසා ය. එම චෝදනාවෙන් මිදීමට ද මේ වෙනස උදව් වෙනු ඇත.

දියුණු වීමට තැත් කිරීමත් මග හැරිය යුතු තණ්හාවක් ද?

ඊළගට ජාම බේරගන්නට තිබෙන්නේ තෘෂ්ණාව සමග ය. එයින් අදහස් කරන්නේ කිසි දෙකට ආශා නොකළ යුතු බව ද එසේ නැතිනම් කිසි දෙයක් කෙරෙහි නොඇලිය යුතු බව ද යන්න පැහැදිලි නැත. මක් නිසා ද යත් මේ අදහස් දෙකම ඉදිරිපත් වන නිසා ය.

කිසි දෙයකට ආශා නොකරන්නෙකුට ජීවිතය ගැන ඉලක්කයක් නැත. එවිට සිදු වන්නේ ජීවිතය තුළ ඒ තැනැත්තා හසරක් නොදැක අතරමං වීම ය. යමකට නොඇලිය යුතු බව කියන විට එසේ නොවේ. එතැන යමක් ලබා නොගත යුතු යන්න නොකියවේ. ඒ ලබා ගත් දේ පිළිබඳව නොඇලිය යුතු බව පමණක් ඉන් කියවේ.

ප්‍රශ්නය ඇත්තේ යමක් ලබා ගැනීම ගැන නොව ඒ සඳහා කරන කප්පරක් වැරදි තුළ ය. ඒ ලබා ගැනීම සඳහා වෙනත් බොහෝ දේ පරදුවට තබන්නට උනන්දු වීම තුළ ය. ඒ සඳහා අන් අයට රිදවන්නට සිදු වීම තුළ ය. ඊට අමතරව එය නැතිව ගිය විට සිහිය එලවා ගන්නට නොහැකි වීම තුළ ය.

තමන් සතුව කිසි දු දෙයක් නැති කෙනෙකුට මේ ප්‍රශ්න එකක් වත් අදාළ වන්නේ ම නැත. නොඇලිය යුතු යන්න වඩාත් අදාළ වන්නේ තියෙන අයට නිසා ය. නැති කෙනෙකුට ඇලෙන්නට දෙයක් නැත.

තිබෙන දේ ගැන නොඇලිය යුතු යැයි කියනවා වෙනුවට කිසිවක් අයත් කර ගැනීමට උත්සුක නොවිය යුතු යැයි කියන විට ව්‍යාපාරයක් කරන්නට, දියුණු වන්නට, නවෝත්පාදනයක් කරන්නට අවසර නැත. වරම් නැත. මේ තුළ සිදු වන්නේ බෞද්ධයන් මෙවැනි කටයුතු වලින් අධෛර්යය කිරීම ය.

තමන් විසින් ධාර්මිකව කරනු ලබන කිසියම් ව්‍යවාසයකින් ලාභයක් කෙනෙකුට ලැබිය හැකි ය. අලාභයක් ද ලැබිය හැකි ය. ඒ වෙත නොඇලුනු තැනැත්තේ ඒ දෙකින් එකකින් වත් කම්පා නොවන්නේ ය. තමන් කරන යම් කටයුත්තක් ඉතා හොඳින් ඉටු කිරිම නිසා කෙනෙකුට කීර්තිය ලැබිය හැකි ය. ප්‍රශංසා ලැබිය හැකි ය. ඒ හා සමානව එය ඉවසා දරා ගන්නට බැරි අය විසින් කරන නින්දා ද ලැබිය හැකි ය. උන්ගේ අවලාද වලට මුහුණ දීමට සිදු විය හැකි ය. නොඇලුනු තැනැත්තේ ඒ දෙකින් එකකින් වත් කම්පා නොවන්නේ ය. මෙසේ නොඇලුනු තැනැත්තේ අෂ්ඨ ලෝක ධර්මයන්ගෙන් කම්පා නොවන්නේ ය. ලෝක ස්වභාවය එය බව දැන ජීවත් වන්නේ ය.

එහෙත්, කිසි දෙයක් හඹා නොයන, ඉලක්කයක් නැතිව, ඉන්නවාට ඉන්නා, මිනිසුන්ට නම් මෙය කොහොමටත් ප්‍රශ්නයක් නොවන්නේ ය. අදාළ නොවන්නේ ය. අමුතු උත්සහයක් නැතිවම ඔවුන්ට ජීවත් විය හැකි ය. අලාභයක්වත් ලාභයක්වත් උන්ට ඇති නොවන නිසා ය. කීර්තියක් හෝ නින්දාවක් ලබන්නට ප්‍රස්තුතයක්, හේතු කාරණයක්, උන් සම්බන්ධයෙන් ඇති නොවන නිසා ය.

පැදුරෙ ඉන්නා වුන් බිමට වැටෙන්නේ නැත. ඒ කොහොමටත් ඉන්නේ බිම නිසා ය. බුදු දහම තුළ තණ්හාව පිටු දකින්නට දරණ වෑයම තුළ සියළු දේ අත්හරින උදවිය කරන්නේ පැදුරේ ඉන්නට ඉටා ගැනීම ය. ලාභයක් පතන්නේ නැති කොට අලාභයක් ඇති වන්නට විදිහක් නැත.

ඇලීම දුරු කොට ගැටීම අල්ලා ගැනීම

අවසානයේ සිදු වන්නේ සෙසු ආගමිකයන් එවැනි බාධක නැතිව මුළු හිතින් ඉදිරියට යන විට බෞද්ධයින් උන්ට ඉරිසියා කිරීමට පෙළඹීම ය. බත් හට්ටියේ වඳ කළ හැකි යැයි තමන් විශ්වාස කරන පකිස්ථාන් ප්ලාස්ටික් හාල් දැකීම ය. රොට්යේ පිටිගුලි වඳ පෙති බවට පෙරලී රටක් පෙරලන්නට ඩෙගා නැටීම ය. නැවක සුක්කානම සටහන් කෙරුණු සෙරෙප්පු ඇතුළත ධර්ම චක්‍ර පෙනීම ය. ඉන් පරල වීම ය. අඳින ඇඳුම් වල වඳ ජෙල් ඇතැයි දැනීම ය. එයින් භ්‍රාන්ත වීම ය.

ඇලීම නැති වූවාට ගැටීම වැඩි ආයාසයකින් බදා ගැනීම ය. ඇලීම ගැන කප්පරයක් බණ කියන සංඝයා වහන්සේලා පවා මේ ගැටීම ගැන එක්කෝ ඇස් වසා ගෙන සිටීම තුළ පෙන්වන්නේ අප මුහුණ දී තිබෙන මේ අකරතැබ්බය ය. ඇස්වසා ගෙන පමණක් සිටී නම් එකක් ය. ඇතැම් අය ගැටීම ඇවිලවීමට පිදුරු දැමීමට ද ඉදිරිපත් වන්නෝ ය. ඇතැම් අවස්ථාවල තවත් ඉදිරියට ගොස් ගැටීමේ මෙහෙයවන්නන් බවට ද පත් වන්නෝ ය.

මුස්ලිම් ප්‍රජාවට පමණක් නොව, මියන්මාරයේ සිට පැමිණි සොච්චමක් වූ රොහින්ගියා මුස්ලිම් සරණාගතයන්ට ද එරෙහිව හිංසනය භාවිතා කිරීමට පවා ඇතැම් සංඝයා යොමු වීම මේ පිළිබඳ දිය හැකි මෑතක සාක්කි ය. පොලීසිය සමග ද රජය සමග ද වෙනත් විවිධ පාර්ශව සමග ද ගැටුම් ඇති කර ගැනීමේ ඉතිහාසය ඊටත් වඩා දිග ය. සාමය වෙනුවට යුද්ධය ඉල්ලා තිස් වසරක යුද්ධය පුරා ගෙන ගිය ඇතැම් ශාසනික කටයුතු ද මීට අයත් ය. යුද්ධයට රජය පෙළඹවීම පිළිබඳ මැදිහත් වීමේ ගෞරවය ලබා ගැනීම සඳහා එකිනෙකා සමග තරග වැදීම තුළ ද පෙන්නුම් කරන්නේ ගැටීම සම්බන්ධයෙන් හිරිකිතයක් නැති බව ය.

ගව ඝාතනයට එරෙහිව සිරුරට ගිනි තබා ගෙන එක් භික්ෂූවක් මිය ගියේ ය. මිය යන්නට සූදානම් නැතත් ගව ඝාතනයට විරුද්ධව උද්ඝෝෂණය කිරීමට සැදී පැහැදී සිටින භික්ෂූන් වහන්සේලා බොහෝ ය. මේ තුළ ප්‍රදර්ශනයේ කරන්නේ කුමක් ද? ගැටීම ය. ගැටීමෙන් වෙන් වෙන්නට නොහැකි කම ය.

බුදුන් වහන්සේ හොඳ නරක කියා දුන්නා මිසක නරක නවත්වන්නට පෙළපාලි ගියේ නැත. සත්ත්ව ඝාතනයෙන් වැළකෙන්නට උපදෙස් දුන්නා මිසක සත්ත්ව ඝාතනය තහනම් කරන ලෙස ඉල්ලා රජ්ජුරුවන් ගලග්‍රහණයට ගත්තේ නැත. ඒ ඇලීම තරමට ම ගැටීම ද පිටුදැක්ක නිසා ය.

ඉරිදා ටියුෂන් පන්ති වැනි දේ තහනම් කරන්නට කරන බලපෑම් වල ද හලාල් අරබයා කරන ලද මැදිහත් වීම් වල ද දක්නට ඇත්තේ මේ ගැටීම ය. ගැටෙන්නට ඇති නොසංසිඳෙන පිපාසය ය. ආසාව ය. ගැටීමට ඇති ඇලීම ය.

ඇලීම හා ගැටීම එක්තැන් කළ නිකාය බේදය

නිකාය බේදය ද ඇලීම මෙන්ම ගැටීම ද නිරූපනය කරන සාක්කි ය. ඒ ගැටීම වෙනත් ජාතිකයින් සම්බන්ධව නොවේ. වෙනත් ආගමිකයන් සම්බන්ධව නොවේ. තමන්ගේම අය ගැන ය. කුලයෙන් වෙන් කරනු ලැබ ඇති තමන්ගේම අය ගැන ය. පත්තිරිප්පුවේ පැවති උත්සවයකට ආරාධනා ලැබ එහි ගිය සියම් නිකායට අයත් නොවන භික්ෂූන්ට එයට ඇතුළු වන්නට නොහැකි ව පල්ලම් බසින්නට සිදු වුනේ ද ඒ ගැටුමේ ප්‍රතිඵල හැටියට ය. එයින් පෙන්වන්නේ භික්ෂූ ශාසනය තුළ තම සහෝදර භික්ෂූන් පවා වැට කොටු ගසා පිටමං කිරීම තරමට ඔඩු දුවා ඇති ගැටීම පිළිබඳ කතාව ය.

සාමය සහජීවනය දේශනා කළ ධර්මයක පූජකවරුන් ගැටුමක කර්තෘ වරුන් වන්නේ ඇලීම දුරු කිරීම ගැන කතා කළේ වුව ද ගැටීම ගැන නිහඩ වූ නිසා විය හැකි ය. මේ නිසා ඇලීම තරමට ම ගැටීම ද අත් හල යුතු දෙයක් ලෙස සැළකීමට කටයුතු කළ යුතු ය.

අවවාදයට වඩා ආදර්ශය උතුම් ය. බුදුන් වහන්සේ තමා දෙසූ දහම තුළ ජීවත් වූහ. කියන දේ කළ අතර කරන දේ කියා සිටියේ ය. එහෙත් අවාසනාවට ඇලීම ගැටීම අත්හරින්නට උපදෙස් දෙන භික්ෂූන් වහන්සේලා ගිහියන්ටත් වඩා තදින් ඇලෙනු ද ගැටෙනු ද අපි දකිමු. බෞද්ධයන්ට නිසි මග පෙන්විය හැක්කේ නිදා සිටින මිනිසුන්ට කරදරයක් වන ලෙස බණ බලෙන් ඇස්සවීමෙන් නොවේ. තමන් ඒ ධර්මය තුළ ජිවත් වීමෙන් මිනිසුන්ට ආදර්ශයක් වීමෙනි.

විනය පිටකයේ නව සංස්කරණයක් අවශ්‍ය තරමට භික්ෂූ චර්යාව පිරීහී තිබීම ශෝක ජනක ය.

මේ ධර්ම සංඝායනාවට කාලය යි

ධර්මය පිළිබඳ නව අර්ථ කථනයක්, රටක් ලෙස දියුණු වීම සඳහා ද අනවශ්‍ය ආරවුල් වලින් රට නිදහස් වීම සඳහා ද අවශ්‍ය  ය. බුද්ධ ශාසනය තුළ මේ වෙනස්කම් සිදු වීම, රටේ වෙසෙන ජනයාගේ දියුණුව සඳහා ද ඔවුන් අතර සහජීවනය සඳහා ද අවශ්‍ය ය.

එසේ නොකළහොත් සිදු වන්නේ බෞද්ධයින් ද දුර්වල වීම ය. නැතහොත් මේ දෙසුම් වල හිස් බව දැන උන් සිය ආගමෙන් ද ඈත් වීම ය. ඒ තුළ බෞද්ධ ගහණය කොහොමටත් අඩු වීම ය.

විවිධාකාර ධර්ම දේශකයන් විසින් විවිධ අර්ථ කථනයන් සපයමින් කරන කතිකාවන් නිසා පමණක් නොව භික්ෂූන්ගේ වත්මන් චර්යාවන් නිසා ද මේ කථිකාව අවශ්‍ය ය.

නැත්නම් සිදු වන්නේ බෞද්ධයින් දිගින් දිගට වෙනත් ජාතිකයන්ට ඉරිසියා කරමින් ඔවුන් හා ගැටෙමින් හැම ගේ ජීවිත අඳුරු කිරීම ය.

පවත්වන සංඝායනාවක දී ධර්මය පමණක්, සූත්‍ර පිටකය පමණක්, සාකච්ඡා කිරීමෙන් පලක් නැත. විනය පිටකය ද කතිකාවට ඇතුළු කළ යුතු ය. බුදුන්ගේ කල ඇති නොවූ විසූක දස්සන දැන් තිබෙන නිසා ම විනය සම්බන්ධයෙන් නව පටිපාටියක් පැනවිය යුතු ව තිබේ. නැතිනම් මේ යන විදිහට සිවුර සන්සුන් බවේ සංකේතයක් හැටියට නොවී වෛර භාෂිතයේ සංකේතයක් හැටියට සමාජ ගත වන්නට ඉඩ තිබේ.

බුද්ධ ශාසනය තුළ වරින් වර සංඝායනාවන් සිදු කර තිබේ. ඒ නිසා තවත් සංඝායනාවක් කිරීම නොකළ හැකි දෙයක් නොවේ. එහෙත් නිකාය ගණනාවකට බෙදී ඇති සංඝයා එක් වහලක් යටට එක් කිරීම නම් අභියෝගයක්ම වනු ඇත. එසේ එක් කල ද ඔවුන් අතර සම්මුතියක් ඇති කර ගැනීම ඊටත් වඩා අපහසු වනු ඇත. සම්මුතියක් ඇති නොවුන ද සංවාදයක් හැම විටම දුර්මත ඉවත් කර ගැනීමට දිරියක් සපයනු ඇත්තේ ය.

කොතෙක් අභියෝග ඇතත් මේ කටයුත්තට ඉදිරිපත් ව එහි සාර්ථක අවසානයක් දැකීමට සෑම බෞද්ධයෙකුම අධිෂ්ඨාන කර ගත්තොත් හොඳ ය. ඒ සඳහා දැනුම් තේරුම් ඇති සිල්වත් භික්ෂූන්ගේ ආශීර්වාදය අතවශ්‍ය ය. බුද්ධ ශාසනය වෛරී හා ඍණාත්මක භාෂිතයේ යෙදෙන වැඩිමනත් වූ සංඝයා වහන්සේලාට පමණක් බාර දී සිටියොත් එය අනතුරේ බව සටහන් කරමින් ලිපිය අවසන් කරමි.

Advertisements

යුනිෆෝම් කරන්නට ගෙනා යුනිෆෝම්

school uniform

යුනිෆෝම් කියල නිල ඇඳුමටත් පාසල් ඇඳුමටත් යෙදෙන බව ඇත්ත ය. එහෙත් ඉංග්‍රීසි භාෂාවේ එය යෙදෙන්නේ එක වගේ කියන අර්ථය ද ඇතිව ය. හැම ම එකම ඇඳුමක් ඇඳීමෙන් සියලු පරතරයන් මැකී යනු ඇතැයි ද එයින් අපේක්ෂිත ය.

පාසල තුළ යුනිෆෝම් ඇති කළේත් පවත්වාගෙන යන්නේත් ඒ සඳහා යැයි කියවේ.පාස ල තුළ පරතරය නැති කළත් පාසල් අතර පරතරය පවත්වාගෙන යෑමට යුනිෆෝම් එක සියුම් ව යොදා ගැනේ. ඒ ටයි පටයක් හෝ ලාංඡනයක් එක් කිරීමෙනි. කොඩියක් මැහීමෙනි. අකුරු කීපයක් එකතු කිරීමෙනි.

එකම නිල ඇඳුම තුළ පවා පරතරයන් පවත්වා ගෙන යෑම සඳහා ඇඳුමේ සුළු වෙනස් කම් කිරීමට කටයුතු යොදා තිබේ. පොලීසියේ නම් දිලිසෙන තරු ද නානා මාදිලියේ පදක්කම් ද ඒ අතර යොදා ගෙන තිබේ. ඒ කියන්නේ යුනිෆෝම් යමක් අපේක්ෂා කළ ද එය යුනිෆෝම් විය යුතු නැති බව ය. ඒ තුළ ද සියුම් ලෙස ඕනෑ නම් පරතරය පවත්වා ගෙන යෑ හැකි බව ය.

ඇතැම් යුනිෆෝම් තියෙන්නේ බය කරන්නට ය. පොලීසියේ යුනිෆෝම් එක එවැනි එකකි. ශිෂ්‍ය නායක යුනිෆෝම් එක ද එවැන්නකි. යුනිෆෝම් එක සමානත්වය ඇති කිරීමට යොදා ගත්ත ද එය ම භය කිරීමට ද නැති පරතරයක් ඇති කිරීමට ද යොදා ගත හැකි බව එයින් කියවේ.

තවත් ඒවා තිබෙන්නේ හඳුනා ගන්නට ය. වෙන්කොට හඳුනාගන්නට ය. හෙද හෙදියන්ගේ ද සිරකරුවන්ගේ ද යුනිෆෝම් වලින් ද පාසල් දරු දැරියන්ගේ යුනිෆෝම්වලින් ද අපේක්ෂා කරන අමතර කාරණය එය ය. එය ඇඳ පැළඳ සිටින විට කිසියම් විනයක් ශික්ෂණයක් ඒ තුළින් රැකේ යැයි තවත් අපෙක්ෂාවක් ද එයට ම අමුණා තිබේ.
එහෙම බැලුවහම අරමුණු විවිධ ය. විෂම ය.

සිවුරද යුනිෆෝම් එකකි

ඒක එහෙම වුනාට යුනිෆෝම් අඳින එක කොට්ඨාෂයකින් ඒ අවසානයට කී විනය හා ශික්ෂණය යන අරමුණ ඒ විදිහටම ඉටු නොවන බව පෙනෙන්නට තිබේ.

ඒ බෞද්ධ භික්ෂූන් විෂයෙහි ය. ඔවුන්ගේ නිල ඇඳුම සිවුර ය. මෑතක සිට ඇතැම් භික්ෂූන් වහන්සේලා විසින් සිවුරු දරා ගෙන කරන විකාර වැඩ නිසා තවදුරටත් සිවුර විනය හා ශික්ෂණය ඇති කරන ඇඳුමක් ලෙස සැළකෙන්නේ නැත. ඇතැම් පාසල්වල ළමුන් යුනිෆෝම් පිටින් විකාර කිරීම පාසලට අප කීර්තියක් ගෙන එනවා වැනි ය. එහෙම බැලුවහම පාසල් ළමුන් හා පාරේ ජවුසං නටන ස්වාමීන් වහන්සේලා අතර එහෙමට වෙනසක් නැත. දෙගොල්ලන්ම සැළකිය හැක්කේ අඳ බාලයන් ලෙස ය.

බුද්ධ ශාසනයේ නිකාය කිහිපයකි. ඒ එක් එක් නිකායේ අනන්‍යතාවය පවත්වා ගැනීම සඳහා සිවුර අඳින ආකාරයේ වෙනස් කම් ඇති කර ගෙන තිබේ. එහෙම බැලුවහම යුනිෆෝම් ඇන්ඳත් අද දවසේ බුද්ධ ශාසනය පවා යුනිෆෝම් නැත. ඒ කියන්නේ එකම සිවුර තුළ සියුම් ලෙස පරතරය රිංගවා ඇති බව ය. වැඩවසම් කුලය ප්‍රකාශයට පත් වන බව ය.

භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ යුනිෆෝම් එක ද පොලීසියේ යුනිෆෝම් එක තරමට ඇතැම් විට ඇතැම් තැනක ඊටත් වඩා රැස්පොට් ඇති එකකි. ඒ කියන්නේ එය ගෞරවය ඉල්ලා කෑ මොර දෙන එකක් බව ය.
ගෞරවය පමණක් නම් මදෑ. තව බොහෝ දේ ඒ යුනිෆෝම් වෙනුවෙන් ලබා දෙන ලෙස කරන බලපෑම් අපට දක්නට ලැබේ. ඒ සඳහා මිනිසුන්ගේ ආගමික භක්තිය මෙහි දී අමු අමුවේ යොදා ගැනේ. ඒ කෑ ගැසීම ඉදිරියේ ඇතැම් විට පොලීසිය ද අධිකරණය ද ඇඹරෙන්නේ ඒ නිසා ය. නීතිය නැමෙන්නේ ඒ නිසා ය.

යුනිෆෝම් එකේ එක් අරමුණක් වන්නේ ශික්ෂණය ඇති කිරීම ය. පාසල් නිල ඇඳුම ඇඳගත් විට චර්යාවේ වෙනසක් ඇති කර ගැනීමට අඳින තැනැත්තාට සිදු වේ. නැතිනම් පාසලට එයින් අගෞරවයක් ලැබෙන නිසා ය. එපමණක් නොවේ. ඒ ඇඳුම ඇඳගෙන යම් යම් දේ කිරීමට සමාජ අවසරයක් නැති නිසා ය. එවන් තැනක සමාජය මැදිහත් වීමට ඉඩ ඇති නිසා ය.

උදාහරණයක් ලෙස පොලීසියේ යුනිෆෝම් එක ඇඳගත් කෙනෙකු යම් වැරැද්දක් කරන විට එය සමාජයට දෙගුණයක් බරපතල වී දැනෙන්නේ ය. එය අදාළ නැත්තේ භික්ෂූන් වහන්සේලාට පමණක් යැයි හිතෙන තරමට පහුගිය දිනවල තත්වය පිරිහී තිබුනේ ය. එසේ හිතුනේ සිවුරට නොගැලපෙන වැඩ කරන භික්ෂූන් වහන්සේලාට සමාජයෙන් ඒ හැටි විරෝධයක් නොනැගුනු නිසා ය. නොනැගෙන නිසා ය.

දේශපාලනඥයින්ගේ යුනිෆෝම්

දේශපාලකයන්ට යුනිෆෝම් නැත. එහෙම බැලුවහම බලය තිබිය දීත් යුනිෆෝම් නැතිවම අසීමිත නිදහසක් භුක්ති විඳින්නේ ඔවුන් යැයි කිව හැකි ය. කවරෙකු විසින් වත් නියෝග කර ඇඳිය යුතු යැයි නම් කළ යුනිෆෝම් නැතත් දේශපාලනඥයින් ද යුනිෆෝම් අඳින නිසා ඒ කතාවේ ඇත්තේ අර්ධ සත්‍යයක් පමණ ය. දේශපාලනඥයින්ගේ යුනිෆෝම් එක වෙන හැම යුනිෆෝම් එකකට ම වඩා වෙනස් ය. ඇඳගෙන ඉන්න එක පහසු ය. සෙසු පහසුකම් අතර ඒ පහසුකම ද අත් විඳීමට ක්‍රමයක් ඔවුන් විසින් සාදා ගෙන ඇත.
දේශපාලනඥයින් යුනිෆෝම් එක ලෙස සරම හා බැනියම ඇන්දත් ඒ සරමත් බැනියමත් සෙසු මිනිසුන් අඳින කවර හෝ ඇඳුමකට වඩා වෙනස් ය. මිනිස්සු ආදරේට ඒ යුනිෆෝම් එකට කියන්නේ කපටි සූට් එක කියා ය. එහි ටියුනික් කොලර් එකක් ද තිබේ. දේශපාලකයන්ගේ ආරක්ෂකයින්ට ද ටියුනික් කොලර් සහිත නිල ඇඳුමක් තිබේ. එහෙත් වෙනසකට ඇත්තේ උඩ සුදු වුනාට ඔවුන්ගේ යට සරමක් වෙනුවට කලිසමක් තිබීමත් එය කළුම කළු පාට වීමත් ය. උඩින් සුදටත් යටින් අඟුරු කළු පාටටත් ඇඳීමෙන් කිසිවක් කියවෙනවා යැයි කියන්නට කවුරුවත් ඉක්මන් විය යුතු නැත.

එහෙම බැලුවහම දේශපාලනඥයෝ තමන්ගේ ආරක්ෂකයින්ට වඩා සුදු ය. ඇත්තටම ඒ අයගේ ඇඳුම සුදට සුදේ බබලන එකකි. ඇතුළේ ඇත්තේ ගඳ ගහන ජරාව වුනාට එලියට පෙනෙන්නේ බැබලෙන සුද ය. සිල් ගන්නා ඇතැම් උපාසික උපාසිකාවන් වගේ ය. සුද එලියට විතර ය.

සමහරු නම් කියන්නේ ජනතා ඡන්දය වැඩිපුර ලැබෙන්නේ ජාතික ඇඳුම ඇඳගත් දේශපාලනඥයන්ට නිසා බොහෝ දේශපාලනඥයින් මේ ඇඳුම තෝරාගෙන ඇති බව ය. සරම බැනියම නොඅඳින පිරිමි කිසිවෙකු තවම මේ රටේ ජනාධිපති පදවියට පත් ව නැත.

එක කාලයක සරමට තිබුණ සැලකිල්ල බැලුවහම මේ කාරණය හරි හැටි තේරුම් ගැනීම පහසු නැත. ඒ කාලයේ සරම අඳින කොල්ලෙකුට කෙල්ලෙකුවත් කැමති වූයේ නැත. එහෙම අමනාපයක් තිබිය දි සරම අඳින දේශපාලනඥයන්ට ම ජනතා මනාපය හිමිවීමත් ඔවුන්ට මිනිසුන්ගේ පමණක් නොව ගෑණුන්ගේ පවා සුවිශේෂ මනාපය හිමි වීමත් තේරුම් ගැනීම අමාරු ප්‍රහෙලිකාවකි.

මේ සියල්ල සිදු වන්නේ සරම් අඳින මාමාලා ගම්වල පවා දුලබ දර්ශනයක් වෙමින් තියෙන වකවානුවක ය. සරම අඳින දේශපාලනඥයින් මාමාලා ලෙස ගමේ උදවිය පිළිගන්නේ කලිසම් අඳින නගරයේ වෙසෙන්නන් අංකල් වෙන අතරේ ය.

ගමේ බයියලා සරම් අඳින අතීත මාමලාට ඡන්දය දෙන අතරේ නගරයේ කලිසම් අඳින ඇතැම් ගැටව් ද තවමත් ආදරේ ගමේ නැති සරම් අඳින මාමාලාට වීම පුදුම ය. ඒ නගරයේ අද ජීවත්වෙන බහුතරයේ මුල් තියෙන්නේ තාමත් ගමේ නිසා ය.

ඡන්දය දිනන්නට කලිසම ගැලවීම

සරම් අඳින මහින්ද පරදන්නට කලිසම් අඳින රනිල්ට බැරි වන විට සරම් අඳින රජරට පුත්‍රයෙක් විපක්ෂය විසින් ආනයනය කරන්නට යෙදුනේ ඒ නිසා ය.

ගෝඨාභයට 2020 දී ජනපති වරණයට ඉදිරිපත් වන්නට ඇති එක් තහංචියක් නීතිය ය. ඒ ඔහු ඇමරිකානු පුරවැසි භාවය ද ඇති ද්විත්ව පුරවැසියෙකු නිසා ය. එයින් අයින් වුව ද තව කඩ ඉමක් ජය ගන්නට ඔහුට සිදු වේ. ඒ ඔහුගේ කලිසම ය. එය ගලවන්නේ නැතිව රටේ ජනතාව දිනා ගැනීම නම් අභියෝගයක් බව කිව යුතු ය.
මේ විදිහට බලාගෙන යන විට යුනිෆෝම් එකේ අලකලංචි ගොඩකි.

විධිමත් පුද්ගලික අංශයේ ද නීති ගත නොවුනු සම්මුතියකට පැමිණි යුනිෆෝම් එකක් තිබුනේ ය. ඒ යුරෝපයේ අඳින විධිමත් ඇඳුම ය. ටයි පටියක් අත් දිග කමිසයක් සහ දිග කලිසමකින් එය සමන්විත විය. එකම වෙනසකට තිබුනේ කමිසයේ, කලිසමේ හෝ ටයි පටියේ පාට පිළිබඳ එහෙමට නියමයක් බොහෝ තැන්වල නොතිබීම ය. ඇතැම් තැනක ටයි පටිය ආයතනයේ අනන්‍යතාවය ඇති කළ අතර තවත් තැනක කමිසයට එකතු වුනු ලාංඡනයක් ඒ වෙනුවෙන් පෙනී සිටියේ ය.

මෙසේ එකම ඇඳුමකට කොටු කිරීම පසු කලෙක නිර්මාණශීලිත්වයට බාධාවක් ලෙස ගණන් ගැණුනු අතර සිකුරාදා දිනවල නිදහස් ඇඳුමක් ඇඳීමට ඒ අනුව පුද්ගලික අංශය තුළ අවසර ලැබුණේ ය.

පුද්ගලික අංශයේ යුනිෆෝම් එක

ඒ අනුව යුනිෆෝම් එකට මුල්ම අභියෝගය එල්ල කළේ කවදත් නවොත්පාදනයේ නියමුවා වන පුද්ගලික අංශය ය. ඒ වෙඩි මුරය සෙසු ආයතන හා මිනිසුන් සෙලවූයේ මඳ වශයෙනි. අදටත් තව තවත් රජයේ ආයතන මෙතෙක් යුනිෆෝම් නොතිබූ රජයේ ආයතන ද ඇතුළුව යුනිෆෝම් සංකල්පය බදා ගෙන සිටිනු ද බදාගන්නට තතනන අයුරු ද පෙනෙන්නට තිබෙන්නේ ඊට ප්‍රතිපක්ෂව යමිනි.

මේ යුනිෆෝම් සංස්කෘතිය විසින් මනසට ඇතුළු කරන මතවාද කීපයක් තිබේ. පළමුවැන්න, සැවොම සමාන විය යුතු බව ය. එසේ කියන විට අනිත් අතින් කියවෙන්නේ වෙනස්කම් නොඉවසිය යුතු බව ය. වෙනස්කම් වලට ඉඩක් නැති බව ය. දෙවැන්න, පුද්ගලිකත්වය ප්‍රකාශ කිරීම වැදගත් කොට නොසළකන බව ය. තමන් අයත් කණ්ඩායම තුළ තමන් කිඳී ගිලී සිටිය යුතු බව ය. වෙනම මතු නොවිය යුතු බව ය. තුන්වැන්න, ආයතනය තුළ අන් සියල්ලට ඉහලින් විනය විරාජමාන වන බව ය. නිර්මාණශීලිත්වය, දක්ෂතාවය, කැප වීම යන සියල්ල විනයට වඩා පහලින් තැබෙන බව ය.

මාඕ සේතුංගේ චීනය යුනිෆෝම් සංස්කෘතිය සඳහා දිය හැකි හොඳම උදාහරණයකි. සංස්කෘතික විප්ලවයෙන් පසු සැමටම අඳින්නට සිදු වුනේ එකම ඇඳුමකි. ඒ තුළ රජයට, පක්ෂයට හා නායකයාට පක්ෂපාතිත්වය පෙන්වීමට මිනිසුන්ට බල කරන ලද්දේ ය. එය කොතරම් ඒකාකාරී ද යන වග ඒ කාලයේ චීන ඡයාරූප දුටු විට දැක ගත හැකි ය. ඩෙන්සියා ඕ පෙන්ග් යටතේ ප්‍රතිසංස්කරණය වූ චීනය ඒ නිල ඇඳුම පසෙකලා ජනතාවට කැමති ඇඳුමක් ඇඳීමේ නිදහස පිරි නැමුවේ ය. දැන් චීන ජනාධිපති අඳින්නේ ටයි කෝට් ය.

යටත් වීම අපේක්ෂා කරන හැම තැනකම යුනිෆෝම් එකට සුවිශේෂී තැනක් හිමි වන්නේ ය.
ඇතැම් සරසවියක වසරක් පුරා පැවැත්වෙන නවක වද කාල සීමාව තුළ නවකයන්ට ජේෂ්ඨ උත්තමයන් විසින් නියම කරනු ලබන “නිල ඇඳුමක්“ ඇඳීමට සිදු වන්නේ ද ඒ අනුව ය.

මේ ඒකාකාරි යුනිෆෝම් එක තුළ වෙනසකට ඉඩ නැතැයි සිතුව ද ඇත්තටම එය එසේ නොවේ. පාසලක වුව එකම නිල ඇඳුම ඇන්දේ වුව ද බැබලෙන සුදෙන් ද භාවිතාකරන රෙද්දේ වටිනාකමින් ද වෙනස මතු කර ගත හැකි ය. අවශ්‍ය වන්නේ මුදල් ය. අල්පේච්ඡ ජිවිතයක, හික්මුණු භාවිතයක, නිරූපනය වන භික්ෂූන් වහන්සේ අඳින සිවුර ද එවැනි වෙනස්කම් සහිත ය. සමහර සිවුරු බර ගණන් ය. බර කිලෝවලින් නොවේ. රුපියල් සත වලින් ය. එහෙම බැලුවහම යුනිෆෝම් එකෙන් අපේක්ෂා කරනවා යැයි කියන සමානාත්මතා මූලධර්මය හැර ඉතිරි ඒවා පමණක් සාක්ෂාත් වන බව නම් පෙනෙන්නේ ය.

වෙන ඕනෑම තැනක ඇති යුනිෆෝම්වලට වඩා භයානක පාසල තුළ පවතින යුනිෆෝම් එක ය. ඒ එයට ඇඳුම පැළඳුම පමණක් නොව සපත්තුව හා කොණ්ඩය ද අයිති වන බැවින් ම නොවේ. ඒ හරහා ඇති කරන අවසාන ප්‍රතිඵලයේ ශෝචනීයත්වය නිසා ය.

යුනිෆෝම් කිරීම සඳහා යුනිෆෝම් යොදා ගැනීම

කම්හලකින් එලියට දමන්නේ යුනිෆෝම් භාණ්ඩ ය. එකකට එකක් හරියට සමාන භාණ්ඩ ය. පාසලින් එලියට දමන්නේ ද එවැනි සමාන භාණ්ඩ නම් පාසල සැළකිය යුත්තේ ද පැක්ටරියක් හැටියට ය. පාසලට ඊට වඩා වෙනස් නිශ්පාදනයක් කරන්නට අවශ්‍ය නම් මේ යුනිෆෝම් මානසිකත්වයෙන් මිදිය යුතු ය.

ළමයෙකු වැඩිහිටියෙක් බවට පරිවර්තනයේ වැදගත් සන්ධිස්ථානයක් වන්නේ තමන් වෙනුවෙන් තීරණ ගැනීමට ඉදිරිපත් වීම ය. තමන්ගේ ඇඳුම පිළිබඳවවත් තීරණයක් ගැනීමට අපොහොසත් පරිසරයක ජිවත්විම ඔවුන්ගේ වැඩීම අඩාල කරන්නේ ය.

එක් එක් අයෙකුට හැඩ ගෙනෙන්නේ එක් එක් ඇඳුම ය. හැමෝටම ගැලපෙන එක ඇඳුමක් නැති තත්වයක එවැන්නක් තුළ සිසුන් කොටු කිරිමෙන් හානි වන්නේ ඔවුන්ගේ ස්වයං ප්‍රතිරූපයට ය. එය තමන් පිළිබඳ අභිමානයක් ඇති කර ගැනීමට බාධාවක් ද වෙයි.

අතීත ලෝකයට යුනිෆෝම් නිශ්පාදන ගැලපුනාට වත්මන් ලෝකයට අවශ්‍ය විවිධත්වය ය. එක් එක් පුද්ගලයාට තමන්ගේ අනන්‍ය ප්‍රකාශනයක් කළ හැකි තත්වයක් ඇති වන්නේ මේ විවිධත්වය පිලිගැනෙන වටපිටාවක ය. පාසලින් සමාජයට දායාද කළ යුත්තේ විවිධ කුසලතා ඇති විවිධ කටයුතු කළ හැකි විවිධ දැනුම ඇති මිනිසුන් ය. එහෙම නිශ්පාදනයක් කිරීමට නම් ඊට සරිලන ලෙස පාසල සකස් විය යුතු ය. ඒ තුළ පුද්ගල ප්‍රකාශනයට ඉඩ තිබිය යුතු ය. විවිධ මත ගැටීමට ඉඩ තිබිය යුතු ය. විවිධ කෝණයන්ගෙන් බැලීමට ඉඩ තිබිය යුතු ය. එහි නිශ්පාදන සමාජයේ විිවිධ තැන් වල විවිධ දේ කිරීමට හැකි විවිධත්වයෙන් යුක්ත ඒවා විය යුතු ය. ඒ සඳහා මනස සකස් කිරීමට කළ හැකි එක් කටයුත්තක් නම් පාසල තුළ යුනිෆෝම් මානසිකත්වය ඉවත් කිරීම ය. අඩු වශයෙන් සතියේ එක් දිනකවත් කැමති ඇඳුමකින් සැරසී පාසලට පැමිණිමට අවස්ථාව ලබා දීම ය.

මෙවැනි අදහසකට විරුද්ධවන්නට ඕනෑ තරම් මිනිස්සු සිටිති. පුංචි හෝ වෙනසකට ඔවුන් බිය ය. එවැන්නකින් සමස්ත සමාජය අස්ථාවර වෙතැයි ඔවුන් බිය ය. කාන්තාවට මත් පැන් මිලට ගන්නට අවසර දුන් විට ඊළග සතියේ වෙරි මතින් පාරේ වැටී සිටින කාන්තාවන් ඔවුන්ට සිහිනයෙන් පෙනෙන තරමට ඔවුන් බිය ය. ඒ නිසා ම පාසල් සිසුන් සම්බන්ධයෙන් දෙන නිදහසෙන් උල්පන්දම් ලැබී පිස්සු කෙළින ළමුන් ද මෙවැන්නක ආරංචියෙන් ම ඔවුන්ට සිහිනයෙන් පෙනෙන්නට පටන් ගනු ඇත. ප්‍රශ්නය ඇත්තේ අවදානම් ගැනීමට ඇති බිය නිසා අපට කළ යුතු ව තිබෙන වෙනස් කම් කිරීමට නොහැකි වීම ය. අවශ්‍ය නම් ආපස්සට හැර විය හැකි තීන්දු පවා ගැනීමට මේ නිසා අප පසුබට වීම ය.

ඇතැම් රටවල පාසල් ලමුන්ට තමන් කැමති ඇඳුමක් ඇඳීමේ නිදහස ඇතැයි කීව ද මේ බිය මැඩලීමට එය ප්‍රමාණවත් වන්නේ නැත. පරම්පරා ගණනාවක් තිස්සේ කරන්නට පුරුදු වූ යමක් එසේ ලෙහෙසියෙන් ඉවත් කිිරීමට හිත හදා ගැනීමට අපට බැරි ය. එහෙත් මේ ගැන ප්‍රමාණවත් සංවාදයක් ඇති කිරීමට එය බාධාවක් නොවිය යුතු ය. මේ ලිපියේ අදහස එවැන්නක් ඇරඹීම ය.

වැඳීම හා කොඳු නැවීම

mangala-samarawira-1

මංගල සමරවීර අපූරු මිනිසෙකි. ඔහු පහුගිය දිනක ඔහු ඉදිරියේ ශිෂ්‍ය නායිකාවකට වඳින්නට සැලැස්වීම ගැන කම්පාවෙන් කතා කළේ ය. එය උඩු ගං බලා යෑම කි. දේශපානඥයෙක් පැත්තක තිබිය දී ඡන්ද අපේක්ෂා නොකරන නිකම් ම නිකම් මිනිහෙක් පවා නොකරන වැඩකි. ජාතියත් ආගමත් විකුණා ගෙන කෑම ජිවිතය කර ගත් කිසිදු දේශපාලනඥයෙක් නම් කොහෙත්ම නොකරන වැඩකි. ඔහු ඒ වැඩේ කළ හැටි ඔහුගේ ම වචන වලින් අසා සිටිමු. මේ ඒ කතාව ගැන පළ වූ ප්‍රවෘත්තියකින් උපුටා ගත්තකි.

‘‘කෘෂි කාර්මික, කාර්මික, තාක්ෂණික විප්ලව ගැන අපි අහල තියෙනවා. දැන් කතා කරන්නෙ ඩිජිටල් විප්ලවය ගැන. ඊට සරිලන තරුණ පරපුරක් නිර්මාණය කිරීම අපේ අරමුණයි. කෘතිම බුද්ධිය ගැන කතා කරන යුගයක් අප ඉදිරියේ තියෙන්නේ. 2030 වෙනකොට ගණකාධිකාරීවරුන්ගේ කටයුතු සම්පූර්ණයෙන් ම තාක්ෂණය විසින් භාර ගන්නවා. 2025 වෙද්දි රියදුරන් නැති වාහන බිහිවෙන ලක්ෂණ පහළ වෙලා තියෙනවා.

2014 අයවැයෙන් මේ රටේ අධ්‍යාපනය වෙනුවෙන් වෙන් කරල තිබුණෙ රුපියල් බිලියන 196කට ටිකක් අඩුවෙන්. 2018 අයවැයෙන් අපි අධ්‍යාපන වෙනුවෙන් රුපියල් බිලියන 333ක් විතර වෙන් කරල තියෙනවා. අධ්‍යාපනය වෙනුවෙන් අපි කටයුතු කරන්නේ ඒ ආකාරයට.

මම උදේ මෙතනට ආවම ශිෂ්‍ය නායිකාවක් වෙන්න ඇති මට බුලත් අතක් දීල වැන්ද. මම විශ්වාස කරන හැටියට මෙය සිදු නොවිය යුත්තක්. බලය ඉදිරියේ අපි කාටවත් නැමෙන්න ඕනෙ නෑ. තමන්ගෙ ආගමේ ශාස්තෘවරුන්ට වඳින්න, පූජ්‍ය පක්ෂයට වඳින්න, මවට පියාට වඳින්න, ගුරුවරුන්ට වඳින්න. ඒ ඇති. මෙතනට ප්‍රාදේශීය සභාවේ සභාපති ආවත් වඳිනවා, මන්ත්‍රී ආවත් වඳිනවා, කැබිනට් ඇමැති ආවත් වඳිනවා. මම ගෙදර ගිහින් මොන විදිහේ නීති විරෝධී වැඩ කරනව ද කියල ඔයාල කොහොම ද දන්නෙ? ඒ නිසා ගරුකරන කෙනෙකුට ගරු කරන්න. කොන්ද කෙලින් තියාගෙන වැඩ කරන්න පුළුවන් සමාජයක් බිහි කරන්නයි අපට ඕනෙ.“ යැයි ද අමාත්‍යවරයා පැවැසීය.

වැඳුම් ගැනීමෙන් නොනැවතී දරුවන් ලවා ශ්සෝත්‍ර ද ගායනා කරවා ගත් දේශපාලනඥයින් සිටි රටක, එසේ කරවා ගැනීමට හීන බලමින් තවත් බොහෝ දෙනෙකු පෝලිමේ ඉන්නා රටක, මෙය නොගැලපෙන වැඩකි.

සංස්කෘතියේ ආරක්ෂකයන්

සංස්කෘතියේ ආරක්ෂකයින් ද මේ කතාවට උරණ නොවී ඉන්නා එකක් නැත. ඒ තරමට දණ බිම ඔබා වැඳ වැටීම සංස්කෘතික අංගයක් කර තිබේ. එය එන්න එන්න ම වැඩිවෙනවා විනා අඩුවන පාටක් නැති රටක මේ නම් විශ්මය ජනක මැදිහත් වීමකි. එය වෙනත් කෙනෙකු නොව ඡන්ද අපේක්ෂාවෙන් සිටිනා දේශපාලනඥයෙකු විසින් කරන විට වඩාත් විශ්මය ජනක වන වැඩකි.

හේතුව පැහැදිලි ය. සංස්කෘතික අගයන් කොයි තරම් යල් පන ගිය ද ඒවා වෙනස් කරන්නට, තඹයකුදු වෙනස් කරන්නට, මේ රටේ වරමක් නැත. එසේ තැත් කරන අයට එරෙහිව අලවන ලේබල් ද තර්ජන කිරීම සඳහා භාවිතා කරන පදවැල් ද අඩුවක් නැත.

කාන්තාවන්ට මත් පැන් මිල දී ගැනීමටත් විකිණීමටත් පනවා තිබූ නීති ඉවත දැම්මේ ද මංගල ය.

ඒ අවස්ථාවේ ඊට විරුද්ධව කතා කිරීමට ජනතා විමුක්ති පෙරමුණ පවා ඉදිරිපත් වුනේ ඡන්ද අපේක්ෂාව නිසා ය. කාන්තාව හා මත්පැන් යන මැයෙන් අප ලිවූ මේ කොළමේ ඒ පිළිබඳව සවිස්තරාත්මක විමසුමක් අපි කළෙමු. ඒ ජනතා විමුක්ති පෙරමුණේ ප්‍රචාරක ලේකම් විජිත හේරත් සහෝදරයාගේ මතයක් ද උපුටා දක්වමින් ය. මේ අවස්ථාවේ ඒ ගැන නැවත සඳහන් කිරීමට අපට සිදු වන්නේ මේ සියල්ල එකම පණිවුඩයක් අපට කියන නිසා ය. එදා අපි මෙසේ ලීවෙමු.

“සංස්කෘතිය රැක ගැනීමට අවශ්‍ය වන ප්‍රමාණයට වත් කාන්තාවන්ට හා පුරුෂයන්ට ලිංගිකත්වය මත පදනම් ව වෙනස් නීති පැනවිම අනුමත කිරීමට, තමන්ට හා තම පක්ෂයට සිදු වන බව ඔහු සපථ කොට කියන්නේ ය.

“ලංකාවේ සංස්කෘතිය, ආගමික වටපිටාව, ආසියාතික වැඩවසම් සමාජ ක්‍රමය තුළ යුරෝපයේ තියෙන දේවල් ඒ විදියටම කරන්න යාම සමාජය තුළ ගැටලු, අර්බුද මතුවෙන එකක්,” විජිත හේරත් මැතිතුමා තවදුරටත් කියා සිටින්නේ ය.

“සමාජ සාධාරණත්වය සහ මාක්ස්වාදය විශ්වාස කරන පක්ෂයක් වැඩවසම් සමාජ ක්‍රමයට අනුබල දෙන්නේ කෙසේ දැයි විමසූ අවස්ථාවේ මන්ත්‍රීවරයා කියා සිටියේ, පවතින වැඩවසම් ක්‍රමය “ක්‍රමානුකූලව පියවරෙන් පියවරට වෙනස් වෙමින්” පවතින බැවින් “චීනයේ සංස්කෘතික විප්ලවය සිදු කළ ආකාරයට,” කටයුතු කිරීමේ හැකියාවක් නොමැති බවය.“

විප්ලවවාදීන්ට බැරි වූ විප්ලවය

වැඩවසම් වූවත් සංස්කෘතිය, සංස්කෘතිය ම බව එයින් තවදුරටත් කියවෙන්නේ ය. එයට අත තැබීමට රටේ ඉදිරියෙන් සිටිනා “විප්ලවවාදී“ පක්ෂයකට වුව බැරි බව ද එයින් පැවසෙන්නේ ය.

මංගල කාන්තාවන්ට වෙනස් කම් කළ ඒ මත්පැන් නීතිය ඉවත දමන විට ඒ හරහා තමන්ට එල්ල විය හැකි විරෝධය ඉවත දැම්මේ ය. බියර් මිල පහළ දැමීම සම්බන්ධයෙන් ද ඔහු නොබියව සිය අමාත්‍ය පදවිය මෙහෙය වූයේ ජාතිය ආගම සංස්කෘතිය වැනි දේශපාලන වෙළඳ පොළේ අලෙවි වන සිල්ලර සංකල්ප එකක් වත් තුට්ටුවකට මායිම් නොකරමිනි. මේ හැම තැනක දී ම ඔහු නිවැරදි වූවා පමණක් නොව අභීත ද විය.

ලංකාවට නැත්තේ එවැනි නායකයින් ය. අප රටේ සිටි හා සිටින බොහෝ නායකයින් කළේ මිනිස්සුන්ගේ මූණිච්චාවට බොරුව හා වැරැද්ද සමාජ ගත කිරීම ය. ඒවාට එරෙහිව අභීතව නැගී සිටි මිනිසුන්ට හිරිහැර කිරීම ය. ඔවුන්ට ලේබල් ඇලවීම ය. ජාතියේත් ආගමේත් බොරු ආරක්ෂකයින් වීම ය. ඒ හරහා ඡන්ද ගොඩ වැඩි කර ගැනීම ය. අප මංගලගේ මේ අභීත භූමිකාව දෙස සෙනෙහසින් බලන්නේ ඒ නිසා ය.

දැන් මේ වැඳීමේ කාරණය දෙස බලමු. එය කොතරම් බරපතල ලෙස පැතිරී තිබේ දැයි පළමුව බලමු.

වසංගතයක් ලෙස පැතිරී යෑම

අප කුඩා කාලයේ අපේ ගුරුවර ගුරුවරියන්ට වැන්දේ සිංහල අවුරුද්දට හා වසර අවසානයේ සමුගන්නා විට පමණ ය. එහෙත් දැන් දරුවන්ට දකින දකින තැන ගුරුවර ගුරුවරියන්ට වැඳීමට උගන්වා තිබේ. ඔවුන් ලවා දේශපාලනඥයන් හා තවත් බොහෝ අයට වන්දවනු ද ලැබේ.

අප වැඩිහිටි නෑදෑයින්ට වැන්දේ සිංහල අවුරුදු දා ය. ඒ ගෙවුණු වසරේ අප අතින් යම් වැරැද්දක් වූයේ නම් එය සමා කර ගැනීමේ චාරිත්‍රය ඉටු කරනු සඳහා ය. දැන් එය සාමාන්‍ය කරණය වී තිබේ. වැඳිම කාර්යාල වලට ද බෝවී තිබේ. ඒ බොස්ට වැඳීම දක්වා ය.

මෑතක දී ගුරුවරියක ලවා වන්දවා ගත්තේ ප්‍රධාන අමාත්‍යවරයෙකි. ඒ බලහාත්කාරයෙනි. ඒ තමන්ගේ අණ පිළිනොපැදීමට සමාව ගැනීමක් ලෙස සංකේතවත් කරන්නට ය. එයින් පෙනෙන්නේ බලය වැඳීම තුළ අතිශය ප්‍රබල සාධකයක් ලෙස පවතින බව ය.

දැනට වසර කීපයකට පෙර ශිෂ්‍යත්වය ඉහළින් සමත් වූ දරුවන් කීප දෙනෙකු අධ්‍යාපන ඇමතිවරයා විසින් සිය කාර්යාලයට කැඳවනු ලැබුවේ ඔවුන්ගේ ඉහළ සාමාර්ථය අගැයීමට තෑගි ප්‍රදානය කිරීමට ය. සෙසු සියලු දරුවන් ඇමති ඉදිරියේ දණ ගසා වැඳ තාග්‍ය ලබා ගත් නමුත් එක දරුවෙකු එසේ කිරීම ප්‍රතික්ෂේප කළේ ය. ඒ ගැන මහත් ආන්දෝලනයක් ඇතිවුනා මතක ය. එහි උණුසුම යන්නට මත්තෙන් විභාග කොමසාරිස් හැටියට පත් වීම් ලැබූ එක් මහතෙක් ඒ පත්වීම ලබා ගැනීමේ පැවති උත්සවයේ දී අප කලින් සඳහන් කළ ඇමති තුමා ඉදිරියේ ම දණගසා වැඳ පත්වීම ලබා ගත් බව වාර්ථා විය. දෙවැනි වැඳීමට හේතුව ඇමතිතුමා ඔහුගේ ගුරුවරයෙකු ලෙස ක්‍රියාකර තිබූ නිසා බව පසුව ආරංචි විය.

ආදර්ශ දෙකක්

විභාගය සමත් වී ඒ වෙනුවෙන් තෑගි ලද දරුවෙකු වැඳීම ප්‍රතික්ෂේප කරද්දී ඒ විභාගය ඇතුළු තවත් බොහෝ විභාග බාර ගන්නට ඉදිරිපත් වූ නිලධාරියෙකු තම පත්වීම් ලිපිය පිළිගනිද්දී වැඳ වැටීම දෛවයේ සරදමක් ම විය.

වැඳුම් ලැබිය යුතු කෙනෙකුට වැඳීමේ අයහපතක් නැත. ඒ තුළ අප වඩාත් නිහතමානී වන නිසා ය. වැඳිය යුත්තේ උතුම් ගුණයකට ය. තනතුරකට නොවේ. අපට තෑග්ගක් හෝ සහතිකයක් දෙන නිසා නොවේ. පත්වීමේ ලිපියක් දෙන නිසා නොවේ. වැඳුම එවැනි හැම කෙනෙකුටම පුදා එහි ප්‍රබලත්වය බිඳ හෙලීම ම අපරාධයකි.

මේ හැම එකකින් ම පෙනී යන්නේ වැඳීම අප හිතන තරම් අහිංසක ම නැති බව ය. ඒ ගැන විවිධ අර්ථ කථනයන් කළ හැකි බව ය. මේ විෂයෙහිලා අප පරිස්සම් විය යුතු බව ය. සුදුසු නම් මිස එය ආවාට ගියාට කළ යුතු නැති බව ය. එය තැන නොතැන නොබලා කළ යුතු නැති බව ය. එය නොකර සිටිමෙන් කරන අවැඩට වඩා අවැඩක් එය නුසුදුසු ලෙස කිරීමෙන් ඇති විය හැකි බව ය.

ආචාර කිරීම එකකි. වැඳිම තව එකකි. දෑත් එක්කොට ආයුබෝවන් යැයි අප කියන විට එසේ ආමන්ත්‍රණය කරනු ලබන්නා ද දෑත් එක්කොට අපට ප්‍රතිචාර දක්වන්නේ නිව්ටන්ගේ තුන්වෙනි නියමයට අනුව ක්‍රියාවට සමාන ප්‍රතික්‍රියාවක් දක්වමින් ය. වැඳීම එසේ නොවේ. නැමෙන්නේ එක් කෙනෙකි. අනෙකා ප්‍රතිචාර දක්වන්නේ එය පිළිගත්තා කියා ය. ප්‍රශ්නය ඇත්තේ එතැන ය.

මේ තුළ පරතරයක් නිර්මාණය වීම ය.

නිර්මාණය වන පරතරය

වැඳ වැටුනු පසු එසේ වන්දනා කළ පුද්ගලයාට එරෙහිව යන්නට බැරිව යයි. වැඳුම් ලැබූ තැනැත්තා වැන්ද තැනැත්තා වෙතින් යටහත් පහත් භාවය අපේක්ෂා කරයි. එවැනි සම්බන්ධයක දී විවෘත සංවාදයකට ඉඩ නැතිව යයි.

වැඳීම මෙසේ ප්‍රචලිත වෙන අතර තවත් දෙයක් ඒ හා සමාන්තරව ප්‍රචලිත වීය. ඒ අයියා අක්කා නංගී මල්ලී පුතා දුව ලෙස කරන ආමන්ත්‍රණයන් ය. එහි දී සිදුවන්නේ ද මීට සමාන දෙයකි.

සරසවියේ අප උගන්නා කාලයේ අපට වඩා වසර කීපයක් ජේෂ්ඨ අයටත් අපට වඩා වසර කීපයක් කනිෂ්ඨ අයටත් මචං කියා අමතන පුරුද්දක් අපට තිබුණි. පාසල තුළ පවා තත්වය බොහෝ දුරට එසේ විය.

එහෙත් දැන් මේ ආයතන දෙකේම ජේෂ්ඨයන් අමතනු ලබන්නේ අයියා හෝ අක්කා යන ගෞරව නාමයෙනි. එතකොට ඉතිරිවන අය ඉබේම මල්ලිලා හා නංගිලා වෙයි.

මේ ආමන්ත්‍රණ රටාව දැන් බොහෝ ආයතනවල ද දැක ගත හැකි ය.

මතුපිටට යටින් දිවෙන යථාව

බැලූ බැල්මට මේ අලුත් විදිහ යහපත් ය. යම් බැදීමක් වගකීමක් ඒ හරහා ඇතිවන නිසා ය. පවුලක තිබෙන සම්බන්ධය එයින් ඇගවෙන නිසා ය. එහෙත් ව්‍යවහාරයේදී මේ බැදීමට යටින් පුංචි පරතරයක් පවත්වා ගෙන යාමේ වුවමනාවක් ද යටහත් පහත් භාවයක අපේක්ෂාවක් ද දැකිය හැකි ය.

අයියාත් අක්කාත් මල්ලීට හා නංගීට වඩා බලවත් ය. වයසින් වැඩි ය. ගරු කටයුතු ය.

අයියලාත් අක්කාලාත් කියන පරිදි ඔවුන්ගේ ඔවදන්වලට අවනත වෙමින් වැඩ කිරීම මල්ලිලාගෙනුත් නංගිලාගෙනුත් අපේක්ෂිත ය. වැඩේ දෙල්වෙන්නේ මේ හැගීම ඔලුවට වැටුන විට ය.

නංගිලා මල්ලිලාගේ අඩුපාඩු තමන් විසින් හැදිය යුත්තේය යන වගකීමත් ඔලුවට ගත් විට සියල්ල ජේෂ්ඨත්වයේ පාලනයට යටත් ය.

අක්කාටත් අයියාටත් තැන ලබා දී ඔවුන් කියන්නක් කර ගෙන ඉන්නට පුරුදුවීම හැර වෙනයමක් නංගිලාටත් මල්ලිලාටත් ඉතිරි නොවේ.

මෙය හැමගේ දායකත්වයට එක සමාන ඉඩ හසරක් සහිත ආයතනික වටපිටාවක් ඇති කිරීමට ද, වඩා දක්ෂතා පෙන්වන අයට වඩා ඉදිරියට යන්නට හැකි වටපිටාවක් ඇති කිරීමට ද, එරෙහිව යයි.

ඒ සබඳතාවය ඒ නිසාම ආයතනය තවත් පැරණි නින්ද ගමක තත්වයට පිරිහෙලයි.

එරෙහි විය යුත්තේ ඇයි?

වැඳීම හා මේ සම්ප්‍රදායික ආමන්ත්‍රණවලට අප එරෙහි විය යුත්තේ ඒවා පැරණි නිසා නොවේ. ඒවා ඇතැම්හු විසින් මැණිකක් රකින නා රජවරු මෙන් රකින නිසා ම එයට එරෙහි වීම සඳහා ද නොවේ. උඩුගං බලා පිහිනා පොරවල් වීමට ද නොවේ. ඒවා විසින් ඇති කරන සමස්ත ප්‍රතිඵලය නරක නිසා ය.

මංගල සමරවීර ඇමතිතුමා නගන ප්‍රශ්නය මේ වඳින්නේ මා කවුරුදැයි හරියට දැන ගෙන ද කියා ය. එතුමා එයින් අනියමින් කියන්නේ ආවාට ගියාට හැම කෙනෙකුටම වැඳීමෙන් වැඳීමේ ගෞරවය පිරිනොහලන ලෙස ය. එය පිදිය යුත්තන්නට පමණක් පුදන දෙයක් ලෙස සුරකින ලෙස ය.

එතුමා පිදිය යුත්තන් නම් කරන්නට ද පසුබට නොවෙයි. “තමන්ගෙ ආගමේ ශාස්තෘවරුන්ට වඳින්න, පූජ්‍ය පක්ෂයට වඳින්න, මවට පියාට වඳින්න, ගුරුවරුන්ට වඳින්න. ඒ ඇති.“ මා නම් කැමති ඇමතිවරයාට වඩා තව පියවරක් ඉදිරියට තැබීමට ය. පූජ්‍ය පක්ෂයට වඳින්න. ඒ ඔවුන් සිවුරු දරන නිසා නම් නොවෙයි. ඔවුන් ද යහ මග යමින් අපව ද යහ මගට යවන්නට වෙහෙසෙන්නේ නම් පමණ ය. අපේ වැඳුම ජාතිවාදය වපුරන වෛරය පතුරුවන පූජක පක්ෂයට නම් නොවිය යුතු ය. මවට පියාට වඳින්න. ඒත් ඒ ඔවුන් ඒ මවුපිය භූමිකාව තමන්ට හැකි අයුරින් රඟපා තිබේ නම් පමණ ය. අපේ වැඳුම බී වෙරි වී හතර ගාතෙන් ගෙදර එන කුණුහරුප කියන බඩු පොඩි කරන තාත්තාට නම් නොවිය යුතු ය. වැඳුම් ලැබිය යුත්තේ තනතුරට නොවේ. එම තනතුර බබලවන උදවියට ය.

අප දන්නා සංස්කෘතියේ තිබෙන්නේ පුතෙකු විසින් පියෙකුට වැඳිය යුතු බව ය. එසේ වුව ද බුදු සිරිතේ වාර තුනක දී සුදෝවුන් රජතුමා සිදුහත් කුමරුට වඳින්නේ ය. අපේ සංස්කෘතිය තුළ එහෙම වැඳුමකට ඉඩක් නැත. ඒ වැඳුම තුළ පවත්නේ පුදපූජාව නොව බලය ඉදිරියේ දණ නැමීම වන බැවිනි. දේශපාලනඥයන්ටත් කාර්යාලවල බොස්ලාටත් වඳින අය කරන්නේ බලය ඉදිරියේ නැමීම ය. ඒ අනුන්ට නැති වරප්‍රසාද ගැනීමට ය.

වැඳිල්ලට තිත තබමු

වඳින එකේ ඊළග ප්‍රශ්නය මෙය බෝවීම ය. කැස්ස මෙන් බෝවීම ය. එකෙකු වැන්දොත් පෝලිමේ ඉන්නා සෙසු අයට ද වඳින්නට සිදු වීම ය. අවසානය වන්නේ එය දිගින් දිගට සිදු වීම ය. එය කැඩිය නොහැකි පුරුද්දක් බවට පෙරලීම ය. දැන් අපට සිදු ව ඇත්තේ එය ය.

මංගල සමරවීර ඇමතිතුමා කඩන්නට හදන්නේ ඒ කැත පුරුද්ද ය. අප ඔහු සමග මේ අවස්ථාවේ සිට ගත යුතු වන්නේ ඒ නිසා ය.

ඇමති තුමාගේ කතාව ප්‍රබල ය. එය අවසන් කරන්නේ ශක්තිමත් ඉල්ලීමකිනි. ගරු කටයුතු ඉල්ලීමකිනි. “ගරුකරන කෙනෙකුට ගරු කරන්න. කොන්ද කෙලින් තියාගෙන වැඩ කරන්න පුළුවන් සමාජයක් බිහි කරන්නයි අපට ඕනෙ.“

අප මංගල සමරවීර ඇමතිතුමා සමග සිට ගත යුත්තේ ඒ කොන්ද කෙලින් තියාගෙන වැඩ කරන්න පුළුවන් සමාජයක් ගොඩ නැගීමට ය.

මියන්මාරය බැලීමි. ශ්‍රී ලංකාව දුටිමි.

WP_20180222_17_00_43_Pro

මියන්මාරය ලංකාවේ සහෝදරයෙකු යැයි කිව හැකි ය. දෙරටේ ම ප්‍රධාන ආගම බෞද්ධාගම ය. ඒ අතරිනුත් දෙරටම අදහන්නේ හීනයාන නැතිනම් ථෙරවාද බුදු දහම ය. ප්‍රශ්නය ඇත්තේ වැඩිමලා කවුද යන්න තීරණය කිරීමේ දී ය. ඒ තරමට ඇතැම් තැනක මියන්මාරය ද ඇතැම් තැනක ශ්‍රී ලංකාව ද ආගම සම්බන්ධයෙන් ද වෙනත් බොහෝ කරුණු සම්බන්ධයෙන් වරෙක ඉදිරියෙන් ද වරෙක පිටුපසින් ද සිටින නිසා ය. සියම් නිකාය හැරුණු විට අමරපුර හා රාමඤ්ඤ යන ඉතිරි නිකායන් දෙකම උපසම්පදාව ලබා ගත්තේ මියන්මාරයෙනි. එහෙම බැලුවහම අයියා මියන්මාරය ය. හතරවෙනි සංඝායනාව ලංකාවේ පවත්වා ත්‍රිපිටකය ග්‍රන්ථාරූඩ කෙරුණේ ශ්‍රී ලංකාවේ වුව ද පස්වෙනි සංඝායනාව පවත්වා ත්‍රිපිටකය ගලේ කෙටුවේ මියන්මාරයේ ය. සෙල් ලිපි 729 කින් යුක්තව ත්‍රිපිටකය එසේ ඔවුන් විසින් සටහන් කර තිබෙන්නේ කුතෝදොව් පැගෝදා භූමියේ ය. ඒ කටයුතු දෙක සන්සන්දනයේ දී අයිය මලෝ හඳුනාගත නොහැකි තරමට අප දෙරට කලවම් වී තිබේ.

අප දෙරටේම ඉරණම වැටී තිබුනේ එකම පාරක ය. ඒ සුද්දාගේ යටත් විජිතයක් හැටියට සියවසක් දෙකක් ජීවත් විමට සිදු වීමත් සමග ය. වෙනසකට ඇත්තේ සුද්දා පරදවා ටික කලකට ජපනුන්ට මියන්මාරය යටත් කර ගන්නට පුළුවන් වීමත් බෝම්බ දැම්මේ වුව ද අපේ රට යටත් කර ගැනීමට ජපනුන්නට නොහැකි වීමත් තුළ ය.

දෙරටටම නිදහස ලැබුණේ 1947-48 වකවානුවේ ය. ලංකාව දිගින් දිගට ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය තුළ රැඳුනු නමුත් මියන්මාරය 1965 සිට මේ දක්වා හමුදා පාලනයකට නතුව පැවතුනේ ය.

මේ සියල්ල සිහියට නැගුණේ මියන්මාරයේ අප කළ සංචාරයක් නිසා ය.

දාගැබ් දේශය

මියන්මාරය දාගැබ් වලින් පිරුණු රටකි. දාගැබ් හඳුන්වන්නේ පගෝදා යන නමිනි. මියන්මාරය යමකින් අතිශයින් ස්වයං පෝෂිත නම් නොබිය ව කිව හැක්කේ ඒ පගෝදා වලින් බව ය. ඒ නිකම් ම නිකම් සුදු පගෝදා වලින් නොවේ. රත්තරන් පෙරවූ පගෝදා වලිනි. යැන්ගොන් නුවර ලෝක පූජිත සෙදගොන් චෛත්‍ය පමණක් රත්තරන් ටොන් හැටකින් හැඩ වී ඇතැයි කියවේ. සෙදගොන් චෛත්‍ය යැයි කීවාට එතැන ඇත්තේ එක චෛත්‍යයක් නොවේ. චෛත්‍ය සිය දහස් ගණනකි. එමෙන් දෙතුන් ගුණයක් තරම් වන බුදු පිළිම වලින් ද එය ප්‍රභාවත් වී ඇත. ඒ බොහෝ බුදු පිළිමයක් ද රනින් ආලේප කර තිබේ. බැලූ බැලූ තැන ඇත්තේ දිලිසෙන රත්තරන් ය.

සුදු වතින් සැරසුණු පුරාණ පගෝදා වල රන් ආලේප කිරීම පසු කලෙක සිදු වූව කි. මේ රන් ආලේපය කරනු ලබන්නේ සැදැහැවතුන් විසින් රන් කුඩු සහිත කඩදාසියක් ඇතිරීම මගිනි. අපේ මග පෙන්වන්නා කීවේ සුදුපාට පගෝදාවලින් ඇති කළ ශාන්තිය මේ රන් ආලේපිත පගෝදා වලින් ඇති නොවන බව ය. පසු කලෙක රත්තරන් පූජාවලින් සැප සම්පත් අපේක්ෂා කළ මිනිසුන් විසින් මේ සිරිත පටන් ගෙන ඇති බව ය. ඔහු කියූ දෙය කොතරම් සත්‍යය දැයි අපට පෙනී ගියේ ඇතැම් බුදු පිළිම රන් ආලේපනය කිරීම මගින් කිසි හැඩයක් නැති රත්තරන් ගුලි බවට ඇතැම් තැනක පත් ව ඇති බව දුටු විට ය. ඒ සඳහා දිය හැකි එක් උදාහරණයක් නම් මහාමුනි පගෝදාව ආශ්‍රිත මහා මුනි බුදු පිළිමය ය. එය රන් ආලේපයෙන් ශෝචනීය ලෙස විකෘතව තිබේ.

බහුතරයකගේ ආගම බුද්ධාගම වීමට අමතරව ලංකාවේ හා මියන්මාරයේ අතර වෙනත් සමාන කම් ද බොහෝ ය. එක සමාන කමක් නම් බුදු දහමට වී ඇති මේ නස්පැත්තිය ය. බුදු පිළිම පමණක් නොව බොහෝ සිද්ධස්ථාන ද ජීවිතයට සැනසුම හා මගපෙන්වීම ලබා දෙන මධ්‍යස්ථාන නොවී සැප සම්පත් අපේක්ෂා කරන මෝඩ මිිනිසුන්ගේ පූජාසන බවට පත් ව තිබීම එහි ප්‍රතිඵලය ය. මෙලොව හා පරලොව සැප පතා පැමිණෙන ආත්මාර්ථකාමී මිනිසුන්ගේ තිත් පොල වල් බවට මේ සිද්ධස්ථාන පත් වී තිබේ.

සමාන කම් බොහෝ ය

තවත් සමානකමක් නම් බුදු පිළිම ද පන්සල් ද හිටිහැටියේ පහළ වී ඒවා සුවිසල් මහා ආරාමයන්  බවට ඉක්මණින් පත් වීම ය. ලෝකයේ දිගම හා දෙවැනියට දිග සැතපෙන බුුදු පිළිම දෙකම ඇත්තේ මියන්මාරයේ ය. බගාන් ප්‍රදේශයේ කුඩා වපසරියක පගෝදා හාර දහසකට අධික සංඛ්‍යාවක් ඉතා ළගින් ලග පිහිටීම ද පින්ඩයා ලෙන් විහාරය තුළ බුදු පිළිම පමණක් අට දාහක් ඉක්මවා තිබීම ද දිය හැකි උදාහරණ ය. ලංකාවේ උදාහරණ මා නුදුන්නාට ඔබ දන්නේ ය. වැදගත්ම සමානකම නම් මේවා සඳහා ලෝභ නැතිව වියදම් කිරීමට සූදානම් සැදැහැවතුන්ගෙන් අඩුවක් දෙරටට ම නැති වීම ය.

එකම සැනසුමකට ඇත්තේ දක්ෂ ව්‍යාපාරිකයන් විසින් මේ සියල්ල දියුණු සංචාරක ව්‍යාපාරයක අංග ලෙස භාවිතා කර ගෙන තමන්ට ධනයත් මියන්මාරයට විදේශ විනිමයත් සැපයීම ය. ඒ අතින් නම් මියන්මාරය ඉන්නේ අපට බොහෝ ඉදිරියෙන් ය.

තව සමානකමක් නම් ඇතැම් සිද්ධස්ථානයක ඇතැම් තැන් ලංකාවේ මෙන්ම කාන්තාවට ඇතුළු විය නොහැකි ලෙස තහංචි පනවා තිබීම ය. තුන්වෙනි සමාන කම නම් භික්ෂූණි ශාසනය විසුරුවා හැර තිබීම ය. කාන්තාවකට හැක්කේ සිල් මාතාවක් වීමට පමණ ය.

සිව්වෙනි සමාන කම නම් අපේ රටේ මෙන්ම ජන වර්ග අතර ආතතියක් පැවතීම ය. ඒ ආතතිය උත්සන්න කිරීමට නොමඳ දායකත්වයක් සපයන භික්ෂූන්ගෙන් අප රටට පමණක් නොව මියන්මාරයට ද අඩුවක් නොතිබීම ය. ඒ නිසාම දෝ වෙනම රාජ්‍යයක් ඉල්ලන විවිධ ජනවර්ග වලින් මියන්මාරය පොහොසත් ව තිබීම ය.

පස් වෙනි සමාන කම නම් අප මෙන්ම ඔවුන් ද රටේ නම වෙනස් කර තිබීම ය. මියන්මාරයට අප කීවේ බුරුමය කියා ය. එයට හේතුව බුරුමය යනු බර්මා යන ඉංග්‍රීසින් විසින් තමන් යටත් කරගත් මියන්මාරයට දුන් නම සිංහලට පෙරළු විට වර නැගෙන ආකාරය වීම ය. ඉංග්‍රීසින් විසින් එසේ මියන්මාරය බුරුමය ලෙස නම් කරන්නට හේතුව ලෙස සැළකෙන්නේ බුරුම ජාතිකයන් මියන්මාරයේ බහුතරය වීම ය.

1965 දී බලයට පැමිණි මියන්මාරයේ හමුදා පාලනයට සුද්දා දමා තිබූ නම වෙනස් කිරීමට වුවමනා විය. හමුදා පාලනය විසින් පැරණි නම යලි හඳුන්වා දෙන ගමන් කීවේ මියන්මාරයේ බුරුම ජාතිකයන් බහුතරය වුනාට වෙනත් වාර්ගික කණ්ඩායම් සිය ගණනක් ඉන්නා නිසා බුරුමය යන නම ඊට නොගැලපෙන බව ය. ඒ නිසා බුරුමය මියන්මාරය වුනේ ය. ඒ අපේ ඇතැම් ජාති හිතේෂීන් ලංකාව ශ්‍රීලංකාව කිරීමෙන් නොනැවතී සිංහලේ ලෙස නැවත නම් කරන්නට තතනන අල්ල පනල්ලේ ය. එහෙම බැලුවහම මියන්මාරයේ හමුදා පාලනය ලංකාවේ ජාතික ව්‍යාපාරයන්ට වඩා ඉදිරියෙන් සිටින්නේ ය. ඉදිරිය දකින්නේ ය.

ජාතිකවාදය ඇතැම් විට අන්ධ ය

නම වෙනස් කිරීම නරක දෙයක් නොවේ. එහෙත් එහි අනිටු විපාක ද තිබිණි. සිලෝන් ටී නම් සන්නාමය අපට ද බර්මා ටීක් – බුරුම තේක්ක – සන්නාමය මියන්මාරයට ද එක සේ වාසි ගෙන දෙන්නක් වූ නමුත් මේ නාම විපර්යාසය එ්වාට අනිටු විපාක ඇති කළේ ය.

අප හා මියන්මාරය පසුගාමීත්වය සම්බන්ධයෙන් එකිනෙකා හා තරගයක යෙදෙන්නේ ය. එක් තැනක දී අප ද තව තැනක දී මියන්මාරය ද ජය ගන්නා සෙයක් පෙනෙන්නේ ය. මියන්මාරය එසේ ජය ගත් එක් අවස්ථාවක් නම් සුද්දාට විරුද්ධ වන්නට ගොස් වාහන වමෙන් නොව දකුණෙන් යන මාර්ග නීති පද්ධතියක් හඳුන්වා දීමේ දී ය.

ඒ පරිවර්තනය බොහෝ ව්‍යාකූලත්වයන් ඇති කළ ද සුද්දාට විරුද්ධ වීමට එය කළ යුතු පරිත්‍යාගයක් ලෙස සළකනු ලැබී ය. දැන් දකුණෙන් එලවන වාහන යන්නේ ද දකුණෙන් ය. ඒ නිසා ඇතැම් බස් රථයක මගීන් බැසිය යුත්තේ පිටුපසින් වේගයෙන් එන රථ වාහන පේලියකට ය. සුද්දාට විරුද්ධ වෙන එක ප්‍රශ්නයක් නොවේ. ඒ සඳහා සිය ජනතාව අනතුරේ හෙලීම නම් වරදකි. පසු ගාමී පාලනයකට එවැන්නක් දැනෙන්නේ නැත. ජාතික වාදය ඇතැම් විට අන්ධ ය. ඒ අතින් නම් අප ඒ තරමට ම අන්ධ වී නැත.

මියන්මාරයේ භික්ෂූන් වහන්සේලා ගණනින් ලක්ෂ 6 කි. ඒ එය අපේ රටේ විසිදහසක් පමණ වන විට ය. මියන්මාරයේ ජනගහනය මිලියන 52 ක් වන විට භික්ෂුන් වහන්සේලා ලක්ෂ 6 ක් සිටිමෙන් කියවෙන්නේ ඒක පුද්ගල භික්ෂූ ගහනය ලංකාවේ මෙන් 12 ගුණයක් වෙන බව ය. එපමණින් හෝ සීමා කර ඇත්තේ ද දෙවරක් ඇතුළත සමත් විය යුතු විභාගයකට මුහුණ දීමට සළස්වා ඒ විභාගය අසමත් වෙන අය ශාසනයෙන් බැහැර කරවමින් ය. එසේ නොවන්නට මේ ගණන මීට වඩා ඉහළ යනු ඇත.

අපේ මග පෙන්වන්නා කීවේ විශාල භික්ෂූන් සංඛ්‍යාවක් සිටීමට එක් ප්‍රධාන හේතුවක් නම් දරිද්‍රතාවය ගම් වෙලා ගෙන තිබීම බව ය. දෙවැනි කාරණය ශාසනයට දරුවෙකු දීම දෙමාපියන්ට විශාල ලෙස පින් රැස් කරවන ක්‍රියාවක් ලෙස ලංකාවේ මෙන් ම මියන්මාර සමාජය විසින් ද සැළකීම ය. ඒ නිසා දෝ හය හතර නොදන්නා දරුවන් විශාල ගණනක් මහණ කමේ බර කරට ගෙන පින්ඩපාතයේ වඩිනු අපි දුටුවෙමු. අපේ මෙන් පන්සලට දන් ගෙනවුත් දෙන්නට මිනිසුන්ට වත් කමක් නැති කම නිසා දෝ සිය ආහාරය සඳහා පිණ්ඩපාතයේ වැඩීමට මියන්මාර භික්ෂුවට සිදු ව තිබේ.

හමුදා පාලනය විසින් ආගම හා ආගම් ස්ථාන දියුණු කිරීමට දරණ උත්සහය ද ආගමික පිබිදීමට අමතර උත්ප්‍රේරකයක් වන්නට ඇත. අප දුටු එක් පන්සලක තිරිවාන බුදු පිළිමයක් නිර්මාණය කරනු සඳහා අති විශාල තිරිවානා කුට්ටියක් ගෙන ඒමට නැවක් ද යොදා ගෙන අතිශය වියදමක් දැරීමට හමුදා පාලනය විසින් කටයුතු කර තිබූ බව අපට දැන ගන්නට ලැබිණි. ඒ අධ්‍යාපනයට පමණක් නොව සෞඛ්‍යයට ද අඩුවෙන්ම වියදම් කරන රටක් බවට මියන්මාරය පත්ව තිබිය දී ය. ඒක පුද්ගල දළ ජාතික නිශ්පාදනය අතින් ලෝකයේ රටවල් 181 ක් අතරින් 161 වෙනි තැනට මියන්මාරය පත් ව තිබිය දී ය.

වඩාත් ආගමික නැඹුරුවක් ඇති රටවල් අතර සිව්වෙනි ස්ථානය ශ්‍රී ලංකාවට හිමිවන විට මියන්මාරය 15 වැනි ස්ථානය ගෙන තිබේ. මතුපිටින් දකින කෙනෙකුට නම් මේ ස්ථාන දෙක මාරු විය යුතු යැයි හිතෙන්නේ ය. ඒ ආගම දියුණු කිරීම සඳහා මියන්මාරය කර ඇති ආයෝජනය සළකා බැලීමෙන් ය. එය රත්තරනින් මිල කිරීමෙන් ය. අප තවමත් සිටින්නේ බෝ ගසේ වැටට පමණක් රන් ආලේපනය කරන යුගයක ය. එහෙම බැලුවහම වඩාත් ආගමික රටවල් අතර අප සැබැවින් සිටිය යුත්තේ මියන්මාරයට පිටුපසින් ය.

ලංකාවට මේ සුදුසුකම ලබන්නට අමතර කාරණා නැත්තේ නොවේ. මියන්මාරයේ පෝය දවසේත් අරක්කු කඩ විවෘත ය. සිනමා ශාලා වීවෘත ය. එයින් පෙනෙන්නේ අප මෙන් ජනයා බලෙන් සිල්ගන්වන්නට ඔවුන් උත්සහ කර නැති බව ය. අප මියන්මාරය පරදවා ඉදිරියට පැමිණ ඇත්තේ ඒ කරුණු ද ආධාරයට ගෙන විය යුතු ය.

දරිද්‍ර ගම හා පොහොසත් නගරය

මියන්මාරයේ ගම් වල තවමත් බහුලව ඇත්තේ තාවකාලික නිවාස ගණයට යම්තම් ඇතුළු කළ හැකි නිවාස යැයි කිව නොහැකි නිවාස ය. ඒවා උණබට වලින් නිමවූ පැදුරක් වැනි දෙයකින් සැකසූ බිත්තිවලින් යුක්ත ය. ඉතා කුඩා ය. බොහෝ තැනක ඇත්තේ දොරක් පමණ ය. ඒ කියන්නේ ඒවා ජනෙල් වලින් තොර බව ය. පොළොවෙන් ඉහළට සිටින සේ ඒවා ඉදිකර ඇත්තේ ලී කණු මත ය. ඒ දිවා කාලයේ පැදුරක් එලා හෝ නැතිව නිවාසය යට මහ පොළොව මත නිදා ගැනීම සඳහා ය. එය නිවැසි බල්ලන්ට එළුවන්ට හා මිනිසුන්ට එකට නිදා ගන්නට ඉඩ සලස්වන සැළැස්මකි. ගමේ ඇත්තේ කුඩා ලොරි බස් බවට පෙරලා ගත් ටක් ටුක් යැයි හැඳින්වෙන ප්‍රවාහන මාදිලියකි. ඇතැම් ටක් ටුක් එකක ආසන ද නැත. ලොරි බස් බවට එසේ පෙරලෙන විට ට්‍රැක්ටර් ලොරි බවට පෙරලා ගෙන තිබුණු සැටියක් ද පෙනිනි. ඒවා අපට මතක් කළේ යුද්ධ කාලයේ යාපනයේ ජනයාගේ ප්‍රවාහන නවෝත්පාදනයන් ය. එහෙමට යුද්ධයකට යටත් නොවූ මේ ප්‍රදේශ ද පාලනය කළේ හමුදාව ය. මෑතක දී ඉවත් කරන තුරු වාහන ආනයනයට බරපතල තහංචි හමුදා පාලනය විසින් දමා තිබිණි.

වී ගොවිතැන වැනි සම්ප්‍රදායික භෝගවලින් වෙනස්ව ගොවිතැන් කරන ප්‍රදේශ හරහා ද අපේ ගමන් මග ඇතැම් තැනක වැටී තිබුනේ ය. ඒ බොහෝ තැනක තට්ටු දෙකේ විශාල ස්ථිර නිවාස ගොවීන්ගේ වාසස්ථාන වී තිබුණේ ය.

මියන්මාරයේ නගර අපේ නගරයන්ට වඩා බොහෝ සෙයින් දියුණු ය. මතුපිටින් ඒවායේ පෙනුම දියුණු යුරෝපීය රටක සේයාව පල කරන්නේ ය. මහජන ප්‍රවාහනයට අවසර ලැබී තිබුනේ අප රටේ සුඛෝපභෝගී යැයි සැළකෙන වායු සමීකරණ කළ සම්පූර්ණයෙන් වසා ඇති බස් රථ ය. ටක් ටුක් වලට නගර සීමාව තුළ අවසර නැත. නගරයේ සාප්පු වල ගිනි ගණන් වන බ්‍රෑන්ඩඩ් අයිටම් විකිණෙන්නේ ය.

අපට වඩා බොහෝ සෙයින් වැඩි පරතරයක් මෙසේ ගමත් නගරයත් අතර ද වී ගොවිතැනත් අතිරේඛ භෝග නිපදවන ප්‍රදේශයත් අතර දක්නට ලැබිණි.

මේ පරතරයට එක් හේතුවක් විය හැක්කේ මියන්මාරයේ අධ්‍යාපනය ඉතා පහළ මට්ටමක පැවතීම ය. අධ්‍යාපන අනිවාර්යය කර ඇත්තේ පස්වන වසර තෙක් පමණ ය. අධ්‍යාපනයට වෙන් කරන මුදල් ප්‍රමාණය අතින් මියන්මාරය ඉන්නේ රටවල් 182 කින් 178 වෙනි ස්ථානයේ තරම් පහළ ය. හමුදා පාලනයක් අධ්‍යාපනයට නොකැමති වීම හිතා ගත හැකි ය.

කුඩා ළමුන් බොහෝ දෙනෙක් රැකියා කරනු අපට දක්නට ලැබිණි. ඒ අප රටේ ද මීට දශක තුන හතරක දක්නට ලැබුණු දර්ශනයකි. ඒ අතින් ද ඔවුන් අපට වඩා පසු ගාමී ය.

අධ්‍යාපනය අතින් පහළ වුව ද ලෝකයේ වඩාත්ම ත්‍යාගශීලී ජාතීන් අතර ඉදිරියෙන් ම ඉන්නේ මියන්මාරය ය. ඔවුන් මෙසේ ඉදිරියෙන් ඉන්නේ ඇමරිකාව දෙවැනි තැනටත් ඕස්ට්‍රේලියාව තුන්වෙනි තැනටත් පත් කරමිනි. මේ ළගදී ඩේලි මිරර් පත්‍රය වාර්ථා කර තිබුනේ ශ්‍රී ලංකාවේ 2017 ගංවතුර හානියෙන් විපතට පත් අයට බෙදා දීමට හාල් මෙට්‍රික් ටොන් 300 ක් මියන්මාරය විසින් ලංකාවට පරිත්‍යාග කළ බව ය. ලංකාව ද දීම අතින් මියන්මාරයට ඈත නැත. ලංකාවට ඒ සම්බන්ධයෙන් ලෝකයේ හිමිවන්නේ පස් වෙනි තැන ය. මේ බෞද්ධාගම දෙසන දානයේ මහිමයට සම්බන්ධ එකක් වීම නිසා ද අප දෙරටට ම එකසේ ආඩම්බර විය හැකි කාරණයකි.

මං මාවත්

මහින්ද රාජපක්ෂ කෙනෙකු නැතිව ම නගර අතර මංමාවත් හොඳ තත්වයක තිබුනේ ය. බොහෝ තැනක ඒවා තවදුරටත් පළල් කරනු ද වැඩිදියුණු කරනු ද දක්නට ලැබුණේ ය. ගෝඨාභය රාජපක්ෂ කෙනෙක් නැතිව ම නගර පිරිසිදු ව තිබුණේ ය. ඇවිදින මං තීරු සහිත විසල් උද්‍යාන යැන්ගොන් නුවර තිබුණේ ය. ආර් ප්‍රේමදාස කෙනෙක් නැතිව ම මංමාවත් දෙපස හා මැද ගස් වවා තිබුණේ ය. ඒවා බොහෝමයකට අපේ රටේ මෙන් අයිිතිකරුවන් සිටියේ නැත. දේශපාලකයන්ගේ බිල් බෝඩ් කිසිවක් අපට දැක ගන්නට ලැබුණේ නැත. අවුන් සාන් සුකී පමණක් එක වෙළඳ සැලක් තුළ තිබූ ඡයාරූපයක තනියම නොව තව කීප දෙනෙකු සමග දක්නට ලැබුනේ ය.

පාරවල් සම්බන්ධ තත්වය එසේ වුව ද රේල් පාර සම්බන්ධයෙන් අප දෙරටටම ඇත්තේ එකම කතාන්දරයකි. ඒ සුද්දා හැදූ රේල්පාරට අඟලක් වත් එකතු නොකළ කතාව ය. එහෙම ම කියන එකත් වැරදි ය. අප බෙලිඅත්ත දක්වා එය දැනට දික් කරමින් ඉන්නේ ය. ඒ ඕපනායක දුම්රිය මාර්ගයේ සෑහෙන කොටසක් වසා දැමීමෙන් පසු වීම වෙනම කාරණයකි.

අගනගරය වූ යැන්ගොන් පැත්තක තිබිය දී නෙපිදෝ නමින් නව නගරයක් කැළැවක ඉදිකර තිබුණේ ය. එහි මංමාවත් හම්බන්තොට පාරවල් තරමට ම පළල ය. අප ගිය එක් පාරක මං තීරු 16 ක් තිබුණේ ය. අපේ මග පෙන්වන්නා කීවේ ඇතැම් තැනක මං තීරු 20 ක් සහිත පාරවල් ඇති බව ය. එසේ විශාල ප්‍රමාණයක් මං තීරු තිබුනේ වුව ද දැක ගත හැකි වූයේ අතරින් පතර ධාවනය වූ මෝටර් රථ හා වෙනත් වාහන කිහිපයක් පමණ ය.

(ලොව ඇති පළල් ම පාරේ ඇත්තේ මං තීරු 26 කි. එය කැතී නිදහස් මාර්ගය යි. එසේ වන්නේ ද තනි පාරක් හැටියට සැළකීමෙන් නොවේ. එයට එක් වන අතුරුපාරවල මං තීරු ද එකතු කර බැලුවොතින් ය. ප්‍රධාන මාර්ගයේ ඇත්තේ මං තීරු 12 ක් පමණ ය. එහෙම බැලුවහම මියන්මාරයේ නෙපිදෝ නගරයේ පාරවල් ලෝක වාර්ථා තබා තිබේ).

හොල්මන් නගරය හා අප දෙරටේ අනාගතය

අපේ මගපෙන්වන්නා කීවේ මිනිසුන් මේ නෙපිදෝ නගරය හඳුන්වන්නේ හොල්මන් නගරය කියා බව ය. වර්ග කිමී 4800 ක වපසරියක පැතිර ඇති නගරය, ඇමරිකාවේ නිව්යොර්ක් නගරය මෙන් හය ගුණයක් විශාල ය.

රජයේ කාර්යාල වලට අමතරව එහි ඇත්තේ හෝටල් හා කඩ සාප්පු පමණ ය. ඇත්තටම මිනිසුන් එහි හිඟ ය. හමුදා පාලනයේ තවත් එක් අපූරු සිහිවටනයක් ලෙස එය ඉදිව තිබුණේ ය. අපේ හම්බන්තොට පුරවරය එහි දී මේ නගරයට පැරදී තිබුණේ ය. හම්බන්තොට තවමත් ඉදිකර අවසන් නොමැති නගරයකි. මෙය එසේ නොවේ. ඉදිකිරීම් අවසන් ය. නැත්තේ ඒවා භුක්ති විඳීමට ඉදිරිපත් වන මිනිසුන් ය. රජයේ රැකියා කරන බොහෝ දෙනා ද සති අන්තයේ සිය ගම් බිම් බලා යන නිසා සති අන්තයේ දී නගරය හද්ද පාළු ය.

මියන්මාරයේ හමුදා පාලනය තවමත් මුළුමණින් අවසන් නැත. මැතිවරණයක් පැවැත්වූයේ වුව ද තවමත් හමුදාවේ අවසරය නැතිව බොහෝ දේ කළ නොහැකි ය. අපේ “හමුදා“ පාලනය තාවකාලික ව නිම විය. එහෙත් එය නැවත නැගිටින ලකුණු වලින් යුක්ත ය. මේ තරගයේ දී ජය ගනු ඇත්තේ මියන්මාරය ද ශ්‍රී ලංකාව ද යන්න තවම විවාදිත ය.

ලංකාවේ වැඩි දෙනෙකු දැඩි පාලකයෙකු හා ආඥාදායකයෙකු ඉල්ලන විට මියන්මාරයේ වැඩි දෙනෙකු ඒ පාලනයෙන් හෙම්බත් වී ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය ඉල්ලමින් සිට්න්නෝ ය.

අප දෙරටේ ගමන් මග හරියට ලණුවක කෙඳිවල ගමන් මගට ආසන්න ය. එක තැනක දී මතුවන කෙන්දක් ඊළග තැන දී යට යමින් රටා මවන්නේ යම් සේ ද අප දෙරට ද එවැනි රටා මවමින් සමාන ගමනක යෙදෙන්නේ ය.

ඇතැම් විට අප දෙරටම කර ඇත්තේ එක ම පූරුවේ කරුමයක් වීම මේ පොදු ඉරණමට හේතුව විය හැකි ය. දැන් අප විසින් කළ යුත්තේ මේ පවින් මිදීම සඳහා කළ යුතු ශාන්ති කර්මය කුමක් දැයි සෙවීම ය. ඇති තරමට දෙරටම දන්දෙන නිසාත් සිල් ගන්නා නිසාත් ඒ දෙකෙන් නම් පිහිටක් තවදුරටත් පැතීමේ තේරුමක් නැත. කළ යුත්තේ විකල්ප සෙවීම ය.

Lessons parties should learn from elections results

You could learn a lot by reflecting upon on things that had happened. We are going to do that with the last election.

A person who goes deep in to issues can find lot more than a person who would just glance on the surface. Many don’t have the patience for that. Instead of trying to learn many would either like to celebrate or retreat when the results unfold. Most people would get frenzied and start thinking what should be done next.

What are the lessons that each party could learn from the last election results and what changes should be done in order to move forward.

United National Party

Let us first look at the United National Party which is the key stakeholder of the Government. It is said that in the entire election history a governing party in their first election after coming in to power, has never lost a local government election. If we look at the results in that sense United National Party had been decisively defeated in this election.

The party which polled 5.1 million in the 2015 August, last general election, polled only 3.6 million in this election. If taken as a percentage, the party that polled 45.7% in August 2015, in this election polled only 32.6%. Though the Muslim Congress contested separately, even if those votes are added, it does not make a significant difference. That is a huge drop.

One of the key reasons for this is the problematic issues buildup around the “Bond” issue. This incident shook the confidence of the public about the ability of UNP to bring about good governance and a corruption free country. Though a commission was set up to find the culprits, the credit went to the President. The credit that should have gone to the UNP got blown away from them. From the lost votes of the UNP, some went to the UPFA led by the President who openly challenged the UNP and relatively fewer amounts went to the JVP.

The second reason was that the government was unable to punish or even at least to file cases against the previous regime on corruption and murders, instead bringing out relatively small and unimportant cases to the surface. This resulted in creating a doubt in the minds of the people that there were forces within the government to suppress the major cases. This was wide spread among the people and appeared to the people as “deal” politics. The government was unable to give a satisfactory, acceptable answer to the public. If the UNP is covering up the culprits, the voters would have questioned themselves as to why they should vote for the UNP.

The third reason was allowing the roads being closed on a daily basis by protest campaigns either organized or backed by the Joint Opposition, resulting of people accusing the government for withdrawing from their role of governing, to this they were unable to respond by taking adequate steps.

Fourthly failing of the Government in providing services rendered by the government in a consistent manner. Petroleum products and fertilizer are two examples. Collapse of the Meethotamulla dump and the garbage problem which continued thereafter is another example.

The above issues would have painted a better picture of the previous regime. As a result some of those votes which went out from the UNP may have gone even to the SLPP.

Most people go blind when they get power. Then they fail to see what they do. They are unable to see the good and bad of what they say. They fail to understand that they are using powers not vested upon themselves. They also fail to understand what they don’t see is seen by the voters. In short the actions and utterances of some people specially the Ministers could have made people to distance themselves from the UNP.

The lesson that the UNP should learn is that the people do not tolerate, corruption and murder allegations. They also don’t tolerate break down in services and sabotage. Just because there is a Government that people are not ready to give the Local Governments to a Government that do not keep to their promises.  Popularity can fade away in a short period of time. Mandate is only given for a limited time in this era.

UNP should realize that this happened at a time when government had taken many good steps. Amongst them the 19th amendment, independent commissions, right for information, GSP plus, lifting the ban for the export of fish to European Union, ensuring media freedom, establishing democracy, increasing the salaries of the government servants, increasing the pension allowances, and also the reducing the prices for fuel and gas.

In general any party which governs should understand with time the bad things done will supersede the good things and good gets pushed back and bad gets planted in the minds of the people. It does not take lot of time this to happen currenly, like in the past.

United People’s Freedom Alliance

Majority of the votes which went away from the UNP went in to UPFA and SLFP, the total of both 1.48 million. These can be considered also as votes against SLPP and Mahinda Rajapaksha.

UPFA and SLFP are the other principal partners of this government. Taking it that to account the Good Governance Government received 47.4%, this is 2.7% votes more than SLPP poled.

If we leave a side that the votes were not lost due to the rifts in the Good Governance Government, still it could be considered that the will of the people are within the perimeters of the Good Governance Government.

Therefore the demand made by the SLPP to dissolve the government as of now is baseless. Though that is the case, depending on the Good Governance government behavior, in future, such a situation might develop.

Both partners in the Good Governance government have the opportunity to identify their mistakes and reorganize those themselves. They also could come to new consensus.

With such a program it would not only be possible to bring back those votes which went to JVP, it should be prudent for the government alliance to bring the JVP too under this umbrella, with a revised program.

President Maithreepala Sirisena and the UPFA should understand that the UPFA has not got a mandate to go alone leaving the UNP and ignoring the massive turn out votes to the new SLPP.

The votes polled by the Maithree group, the UPFA and SLFP indicate a danger signal to the UNP. Those votes are unlikely to go to SLPP in a future election. If these votes are to be won back to the Good Governance alliance or to UNP, they need to understand and come back on to the correct track, if not those votes will go to the JVP or even to the dustbin.

Let’s now turn to the winner’s side.

Sri Lanka Podujana Peramuna

Victorious SLPP polled 4.94 million or 44.7%. In comparison with the January 8th 2015 Presidential election it is less than 800,000 votes. Though they won the elections this 800,000 voters have left them. One explanation could be given as the reduction in the total votes cast in this election. Therefore if we ignore the absolute values and turn our focus in to the percentages, they polled 47.6% in the Presidential elections, that means as a percentage they have lost 3.1% of their vote base.

Therefore they need to understand their victory is only in comparison with the party coming behind them and not in comparison with time. In other words though they have clearly won, there is a slide down in popularity amongst people. It will be difficult to win the people without making a confession on their past wrong doings.

The other most important point that they need to understand is that in the areas where there is a substantial minority community is living, they have either lost or won thankfully to the rift in the Good Governance camp. Specially in the major cities and in the border villages this has been visible.

Not only for the purpose of winning but also for the country to move forward, at least now the SLPP should understand to deviate from their “Sinhala Buddhist” only stance. If not in a change of government, the minorities will again get pushed out from the main stream. This will affect the peace and coexistence and be detrimental to the country. They will be pushed to get whatever assistance from the outside world.

Janatha Vimukthi Peramuna

JVP was able to gain an edge by obtaining 6.3% in this election. In comparison with the General Election it is an increase of 1.5%. These votes most likely came out of the UNP vote base. Since UNP was unable to prevent corruption in their own camp those who voted for the UNP in August 2015, some may have voted for JVP. But for a party who wanted to come to power in 2020 the marginal increase is only a disappointment. The reading is that though people somewhat trust JVP as a party who will not steel or become corrupt, people still may be seeing their policies on other issues as backward.

Though the UPFA & JVP tried to break the Sinhala Buddhist vote from the SLPP, the results show that it cannot be done at all. I believe that until Mr Mahinda Rajapaksha lives no one else would be able to lift that flag from him. Therefore it is pointless for the JVP to go behind that.

What should have been done was to show the limitations of the ‘Sinhala Buddhist” slogan. Whether they have a backbone to do that is a question. This clearly shows with the stance they took on banning purchase of liquor by women. (This writer wrote to this Column on this under the title Women and Liquor)

Not only that, JVP has committed lot of wrong doings in their past history, specially the mistakes they committed during the 88-89 period. They haven’t done a proper confession on these. To erase these from the minds of the people such a confession is necessary.

There is a third point. The protests organized by the joint opposition to sabotage and the participation by the JVP, led to another reason of chipping away the trust on them, as a party seeking power should have acted in a more responsible manner.

Finally they should recognize that just because the rulers are devoid of corruption country will not simply progress. There has to be a program of action for progress. As a group which has not come to power yet, they should spell out what policies will be implemented when they come to power.  Without doing that, it is not wise to ask for power by only showing others’ mistakes.

Results of North and East

This election again proved that the national political parties have a limited say in these areas. That shows the people in North and East still live outside the main stream and think differently too. They suspect the national political parties. The results indirectly say that those two provinces are almost constituents of a separate country.

National parties in their victory assessments do not mention anything on these provinces. That is as if they too have admitted the areas as another country.

The total election result brings bad news to the North and East people. That message is, the expected constitutional changes will never materialize, since the unity government which promised that, no more stand as a unity government and the SLPP who opposes the constitutional changes have won the election.

What will they do, to get what they are clearly unable to get from the south? The future of the country will also depend on that.

Finally it should be stated that to take the country to a correct path it is more important that people have to be corrected more than the political parties. The forward looking parties, while they need to work to correct themselves, should also make a special effort to change the people.

ඡන්ද ප්‍රතිඵල විමසමු

යමක් වූ පසු ඒ දෙස ආපසු හැරී බැලීමෙන් බොහෝ දේ උගත හැකි ය. අප මේ හැරී බලන්නට යන්නේ අවසන් වූ මැතිවරණය දෙස ය. ගැඹුරට විමසන කෙනෙකුට මතුපිට අත ගාන කෙනෙකුට වඩා බොහෝ දේ සොයා ගත හැකි ය.

බොහෝ දෙනෙකුට එහෙම ඉස්පාසුවක් නැත. ප්‍රතිඵල අසා ජය පැන් බොන්නටත් පරාජය හමුවේ පසුබෑමටත් හැර බොහෝ දෙනා ඉගෙනීමට සිත යොමු කරන්නේ නැත. වැඩි දෙනෙක් කරන්නේ කලබල වී ඊළගට කළ යුත්තේ කුමක් දැයි කල්පනා කිරිම ය.

අවසන් වූ ඡන්දයේ ප්‍රතිඵල තුළින් එක් එක් පක්ෂයට උගත හැකි පාඩම් කවරේද? ඒ ඒ පක්ෂයට ඉදිරියට යෑමට කවර වෙනස්කම් කළ යුතු ද?

එක්සත් ජාතික පක්ෂය

අපි මුලින් රජය කරවන එක්සත් ජාතික පක්ෂය දෙස බලමු. වාර්ථාගත ඉතිහාසය තුළ ආණ්ඩු කරන පක්ෂයක් ආණ්ඩු බලයට පත්විමෙන් පසු පවත්වන පළමු ඡන්දයේ දී, පළාත් පාලන ඡන්දයක දී, පරාජය වී නැති බව කියවේ. එහෙම බැලුවහම එක්සත් ජාතික පක්ෂය පැහැදිලි පරාජයක් මේ තුළ ලබා තිබේ.

2015 අගොස්තු මස පැවති මැතිවරණයේ දී ලක්ෂ 51 ට ආසන්න ජනවරමක් ලැබූ එම පක්ෂය මේ මැතිවරණයේ දි ලබා ගෙන ඇත්තේ ලක්ෂ 36 ක් පමණ ය. ප්‍රතිශතයක් ලෙස ගත හොත් 2015 අගොස්තු මාසයේ 45.7% ක් ලබා ගන්නා එම පක්ෂය නියෝජනය කළ එජාපෙ මෙවර මැතිවරණයේ ලබා ගන්නේ ප්‍රතිශතයක් ලෙස 32.6% ක ප්‍රමාණයකි. මුස්ලිම් කොන්ග්‍රසය වෙනම තරග කළ ඡන්ද ද එකතු කළ ද අගයේ විශාල වෙනසක් වන්නේ නැත. එය අතිවිශාල අඩුවීමකි.

ඒ සඳහා බල පෑ හැකි එක් ප්‍රධාන හේතුවක් නම් බැඳුම්කරය සම්බන්ධව ගොඩ නැගුණු ගැටළුකාරි තත්වය ය. එක්සත් ජාතික පක්ෂය යහපාලනය ගෙන එතැයි ද ඒ නිසා ම දූෂණයෙන් තොර රටක් ඇති කරනු ඇතැයි ද තිබූ අපෙක්ෂා සොළවා දැමීමට ඒ සිද්ධීය සමත් විය. දූෂිතයන් සොයා ගැනීම සඳහා කොමිසමක් පත් කළේ වුව ද එහි ලකුණු වැටුනේ ජනපති තුමන්ට ය. ඒ වැටුනු ලකුණු එජාපයට වැටෙන්නට තිබුණු ලකුණු ය. එජාපයෙන් ගිලිහුණු ලකුණු ය. එජාපයෙන් ගිලිහුණු ඡන්ද එක්තරා ප්‍රමාණයක් එජාපයට අභියෝග කරමින් එක්සත් ජනතා සන්ධානය මෙහෙයවූ ජනපති විසින් ලබා ගන්නා විට ඉතිරියට සුළුවෙන් හෝ උරුම කීවේ ජනතා විමුක්ති පෙරමුණ ය.

දෙවැනි කාරණය නම් ආණ්ඩුව කලින් පාලනය විසින් සිදු කළ කිසි දු ප්‍රධාන හොරකමක් දූෂණයක් භීෂණයක් සම්බන්ධයෙන් දඩුවම් දීමට හෝ අඩු වශයෙන් නඩු පැවරීමට අපොහොසත් වූ බව ය. ඒ වෙනුවට කුඩා නොවැදගත් කීපයක් පමණක් උඩට ගත් බව ය. එයින් සිදු වුනේ ප්‍රධාන ඒවා යටපත් කිරිමට ආණ්ඩුව ඇතුළෙන් ම යම් යම් බලවේග ක්‍රියාත්මක වූ බවට ජනතාව අතර සැකයක් හට ගැනීම ය. එය ජනතාව අතර ප්‍රචලිත වූයේ ද ප්‍රචලිත කරනු ලැබුවේ ද ඩීල් දේශපාලනය ලෙස ය. ඒ සම්බන්ධයෙන් පිළිගැනෙන උත්තරයක් දීමට රජය අපොහොසත් විය. එජාපය එවැනි තැනක සිටින්නේ නම් එවැනි කණ්ඩායමකට ඡන්දය දිය යුත්තේ ඇයි ද යන්න ඡන්ද දායකයන් අතර ප්‍රශ්නයක් වන්නට ඇත.

තුන්වෙනි කාරණය නම් රට පුරා ඒකාබද්ධ විපක්ෂය විසින් ඇති කළ ඔවුන් පසු පස සිට මෙහෙය වූ විරෝධතා ව්‍යාපාරයන්ට දෛනිකව පාරවල් වසා තබන්නට ඉඩ දීම හරහා  ආණ්ඩුව ආණ්ඩු කිරීමෙන් ඉවත් වූ බවට ජනතාවගෙන් චෝදනා නැගුණ නමුත් ඒ සම්බන්ධයෙන් ප්‍රමාණවත් පියවරක් නොගැනිම ය.

සිව්වෙනි කාරණය නම් ආණ්ඩුව විසින් ජනතාවට ලබා දෙන සේවා අඛණ්ඩව ලබා දීමට අපොහොසත් වීම ය. ඛණිජ තෙල් පොහොර මේ සඳහා දිය හැකි උදාහරණ දෙකකි. මීතොටමුල්ල කුණු කන්ද කඩා වැටීමෙන් අනතුරුව ඇති වූ කුණු ප්‍රශ්නය දිගින් දිගට ඇදී යෑම තව උදාහරණයකි.

ඉහත කාරණා තුන ම පසුගිය පාලනය සම්බන්ධයෙන් සාපේක්ෂව වඩා සාධනීය පින්තූරයක් ඇති කිරීමට සමත් වන්නට ඇත. ඒ නිසා ම එජාපයෙන් මේ පදනම මත ගිලිහුණු ඡන්ද ඇතැම් ප්‍රමාණයක් පොදුජන පෙරමුණට ලැබුනා වන්නට පිළිවන.

බලය ලැබීම බොහෝ දෙනෙකු අන්ධ කරන්නේ ය. එසේ අන්ධ වූ විට තමන් කරන දේ නොපෙනෙන්නේ ය. කියන දෙයෙහි හොඳ නරක නොපෙනෙන්නේ ය. නැති බලයක් තමන් භාවිතා කරන බව තේරුම් නොගන්නේ ය. තමන්ට නොපෙනෙන දේ ඡන්ද දායකයාට පෙනෙන බව ඔවුන්ට නොදැනෙන්නේ ය. ඒ කියන්නේ සමහර පුද්ගලයන්ගේ විශේෂයෙන් මැති ඇමතිවරුන්ගේ මේ වර්ගයේ හැසිරීම් ඔවුන්ගේ කියුම් කෙරුම් ද වහසි බස් ද මිනිසුන් එජාපයෙන් ඈත් කරන්නට හේතූ වන්නට ඇති බව ය.

එජාපය මේ නිසා ඉගෙන ගත යුතු පාඩම නම් මේ රටේ ජනතාව දූෂණය හා භීෂණය නොඉවසන බව ය. සේවා බිඳ වැටීම් හා කඩාකප්පල් කාරී ක්‍රියා පාලනය කිරීමට නොහැකියාව නොඉවසන බව ය. ආණ්ඩුව තිබුනු පලියට තවදුරටත් පළාත් පාලන ආයතන ආණ්ඩුවට දීමට, පොරොන්දු ඉටු නොකරන ආණ්ඩුවකට දීමට ජනතාව සූදානම් නැති බව ය. ජන ප්‍රසාදය ඉතා ටික කලෙකින් දිය වී යා හැකි බව ය. වරම මේ යුගයේ හිමිවන්නේ ටික කලකට බව ය.

මෙසේ සිදු වූයේ ආණ්ඩුව රැගෙන තිබුණු සාධනීය පියවර රාශියක් තිබිය දී බව ද එජාපය විසින් තේරුම් ගත යුතු ය. ඒවා අතර 19 ව්‍යවස්ථාව, ස්වාධීන කොමිසම් සභා, තොරතුරු දැන ගැනීමේ පනත, ජී ඇස් පී ප්ලස් සහනය, ධීවර කර්මාන්තයට පනවා තිබූ යුරෝපා සංගමයේ තහනම ඉවත් කරලීම, මාධය නිදහස තහවුරු කිරීම සහ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය ස්ථාපිත කිරීම පමණක් නොව රජයේ සේවක වැටුප් වැඩි කිරීම විශ්‍රාමික දීමනා වැඩි කිරීම තෙල් මිල ගෑස් මිල අඩු කිරීම යන කටයුතු ද තිබුණි.

එහෙත් පොදුවේ ආණ්ඩු කරන ඕනෑම පක්ෂයක් තේරුම් ගත යුත්තේ කරන හොඳ෦ වැඩ අභිබවා කරන නරක වැඩ ආණ්ඩුව කල් යන විට ජනතා සිත්සතන් තුළ මතු වි හොඳ වැඩ පසු පසට තල්ලු කර දමන බව ය. අතීතයේ තරම් කාලයක් ඒ සඳහා ගත නොවන බව ය.

එක්සත් ජනතා නිදහස් සන්ධානය

එජාපයෙන් ගිලිහුණු ඡන්ද වලින් වැඩි කොටසක් වැටුනේ එක්සත් ජනතා නිදහස් සන්ධානයට හා ශ්‍රීලනිපයට ය. ඒ දෙක එකතු වී ලබා ගත් ඡන්ද සංඛ්‍යාව ලක්ෂ 14.8 කි. මේ ඡන්ද පැහැදිලිව පොදු ජන පෙරමුණට හා මහින්ද රාජපක්ෂට විරුද්ධ ඡන්ද ලෙස සැළකිය හැකි ය.

එජනිස / ශ්‍රීලනිප යහපාලන ආණ්ඩුවේ අනෙක් පාර්ශවය ය. එසේ ගත් විට යහපාලන ආණ්ඩුවට 47.4% ක ප්‍රතිශතයක් ඇතැයි ගත හැකි ය. එය පොදු ජන පෙරමුණ ලබා ගත් ප්‍රතිශතයට වඩා 2.7% ක් වැඩි ය.

යහපාලන ආණ්ඩුවේ විරසකය නිසා ද ඡන්ද අඩු වූ බව නොසැළකුව ද තවමත් මහජන මතය ඇත්තේ යහපාලන ආණ්ඩුවේ සීමාව තුළ බව මෙහි දී සැළකිය හැකි ය. මෙයින් අප තේරුම් ගත යුතු ප්‍රධානම කාරණය නම් තවමත් බහුතර ජනතාවක් යහපාලන ආණ්ඩුව අනුමත කරන බව ය. බේද දුරලා වැරදි හදා ගෙන ශක්තිමත් ව ඉදිරියට එන්නේ නම් එයට තවදුරටත් පැවැත්මක් ඇති බව ය.

ඒ නිසා ආණ්ඩුව විසිරුවා හරින ලෙස පොදුජන පෙරමුණ ඉදිරිපත් කරන ඝෝසාව අඩු වශයෙන් දැනට පදනම් විරහිත ය. එසේ වුව ද යහපාලන ආණ්ඩුවේ පාර්ශව ඉදිරියේ දී හැසිරෙන විදිහ අනුව එවැනි පදනමක් නිර්මාණය වීමට බැරි නැත.

යහපාලන ආණ්ඩුවට පාර්ශව දෙකේ ම වැරදි ගැන විග්‍රහයක යෙදෙමින් නැවතත් ප්‍රතිසංවිධානය වීමට ඉඩකඩ තිබේ. නව සම්මුතියකට පැමිණිමේ ඉඩකඩ තිබේ.

ජනතා විමුක්ති පෙරමුණට ගිය ඇතැම් ඡන්ද ද නැවත අද්දා ගැනීමට මෙවැනි වැඩ පිළිවෙලක් තුළ හැකි වනවාට අමතරව ජනතා විමුක්ති පෙරමුණ ද මේ ධජය ඇතුළට ගැනීමට එවැනි ප්‍රතිසංස්කරණයක් තුළ තැත් කළ යුතු ය.

මෛත්‍රීපාල සිරිසේන ජනපති තුමා ද එජනිස ය ද තේරුම් ගත යුත්තේ එජාපය හා පොදුජන පෙරමුණ දෙකම ඉවත දා තනි ගමනක් යෑමට එක්සත් ජනතා නිදහස් සන්ධානයට ජන වරමක් ලැබි නැති බව ය.

එජනිසයට හා ශ්‍රීලනිපය ඇතුළු  මෛත්‍රී පිලට ලැබී ඇති ඡන්ද වලින් කියවෙන්නේ යහපාලන ආණ්ඩුවේ එජාප පාර්ශවයට අනතුරු ඇගවීමක ලකුණු ය. ඒ ඡන්ද ඉදිරි මැතිවරණයක දී පොදු ජන පෙරමුණට යෑමට තිබෙන ඉඩ අඩු ය. එය නැවතත් යහපාලන පාර්ශවයට හෝ එජාපයට දිනා ගැනීමට නම් වල් වැදුණු තැනින් නැවත හරි පාරට පැමිණිය යුතු බව ඔවුන් තේරුම් ගත යුතු ය. නැතිනම් ඒ ඡන්ද වැටිමට නියමිත ජනතා විමුක්ති පෙරමුණට ය. නැතිනම් කුණු ගොඩට ය.

අපි දැන් ජයග්‍රාහකයාගේ පැත්තට හැරෙමු.

පොදු ජන පෙරමුණ

ජයග්‍රාහී පොදු ජන පෙරමුණ ලබා ගත් මුළු ඡන්ද සංඛ්‍යාව ලක්ෂ 49.4 කි. එය ප්‍රතිශතයක් ලෙස 44.7% කි. 2015 ජනවාරි 8 දා පැවතුනු ජනපති වරණයේ දී ඔවුන් ලබා ගත් ඡන්ද සංඛ්‍යාව සමග සසඳන කල එය ලක්ෂ 8 ක පමණ අඩුවීමකි. ඔවුන් ජයග්‍රහණය ලැබුව ද එදා ඡන්දය දුන් ලක්ෂ 8 ක් ඔවුන්ගෙන් මේ වන විට බැහැරව ගොස් තිබේ. එයට දිය හැකි එක් පැහැදිලි කිරිමක් නම් ඡන්දය දුන් මුළු ගණනේ අඩුවක් තිබිය හැකි බව ය. ඒ නිසා අප ඒ සංඛ්‍යාවන් අමතක කර ප්‍රතිශත දෙසට හැරෙමු. එදා ජනපතිවරණයේ ඔවුන් ලබා ගත් ඡන්ද ප්‍රතිශතය 47.6 කි. එයින් අදහස් කරන්නේ ප්‍රතිශතයක් ලෙස ගත්තත් 3.1% පසු බෑමක් ඔවුන් ද වාර්ථා කර ඇති බව ය.

ඒ නිසා ඔවුන් තේරුම් ගත යුත්තේ තමන් ලද ජයග්‍රහණය ඊට පසුපසින් සිටින පක්ෂයට සාපේක්ෂව මිස ගත වූ කාලයට සාපේක්ෂව නොවන බව ය. ඒ කියන්නේ පැහැදිලි ජයක් වාර්ථා කර ගෙන තිබුන ද ජනතාව අතර පසුබෑමක් ද සිදු ව ඇති බව ය. තමන් කළ වැරදි පිළිබඳ පාපෝච්ඡාරණයක් නොකර නැවත ජනතාව දිනා ගැනීම තමන්ට පහසු නොවන බව ය.

ඔවුන් තේරුම් ගත යුතු අනෙත් වැදගත් ම කාරණය නම් සැළකිය යුතු සුළු ජාතික ඡන්ද පදනමක් ඇති හැම තැනකම එක්කෝ ඔවුන් පරාජය වී ඇති බව ය. නැතිනම් දිනා ඇත්තේ යහපාලනයේ විරසකයට පින් සිදු වෙන්නට බව ය. විශේෂයෙන් ප්‍රධාන නගර ගණනාවක ද මායිම් ගම්මාන ලෙස නම් දරණ ප්‍රදේශ වල ද මේ තත්වය පැහැදිලිව පෙනෙන්නට තිබිණි.

තමන්ගේ ජයග්‍රහණය සඳහා පමණක් නොව රටේ ඉදිරිය සඳහා ද දැන්වත් පොදු ජන පෙරමුණු දේශපාලනයේ තනි “සිංහල බෞද්ධ“ ලකුණ වෙනස් විය යුතු බව ඔවුන් තේරුම් ගත ය. එසේ නැතිව ඇති වන පාලනයක දී නැවත වතාවක් සුළු ජාතිකයන් රට තුළ දී ම රටේ ප්‍රධාන ධාරාවෙන් පිටට තල්ලු වනු ඇත. එය සාමය හා සහජීවනය සඳහා අවහිරයක් වනු ඇති අතර පොදුවේ රටට ද අහිතකර වනු ඇත.

ජනතා විමුක්ති පෙරමුණ

ජනතා විමුක්ති පෙරමුණ මේ මැතිවරණයේ දී 6.3% ක් ලබා ගෙන ඉදිරි පිම්මක් තබා තිබේ. එය ඔවුන් 2015 පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයේ දී ලබා ගත් 4.8% ක ඡන්ද ප්‍රමාණය සමග සසඳන විට 1.5% ක වැඩි වීම කි. මේ ඡන්ද ද එජාපයෙන් ගිලිහුණු ඡන්ද වීමට බොහෝ දුරට ඉඩ තිබේ. එජාපය තමන්ගේ කඳවුර තුළ ම දූෂණ වලට වැට බැඳීමට අපොහොසත් වීම නිසා එජාපයට 2015 අගෝස්තු මාසයේ ඡන්දය දුන් පිරිසක් මේ වාරයේ ඒ ඡන්ද ජවිපෙට දෙන්නට ඇත. එහෙත් ඒ වැඩිවීම 2020 බලය ඉල්ලූ, මේ වතාවේ ගමේ බලය ඉල්ලූ, පක්ෂයකට තරම් නොවන අඩු මට්ටමේ වැඩි වීමකි. එයින් කියවෙන්නේ ජවිපෙ හොරකම් හා දූෂණය නොකරන බවට කිසියම් විශ්වාසයක් ඇතත් ඉතිරි ප්‍රශ්න ගැන ජවිපෙ ස්ථාවරය තවමත් පසුගාමී ලෙස පෙනී යෑම විය හැකි ය.

පොදු ජන පෙරමුණේ සිංහල බෞද්ධ ඡන්ද කඩා ගැනීමට එක්සත් ජනතා නිදහස් සන්ධානයත් ජවිපෙයත් වැඩ කළේ වී නමුදු එය කෙසේවත් සිදු කළ හැකි දෙයක් නොවන බව මේ ප්‍රතිඵල වලින් පෙනි යා යුතු ය. ඒ ධජය මහින්ද රාජපක්ෂට තරම් හොඳින් එසවීමට එතුමා සිටින තුරු කිසිවෙකුට නොහැකි වනු ඇත යනු මගේ හැගීම ය. ඒ නිසා ඒ පසු පස යෑමෙන් ජවිපෙට පලක් වන්නේ නැත.

කළ යුතුව තිබෙන්නේ එ් “සිංහල බෞද්ධ“ ලකුණේ තිබෙන සීමිත කම පෙන්වා දීම ය. ඒ සඳහා තවමත් ජනතා විමුක්ති පෙරමුණට කොන්දක් ඇතැයි පේන්නේ නැත. කාන්තාවට මත් පැන් මිලදී ගැනීම අකැප කරමින් පැනවූ නීති සම්බන්ධයෙන් එම පක්ෂයේ ස්ථාවරයෙන් එය මනාව පැහැදිලි විය (ඒ ගැන කාන්තාව හා මත්පැන් යනුවෙන් ලිපියක් මේ කොළමටම ලේඛකයා විසින් ලියා ඇත).

එපමණක් නොවේ. ජනතා විමුක්ති පෙරමුණේ ඉතිහාසය තුළ කරන ලද බරපතල වැරදි තිබේ. විශේෂයෙන් 88-89 භීෂණ සමයේ කරන ලද වැරදි ඒ අතර ප්‍රමුඛ ය. ඒවා ගැන නිසි පාපෝච්චාරණයක් ඔවුන් විසින් සිදු කර නැත. ඒවා මිනිසුන් තුළින් ඉවත් කරලීමට එවැනි පාපෝච්චාරණයක් අවශ්‍ය ය.

ඊට අමතරව තුන්වෙනි කාරණයක් ද තිබේ. ඒකාබද්ධ විපක්ෂයේ කඩාකප්පල් කාරී විරෝධතා වලට හරි හරියට ඔවුන් සම්බන්ධ වීම ද ඔවුන් පිළිබඳ විශ්වාසය පලුදු වීමට හේතුවක් ව තිබේ. ආණ්ඩු බලය ඉල්ලන පක්ෂයක් ඊට වඩා වගකීමෙන් හැසිරිය යුතු ය.

අවසාන වශයෙන් කිව යුත්තේ හොරකම් මැරකම් නැති වූ පලියට රටක් ඉදිරියට ගෙන යෑ නොහැකි බව ය. ඒ සඳහා වැඩ පිළිවෙලක් අවශ්‍ය ය. තමන් බලයට පත් වූ පසු අනුගමනය කරන ප්‍රතිපත්ති පිළිබඳ පැහැදිලි ප්‍රකාශයක්, විශේෂයෙන් මෙතෙක් බලයට පත් නොවූ පාර්ශවයක් ලෙස, ඔවුන් විසින් කළ යුතු ය.

එසේ නොකොට අනුන්ගේ වැරදි පෙන්නීමෙන් පමණක් බලය ලබා ගැනීමට යෑම නුවණට හුරු නැත.

උතුරු නැගෙනහිර ප්‍රතිඵල

උතුර නැගෙනහිර පළාත් දෙකේම ජාතික පක්ෂවලට කළ හැකි බල පෑම තවදුරටත් සිමා සහිත බව මේ මැතිවරණය ද නැවත වතාවක් ඔප්පු කර සිටියේ ය. එයින් කියන්නේ ඔවුන් ප්‍රධාන ධාරාවෙන් තවදුරටත් වෙන්ව ජිවත්වන බව ය. හිතන පතන බව ය. ඒ පිළිබඳ අවිශ්වාසයෙන් පෙළෙන බව ය. එය නොකියා කියන්නේ ඒ පළාත් දෙක වෙනම රටක් බව ය.

තමන්ගේ ජය ගැන කරන කිසිදු විශ්ලේෂණයක ජාතික පක්ෂ ඒ පළාත්වල තමන්ගේ ප්‍රතිඵල ගැන සඳහන් කරන්නේ නැත. එය වෙනම රටක පවතින බව ඔවුන් පිළිගත්තා සේ ය.

උතුරු නැගෙනහිර ජනතාවට සමස්ත ඡන්ද ප්‍රතිඵලය ගෙන එන්නේ අසුභ පණිවුඩයකි. ඒ පණිවුඩයෙන් කියවෙන්නේ ඔවුන් අපේක්ෂා කළ ව්‍යාවස්ථා සංශෝධනයන් මේ කපේ දී සිදු නොවන බව ය. ඒ, එසේ කරන බවට පොරොන්දු දුන් සම්මුති ආණ්ඩුව තවදුරටත් සම්මුති ආණ්ඩුවක් නොවන නිසා ය. ඒ විසම්මුතිය තුළ ව්‍යවස්ථා සංශෝධනයට විරුද්ධ පොදු ජන පෙරමුණ ලද ජය නිසා ය.

දකුණෙන් ලබා ගැනිමට බැරි යැයි පැහැදිලි වන දේ ලබා ගැනිමට ඔවුන් කුමක් කරනු ඇද් ද? රටේ අනාගතය ඒ මත ද තීන්දු වනු ඇත.

අවසාන වශයෙන් කීමට ඇත්තේ රට නිවැරදි මාවතට ගැනීමට පක්ෂ නිවැරදි වීමටත් වඩා ජනතාව නිවැරදි වීම අවශ්‍ය බව ය. ඔවුන් වෙනස් කිරීමට ඉදිරිගාමී පක්ෂ විසින් අමතර උත්සහයක් දැරිය යුතු බව ය.

පීචං මිනිසුන්

සමහර දෙනෙකු සෙසු අයට ගෞරව කිරීමට දන්නේ නැත. වෙන කෙනෙකු වෙනුවෙන් ඉඩ සළසන්නට නැමෙන්නට ඔවුන්ට බැරි ය. පාරක යතොත් ඒ යන්නේ පාරේ අයිතිකාරයා තමන් බව අඟවමින් ය. රථයක යන්නේ නම් නලාව හඩවමින් සියල්ලන්ට අයින් වන ලෙස සන් කරමින් ය. අනෙකාගේ මං තීරුවට දැනුම් දීමක් පවා නොකර බලාහාත්කාරයෙන් ඇතුළු වෙමින් ය. බස් රථයක වාඩි වුනොත් පුළුවන් තරම් ආසනයේ වපසරියක් පැතිරීමට වග බලා ගනිමින් ය. ඒ තුළ ඉදිරියට යන්නේ සෙසු උන් තල්ලු කර දමමින් ය. පෝලිම් කඩන්නේ තොපි කවුද යැයි අගවමින් ය.

පාසලක පස් පාගලා නැතැයි සිතුවත් මේ බොහෝ අය විභාග පාස් කර ඇති අය ය. පන්සලකට පල්ලියකට කෝවිලකට අඩිය තබා නැතැයි සිතෙතත් මේ සැවොම හොඳම බැතිමතුන් ය. අඩුවශයෙන් පිරිත් නූල් දුසිමක් වත් අත් වල බැඳ ඇති, නළලේ නිතර අලු ගා ගන්නා, කුරුස එල්ලා ගෙන සැම විටම ඒවා සිප ගනිමින් තමන්ට ආශිර්වාද ඉල්ලා සිටින බැතිමතුන් ය.

මේ හැසිරීම දෙස බලන විට කොහේදෝ වැරැද්දක් වී ඇතැයි සිතෙන්නේ ය. අතිමහත් බහුතරය මෙසේ නොවෙතැයි හිත හදා ගන්නවා විනා වැරැද්ද නිවැරදි කරගන්නා ක්‍රමයක් සිතට නොනැගෙන්නේ ය.

ඔහොම කොට කොට පලයන්. කෙහෙල් ගහක් අහුවෙනකම්. එසේ කියමින් හිත හදා ගන්නට බොහෝ දෙනෙකු පෙළඹී සිටින්නේ පැටලිලා අර්බුද ඇති කරගෙන ජීවිතය කොට කරගන්නට අකමැති නිසා ය.

එසේ වුව ද තත්වය ඊටත් වඩා බරපතල බව බොහෝ දෙනෙකුට පෙනෙන්නේ නැත.

මිටි තැන් දැක පුප්පන්නෝ

විශේෂයෙන් තමන්ට වඩා දුර්වල මිනිසුන්ට ගෞරව කිරීමට නම් අති මහත් බහුතරයක් ම කොහොමටත් දන්නේ නැත. ඒ කියන්නේ සාමාන්‍යයෙන් සෙසු මිනිසුන්ට ඉඩ දෙන අය පවා මිටි තැන් දැක පුප්පන බව ය. ඒ උස් තැන් දැක හැකිලෙන ගමන් ය.

මේවා ඇතැම් විට ඉතා සියුම්ව සැගවී ගෙන ද ඇතැම් විට එලිපිට සිය නිරුවත සැමට ප්‍රදර්ශනය කරමින් ද කෙරෙන්නේ ය. වෙන විදියකින් ඔවුන් කියන්නේ පුංචි එකා පුංචි එකා විදිහට සිටිය යුතු බව ය. හැකිලී සිටිය යුතු බව ය. උන් හකුළුවනු පිණිස ලොකු එකා කරන්නේ තමන් පිප්පීම ය. ඝෝර නාඩු කිරීම ය. නැති පොරත්වයක් ආරූඪ කර ගැනීම ය.

පොඩි දරුවන්ට ගරු සරුවක් මේ උදවියගේ නැත. උන්ට ඔලොක්කු කර ඔච්චම් කර මේ ලොකු මිනිසුන් විනෝදය ලබන්නෝ ය.

මේ ඔලොක්කුවට ඔච්චමට අසුවන්නේ පොඩි දරුවන් පමණක් නොවේ. ඇතැම් විට එහි ගොදුර වනු ඇත්තේ ගැහැණිය ය. එසේ සිදුවන්නේ තමන් ගැහැණියකගේ බඩෙන් නොව වෙනත් තැනකින් පහළ වුනා යයි සිතන පිරිමින් අතිනි.

සමහර විට ගොදුරට හසු වන්නේ අබාධිතයන් ය. ශාරීරිකව හෝ මානසිකව යම් ආබාධයක් ඇති තැනත්තන් ය. නැතිනම් මහළු මිනිසුන් සහ ගැහැණුන් ය. ඒ තමන්ට කවදාවත් එවැනි ඇබැද්දියක් වෙන්නේ නැතැයි සිතන නැඩ පුරුෂයන් අතින් ය. නැතිනම් යකඩ ගැහැණුන් අතින් ය. සදාකාලිකව තිරිහන් වී ඉඳීමට නියමිත පරම්පරාවක් අතින් ය.

තවත් අවස්ථාවල ඉලක්කය සමලිංගික නැඹුරුතාවයක් ඇති මිනිසුන් හා ගැහැණුන් ය. ඒ විෂම ලිංගික බව ශ්‍රේෂ්ඨ යැයි සළකන විෂම ලිංගික මිනිසුන් හා ගැහැණුන් අතින් ය. ඇතැම් අවස්ථාවල ඒ පීඩනය එල්ල වනුයේ සංක්‍රාන්තික ලිංගික අනන්‍යතාවයක් ඇති මිනිසුන්ට ය. ගැහැණුන්ට ය. ඒ මේ ලෝකයේ සිටිය යුත්තේ තමන් පමණක් යැයි සිතන නොවෙනස් ලිංගික අනන්‍යතාවයකට උරුම කියන අය අතින් ය.

ඇතැම් විට ගොදුර වන්නේ අන්‍ය ආගමිකයින් ය. ඒ තමන්ගේ ආගම තරම් ලොකු අටමගලයක් ලෝකේම නැතැයි හිතා ඉන්නා ආගමිකයන් අතින් ය. මෙයිනුත් වැඩිම හිංසනයට ලක් වන්නේ සුළුතරයක් මිනිසුන් ඉන්නා ආගම් අදහන්නන්ට ය. ඒ මේ බුදුන්ගේ දේශය යයි කියමින් නැති අයිතිවාසිකමක් කියන බෞද්ධයන් අතින් ය.

ඊළග ගොදුර නිරාගමිකයන් ය. ඒ උන් නම් අන් ආගම් අදහන හැම කෙනෙකුටමත් වඩා නරුමයන් යැයි කියන ආගමිකයන් අතින් ය.

තව වතාවක දී අසුවන්නේ “සුළු“ ජාතිකයන් ය. ඒ නාමකරණය තුළ ම ඔවුන්ගේ තැන සළකුණු කර තිබීමම අමතර හේතුවක් හැටියට ගෙන ය. එයින් අදහස් වන්නේ බහුතර ජාතියට අයත් නොවන්නා වූ අන් ජාතිකයන් ය. ඔවුන් පරයින් ලෙස සැළකෙන්නේ තමන් භූමිපුත්‍රයන් යැයි සිතන බහුතර සිංහල ජාතියට අයත් මිනිසුන් අතින් ය.

තවත් විටෙක මේ තරවටුව පීඩනයට අසුවන්නේ කුල හීන යැයි සම්මත කර ගෙන ඇති මිනිසුන්ට ය. ඒ තමන්ගේ කුලය මහා ඉහළ යැයි පාරම්බාන කුලීනයන් අතින් ය.

හැම වැඩිහියෙක්ම දරුවන්ට ඔලොක්කු කරන්නේ නැත. හැම පිරිමියෙක්ම ගැහැණියෙක් තමන්ට වඩා අඩු යැයි සිතන්නේ නැත. අනිත් කාරණා ගත්තත් තත්වය එසේ ම ය. එහෙත් බොහෝ දෙනෙකු මේ සියල්ල ඉවසා දරා ගෙන මුණිවත රැකීම නිසා ම මේ අගතිගාමී කොටස්වල සහායකයන් බවට අනියමින් පත් ව සිටිති.

ආයතනය තුළ උස් මිටි තැන්

සමාජය තුළ මේ  සිදු වන හිංසනය ආයතනය තුළ මේ අන්දමට ම සිදු වෙනු දකින්නට පුළුවන. ඒ ආයතනය තුළ මීට අමතරව තවත් හිංසනයන් ගණනක් ද ක්‍රියාත්මක වෙද්දී ය.

එයින් එක් අරියාදුවක් සිදු වන්නේ ආයතනය තුළ බලය නැති අයට ය. බලය අඩු අයට ය. ඒ බලය නිසා තමන්ට කැමති දෙයක් කළ හැකි යයි විශ්වාස කරන බලපුළුවන්කාර නායකයන් අතින් ය.

අනෙත් අරියාදුව ආයතනයෙන් සේවය ලබා ගන්නට පැමිණෙන ගනුදෙනුකාර භවතුන්ට ය. ඒ එහි සේවය කරන කප්පරක් මිනිසුන් අතිනි. මුර කපොල්ලේ සිටින මුරකරුවාගේ සිට කාර්යාල කාර්ය සහායක හරහා ඉහළම ලොක්කා දක්වා ම ඉන්නා මිනිසුන් අතිනි. ලාභය පදනම්ව කර ගෙන ව්‍යාපාරික ආයතන තුළ මේ තත්වය එතරම් නරක නැතත් මුළුමණින්ම පහවී ඇතැයි අපේක්ෂා නොකළ යුතු ය. මේවා වඩාත් ප්‍රචලිතව දැක ගත හැක්කේ බලය හොබවන පොලීසිය, උසාවිය, ග්‍රාමසේවා කාර්යාලය වැනි ආයතන වල ය. විශේෂයෙන් ම මේවා සිදු වන්නේ අහිංසක මිනිසුන්ට හා ගැහැණුන්ට එරෙහිව ය.

ඒ ගණනට නැතත් පාසල තුළ ද ඊට තරමක් අඩුවෙන් විශ්වවිද්‍යාල තුළ ද මේ දේ ම සිදු වේ. පාසලේ ගුරුවරුන්ගේ විදුහල්පතිගේ පීඩනයට අමතරව ශිෂ්‍ය නායකයන්ගේ ගෑස් බැලීමට ද ඔවුන්ගේ ඔලොක්කු විඳීමට ද සෙසු දරුවන්ට සිදු වන අතර සරසවියේ ද ආචාර්ය මණ්ඩලයට අමතරව වඩා ජේෂ්ඨ ශිෂ්‍යයින්ගේ හා සරසවියේ දේශපාලන කරන ව්‍යාපාරයන්හි ශිෂ්‍ය නායකකාරකාදීන්ගේ ආඥාවන්ට යටත් වීමට ද සෙසු ශිෂ්‍යයින්ට සිදු වේ.

අපේ නිවෙස් පවා මේවායින් නිදහස් නැත. අයියලා විසින් මල්ලිලා නංගිලා ද තාත්තලා විසින් දරුවන් ද ස්වාමිපුරුෂයා විසින් බිරිඳ ද (කලාතුරකින් තැනක ගැහැණිය බලවන්ත නම් එහි ප්‍රතිපක්ෂය ද) මේ හිංසනයට ඔලොක්කුවට ලක් කෙරේ.

එහෙම බැලුවහම පෙනෙන්නේ බලය තියෙන්නේ කොහෙද ඒ ඕනෑම තැනකින් මේ පිප්පීම බලාපොරොත්තු විය යුතු බව ය.

බලයේ සොබාව

බලයේ ප්‍රභවයන් වෙනස් ය. ඇතැම් තැනක එය බහුතරය නිසා ය. තවත් තැනක එය පාරම්පරික උරුමයක් ලෙස සළකාගෙන ය. තවත් තැනක එය දරණ තානාන්තරයක් නිසා ය. පළඳින ඇඳුමක්, තරුවක් හෝ ඔටුන්නක් නිසා ය. ප්‍රභවය කුමක් වුව ද සැවොම කරන්නේ එක ම දෙයකි. ලැබුණු හා ලබා ගත් බලය අමු අමුවේ භාවිතා කර තවකෙකු හෙලීම ය. පෙලීම ය.

ඇතැම්හු මේවා කරන්නේ තමන්ට නැති පොරත්වයක් ලබා ගැනීමට ය. වීරයෙකු වීමට ය. තවත් සමහරු මෙසේ හැසිරෙන්නේ තමන්ගේ තේජස සෙසු අයට පෙන්වන්නට ය. බොරු ෂෝ එකට ය. තවත් අය තමන්ගේ හොරකමක් වසා ගැනීමට ය. අවධානය වෙන පැත්තකට යොමු කිරීමට ය. ගැලවිමේ මගක් හැටියට ය. තවත් සමහරු මතු ආරක්ෂාවට ය.

ඒ කුමන හේතුවක් නිසා කළ ද මේ එකක් වත් අහිංසක නැත.

බලය ඇති මුත් එසේ නොකරන මහත්මා ගති ඇති මිනිසුන්ට ද ඒ පිප්පීම් වලට එරෙහිව කතා කරන සෙසු මිනිසුන්ට ද සිදු වන්නේ අවමානයට ලක් වන්නට ය. ඔවුන්ව හැඳින්වෙන්නේ නිවටයන් හැටියට ය. පොන්නයන් හැටියට ය. ඒ අප කී පරිදි බලය අතට ගෙන ජවුසං නටන අර කී කිසියම් ආකාරයකට බලවත් වූ මිනිසුන්ගේ මුවෙන් ය.

මැර චීවරධාරීන් විසින් අන්‍යාගමිකයන්ට එරෙහිව කරනු ලබන මෙවැනි අපකීර්තිමත් රංගනයක් පිළිබඳව කිසිවෙක් විවේචනය කරතොත් අපේක්ෂා කළ යුත්තේ ගල් මුගුරු ය. කුණු බිත්තර ය. මුව නොසෑහෙන සේ වෑහෙන කුණුහරුප ය. ජාතකය පවා ප්‍රශ්න කෙරෙන කතා ය.

අන් ජාතිකයන්ගේ අයිතිවාසිකම් රැකිය යුතු යැයි කියන විට ඇසෙන්නේ දේශද්‍රෝහියෙකු බවට ජාති ද්‍රෝහියෙකු බවට කරන චෝදනා ය. එන්ජීඕ කාරයෙකු ඩොලර් කාක්කෙකු බවට කරන චෝදනා ය. ඇතැම් විට වෙඩි තබා මරණ බවට කරන තර්ජනයන් ය. මළ මිනියවත් දණ හිසෙන් ඉහළට ඔසවා ගෙන යෑමට ඉඩ නොදෙන බවට කරන බිය වැද්දීම් ය. ඒවා කතා කරන අජීවී ආයතන පවා බෝම්බ ගසා විනාශ කරන බවට කරන ඝෝරනාඩු ය.

හෙලීම හා පෙලීම සමාජගත කිරීම

එයින් කියන්නේ මේ තත්වය ඉවසා දරා ගෙන සෙසු මිනිසුන් සිටිය යුතු බව ය. ඒ තත්වයේ වෙනසක් වෙනුවෙන් කතා කිරීම ද ඒ තත්වයේ වෙනසක් කිරිම සඳහා ඉදිරිපත් වීම ද අතිශය අවදානම් සහිත ක්‍රියාවක් විය හැකි බවට මතයක් සමාජගත කිරීමට මේ බලය තිබෙන මිනිසුන් විසින් වුවමනාවෙන් කටයුතු කරමින් සිටින බව ය. මේ නිසා ම මෙම ක්‍රියාමාර්ග ඉදිරියේ මුණිවත රකින්නට මනිසුන් හිත හදාගෙන සිටින බව ය.

එසේ වුව ද අප තේරුම් ගත යුත්තේ එසේ මුණිවත රකින හැම ම, එය කරන්නේ සාධාරණ බිය නිසා වුව ද, මේ කටයුත්තට අනියමින් දායක වෙමින් සිටින බව ය.

වෙනස හා හිංසනය සාධාරණීකරණය කරමින් සමාජ ගත කිරීමට වුවමනා නිසා ම මේ වැඩි දෙනෙකු තමන් කරන වෙනස්කම් හා ඇති කරන පීඩනයන් හොර රහසේ කිරීමට පවා පරිස්සම් වන්නේ නැත. ඒ තර්ජනයන් ලස්සණ වචන තුළ සගවන්නට වත් ඔවුන්ට වුවමනා නැත. ඉතාම අමු අමුවේ ඇතැම් විට පරුෂ වචන ද යොදා ගනිමින් ඔවුහු ඒ තර්ජනයන්හි නිරත වෙති. ඇත්තටම කියතොත් ඔවුන් වඩාත් කැමති ඒ දේ ප්‍රසිද්ධියේ දෙනෝ දාහක් ඉදිරියේ කිරීමට ය. හැකි ඉහළම විදිහට පීඩනය එල්ල කරමින් කිරීමට ය. ගලගොඩ අත්තේ ඥානසාරගේ සිට කමල් ගුණරත්න දක්වා අයගේ හැසිරීමෙන් පෙන්වන්නේ මේ වුවමනාව ය. චන්දය නැතිවේය යන බියෙන් මේවා වෙනුවෙන් එලිපිට පෙනී නොසිටින දේශපාලනඥයින් පවා මේ උදවියට සැගවී සහය දෙන්නේ ද එසේ සමාජගත කිරීම ඔවුන්ගේ ද වුවමනාව නිසා ය.

එහෙම බැලුවහම අන් මිනිහෙකුට ගෞරව කිරීමට නොදන්නා මිනිසුන්ගේ සිට වුවමනාවෙන් ම අන් මිනිසුන් පාගා දැමීමට ඉදිරිපත් වන මිනිසුන් දක්වා අතිශය පළල් ලෙස විහිදී ගිය පරාසයක මිනිසුන්ගේ නොපනත් කම් වලින් මේ සමාජය පිරී ඉතිරී ඇති බව පෙනී යන්නේ ය. සිය නිහඩතාවය මගින් ඉතිරි මිනිසුන්ගෙන් සෑහෙන පිරිසක් ද මේ නිහීන හැසිරීම අනියමින් අනුමත කරමින් මේ පෙළට හිට ගෙන පරාසය තව තවත් දිගු කර ඇති බව දැනෙන්නේ ය.

ආදීනව හා උත්තර

මේ රටේ මත්පැන් පානය ඉහළ යෑමට, සිය දිවි හානි කිරීම් වැඩි වීමට, මානසික ආබාධයන් පැතිර යෑමට මේ තත්වය ද බල පා තිබේ. බොහෝ පුවත්පත්වල වැඩියෙන්ම  ඉඩ ගෙන ඇති ස්ත්‍රී දූෂණ, ළමා අපචාර, මිනීමැරුම්, දික්කසාද, පවුල් ආරවුල් හා ගැටුම් ද මේ පෙලීම ද හෙලීම ද හේතු කොට ගෙන ඇති වන ඒවා ය. එකිනෙකාට ගරු කිරීමට අසමත් වීම හේතුකොට ගෙන ඇති වන ඒවා ය.

හැම වසර අටකට දහයකට වරක් රට තුළ පැන නැගී ජීවිත බිලිගන්නා ජන සංහාරයන් පිටුපස ද ඇත්තේ මේ හේතුව ම ය.

වසරකට පොලීසියට ලැබෙන සුළු පැමිණිලි සංඛ්‍යාව ලක්ෂ 11 ඉක්මවන්නේ මේ නිසා ය.

එපමණක් නොවේ. රටේ ව්‍යාපාර පසුබැසීමට ඒවායේ ඵලදායීතාවය අඩු වීමට මේ තත්වය හේතු සාධක වී තිබේ. රටක් හැටියට ඉදිරියට නොයෑමට ද මේ තත්වය හේතු සාධක වී තිබේ. ඒ අවස්ථා දෙකේ දී ම පසුබෑමට එක් ප්‍රධාන හේතුවක් වී ඇත්තේ මේ පෙලීම හා හෙලීම හේතුවෙන් ඇති වන අනවශ්‍ය ගැටුම් සහ හිත් නොහොඳකම් ය.

මේ තත්වයේ වෙනසක් කිරීමට අප හිතන විදිහ උඩු යටිකුරු කළ යුතු ය. අපේ හර පද්ධතිය තුළ විශාල වෙනසක් සිදු විය යුතු ය.

දැන් අප ගෞරව කරන්නේ වැඩිහිටියන්ට ය. ජේෂ්ඨයන්ට ය. ගුරුවරුන්ට ය. දෙමාපියන්ට ය. පූජකයන්ට ය. ඉහළ කළමනාකරුවන්ට ය. මේ ගෞරවය දෙපැත්තටම සිදු වන එකක් බවට අප විසින් වග බලා ගත යුතු ය. පුංචි දරුවන්ට වැඩිහිටියන් ද කණිෂ්ඨයන්ට ජේෂ්ඨයින් ද සිසුන්ට ගුරුවරුද දරුවන්ට දෙමාපියන් ද අනුගාමිකයන්ට පූජකයන් ද ගෞරව කළ යුතු ය.

විවිධත්වයට වෙනස්කම් වලට ගෞරව කිරීමට අප උගත යුතු ය. අප තරමට ම අපට වඩා වෙනස් උදවියට ද මේ මහ පොළොවේ අයිතිය ඇතැයි පසක් කළ යුතු ය.

මිනිසෙකුට ගරු කළ යුත්තේ ඔහුගේ වයස, තරාතිරම, ඇඳුම පැළඳුම හෝ පසුබිම සළකා නොව ඔහුගේ ගතිගුණ හා හැකියාවන් සළකා බව අප තේරුම් ගත යුතු ය. හැම විටම පහසුවෙන් මග හැරෙන සුළුතරය ගැන විශේෂ වගකීමක් බහුතරය තුළ තිබිය යුතු ය.

අධිමානය පළකරමින් අනුන් පෙළන්නේ, ඇතුළත හිස්, තමන් පිළිබඳ හීනමානයෙන් පෙළෙන මිනිසුන් ය. එලියට පොරත්වයක් ප්‍රදර්ශනය කිරීමට සිදු වන්නේ ඇතුළත ඇති හිස් බව නිසා ය. ඇතුළතින් අභිමානවත් මිනිස්සු පිටතින් ප්‍රදර්ශනය කරන්නේ නිහතමානය ය. තමා දැනටමත් විශාල නිසා පිම්බී විශාලත්වය පෙන්නන්නට ආසාවක් ඔවුන්ට ඇති නොවේ. අප සෑදිය යුත්තේ ඇතුළතින් අභිමානවත් පිරිපුන් මිනිසුන්ව ය. එවන් මිනිසුන් සෙසු මිනිසුන්ට ද ගෞරවයෙන් සළකනු ඇත.

එකිනෙකා කෙරේ ගෞරවය පළවන විට එකිනෙකා පිළිබඳ ඇති සැකය, බිය හා අවිශ්වාසය ඉවත්ව යනු ඇත. ගැටුම් වලට තුඩු දෙන අඳුරු වළා පහව ගොස් සහෝදරත්වයේ සාමයේ එලිය උදා වනු ඇත.