ජන සභා – මැජික් විසඳුමක් ද? බියකරු සෙවනැල්ලක් ද? ‌

ජන සභා ද නියෝජිත ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය ද?

පාර්ලිමේන්තුවට ජනතාව විසින් ම පත් කළ නියෝජිතයන් පිස්සු කෙළින නිසා ජනතාවට ඒ බලය කෙළින්ම ලබා දිය යුතු බවට සංවාදයක් මතු ව තිබේ. හරි හමන් නියෝජිතයෙකු පත් කර ගන්නට නොහැකි ජනතාවක් තමන් විසින් ම තීන්දු ගැනීමේ දී නිවැරදි තීන්දු ගන්නේ කෙසේ දැයි යන මූලික ප්‍රශ්නය මොහොතකට පැත්තකින් තබා සිදු විය හැකි දේ කුමක් ද යන්න දෙස බලමු.

පළමුව ජන සභාවක දී බාහු බලය වාග් බලය හා බහුතර බලය යන සාධක තර්ක විතර්ක කරුණු අභිබවා යන්නට ඉඩ තිබීම ය. හැගීම් වලට යටත් වී තීන්දු තීරණ ගැනීමට ඉඩ තිබීම ය. දිගුකාලීන ප්‍රතිඵල ගැන ප්‍රමාණවත් අවධානයක් නොකොට ක්ෂණික වුවමනාවන් සාක්ෂාත් කර ගන්නට යොමු වීමට ඉඩ තිබීම ය. පහුගිය දවස්වල ඇතැම් තැනක සිදු වුනා සේ ගමේ පිරවුම් හලේ ඉන්ධන නිකුත් කිරීමේ දී ප්‍රමුඛතාවය හිමි විය යුත්තේ ගමේ මිනිසුන්ට බව තීරණය කරන්නට ඉඩ තිබීම ය.

දෙවැන්න සුළුතරයකගේ වුවමනා එපාකම් පසෙකට ලා බහුතරයේ හැගීම් හා වුවමනාවන්ට යටත් වීමට ඉඩ තිබීම ය. උදාහරණයක් ලෙස රෝගීන්ගේ දරුවන්ගේ නින්දක් ලැබීමේ අයිතිය පසෙකලා බහුතරය කැමති (අඩුවශයෙන් ඔවුන් එලිපිට විරුද්ධ නොවන) පිරිත් ඇසීමට රෑ පුරා ඉඩ දීමට සිදු වීම ය. සරසවිය තුළ ද අද ද සිදු වන වාක් මෙන් පළමු වසරේ ජේෂ්ඨ උත්තමයන් නියම කරන ඇඳුමකින් සැරසී සිටිමට නවන සිසුන්ට තවත් බොහෝ තැන්වල ද සිදුවන්නට ඉඩ තිබීම ය.

තෙවැන්න පුද්ගල වුවමනාවන් පසෙකලා බහුතර වුවමනා එපා කම් වලට මුල් තැන දීමට සිදු වීම ය. මා කළ යුත්තේ කුමක්  ද නොකළ යුත්තේ කුමක් ද යන්න පිළිබඳ තීරක බලය මගෙන් ඉවත් කොට කණ්ඩායම සතු කරගන්නට ඉඩ තිබීම ය. උදාහරණයක් ලෙස මා බඩු ගත යුත්තේ කුමන කඩ වලින් ද වර්ජනය කළ යුත්තේ කුමන කඩ ද යන තීරණය පහුගිය කාලයේ එක් වකවානුවක මගෙන් අහිමි කිරීමට උත්සහ ගත්තා වැනි දේ සිදු වීමට ඉඩ තිබිම ය.

නියෝජිත ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය මේ අලකලංචි වලින් නිදහස් ද? එය මේ සංවාදයේ දී නැගිය යුතු අතිශයින් සාධාරණ ප්‍රශ්නයකි. ඍජු උත්තරයක් දෙතොත් කියන්නට තියෙන්නේ මුළුමණින් නිදහස් නැත යන්න ය. එහෙත් ඒ තුළ මේවා මතු වීමට ඇති ඉඩ අහිමි කර තිබේ.

නියෝජිතයෙකු වීමට ඡන්දය ලබා ගත යුතු ය. එහි දී හැම ඡන්දයකට ම ඇත්තේ සමාන වටිනාකමකි. ඡන්දය අයිති බහුතරයකට ද සුළුතරයකට ද නැත්නම් පුද්ගලයෙකුට ද යන්න අදාළ නැති නිසා ය. ඒ නිසා ඡන්ද අපේක්ෂකයින්ට මේ වුවමනාවන් අතර තුලනයක් ඇති කිරීමට සිදු වේ. හැම විට ම බහුතරයේ වුවමනාවන් පමණක් බලන අපේක්ෂකයන්ට සුළුතරයේ ඡන්ද හිමි නොවන අතර බහුතරය පවා හැමවිටම සමජාතීයය නැති නිසා ඒවා අතර ප්‍රතිවිරෝධයන් පවා තුලනය කිරීමට සිදු වේ.

ඊට අමතරව නීති පැනවීමේ නිශ්චිත යාන්ත්‍රණයක් තිබේ. පනතක් හරහා මිස පනතකින් බලය ලබා මිස නීතියක් පැනවිය නොහැකි ය. ඊට අමතරව එවැනි පනතක් සම්මත කර ගැනීමේ ක්‍රමවේදයක් ද තිබේ. පනත ඉදිරිපත් කිරීමට පෙර එය මහජනයාට දැක බලා ගත හැකි ලෙස ගැසට් කළ යුතු ය. ඒ ගැන ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණයට ගොස් විරුද්ධත්වය පළ කිරීමේ අයිතියක් තනි පුද්ගලයෙකුට පවා තිබේ. ඒ ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව විසින් පනවා ඇති පුද්ගල අයිතිවාසිකම් ආරක්ෂා කිරීමේ ප්‍රතිපාදන යටතේ ය.

පනත පිළිබඳ සංවාදයක් ජනමාධ්‍ය හා සමාජ මාධ්‍ය හරහා කළ හැකි ය. එහි දී විද්වත් මතයන්නට සවන් දීමට සිදු වේ. මේ හේතු නිසා හැගීම් මත පමණක් තීරණ ගැනීමට අවකාශය අඩු ය.

ජනාධිපතිගේ වචනය නීතිය යැයි අපේ හිටපු ජනාධිපති පැවසුවාට ඒ කතාවට රාජ්‍ය යාන්ත්‍රණය තුළ (විධායකය හා අධිකරණය තුළ) පිළිගැනීමක් නැත. එවන් යාන්ත්‍රණයකින් තොර ජන සභාවක තීන්දු කෙසේ වනු ඇද්ද?

නියෝජිත ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය පවා හොඳින් ක්‍රියාත්මක වන්නේ දැනුවත් සමාජයක ය. එසේ තිබිය දී ජන සභා වෙනත් පසු බිමක කෙසේ වත් හොඳින් ක්‍රියාත්මක වීමේ ඉඩක් නැත.

ඒ නිසා කළ යුත්තේ නියෝජිත ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය ජන සභාවලින් විස්ථාපනය කිරීම නොවේ. නියෝජිත ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය නිසි ලෙස ක්‍රියාත්මක කළ හැකි වන පරිදි දැනුවත් ජනතාවක් නිර්මාණය කිරීමේ ය. ඒ වගකීම බාර නොගෙන ජනතාවට බලය දෙනවා යැයි කියන ජනප්‍රිය සටන් පාඨයට කළ හැක්කේ වඳුරෙකුට දැලි පිහියක් දෙනවාට සමාන කටයුත්තකට අනුබල දීම පමණකි.

මා සිට ගත යුත්තේ කොතැනක ද?

මා සිට ගත යුත්තේ කොතැනක ද?

ඔබ එක්කෝ අප සමග ය. නැත්නම් ත්‍රස්තවාදීන් සමග ය. මෙසේ කීවේ ඇමරිකාවේ 9-11 සිද්ධිය කාලේ ජනාධිපති ව සිටි ජෝර්ජ් බුෂ් ය. ත්‍රස්තවාදයට විරුද්ධව මැදපෙරදිග හා ඇෆ්ඝනිස්ථානයේ  ඊනියා යුද්ධය ආරම්භ කරමින් හා පැවති සටන් තීව්‍ර කරමින් ය.

අප මේ තත්වයට ඇද දැමූ මුල් ම හා අවසාන පුද්ගලයා ඔහු නොවේ. ලංකාවේ යුද්ධය පැවති වකවානුවේ ද එහි දෙපාර්ශවය ම සෙසු ජනතාව කෙරේ අනුගමනය කළේ ඒ ක්‍රියාමාර්ගය ය. දකුණේ නම් යුද්ධය ගැන සැක පහළ කළ, වෙනත් විකල්ප දේශපාලන ක්‍රියාමාර්ගයන් යෝජනා කළ, අය ව සැලකුණේ ත්‍රස්තවාදීන් ම හැටියට ය. කොටි හිතවාදීන් හැටියට ය. ඒ නිසා මෙය අපට ද ඉතා හුරු පුරුදු කතාවකි.

මෙවැනි මහා දේශපාලන කාරණා සම්බන්ධයෙන් පමණක් නොව ජීවිතයේ සිල්ලර කරුණු සම්බන්ධයෙන් ද අපෙන් ඉල්ලා සිටින්නේ දෙකෙන් එකක් තෝරා ගැනීමට ය. ඒ ඉල්ලීම දෙපැත්තේම අන්තවාදීන් විසින් කිරීම ද සුවිශේෂ ය.

ඊට අමතරව මැද ඉන්නා අය දෙස බලන තවත් ආකාරයක් තිබේ. ඒ අවස්ථාවාදීන් හැටියට ය. මඩේ සිට වූ ඉණි හැටියට ය. වැට උඩ ඉන්නා මෙලෝ රහක් නැති මිනිසුන් හැටියට ය. කිසිම දෙයක් සම්බන්ධයෙන් අස්ථානයක් ගත නොහැකි වැනෙන චරිත හැටියට ය. දෙපැත්තේම  අන්තවාදීන් කියන්නේ මැද ඉඳිමින් ඔවුන් සහය දක්වන්නේ ප්‍රතිවාදී පිලට ය කියා ය.

මට ද මේ අත්දැකීමට ජීවිතයේ අවස්ථා ගණනාවක සිදු ව තිබේ. අද මා මුහුණ දී තිබෙන්නේ ද ඒ අභාග්‍යයට ය. ඉතිහාසයෙන් පටන් ගනිමින් මගේ මේ අත්දැකීම අද දක්වා පැමිණි මග පළමුව ඔබ හා බෙදා ගන්නෙමි.

LTTE සංවිධානයේ දේශපාලන අරමුණ වූ දෙමල ජනතාවට ස්වයං පාලනයක් පිළිබඳ අදහසට මා එකඟ නමුත් ඒ සඳහා ඔවුන් අනුගමනය කළ අමානුෂික ත්‍රස්ත උපායමාර්ගයන් සමග එකග වීමට මට නොහැකි විය. එම අමානුෂික උපායමාර්ගයන් වලට තිත තැබීම සඳහා ආණ්ඩුව යුද වැදීම සම්බන්ධයෙන් මට විරුද්ධ විය නොහැකි වූ නමුත් ඒ සඳහා ආණ්ඩුව අනුගමනය කළ දෙමළ ජනතාව සතු සියල්ල පරදුවට තබන – ඔවුන් නොසළකා හැර – ක්‍රියාත්මක කළ යුද්ධයේ ස්වරූපය සමග එකඟ වීමට මට නොහැකි විය. ඒ නිසා ම ඒ ගැන මගේ හඩ අවදි කිරීමට මට සිදු විය.

ජනතාව වල පල්ලට තල්ලු කළ ආණ්ඩුවට එරෙහිව ජනතාව ආරම්භ කළ අරගලයට මගේ පක්ෂපාතිත්වය පළ කළේ වුව ද ඒ තුළ මතුවුනු ත්‍රස්තවාදය හා ආරාජිකත්වය සමග එකඟ වීමට මට නොහැකි විය. ගෝඨා එලවන තුරු අරගලයට දැක් වූ පක්ෂපාතිත්වය පාර්ලිමේන්තුව නව ජනාධිපතිවරයෙකු පත් කළ පසුත් නොකඩවා පවත්වගෙන යෑම නිසා දිගින් දිගට පළ කළ නොහැකි තැනකට මම පත් වී ඇත්තෙමි. ඒ පත් කළ ජනපතිට ඇති සුවිශේෂ කැමැත්තක් නිසා නොවේ. රටට විරාමයක් අවශ්‍ය යැයි හැගෙන නිසා ය. ඒ නිසා ම පත් කළ ජනපති රටට අරාජිකත්වයෙන් මුදවා ගැනීමට කරන උත්සහය සමග එකඟ වීමට කැමති මට ඔහු ඒ සඳහා අනුගමනය කළ භට පිරිස් යොදවා කැරලිකරුවන්ට පසු පස එලවමින් කළ පහර දීම සම්බන්ධයෙන් එකඟ විය නොහැකි විය ය. අත්අඩංගුවට පත් වන කැරලි නායකයින්ගේ ඇතැම් හැසිරීම ගැන මගේ එකඟත්වයක් නැති නමුත් ඔවුන් අත්අඩංගුවට ගනිමින් මේ රගන වත්මන් නාඩගම ගැන ද මට එකඟ විය නොහැකි ය.

අන්ත දෙකින් එකක් තෝරාගන්නට බල කරන මිනිසුන්ගෙන් අපට අඩුවක් නැත. ඒ අය තම ප්‍රතිවාදීන් දෙස බලනවාට ද වඩා වෛරයෙන් බලන්නේ කඳවුරක් තෝරා ගැනීමට අකමැති මිනිසුන් දෙස ය. අදාළ අර්බුදයන් උත්සන්න වන අවස්ථා වල ප්‍රතිවාදී කඳවුරු දෙකේ ම නිර්දය විවේචනයන්ට පමණක් නොව පහර දීම් වලට ද ඔවුන් ලක් වෙයි. මේ බව යුද්ධය උත්සන්න වූ අවස්ථාවල ද සාම සාකච්ඡා ඉදිරියට ඇදෙන අවස්ථාවල ද 88-89 කැරල්ල සිදු වුනු කාලය තුළ ද අසීමාන්තික විදිහට උත්සන්න වූ බව අපට මතක ය. සමහර අවස්ථාවල එසේ පහර එල්ල කරන්නේ කවුරුන් දැයි සිතා ගැනීමට පවා නොහැකි වෙයි. විජය කුමාරණතුංග ප්‍රේමකීර්ති ද අල්විස් ඇතුළු කිසිදු අපරාධයක් නොකළ මිනිසුන් පවා මරා දැම්මේ කවර කණ්ඩායමක් විසින් ද යන්න අදට ද අභිරහසකි. වෛරය එසේ එල්ල වන්නේ ඔවුන් වඩාත් අසරණ කරනු ලබන්නේ ප්‍රතිවාදීන්ගේ තර්කයන් විසින් නොව මෙවැනි කඳවුරකට ගාල් කළ නොහැකි නිදහස් මිනිසුන්ගේ තර්කයන් නිසා ය.

දරුවා නෑවීමෙන් පසු ඉතිරි වූ කුණු වතුර එලෙස ම තබා ගැනීමට මට කිසිදු වුවමනාවක් නැති නමුත් බාල්දිය සමග දරුවා විසි කිරීමට ද මට වුවමනාවක් නැත. ප්‍රශ්නය ඇත්තේ අන්ත දෙකින් එකක් තෝරාගන්නා ලෙස බලකරමින් හඩ නගන මිනිසුන් ඉදිරියේ මට පය ගසා ගැනීමට තැනක් අහිමි කරනු ලැබ තිබීම ය. මා සිට ගත යුත්තේ කොතැන දැයි සම්බන්ධයෙන් ඔබට වත් උපදෙසක් දිය හැකි වෙනු ඇතැයි මම සිතමි.

ජනවරම කරේ තබා ගෙන යා හැකි තරමට සුජාත ද?

අද වඩාත් වර නැගෙන වචනය ජනවරම යන්න ය. එය වඩාත් දැඩි ලෙස භාවිතා වූයේ රනිල්ගේ අගමැති හා වැඩබලන ජනාධිපති ප්‍රාප්තිය හෑල්ලු කරනු සඳහා ය. අද එය ඔහුගේ ජනාධිපති ප්‍රාප්තිය සාධාරණීකරණය කරනු සඳහා ප්‍රතිපක්ෂය විසින් ද භාවිතා කරන්නට පටන් ගෙන තිබේ. එක ම කාරණය ප්‍රතිවිරුද්ධ ලෙස භාවිතා කිරීමේ පුදුම හැකියාවක් තර්කයට තිබේ.

හෑල්ලු කරනු සඳහා ගෙනෙන තර්ක අතර තිබෙන්නේ ඔහුට සිය ආසනය පවා ජය ගන්නට බැරි වූ බවත් එසේ වූ ඔහු පක්ෂයට ලැබෙන ජාතික ලැයිස්තු මන්ත්‍රී ධුරය යොදා ගනිමින් “හොර” පාරෙන් පාර්ලිමේන්තුවට පැමිණි බවත් ය. සාධාරණීකරණය කරනු සඳහා ඉදිරිපත් වන තර්කය නම් ඔහු පත් වන්නේ ජනවරමක් ඇතුව පැමිණි මන්ත්‍රිවරුන්ගේ නීත්‍යානුකූල ඡන්දයෙන් බවත් ඒ නිසා එය ව්‍යවස්ථානුකූල වනවාට අමතර ව නව ජනවරමක් සහිත බවත් ය.

සමහරු කරේ තියාගෙන වටේ යන, තවත් අය ප්‍රතිවාදියාට පහර දීම පිණිස භාවිතා කරන, තවත් අය නැතිව ම බැරි යයි සිතන මේ ජනවරම ඇත්තට ම කුමක් ද?

මේ ජනවරම වනාහි ඊනියා බැංකු “හොරෙකු” ගෙදර යැවූ නිසා අතිශය ප්‍රබල ලෙස පෙන්වා ඉහළ ලංසුවක් තැබිය හැකි වූ ද ඒ බැංකු හොරා ඇල්ලූ කෝප් කමිටුවේ සභාපති පැරදවීම හරහා දෙකේ කොළයට පහළ ගියා වූ ද අටමගලයකි.

ඊට දිය හැකි ආසන්න ම ලාංකික අර්ථ කථනය නම් අපරාධ නඩු ගණනාවක් තියෙන අපේක්ෂකයින් (හොරකම්, මැරකම්, වංචා හා දූෂණ සම්බන්ධයෙන් චෝදනා රාශියක් තිබෙන, ඇතැම් තැනක ඒ නිසා රක්ෂිත බන්ධනාගාර ගත වී සිටින, අපේක්ෂකයින් පවා) ඉතා ඉහළ මනාපයෙන් තෝරා පත් කර ගැනීමට ලැජ්ජාවක් හෝ බියක් නැති මිනිසුන් රැලක් විසින් කරන අපූරු පරිත්‍යාගයක් යන්න ය.

ජනතාවට අභිප්‍රායයන් තිබේ. ඒවා බොහෝමයක් සාධාරණ විය හැකි ය. ඒ අතුරින් සමහර ඒවා එක කණ්ඩායමකට වාසියක් සලසන අතරේ තව කණ්ඩායමකට අවාසියක් සලසන ඒවා විය හැකි ය. ජනවරම ලැබෙන්නේ බහුතරයකට වාසිදායක තැන හිට ගැනීමෙන් පමණකි. ඇතැම් තැනක ඒ නිසා සුළුතරය අතිමහත් පීඩාවන්ට ලක් වෙන බව ජනවරම වෙනුවෙන් නොසලකා හැර තිබේ. ඒ නිසා ජනවරමක් තිබේ ද යන්න පමණක් නොව ඒ ජනවරමේ සුජාත භාවය ද ප්‍රශ්න කළ යුතු ය.

ජනතාවට ඇත්තේ අභිප්‍රායයන් පමණක් නොවේ. ඔවුන්ට ඒ අභිප්‍රායයන් ජය ගත හැක්කේ කෙසේ ද යන්න ගැන මතයක් ද තිබේ. ඒ සඳහා කළ යුත්තේ කුමක් ද යන්න ගැන පමණක් නොව ඒ සඳහා වුව නොකළ යුත්තේ කුමක් ද යන්න ගැන ද ඔවුන්ගේ අදහසක් තිබේ. ඔවුන්ගේ කී පමණින් ඒවා ඔවුන්ගේ නොවන බවත් ඒ ඔවුන් තුළ ඇති කර තිබෙන එකක් මිස ඔවුන් තනිව ම හදා ගත් දෙයක් නොවන බව ඇත්ත ය. එහෙත් ඔවුන් විසින් එය ඔවුන්ගේ කර ගෙන තිබෙන නිසා ඔවුන්ගේ ම බව ද අප විසින් පිළිගත යුතු ව තිබේ. ජනවරම ලබා ගැනීම සඳහා අභිප්‍රායයන් පමණක් නොව එම වැඩ පිළිවෙළ ද වෙනුවෙන් පෙනී සිටිය යුතු ය. ඒවා පරස්පර වුව ද ඒවා වෙනුවෙන් පෙනී සිටිය යුතු ය. වැඩ පිළිවෙළ හරහා ගොස් අභිප්‍රායන් ඉටු කර ගැනීමට බැරි වුව ද ඒ ගැන කිසිවක් නොකියා ඒ වෙනුවෙන් පෙනී සිටිය යුතු ය. උදාහරණයක් ලෙස ආර්ථික අර්බුදය විසඳීම සඳහා ඇතැම් රාජ්‍ය ආයතන පෞද්ගලීකරණය කිරීම වැනි මිනිසුන් අකමැති වැඩ රාශියක් කළ යුතු වුව ද ඒවා නොකරන බව කිව යුතු ය. ඒවැනි සංවේදී ඒවා හංගා, ආර්ථික අර්බුදය වෙනුවෙන් තඩි බෑමට වෙනත් සුදුසු මුව හමක් තෝරා ගත යුතු ය. එහෙම කරන්නට ඉදිරිපත් වන එකා ට ජනවරම ලැබෙන්නේ ය. ඒ නිසා ද ජනවරමේ සුජාත භාවය ප්‍රශ්න කළ හැකි ය.

ජනතාවට පෞද්ගලික සිල්ලර වුවමනාවන් තිබේ. වහලෙට ටකරමක්, පාරට බෝක්කුවක්, පොඩි එකාට ජාතික පාසලක්, බිරිඳට මාරුවක්, ලොකු එකාට රස්සාවක්, තමන්ට වැලි පර්මිට් එකක්, බලපත්‍රයක්, ව්‍යාපාරික අවස්ථාවක්, කොන්ත්‍රාත් එකක් ලෙස මේ ලයිස්තු දිග හැරෙන්නේ ය. ඒ ඔ්නෑම එකක් (සුදුසුකම් පැත්තකට දමා) කර දෙන්නේ නම් ජනතාව ජනවරමක් ලබා දෙන්නේ ය. ඒවා ගැනෙන්නේ අල්ලස් හැටියට ය. ඒ නිසා ද ජනවරමේ සුජාත භාවය ප්‍රශ්න කළ යුත්තේ ය. සිස්ටම් චේන්ජ් කරන්නට උත්සහ කරන්නේ නම් විශේෂයෙන් ප්‍රශ්න කළ යුත්තේ ය.

ජනතාව තමන්ගේ එකෙකු ද පරයෙකු ද යැයි කිසිවෙකු හඳුනා ගන්නා ක්‍රමයක් තිබේ. ජනවරම සඳහා එය ද බලපාන්නේ ය. තමන්ගේ ජාතියට, කුලයට, ආගමට අයත් නම් ද ඒ අනන්‍යතා වෙනුවෙන් නිර්ලජ්ජීව පෙනී සිටින්නේ නම් ද ඒ ලක්ෂණ ඇඳුම තුළ, හැසිරීම තුළ, වචන තුළ, පරම්පරාව තුළ, පෙනෙන්නේ නම් ද ඔවුන් එවැනි අයට මනාප ය. ඩලස් සිය දශක ගණනාවක දේශපාලන ඉතිහාසයේ ශේෂ පත්‍රයේ බැලන්ස් එක ලෙස පෙන්වා දෙන්නේ තමන් බුලත් විට කන විදුහල්පති වරයෙකුගේ පුතෙකු බව ය. වෙන කිසිවක් ගිණුමේ නැති වුව ද ඒ වචන හද කම්පනය කරනු තරම් ප්‍රබල ය. ජනතාව එයින් තේරුම් ගත යුත්තේ තමන්ගේ නියෝජිතයන් විසින් පරාජය කරනු ලැබ තිබෙන්නේ “අපේ” මිනිහෙකු බව ය.

ලංකාවට බොහෝ අභියෝග මැද නිදහස් අධ්‍යාපනය හඳුන්වා දුන් කන්නංගර මහතා ආසනයෙන් පරදවා, ආසනය තුළ කුඩා පාසලක් ඉදි කළ කෙනෙකුට ජනවරම ලබා දීමට මිනිසුන් ක්‍රියා කළ දුරාතීතයක් ද අපට තිබේ. ජනවරම ගැන නැවත සිතා බැලීමට මේ සියල්ල ප්‍රමාණවත් මදි ද?

මේ කියන්නේ ජනවරම වැදගත් නැතැයි කියා ද? එය තුට්ටුවකට නොසැළකිය යුතු යැයි කියා ද? ඒ වෙනුවට වෙනත් විකල්පයක් ඇතැයි කියා ද?

නැත. කිසිසේත් නැත. ඒත් මේ සටහන පැහැදිලිව ම කියන්නේ ජනවරම ඉතා සුජාත එකෙකැයි කියා මොහොතකටවත් නොසිතිය යුතු බව ය. එය ඉතා ඉහළින් සැළකීම සහ එය කර තබා ගෙන වටේ යෑම අශෝභන බව ය.

ජනවරමේ සැබෑ ස්වභාවය ඒ අටමගලය කර තබා ගෙන අයට වැටහීමට නම් තවත් මැතිවරණයක් තැබිය යුතු ය. එයට තවත් කාලයක් ගත වෙතැයි සිතන නිසා මා යෝජනා කරන්නේ ඔය කරේ තබා ගෙන යන එක අවබෝධයෙන් යුතු ව බිමින් තබන ලෙස ය.

ඒ අතර ජනවරම බුද්ධිමත් එකක් කිරීම සඳහා අප විසින් විශාල වැඩ කොටසක් කළ යුතු ව තිබෙන්නේ ය. අවලාද හා ඒක පාක්ෂික නියෝග පනවනු වෙනුවට සංවාද ගොඩ නැගිය යුතු ව තිබෙන්නේ ය. ආවේගවලට ආමන්ත්‍රණය අවම කොට බුද්ධියට ආමන්ත්‍රණය කිරීමට කටයුතු කළ යුතු ව තිබෙන්නේ ය.

ජනතාවට ඉවක් තිබෙන බව ඇත්ත ය. ඒ ඉව ඇත්තේ යමක් වූ පසු එයින් තමන්ට කෙළ වූයේ ද නැද්ද යන්න නිශ්චය කිරීමට ය. ගෝඨාගේ පාලනය ඉදිරියට යන විට ඔවුන් තුළ අවදි වූයේ ඒ ඉව ය. අරගලය ගොඩ නැගුණේ ඒ ඉව විසින් මෙහෙයවනු ලැබීමෙනි. එහෙත් ඔවුන්ට තවමත් තමන්ට දිගු කාලීන ව ඉදිරියට යා හැක්කේ කුමන මාවතේ ද යන්න ගැන පැහැදිලි අදහසක් නැත. ඒ නිසා තවත් කාලයක් ඔවුන් රවටමින් ජන වරම දිනා ගැනීමේ හැකියාව “කළු බලවේග” සතු ය.

අප සටන් කළ යුත්තේ එය වෙනස් කිරීමට ය. ජනතාව හැදෑරීමට පෙළඹවීමට ය. ඔවුන් දැනුමෙන් බලාත්මක කිරීමට ය. ඒ සඳහා ජනවරම වැනි අතිශය දුර්වල අටමගලයක් ඉස්සරහට දමා ගෙන සටන් පාඨ වැමෑරීමේ තේරුමක් නැත.

එලවීමේ අරගලය පහසු වුව ද ගොඩ නැගීමේ අරගලය අපහසු ය. අප අද ඉන්නේ ඒ අභියෝගය ඉදිරියේ ය.

අරගලය ගැන කව් ගී ලියවුනා මදි ය

සුවිශාල ජනවරමක් සහිත බලයට පත් වූ, වරෙක රටේ විශාල පිරිසකගේ ගෞරවාදරයටත් තවත් වරෙක සැළකිය යුතු පිරිසකගේ භීතියටත් හේතූ වූ, පාලක පරපුරක් ම එලවා දැමීමට අරගලයට හැකි විය.

අපකීර්තිමත් යුද ජයග්‍රහණයේ කිර්තිය හොඳින් හා නරකින් තමන්ගේ තනි භුක්තියට සවි කර ගෙන එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස රටේ බහුතරය සෑහෙන කාලයක් තිස්සේ මුලා කිරීමට සමත් ව සිටි පාලක පරපුර බිංදුවට ම බැස්සේ ය. මහ රජාණන් ද අප්පච්චී ද බලු නොවටිනා තැනකට වැටුනේ ය. ඔවුන්ට ලියූ කවි ගී ඔවුන්ට ම පාරා වළල්ලක් වී වීදියේ තෙල් පෝලිම් වල උපහාසයට ගැයුනේ ය.

ගැලවුම් කාරයා ලෙස පෙනී සිටිමින් බලය ලබා ගත් නමුත් නොබෝ දිනකින් ම රටට ඔවුන්ගෙන් ගැලවීමට සිදු වන තැනට වැඩ සිද්ධ වුනේ ය.

එලවා දැමීමේ කටයුත්තේ නායකත්වය ගන්නට විකල්පයක් තිබුණේ නැත. නිර්පාක්ෂික ධජයක් යටතේ මිනිසුන් එක් රැස් වූයේ ඒ නිසා ය. එය දුර්වලකමක් ලෙස බොහෝ අය දුටුව ද වඩාත් දැඩි ශක්තියක් අරගලයට ගෙනාවේ ඒ නිර්පාක්ෂිකත්වය ය. ඒ නිසා ම ඒ ධජය යටතේ ලජ්ජාවකින් තොරව සිට ගැනීමට බොහෝ අයට හැකි විය.

රටේ තෙල් අඩුවන වේගයට අරගලයට තෙල් සැපයුනේ ය. පාලකයන් අසමත් වන තරමට අරගලය ශක්තිමත් වුනේ ය.

තිස් අවුරුදු ශාපලත් යුද්ධය නිර්මාණය කළේ පාලකයන් ය. අරගලය ද ඒ අර්ථයෙන් ඔවුන්ගේ නිර්මාණයක් විය.  ඒ අර්ථයෙන් අරගලය හා යුද්ධය සමාන විය. එසේ වුව ද පාලකයන්ට එරෙහි අවිගත් උතුරේ තරුණයන්ගේ යුද්ධය අසාර්ථක වෙද්දී පාලකයන්ට එරෙහි ව අවිහිංසාවේ මාවත තෝරාගත් අරගලකරුවන් සාර්ථකත්වය ලබා ගත්තේ ය. ආදරය මුල් කරගෙන ද අරගල කළ හැකි බව ඔවුහු ලොවට කීහ. ඇතැම් තැනක වෛරය ඉරිසියාව හා සොර සිත අරගලයේ කීර්තිය උදුරාගන්නට තැත් කළ ද ඒවා ව්‍යාතිරේඛයන් පමණක් විය. ප්‍රධාන ධාරාව තුළ විනය ඉහළින් ක්‍රියාත්මක වූයේ ය.

යුද්ධය තුළ එල්ටීටිය හැරුණු කොට ඉතිරි සියලු බලවේග විනාශ කර තනි බලයක් ගොඩ නගන්නට පාලකයන්ට එරෙහි වූ පිරිස තැත් කළ ද සුළු සිද්ධි කිහිපයක දී ඇරෙන්නට අරගලය සියලු අයට ඊට එකතු වන්නට අවස්ථාව සැලසීය. වඩාත් පළල් සන්ධානයන් බිහි වූයේ ඒ හරහා ය.

යුද්ධය ඇති කළ මූලයන් එසේ තිබිය දී යුද්ධයට මිලිටරි විසඳුම් සෙව්වා සේ ම අරගලයට හේතු බීජ එලෙස ම තබා ගෙන අරගලයට ද බලය යොදවන්නට පාලකයන්ට වුවමනා වූයේ ය. එහෙත් අරගලයේ අවිහිංසා ක්‍රමවේදයත් පළල් බලවේගයන්ට ඒ තුළ ඉඩ තිබීමත් හේතුවෙන් පාලකයන්ට ඒ කටයුත්ත පහසු වූයේ නැත. නීතිඥ සංගමය ද මානව හිමිකම් කොමිසම ද තවත් එවැනි සංවිධාන හා පුද්ගලයන් ද ඒ සමග සිටීම ඒ අපහසුතාවයට හේතු විය.

කුඩා ව්‍යාතිරේඛයන් (සජිත් අරගල භූමියෙන් එලවා දැමීම, රාජිතට පහර දීම, ඇතැම් නිවාස හා දේපලවලට මැයි 9 හා ජූලි 9 දා කරන ලද අලාභහානි) කිහිපයක් හැරුණු විට බරපතල මානව හිමිකම් කඩ වීම් සම්බන්දයෙන් අරගලයට චෝදනා කිරීමට ආණ්ඩුවට නොහැකි විය.

ඒ නිසා ම සමස්තයක් ලෙස අරගලයට මල් මිටක් පුද කළ යුතු ය. කවි ගී ලිවිය යුතු ය. මේ සටහන ඒ උදෙසා ය.

කඩා දමා ජයකොඩි නැංවූයෙමු. දැන් තියෙන්නේ ඉදිකිරීම ය.

ඔ්නෑම බූරුවෙකුට වී බිස්සක් කඩා බිඳ දැමිය හැකි ය. එහෙත් එවැන්නක් නැවත ඉදිකිරීමට දක්ෂ වඩුවෙකු වුවමනා ය. මේ ප්‍රසිද්ධ ප්‍රකාශය මට මතක් වූයේ අරගලයේ ජයග්‍රහණයේ සතුට තුනී වී ගෙන යන මොහොතේ ය. එයින් අදහස් කරන්නේ අරගල, විශේෂයෙන් ම මේ අරගලය, ඔ්නෑම බූරුවෙකුට කළ හැකි බව නොවේ. සංකේන්ද්‍රණය වූ බලයකට එරෙහි කරන ඔ්නෑ ම අරගලයක් අමාරු ය. මේ අරගලය, සුවිශාල ජනවරමක් සහිත බලයට පත් වූ, වරෙක රටේ විශාල පිරිසකගේ ගෞරවාදරයටත් තවත් සැළකිය යුතු පිරිසකගේ භීතියටත් හේතූ වූ, පාලක පරපුරක් ම එලවා දැමීම නිමිති කොට ගෙන පැවති නිසා ද ඒ තුළ සැළකිය යුතු අවදානමක් තිබුණු නිසා ද එය වී බිස්සක් කඩා දැමීමකට කෙසේ වත් සමාන කළ නොහැකි ය.

එහෙත් දැන් අපට දක්ෂ වඩුවෙකු (ඇතැම් විට වඩුවන් ගණනාවක් ම) ඔ්නෑ බව නම් කිසිවෙකුට ප්‍රතික්ෂේප කළ නොහැකි ය. සැබෑ අරගලය, වඩා අභියෝගාත්මක අරගලය, ඒ නිසා ම තියෙන්නේ ඉදිරියට ය. ඒ කඩා බිඳ දමන ලද දේ අයින් කොට නව සමාජය බිහි කිරීමේ ය.

මගේ මුල් තක්සේරුව වූයේ අරගලයේ අප විසින් ඊයේ පසු කළ පියවර සඳහා මිනිස් ජීවිත ගණනාවක් බිල්ලට දීමට සිදු විය හැකි බව ය. අප අරගලයේ දිසානතිය වෙනස් කිරීමට යෝජනා කළේ ඒ සන්දර්භය හමුවේ ය. එහෙත් එය එසේ නොවි අවසන් වීම ගැන අපට ඇත්තේ සතුටකි. අරගලය මා සිතුවාට වඩා ශක්තිමත් ව වැඩී ගියේ පසු විපාක නැතිව ම ආණ්ඩුවට අකුලා ගන්නට බල කරමින් ය. ඒ සම්බන්ධයෙන් අරගලයට සම්බන්ධ වූ ඒ වෙනුවෙන් තමන්ගේ බොහෝ දේ කැප කළ හැමට ගෞරවය හිමි විය යුතු ය.

අරගලයේ දිසානතිය වෙනස් කිරීමට යෝජනා කරමින් අප ඒ දින වල කීවේ සර්ව පාක්ෂික විකල්ප ආණ්ඩුවක් සෑදීමට (ගෝඨා ඉවත් විය යුතු බව ට කොන්දේසි ඉදිරිපත් කරමින් නොසිට) කැප විය යුතු බව ය. ජූලි 9 දා ඉලක්ක කර ගෙන අරගලය මෝදු වන විට අප කීවේ විකල්ප සර්ව පාක්ෂික සන්ධානයක් සාදා ඊට බලය ලබා දෙන ලෙස බල කරන සාධනීය සටන් පාඨ ඉදිරිපත් කරමින් අරගලය දියත් කළ යුතු බව ය. එය ද සිදු වූයේ නැත. අරගලය දිගින් දිගට ම පාලකයන් ඉවත් වීම වෙනුවෙන් පෙනී සිටිමින් ඉදිරියට ගිය අතර ඉන් පසු සිදු වන්නේ කුමක් ද යන ප්‍රශ්නය නොසළකා හරින ලද්දේ ය. එය ඒ වෙලාවට බලා ගත හැකි යයි නිරන්තරයෙන් කල් දමනු ලැබුවේ ය.

ගෝඨා ඉවත් වීමට දින වකවානු දී ඇති සන්දර්භයක එය තවදුරටත් කල් දැමිය නොහැකි ය. දැන් විකල්ප සර්ව පාක්ෂික ආණ්ඩුවක් හැදිය යුතු ය. වඩුවන් අවශ්‍ය ඒ සඳහා ය. මේ රටේ අපට නැත්තේ ද ඒ පිරිස ය.

අපට තිබුණේ නායකත්ව අර්බුදයකි. අපේ රටේ කිසි දාක ජාතික නායකයන් සිටියේ නැත. නායකයින් සිටියා නම් ඔවුන් නායක කම් කළේ කුඩා පිරිසකට ය. එක ගෝත්‍රයකට ය. එක වාර්ගික කණ්ඩායමකට ය. එක පන්තියකට ය. එක පැලැන්තියකට ය. එක සමාජ කණ්ඩායමකට ය.

රාජපක්ෂලා පිරවූයේ ඒ මහා රික්තය ය. ඒ රටට නායකත්වය දීමෙන් නොවේ. බහුතරයක් වූ ඊනියා සිංහල බෞද්ධයින්ගේ ගැලවුම් කාරයා ලෙස පෙනී සිටීමෙන් ය. උන්ගේ හැගීම් අවුලුවා ඔවුන්ගේ ඡන්දය ලබා ගැනීමෙන් ය. ඔවුන්ගේ කපටි ආරක්ෂකයා විමෙන් ය. අප්පච්චී වීමෙන් ය.

අප්පච්චීලා කළේ නොකළ යුතු දේ පමණ ය. අවසානයේ ප්‍රතිඵල එන විට පෙරහැර ගොස් තිබුණේ ය. තමන් විසින් පූජාසනයේ සිටුවන ලද අප්පච්චීලා සියල්ල බිමට ඇද දමන්නට ජනතාව ඉදිරිපත් වන විට විය යුතු හරිය සිදු ව තිබුනේ ය. රට නැවත ගොඩ ගැනීමට නොහැකි ලෙස පල්ලමකට තල්ලු වෙමින් පැවතියේ ය. මිනිසුන්ට තෙල් හිඟවන තරමට අරගලයට තෙල් ලැබුනේ ය. නැවත නොහැරෙන තැනකට තල්ලු කරනු ලැබූ අරගලය විසින් අවසානයේ ඊනියා ගැලවුම් කරුවන් ඉවත් කරනු ලැබ තිබේ.

දැන් නැවතත් මහා රික්තය මතු ව තිබේ. අරගලයේ දෙවැනි පියවර පළමු පියවර තරම් භයානක නැති බව ඇත්ත ය. එහෙත් එය පළමු පියවර තරමට සරල නැත. ජාතියක් හැටියට අපේ හැකියාව උරගා බලනු ඇත්තේ මේ පියවරේ දී ය. අප දිගින් දිගට කීවේ මේ පියවර කල් ඇතුව ගන්නා ලෙස ය. එහෙත් එය පමා කරනු ලැබීම ය. ජූලි 13 දාට පසු එය තවදුරටත් පමා කළ නොහැකි ලෙස අප ඉදිරියේ මතුවන්නේ ය. රටක් හැටියට අප ඊට සූදානම් ද?

අරගලයට මොකද වුනේ?

ජනතාව පමණක් නොව අරගලකරුවන් ද මේ වන විට උත්තර සොයන ප්‍රශ්නය “අරගලයට මොකද වුනේ” යන්න ය. තමන්ගේ වැරැද්දක් නැතැයි සිතන බොහෝ අය තම පරාජයන්ට හේතු හොයන්නේ බාහිරින් ය. අරගලකරුවන්ට ද සිදු ව ඇත්තේ එය ම ය. එක් පැත්තකින් අරගලකරුවන් අරගලය පාවා දුන්නේ යැයි රනිල්ට චෝදනා කරන අතර අනිත් පැත්තෙන් තමන් සමග එකට සිට ගන්නේ නැතැයි මේ වන විට ජනතාවට ද චෝදනා කරන්නට පටන් ගෙන තිබේ.

අරගලයේ සටන් පාඨ හා දිශානතිය තත්වානුරූපව වෙනස් වන්නේ නැත්නම් අරගලයට මේ ඉරණම අත් වෙන බවට සටහන් කීපයක් ම වරින් වර තබන්නට අපට සිදු විය. එහෙත් අරගලකරුවන්ට ඒවා කියවීමට වෙලාවක් තිබෙන්නට නැත.

අප මුලින් ම කීවේ කෙතරම් විරෝධයක් දැක්වූව ද ගෝඨාභය ස්වේච්ඡාවෙන් නම් අයින් වන එකක් නැති බව ය. එසේ අයින් වීමෙන් අනාරක්ෂිත වීමට මොළය කළඳක් හෝ ඇත්නම් කෙනෙකු අකමැති වන නිසා ය. අප ඒ නිසා කීවේ ඔහු අයින් වන්නේ නැත්නම් සර්ව පාක්ෂික ආණ්ඩුවක් හරහා ගෝඨාභය බලතල රහිත ජනාධිපති කෙනෙකු, පාර්ලිමේන්තුවේ හිරකාරයෙකු, බවට පත් කිරීමට හැකි දැයි සොයා බැලිය යුතු බව ය. ඒ සඳහා පාර්ලිමේන්තුව නියෝජනය කරන අයට බල කළ යුතු බව ය. එසේ කළ හැකි තත්වයක් ඒ වකවානුවේ තරමක් දුරකට තිබුණු බව අපේ විශ්වාසය විය.

එහෙත් අරගලකරුවන් අනුගමනය කළේ ගෝඨා ගෝ හෝම් යන පරණ සටන් පාඨ දිගින් දිගට කියමින් සිටීම ය. පාර්ලිමේන්තුව වෙනස් වී නැතැයි යන නිගමනයේ දිගින් දිගට සිටීම ය. පාර්ලිමේන්තුව මත අරගලයේ බලපෑම අඩුවෙන් තක්සේරු කිරීම ය. ගෝඨා සිටින ආණ්ඩුවකට එක් වන්නේ නැතැයි කන්‍යා භාවය සොයන බලවේග වල කතාවට වශී වී ඒවාට උඩ ගෙඩි දෙමින් සිටීම ය.

එවැනි බලපෑමක් නැති තත්වයක් යටතේ සහ මැයි 9 දා සිදු වූ සිද්ධි දාමයේ අතුරුඵලයක් ලෙස මහින්ද රාජපක්ෂට අස් වීමට බල කෙරුණු තත්වයක් යටතේ රට තුළ රික්තකයක් බිහි වෙමින් තිබුනේ ය. ඒ රික්තය පුර වන ලද්දේ  කොහේවත් සිටි රනිල් කෙනෙකු විසිනි.

රනිල් නව තත්වයක් නිර්මාණය කළේ ය. සජිත්ට හා අනුරට කලබල වී තමන් ද සූදානම් බවට ප්‍රකාශ නිකුත් කිරීමට සිදු වූයේ ඒ තත්වයට උත්තර හැටියට ය. ඒ වන විට අස්වයා පැන ගොස් ඉවර ය. ඉස්තාලය වහලා වැඩක් නැති තැනකට පත් ව තිබුණේ ය. තිබූ රික්තය රනිල් විසින් හයිජැක් කර තිබුනේ ය.

රනිල් සර්ව පාක්ෂික ආණ්ඩුවක් සැදීමට කළ ආරාධනා කිසිදු පක්ෂයක් විසින් පිලිගත්තේ නැත. ඒ සඳහා ඉදිරිපත් වී අවම වැඩපිළිවෙළක් ක්‍රියාත්මක කිරිමට තිබු ඉඩකඩ පාර්ලිමේන්තුව නියෝජනය කරන සෙසු බලවේග භාවිතා කළේ නැත. අඩු වශයෙන් රනිල්ට විකල්පයක් ලෙස වෙනස් සර්ව පාක්ෂික ආණ්ඩුවක් පිහිටුවීමටවත් කටයුතු කරන්නට තරම් දේශපාලන පරිණතභාවයක් ඒ එක ද බලවේගයකට වත් තිබුනේ නැත. ඒ නිසා රනිල් තහවුරු වුනේ ය. පොදු පෙරමුණ තුළ සිරකරුවෙක් හැටියට ම තහවුරු වුනේ ය.

රනිල් සම්බන්ධයෙන් අරගලකරුවන්ට කරන්නට තිබුණේ බාර ගත්තා නම් මේ මේ දේ කරන්නට යැයි ඔහුට බල කිරීම ය. ඒ සම්බන්ධයෙන් රනිල්ට බලපෑම් කරන ලෙස පාර්ලිමේන්තුවේ නියෝජනය කරන පක්ෂ වලින් ඉල්ලා සිටීම ය. ඒ අතර 20 වෙනි සංශෝධනය ඉවත් කිරීම ප්‍රධාන වන්නට තිබුණි. ඔවුන් විසින් කළ තිබුණේ ඒ හරහා එක්කෝ අවශ්‍ය සංශෝධන කරවා ගැනීම ය. එසේ නොකරන්නේ නම් රනිල් හා පාර්ලිමේන්තුව පිළිබඳ මහජන විරෝධයක් ඇති කිරීමට කටයුතු කිරීම ය.

ඒ වෙනුවට මැයි 9 දා ම ඔවුන් කළේ අරගලය භූමියට ආ සජිත්ව ද පන්නා දමමින් ප්‍රධාන විපක්ෂය වූ සජබය ගැන පවා තමන්ට විශ්වාසයක් නැති බව පල කිරිම හරහා තවදුරටත් තනි වීම ය.

රනිල්ව පාවිච්චි කරනු වෙනුවට ඔවුන්ට අවශ්‍ය වූයේ රාජපක්ෂලා සමග රනිල් ද පළමු වටයේ ම තොලොංචි කර දැමීම ය. හැකි නම් ඒ ගොඩට තල්ලු කර සජිත්ව ද චකබ්ලාස් කර දැමීමට ය.

රාජපක්ෂට විරුද්ධ බලවේග (පොදු ජන පෙරමුණ තුළ පවා ඒ වන විට හැඩ ගැසෙමින් තිබුණු බලවේග ද) එකතු කර ගනු වෙනුවට ඔවුන් කටයුතු කළේ අති පාරිශුද්ධ සුජාත බලයක් සැදීමට ය. ඔවුන් ගණනය නොකළ සාධකය නම් එවන් කෙසඟ බලවේගයක් ගැන මිනිසුන් විශ්වාසය නොතබන බව ය. අරගලයට අවශ්‍ය තත්වයන් පෙරට ද වඩා මෝරා තිබිය දී මිනිසුන් ඊට එකතු නොවන්නේ ඒ නිසා ය. මේ කෙසඟ බලවේගයට ගෝඨා නම් එලවන්නට බැරි බව මේ වන විට බහුතර ජනතාවකට පැහැදිලි වී තිබේ.

මේ තත්වය විසින් බිහි කරමින් ඇත්තේ අතිශය අරාජික තත්වයකි. පාලකයන්ට එරෙහි ව ගොඩ නැගෙන්නට නියමිත ව තිබූ කෝපාග්නිය තමන් අතර ම ඉන්නා මිනිසුන්ට එල්ල කරන තත්වයකට මිනිසුන් පත් වෙමින් තිබේ.

රනිල්ට හා ජනතාවට චෝදනා කිරීම පසෙක තබා අරගලකරුවන් තමන්ට සිදු වූයේ කුමක් දැයි තමන් ඇතුළතට හැරී බැලිය යුතු ය. සුජාත කෙසඟ ව්‍යාපාරයක් තනනු වෙනුවට පළල් ශක්තිමත් රාජපක්ෂ විරෝධී සටන් පෙරමුණක් සැදීම කෙරෙහි ද අවම වැඩ පිළිවෙළක් සහිත බහුතර පක්ෂ නියෝජනයක් සහිත ආණ්ඩුවක් ගොඩ නැගීම කෙරෙහි ද ඔවුන්ගේ අවධානය යොමු විය යුතු ය.

අරගලයේ නායකත්වයට අවශ්‍ය පුද්ගලයන් හෝ සංවිධාන නොවේ. වැඩ පිළිවෙළකි. වැඩි දෙනෙකුට එකඟ විය හැකි වැඩි දෙනෙකුට සහභාගී විය හැකි වැඩ පිළිවෙළකි. තමන්ට බලය දෙන්නැයි ඉල්ලනවා මිසක එවන් අවම වැඩ පිළිවෙළක් ඉදිරිපත් කරමින් තිබෙන දේශපාලන බලවේග ඒ වටා ගොනු කර ගන්නට කිසිදු සංවිධානයකට තවමත් හැකියාවක් ලැබී නැත. ආණ්ඩුව පමණක් නොව විපක්ෂය ද අරගලය ද ජනතාව ද අවසානයේ සමස්ත රට ද ෆේල් ය.

රාජ්‍ය ව්‍යවසා වල ඇති අවුල කුමක් ද?

රාජ්‍ය විසින් ව්‍යාපාරික කටයුතු නොකළ යුතු ය යන්න ධනවාදී ආර්ථික විද්‍යාර්ථීයන් දරන මතයකි. ධනවාදය ගැනත් පොදුවේ ව්‍යාපාරිකයන් ලබන ලාභ ගැනත් අපට ඇත්තේ සොඳුරු හැඟීමක් නොවේ. අප උගෙන ඇත්තේ ලාභය අපුල දෙයක් හැටියට ය. බිස්නස් පවක් හැටියට ය. ඒවා අප ගැට ගසා ඇත්තේ නිහීන කෑදර කමත් සමග ය. ඒ නිසා ඉහත මතය ද අපට දිරවා ගන්නට අමාරු එකකි.

අනෙක් අතට අපට ආණ්ඩුව දැනෙන්නේ අපේ දෙයක් හැටියට ය. මිතුරු දෙයක් හැටියට ය. ලාබෙට යමක් ලැබෙන්නේ, නොමිලේ ලැබෙන්නේ, ආණ්ඩුවේ ආයතනයකින් පමණක් යන්න අපේ අත්දැකීම් අතර එක් ප්‍රධාන අත්දැකීමකි. ඒ නිසා ම සමහරු පෙනී සිටින්නේ ධනවාදී විද්‍යාර්ථීයන් දරන මතයට ප්‍රතිපක්ෂ මතයේ ය. ඒ අයට අනුව අප ඉතිරි ඒවා ද රාජ්‍යයට පවරා ගත යුතු ය.

හැම විට ම ආණ්ඩුවේ වැඩ හා ආයතන හොඳ නොවෙන බව දැන දැනත් අප ආණ්ඩුවට ආණ්ඩුවේ ආයතනය වලට ආදරේ ය. ගෑස් ආණ්ඩුවේ තිබුණු මුල් යුගයේ සිලින්ඩරයක හිමි කරුවෙකු වීමට පවා අවුරුදු ගණන් පෝලිමේ දුක් වින්ද ආකාරය හෝ රාජ්‍ය බැංකු පමණක් තිබුනු කාලයේ ඒවායේ සේවය ලබා ගැනීමට කෑ කට්ට කෙතරම් අප්‍රසන්න ද යන්න හෝ අපට ඒ හැටි මතක නැත. ආණ්ඩුව හා ආණ්ඩුවේ ආයතන සම්බන්ධයෙන් ඇති අපේ බැඳීම සංසාර ගත බැඳීමක් තරමට ප්‍රබල ය. එහෙත් ඒ තත්වය අද වන විට තදින් අභියෝගයට ලක් වෙමින් තිබේ.

ලංකාවේ මෑතක අත්දැකීම රජය විසින් ව්‍යාපාරික කටයුතු නොකළ යුතු ය යන්න සනාථ කරන්නකි. ඒ රාජ්‍ය ව්‍යවසා බහුතරයක් පාඩු ලබන නිසා ය. අකාර්යක්ෂම නිසා ය. ඒවා තුළ ඇති නිලධාරිවාදයෙන් බහුතරයක් සේවා ලාභීන් බැට කන නිසා ය. ලංකාව පමණක් නොව තවත් බොහෝ රටවල් සම්බන්ධයෙන් ද එය සත්‍යය බවට තොරතුරු තිබෙන නිසා ය.

පාඩු ලබන්නේ රාජ්‍ය ව්‍යවසා පමණක් නොවෙතත් දිගින් දිගට පාඩු ලබමින් පවත්වා ගෙන යන්නේ රාජ්‍ය ව්‍යවසා පමණකි. එයට හේතුව රජයට බදු ගැසීමට පමණක් නොව මුදල් අච්චු ගැසීමට ද නීත්‍යනුකූල බලයක් තිබෙන නිසා ය. එසේ එකතු කර ගන්නා මුදල් පාඩු ලබන රාජ්‍ය ව්‍යවසා නඩත්තු කිරීම සඳහා පොම්ප කළ හැකි ව තිබෙන නිසා ය.

රාජ්‍ය ව්‍යවසා පවත්වා ගෙන යනු ලබන්නේ මහජන යහපත උදෙසා යැයි කීව ද බදු බර හා මුදල් අච්චු ගැසීමෙන් අවසාන විශ්ලේෂණයේ දී විඳවන්නේ සාමාන්‍ය ජනතාව ය. ඒ නිසා ම මහජනතාව වෙනුවෙන් මේ ගැන විමසීමට අපට අයිතියක් ද වුවමනාවක් ද තිබේ.

රාජ්‍ය ව්‍යවසා වල අවුල කුමක් ද? ඒවා පාඩු ලබන්නේ මන්ද? ඒවායින් නිසි සේවයක් ලබා ගැනීම අපහසුව ඇත්තේ මන්ද?

පුදුමයකට මෙන් අවුලට හේතුව එය පාලනය කරන්නන්ට පුද්ගලික අයිතිකරුවන්ට මෙන් “ආයතනික” ලාභ අපේක්ෂාවක් නොමැති වීම ය. අප අකමැති “ලාභය” පිළිබඳ වුවමනාව නැති නිසා එය අසාර්ථක යැයි කීම අපට දිරවා ගත නොහැකි බව ඇත්ත ය. එහෙත් ඇත්තත් එය ම ය.

පුද්ගලික ව්‍යවසා වල අයිතිකරුවන්ට ප්‍රතිපක්ෂ ව, රාජ්‍ය ව්‍යවසා පාලනය කරන්නන්ට, ඇත්තේ “ආයතනික ලාභ” අපේක්ෂාව නොව “පෞද්ගලික” ලාභ අපේක්ෂාව ය. එය අප හිතනවාට වඩා දරුණු ය.

රාජ්‍ය ආයතන බොහෝමයක් තිබෙන්නේ ඒවායේ පාලනය බාර ව සිටින අයට හොද්ද බොර කර ගැනීමට ය. කොමිස් හා ‌ටෙන්ඩර් මගඩි ගැන වාර්තා වෙන්නේ ඒ නිසා ය. අති විශාල සේවක සංඛ්‍යාවක් පිළිබඳ වාර්තා වන්නේ ඒ නිසා ය. ඒ සේවකයන් ආයතනයේ කටයුතුවල යොදවනවාට වඩා පාලකයන්ගේ පෞද්ගලික කටයුතු ඉටු කර ගැනීමට යොදවන බවට ආරංචි වන්නේ ඒ නිසා ය. බදු ගැසීමටත් මුදල් අච්චු ගැසීමටත් ආණ්ඩුවක් තිබෙන තුරු මේ කටයුතු බාධාවකින් තොරව කර ගෙන යා හැකි නිසා ලබන අලාභය ගැන ඒ හැටි හිතන්නට වුවමනා නැත. කළ යුත්තේ ලැබෙන පුද්ගලිික “ලාභයෙන්”, යටි මඩි ගැසීමෙන් ලැබෙන අග්‍ර කොටස පිදිය යුත්තන්ට පිදීම පමණ ය.

රාජ්‍ය බැංකු තියෙන්නේ තමන්ගේ හිතවත් ව්‍යාපාරිකයන්ට නැවත නොගෙවන ණය ලබා ගැනීමට ය. ගුවන් සේවා තියෙන්නේ තමන් කියන වෙලාවට තමන්ගේ පරපුර සමග ගුවන් ගත වීමට ය. හමුදාව තියෙන්නේ තමන්ගේ හිතෛෂීන්ගේ ඉදිකිරීම් වල වැඩ කරන කම්කරුවන් හැටියට යොදා ගැනීමට ය. තමන්ගේ පරිවාර සේවකයන් හැටියට පාවිච්චි කරන්නට ය.

ආයතනික ලාභ අපේක්ෂා නැති නිසා සේවකයන් අභිප්‍රේරණය කිරීමට ලොකු උනන්දුවක් ඒවායේ පාලනයේ යෙදී ඉන්නා අයට නැත. වැඩට ඇති කැප වීම වෙනුවට පාලකයන්ට ඇති ලැදියාව වරප්‍රසාද ලැබිය හැකි මාර්ගයක් වීම නිසා අභිප්‍රේරණයක් කර ඇත්තේ ආයතනයේ වර්ධනයට සේවා ලාභීන්ගේ වාසියට නොවන බව හොඳින් බලන කෙනෙකුට පෙනී යනු ඇත. අභිප්‍රේරණය කර ඇත්තේ පාලකයන්ට කඩේ යෑම උදෙසා ය. ඔවුන්ගේ වුවමනා එපා කම් ඉටු කර දීම උදෙසා ය.

විගණන නිලධාරීන් ඇතත් ඒ බොහෝ අය ද විගණනය කරන්නේ “ගාණක්” සොයා ගැනීමේ අපේක්ෂාවෙන් මිසක අකටයුතු කම් නැවැත්වීමේ අපේක්ෂාවෙන් නොවේ. ඔවුන්ට ද විගණනයේ යෙදිය හැක්කේ ඉහළ පාලකයන්ගේ ආදායම් මාර්ග නැවැත්වීමට කටයුතු නොකරන තාක් පමණකි. ඒ ඔවුන් ද මාරු කිරීම් වලට යටත් නිසා ය. ඒ නිසා අවංකව රාජකාරි කරන විගණන නිලධාරියෙකුගේ අනාගතය පහසු නැත.

වෙළඳ පොලේ තරගකාරිත්වයකට මුහුණ දෙන පුද්ගලික ආයතනයකට මෙන් නොව ඔවුන්ට සේවා ලාභීන් ගැන ලොකුවට තකන්නට ඔ්නෑ නැත. බොහෝ විට ඔවුන් සේවය සලසන්නේ නැති බැරි අයට ය. ඒ සල්ලි අච්චු ගැසීමට හෝ බදු පැනවීමට බැරි පුද්ගලික අංශයට කරන්නට නොහැකි නොමිලේ සේවා හෝ අඩු මිලට සේවා සැපයීම හරහා ය. නොමිලේ සේවා සපයන රජයේ රෝහල් මීට එක් උදාහරණයකි. ඒවායේ සේවය ලබා ගැනීමේ දුෂ්කරතා කෙතෙකුත් තිබුනත් සල්ලිය බාගෙ නැති අයට වෙනත් විකල්පයක් නැති නිසා ම ඒවා ඒ ආකාරයෙන් පවත්වා ගෙන යා හැකි ය.

ප්‍රතිසංස්කරණය කිරීමෙන් මේ අවුල අපට විසඳා ගත නොහැකි ද? රාජ්‍ය ව්‍යවසා වල අවුල පිළිගන්නා බොහෝ දෙනෙකුගේ ඊළඟ ප්‍රශ්නය එය ය.  

ආයතනික ලාභය ඇති කිරීම යන මූලික කොන්දේසිය රාජ්‍ය ව්‍යවසායක ඇති කළ නොහැකි ය. ඒ නිසා මෙය රාජ්‍යයට ආවේණික වූ ප්‍රශ්නයකි. කිසිදු ප්‍රතිසංස්කරණයකින් ජය ගත නොහැකි ප්‍රශ්නයකි.

පාඩු ලබමින් දිගට ම පවත්වා ගෙන යා හැකි නිසා පුද්ගලික ආයතනයකට සම සේවා සපයන රාජ්‍ය ආයතනයක් සමග තරගයට යෑමට ද බැරි ය. ඒ නිසා ඇතැම් ක්ෂේත්‍රවල රාජ්‍ය අංශයේ පැවැත්ම පුද්ගලික අංශයක් වර්ධනය වීම ඇණ හිටවා තිබේ. උදාහරණයක් ලෙස පාඩුවට දුවන ඒ සඳහා දිගින් දිගට රජයේ මුදල් පොම්ප කරන දුම්රිය සේවයක් තිබිය දී ඒ මාර්ගයන්ගේ පෞද්ගලික දුම්රිය සේවයකට ඉඩක් ඇති වන්නේ නැත. ඒ නිසා සිදු වන නස්පැත්තිය නම් කාලයත් සමග ඒවා අභාවයට යෑම ය. ඒවා රාජ්‍ය ධනය මකර කටට ඇදගන්නා ජනතාවට පවා එහෙමකට වැඩක් නැති ඒවා බවට පත් වීම ය. අද පුද්ගලික වාහන විශාල වශයෙන් වැඩි වී තිබෙන්නට ද ඒ තත්වය යම් පමණට හේතු වී තිබේ.

රාජ්‍ය ව්‍යවසා වල මේ සියලු අඩු ලුහුඬු කම් තිබිය දී සමහර ආයතන රාජ්‍ය ව්‍යවසා ලෙස පවත්වා ගෙන යෑම අත්‍යවශ්‍ය බව ඇත්ත ය. ඒ පුද්ගලික අංශයට තරගකාරී ව තම කටයුතු කර ගෙන යා නොහැකි ඇතැම් ක්ෂේත්‍ර සම්බන්ධයෙනි. පොලිසිය එවැනි එක් උදාහරණයකි. පොදු මාර්ග සංවර්ධනය තවත් එවැනි ක්ෂේත්‍රයකි.

පුද්ගලික අංශයට එසේ සැපයිය හැකි ඇතැම් සීමිත සේවා කිහිපයක් ද ලාභයක් නැතිව ම ද දරිද්‍ර ජනතාවගෙන් මුදල් අය කිරීමක් නොමැතිව රාජ්‍ය අංශය විසින් පවත්වා ගෙන යා යුතු ය. ඒ රටේ පොදු අභිවෘද්ධිය මෙන් ම පීඩිත ජනතාවට ද යම් සහනයක් වනු පිණිස ය. රෝහල් හා පාසල් අයිති වන්නේ ඒ ක්ෂේත්‍රයට ය.

ඒ හැරෙන්නට ජනතාවගේ පැත්තෙන් සෙසු ව්‍යාපාරික ආයතන රජය විසින් පවත්වා ගෙන යෑමේ කිසිදු තේරුමක් නැත. කිසියම් හෝ තේරුමක් ඇත්නම් ඒ ඒවායේ වරප්‍රසාද භුක්ති විඳින පාලකයන්ට පමණ ය.

රජය විසින් කළ යුත්තේ අවම නියාමනයක් යටතේ පුළුල් තරගකාරිත්වයට ඉඩකඩ සලසන පරිසරයක් නිර්මාණය කිරීම ය. ඉතිරිය කරන්නට පුද්ගලික අංශයට ඉඩ හසර සලසා ව්‍යවසා පවත්වා ගෙන යෑමෙන් තමන් නිදහස් වීම ය. ඒ හරහා දැනට කර ගෙන යනු ලබන බදු බර පැනවීම ද අතෝරක් නැතිව සල්ලි අච්චු ගැසීම ද නතර කිරීම ය.

ලාභය නරක දෙයක් නොවන බවත් ඒ ලාභය කියන හේතුව නිසා ම පුද්ගලික ව්‍යවසායකයින් මනා සේවයක් සැලසීමට – තරගකාරී තත්වයක් යටතේ – යොමු වන බවත් අප තේරුම් ගත යුතු ය. එවිට ඔය කියන අදහස වෙනුවෙන් පෙනී සිටීමට හිත හදා ගැනීමට අපට පුළුවන් වනු ඇත. ඒ තත්වය ඉක්මණින් ඇති කර ගත් තරමට පවතින අර්බුදයෙන් ගොඩ ඒම පහසු ය.

දූෂණය හා වංචාව නැති කිරීම රට ගොඩ ගැනීම සඳහා කෙතරම් දායකත්වයක් දෙනු ඇද්ද?

ආයෝජකයන්ට වැඳ නමස්කාර කර ගෙන්වා ගැනීමේ අවශ්‍යතාවයක් නැති බවත් දූෂණය හා වංචාව නැති කිරීමෙන් හා මිනිසුන්ගේ ආකල්ප වෙනස් කිරීමෙන් රට ගොඩ දා ගත හැකි බවත් මගේ මිතුරෙක් ෆේස්බුක් සටහනකට ප්‍රතිචාරයක් ලෙස ලියා තිබුණේ ය.

දූෂණය හා වංචාව නැති කිරීම ද මිනිසුන්ගේ ආකල්ප වෙනස් කිරීම ද අමාරු වැඩ ය. ඒ අමාරු වැඩ දෙක ම කළේ යැයි සිතමු. එසේ කළ පමණින් රටට ගොඩ යා හැකි ද?

අද රට මුහුණ දී ඇත්තේ විදේශ විනිමය අර්බුදයකට ය. ඒ කියන්නේ අප විදේශ වලට යවන දේ (අපනයනය) ට වඩා විදේශ වලින් ගෙන්වා ගන්නා දේ (ආනයනය) වැඩි බව ය. ඒ නිසා අර්බුදයෙන් ගොඩ යෑමට නම් අප කළ යුත්තේ එක්කෝ ආනයනය අඩු කිරීම ය. නැතිනම් අපනයනය වැඩි කිරීම ය. නැතිනම් ඒ දෙක ම ය.

විදේශ වලින් අප ගෙන්වා ගන්නේ අපට මෙහි හදන්නට බැරි දේ ය. එසේත් නැතිනම් අපට ලාබෙට හදන්නට බැරි දේ ය. පළමු වර්ගයට අයත් වන්නේ ඉන්ධන ය. කෘෂි රසායනික ය. යකඩ වැනි ලෝහ වර්ග ය. රෙදි වැනි අමුද්‍රව්‍ය ය. දෙවැන්නට අයත්වන්නේ යන්ත්‍ර සූත්‍ර ය. වාහන ය. ඉලෙක්ට්‍රොනික උපකරණ ය.

මේ කතාවට කෙනෙකු උදහස් වන්නට පුළුවන. අප ඇපල් ගෙන්වන්නේ නැද්ද? විදේශ ආහාර වර්ග ගෙන්වන්නේ නැද්ද? විදේශ මත්පැන් ගෙන්වන්නේ නැද්ද? ඒවාත් අවශ්‍ය ද? බැලූ බැල්මට නම් ඇපල් චීස් හෝ ඔය කියූ වෙනත් දේ රටට අවශ්‍ය නැත. ඒවා ගෙන්වා ගන්නවා ඇත්තේ වංචාවෙන් මුදල් හම්බු කරන අයගේ පරිභෝජනයට ය. ඒවා නැවැත්විය හැකි ය. එහෙත් අපේ අපේක්ෂාව විදේශ විනිමය නිපදවා ගැනීම නම් ඒ සඳහා අපට ඇති එක් වැදගත් ක්ෂේත්‍රයක් වන සංචාරක කර්මාන්තයට, සංචාරකයන්ට, අවශ්‍ය දෑ සැපයිය යුතු ය. ඉතින් ඒවා නොගෙන්වා පුළුවන් ද?

අනෙත් අතට අප අප රටට අවශ්‍ය දෑ නිපදවා ගන්නවා යන උපාය මාර්ගය දෙස බලමු. අප අපේ රටට අවශ්‍ය සහල් නිපදවා ගන්නවා නම් ඒ සඳහා අපට වැඩි අස්වැන්නක් ගත හැකි බීජ වර්ග අවශ්‍ය ය. රසායනික පොහොර අවශ්‍ය ය. කෘෂිරසායනික වර්ග අවශ්‍ය ය. ගොවිතැන් කරන උපකරණ හා යන්‍ත්‍රසූත්‍ර අවශ්‍ය ය. අස්වැන්න නෙලා ගන්නා උපකරණ හා යන්ත්‍ර සූත්‍ර අවශ්‍ය ය. වී සහල් කර ගන්නා යන්ත්‍රසූත්‍ර අවශ්‍ය ය. ඒවා ප්‍රවාහනය කරන වාහන අවශ්‍ය ය. ඒ සියල්ල ගෙන්වා ගන්නේ පිටරටිනි. ඒවා බොහෝමයක් ලංකාවෙන් ලබා ගත නොහැකි නිසා ය. ඉතින් ඒවා නොගෙන්වා පුළුවන් ද?

නැවතත් නව තර්කයකට මුහුණ දීමට අපට සිදු වේ. පරණ මුතුන් මිත්තන් වගා කළේ ඔ්වා පිටරටින් ගෙනල්ලා ද? පැරණි ක්‍රමයට වගා කිරීමට අපට නොහැකි මන් ද? කම්මැලි කම මිස? ආකල්ප වෙනස් කිරීමෙන් එය කළ නොහැකි ද?

මෙය පැරණි දිවි පෙවෙතට ගොස් ගොඩ යා හැකි අර්බුදයක් නොවේ. හේතුව එදා ට වඩා වැඩි ජනගහණයක් සිටීම ය. ඒ අයට අවශ්‍ය ආහාර පැරණි ක්‍රම භාවිතයෙන් නිපදවීමට අවශ්‍ය තරම් ඉඩම් අප සතුව නොතිබීම ය. එදාට වඩා වුවමනාවන්ගෙන් අපේ ජීවිත පිරී තිබීම ය. එදා අප භාවිතා නොකළ ඖෂධ විශාල සංඛාවක් ද තවත් බොහෝ පාරිභෝගික භාණ්ඩ ද හරහා අද අප විසින් භාවිතා කර අපේ ජීවිත පහසු කර ගෙන තිබීම ය. අප තවදුරටත් ගමක ජීවත් නොවීම ය. ඒ වෙනුවට මහල් නිවාස වලට ගොනු වී සිටීම ය. නැවතත් ගමට යෑමට ගමේ ඉඩක් නැත.

ඒ නිසා උත්තරය ඇත්තේ විදේශවලින් ගෙනෙන දෑ අඩු කිරීමෙන් නොවේ. විදේශවලට යවන දෑ වැඩි කිරීමෙන් ය.

ඒ කියන්නේ විදේශවලට අප විසින් නිපදවන දේ වැඩිපුර යැවීමෙන් තොරව අපට තවදුරටත් පැවැත්මක් නැති බව ය.

අප විදේශවලට යවන බොහෝමයක් විදේශ ආයෝජනය සමග බැඳී තිබේ. අපට ගෝලීය වෙළඳ පොල ජය ගන්නට, ඊට පිවිසෙන්නට, ඒ සහය අවශ්‍ය ය. යන්ත්‍රසූත්‍ර මිල දී ගැනීමට ඒ සහය අවශ්‍ය ය. තාක්ෂණය ලබා ගැනීමට ඒ සහය අවශ්‍ය ය. කළමනාකරණ ක්‍රමවේදයන් සකසා ගැනීමට ඒ සහය අවශ්‍ය ය. අමුද්‍රව්‍ය ලබා ගැනීමට පවා ඒ සහය අවශ්‍ය ය. වෙනදාටත් වඩා විදේශ විනිමය අර්බුදයක් ඇති අද අවශ්‍ය ය.

අප දැන් ලෝකයේ වෙනත් රටවල අත්දැකීම් දෙස බලමු. ඒ අය ගොඩ ගියේ කෙසේ ද? චීනය එක් කලෙක සාගත වලින් මිනිසුන් ලක්ෂ ගණන් මිය ගිය රටක් ව තිබුණේ ය. ඒ මාඔ් සේතුංගේ කාලයේ ය. දැන් එය ඇමරිකාවට ද අභියෝග කරමින් දියුණු වෙමින් පවතින්නේ ය. ඒ වෙනස ඇති කළේ කෙසේ ද?

විදේශ ආයෝජනයන්ට රට විවෘත කිරීමෙන් ය. සංකේතාත්මක කෝකා කෝලා කොම්පැණියේ සිට වෙනත් බොහෝ කොම්පැණි දක්වා චීනයට ආරාධනා කිරීමෙන් ය. විදේශ ප්‍රාග්ධනයට පාවඩ එලීමෙන් ය.

චීනය මූලිකත්වය දුන්නේ දූෂණ වංචා මැඩලීමට නම් නොවේ. චීනය තුළ දූෂණ වංචා වෙනත් බොහෝ රටවලට වඩා වැඩි ය. ඔවුන් පිටරට දේශපාලන නායකයන්ට පවා අල්ලස් දීමේ ප්‍රසිද්ධ ය. ට්‍රාන්ස්පෙරන්සි ඉන්ටර්නැෂනල් ආයතනයෙන් පල කරන දූෂණ දර්ශකයට අදාළ ව චීනය අද ඉන්නේ කෙසේ ද යන්න විමසා බැලීමෙන් ඒ තත්වය ගැන වැටහීමක් ඇති කර ගත හැකි ය.

දූෂණය හා වංචාව නැති කිරීම නරක නැත. එය ආයෝජකයන්ට පවා අමතර දිරිගැන්වීමක් සපයනු ඇත. එහෙත් එය රටක් ගොඩ නැගීම සඳහා ප්‍රමාණවත් වන්නේ නැත. මූලික කොන්දේසියක් වන්නේ ද නැත. චීනය ඒ සඳහා ද සාක්කි දරන්නේ ය.

අප රටේ පසුගිය සමයේ සිදු වූයේ මහ දවල් කොල්ලකන ආකාරයේ වංචා දූෂණ බව සැබෑ ය. ඒවාට තිත තැබිය යුතු බව ද සැබෑ ය. ඒ සඳහා ඒ කොල්ල කෑ කල්ලිය එලවීම වැදගත් ය. එන කවරෙකුට හෝ එවන් දේ කිරීමට නොහැකි තත්වයක් ඇති කිරීම වැදගත් ය. ඒ සඳහා අවශ්‍ය සිස්ටම් චේන්ජ් කිරීම වැදගත් ය. ව්‍යවස්ථා සංශෝධන ගෙන ඒම වැදගත් ය. ඒවාට එරෙහි ව අරගල කිරීම වැදගත් ය.

එහෙත් සුදෝ සුදු නායකයෙකු මතු ව අවුත් එක් පැහැර ඒ සියල්ල නැති කර දමතැයි ද එයින් පසු ව රට බලා සිටිය දී ගොඩ එතැයි ද සිතීම නුවණක්කාර නැත. ගැලවුම් කාරයෙකු පැමිණ අප ගලවා ගන්නේ නැත. අප අප විසින් ම ගලවා ගත යුතු ය. එය කළ හැක්කේ එක් ව වැඩ කිරීමෙන් පමණ ය. එක් ව අරගල කිරීමෙන් පමණ ය.

නුදුරේ පවත්වන මැතිවරණයකින් ජය ලැබිය හැක්කේ කාට ද?

මැතිවරණයකින් ජයග්‍රහණය කළ හැකි යැයි සිතන කණ්ඩායම් දෙකක් ගැන අපි දනිමු. එකක් සජබ ය. අනෙක ජාජබ ය. අද කුමක් සිදු වුව ද අප්පච්චී අත නාරින කොටසක් ද ඉන්නා බව ද අපේ සැළකිල්ලට යොමු වේ. පරණ ශ්‍රී ලංකා කාරයින් ද චන්ද යම් ප්‍රමාණයක් ලබා ගනු ඇත. ආසනයක් ලැබේ දැයි විශ්වාස නැතත් රනිල්ගේ එජාපය ද අලුත් තත්වය යටතේ චන්දය පතනු ඇත. රාජපක්ෂලාගෙන් වෙන් වූ පොදු ජන පෙරමුණු කණ්ඩායමක් බිහි වීමේ ඉඩක් ගැන ද මේ දිනවල කසුකුසුවක් පැතිරෙන්නේ ය. මුස්ලිම් හා ද්‍රවිඩ පක්ෂ වලට ආවේණික වූ චන්ද පදනමක් ද ඇත. ඒ තත්වය යටතේ තනි ජන වරමක් නැති පාර්ලිමේන්තුවක් පත්වීමේ විශාල ඉඩක් තිබේ.

ලංකාවේ මැතිවරණ වල චන්දය පාවිච්චි කරන ආකාරය පරීක්ෂාවෙන් බලන කෙනෙකුට පෙනෙන දෙයක් නම් පක්ෂය හා පුද්ගල සාධක එකට එතී ගමන් කරන බව ය. පක්ෂ සාධකය අවැදගත් නැතත් පුද්ගල සාධකය බොහෝ තැනක පක්ෂ සාධකය අභිබවා වුව යා හැකි බව ය. පක්ෂ මාරු කරන අය ද නිතර බලයට පත් වීම සම්බන්ධ දත්ත ඔ්නෑ තරම් ඇති නිසා ය. පවතින අර්බුදය හමුවේ ඒ තත්වය කොතෙක් වෙනස් වී ඇද්දැයි කියන්නට අප දන්නේ නැත. ඒ නිසා පුරුදු ජොකියන් වෙනත් පාටකින් වෙනත් ‌ලේබලයකින් නැවත පත්වීමේ ඉඩක් ද ඇත.

අර්බුදය පමණක් නොව ඊට එරෙහි ව මතු වූ අරගලය ද යම් යම් දේ වෙනස් කර ඇති බව ඇත්ත ය. එහෙත් සිදු නොවූ වැදගත් එක් දෙයක් තිබේ. ඒ නිශ්චිත විකල්ප නායකත්වයක් මතු නොවී ම ය. බොහෝ දේ ගැන විශ්වාසය බිඳී ඇති බව සැබෑ ය. එහෙත් විකල්පයක් ගැන නම් ඒ හැටි විශ්වාසයක් තවමත් ගොඩ නැගී නැත. ඒ නිසා මේ හිඩැස කෙසේ පිරවේ දැයි කියන්නට අප තවමත් ඉක්මන් වැඩි ය. මේ නිගමනය සම්බන්ධයෙන් සමහරු උරණ විය හැකි ය. ඒ තමන් පිළිබඳ අධිතක්සේරුවක් සහිත අය ය. ශුභවාදී වීමේ අවුලක් නැත. එහෙත් ඇතැම් තැනක දී යථාර්ථය ද සැළකිල්ලට ගත යුතු ය.

ගමේ මිනිස්සු චන්දය දෙන්නේ පක්ෂයට අමතරව ඒ පක්ෂය තමන් ජීවත්වන මහපොළොවේ නියෝජනය කරන්නේ කවුරුන් විසින් යන්න ද බලා ගෙන ය. ඒ නිසා පක්ෂ හා බලවේග විසින් විශ්වාසය ගොඩ නැගිය යුතු වන්නේ ජාතික නායකත්වය පිළිබඳව පමණක් නොවේ. ගමේ තමන් නියෝජනය කරන්නා ද සම්බන්ධයෙනි. අමාරු කාරණය එය ය. ඒ සාධකය ද මැතිවරණ ප්‍රතිඵල සම්බන්ධයෙන් තීරණාත්මක ව බල පානු ඇත. මහපොළොවේ යථාර්තය සැළකිල්ලට ගත යුතු යැයි අප කියන්නේ ඒ නිසා ය.

මේ විමසුම වැදගත් වන්නේ වත්මන් පාර්ලිමේන්තුවේ සංයුතිය නිසා අරගලය හා ජනතාව අපේක්ෂා කරන වෙනස් කම් කිරීමට නොහැකි යැයි යන පූර්ව නිගමනයේ පිහිටා මැතිවරණයක් පවත්වනු යන සටන් පාඨය ඉදිරිපත් කරන විපක්ෂ කණ්ඩායම් වලට ය.

අපට සිතෙන ආකාරයට අර්බුදය විසින් ද අරගලය විසින් ද පාර්ලිමේන්තුවේ බලතුලනය එක්තරා දුරකට වෙනස් කර ඇත. තවදුරටත් වෙනස් කර ගත හැකි ය. ඒ සඳහා කේවල් කිරීමට නව අගමැති තුමාට ද හැකියාවක් ඇත. 21 සංශෝධනයක් ගැන කතාබහ කරලියට පැමිණ ඇත්තේ ද ඒ සන්දර්භය යටතේ ය. ඒ හරහා වෙනස් කම් කර ගන්නට උත්සහ කර බැරි වන්නේ නම් මැතිවරණය සටන් පාඨය ඉදිරියට ගැනීම හැර වෙනත් විකල්පයක් නැති බව ඇත්ත ය. එහෙත් එතෙක් ඒ විකල්පය බැහැර කිරීම ඥානාන්විත නොවේ. එය අරගලයේ ශක්තිය පවා බැහැර කරන අස්ථානයකි.

ඡන්ද විමසීම් තිබුණ ද එහි දී පවා මන්ත්‍රීවරුන්ගේ හැසිරීම අජ පල් වුව ද පාර්ලිමේන්තුවේ හැසිරීම නිශ්චය ලෙස දත හැකි තීරණාත්මක ඡන්ද විමසීමක් තව ම පැමිණියේ නැත. ඒ තත්වය යටතේ තිබෙන පාර්ලිමේන්තුව බැහැර කිරීමට පෙර තව අවස්ථාවක් දිය යුතු යැයි අපට හැඟේ. ඒ එය බැහැර කිරීමට සුජාත භාවයක් ලබා දීම ද සඳහා ය. 21 වෙනි සංශෝධනය ඒ සඳහා අවස්ථාවක් ලබා දෙනු ඇත. ඒ නිසා ම අද සටන් පාඨය විය යුත්තේ මැතිවරණයක් නොව 21 සංශෝධනය ඉක්මණින් ගෙන එනු යන්න ය. මැතිවරණය දෙවැනි වටයට ගත හැකි ය.

දේශපාලන පක්ෂ හා බලවේග වල දේශපාලන පරිණතභාවය පරීක්ෂා වන්නේ ඔවුන් ඉදිරිපත් කරන සටන් පාඨ කෙතරම් දුරට අවස්ථාවෝචිත ද යන්න අනුව ය. මේ සටහන ඔවුන්ගේ ඇස් අරවනු පිණිස ය.

අරගලය මං සන්දියක

අදට අරගලකරුවන් ගෝඨාගෝගම කඳවුරු බැඳ දින 50 කි. අරගලකරුවන් පැමිණියේ කඳවුරු බැඳීමට නොවන්නට ඇත. කොහුවල, නෙළුම් පොකුණ අභියස, මිරිහානේ ජනපති නිවස ඉදිරිපිට පමණක් නොව හන්දියක් ගානේ, ටවුමක් ගානේ, මතු වෙමින් තිබුණු, කිසිදු බලවේගයක ආරාධනයක් නොමැති ව, ස්වෙච්ඡාවෙන් එකතු වූ පිරිස, අවසානයේ අරගලයේ කේන්ද්‍රය බවට ගෝල්ෆේස් පිටිය පත් කර ඊට ගෝඨාගෝගම යනුවෙන් නමක් ද තැබූහ. ඒ අරගලයේ ස්වරූපය මිනිසුන් එතෙක් දැක තිබූ අරගල ස්වරූපයට වඩා වෙනස් ආරක් ගත් අතර අවිහිංසාව පදනම් කර ගත් ඒ අරගලයට සමහරු ආදරයේ අරගලය ලෙස නම් කිරීමට පවා ඉදිරිපත් වූහ.

අරගලයේ ප්‍රධාන ඉල්ලීම තවමත් ඉටු වී නැතත් මේ අරගලය විසින් බොහෝ දේ අපට දායාද කර ඇත්තේ ය. සමහර ඒවා දේශපාලනික වන අතර තවත් ඒවා සමාජ හා සංස්කෘතික ය.

අරගලය මැඩ පැවැත්වීමට ආණ්ඩුව පැත්තෙන් නොකළ දෙයක් නැත. අවසානයේ එයට පහර දීමට මැරයන් යෙදවීමට පවා ආණ්ඩුවට සිදු විය. ඒ එකකින් වත් අරගලය දියාරු කිරීමට හැකි වුනේ නැත.

එහෙත් දැන් කණින් කොණින් කියවෙන්නේ අරගල භූමියට වෙනදා මෙන් ජනයා එක් නොවන බවකි. ජවය තරමක් අඩාල වී ඇති බවකි.

ඒ සම්බන්ධයෙන් ප්‍රධාන චෝදනාව එල්ල වන්නේ රනිල් වික්‍රමසිංහට ය. ඔහු විසින් අරගලය පාවා දී ඇතැයි ද සමහරු කියන බවක් පෙනෙන්නට තිබේ. පාවා දෙන්නට නම් රනිල් අරගලය තුළ සිටිය යුතු ය. එසේ සිටියා ද යන්න විවාද සම්පන්න ය. ඒ නිසා ම ඒ විවාදය පසෙක තබා ඔහුගේ මැදිහත් වීම යන වඩා ගැලපෙන ප්‍රකාශය ගෙන එය අරගලයට බලපෑ ආකාරය අප විමසිය යුතු ය. ඒ අරගලයේ ඉදිරි දවස පිළිබඳ වඩා යහපත් වටහා ගැනීමකට ය.

අරගලයක් පමණක් නොව වෙන ඔ්නෑම දෙයක්, සංවිධානයක්, ක්‍රියාකාරකමක් වර්ධනයට හෝ පසුබැසීමට ලක් වන්නේ අභ්‍යන්තර හා බාහිර සාධක විසින් ඒ මත ඇති කරන සම්ප්‍රයුක්ත බලය මත ය. රනිල් යනු ඒ අර්ථයෙන් බාහිර සාධකයක් ලෙස අප ගත යුතු ය. අභ්‍යන්තර සාධක වන්නේ අරගලය මෙහෙයවන්නන් අනුගමනය කරන ක්‍රියාමාර්ගයන් ය. ඔවුන්ගේ ශක්තිය ය. ඔවුන්ගේ උපාය මාර්ගයන් ය. ඔවුන් ප්‍රදර්ශනය කරන වුවමනාව ය. උනන්දුව ය. ඔවුන් සතු අභිප්‍රේරණය ය.

රනිල් යනු ආසනයක් වත් නොදී ප්‍රතික්ෂේප කර ඇති දේශපාලන චරිතයකි. ජාතික ලයිස්තුවෙන් පත් වූ මන්ත්‍රීධුරය පවා පුරවා ගන්නට වසරකට ආසන්න කාලයක් තැටමූ දේශපාලන පක්ෂයක නායකයෙකි. එක් මන්ත්‍රී අසුනක් ඇති පක්ෂයක මන්ත්‍රීවරයෙකි.

අනෙක් පැත්තේ ඉන්නේ ජනතාවගේ ආදරය දිනූ අරගලකරුවන් ය. ඔවුන්ගේ ආශිර්වාද ලැබූ අරගලකරුවන් ය. මිනිසුන් තලා පෙලා දමන ලද පාලකයන්ට එරෙහිව අවි එස වූ අරගලකරුවන් ය. අව් වැසි නොතකා දින ගණනාවක් තිස්සේ අරගලයේ යෙදෙන මිනිසුන් ය. දුර්දාන්ත මර්දනය ඉදිරියේත් පසු නොබැස දිරියෙන් සටන් වදින මිනිසුන් ය.

එසේ බැලූ විට රනිල් කිසිසේත් අරගලයට තර්ජනයක් ඇති කළ නොහැකි පුද්ගලයෙකි. ඔහු ද රාජපක්ෂලාගේ ගොඩට දමා පහසුවෙන් චකබ්ලාස් කළ හැකි චරිතයකි. රාජපක්ෂලාගේ දෑත් ශක්තිමත් කිරීමට ඔහු වැනි පුද්ගලයෙකුට හැකි වී නම් එසේ සිදු විය හැක්කේ කෙසේ ද? අරගලකරුවන් තමන්ගෙන් ම විමසිය යුතු ප්‍රශ්නය එය ය.

අරගලකරුවන්ගේ ඉලක්කය රාජපක්ෂලා එලවීම ය. රනිල් යන සාධකය රාජපක්ෂලාගේ ශක්තිය සමග සසඳන විට නොගිණිය හැකි තරම් කුඩා ය. රාජපක්ෂලා යනු මේ රට යුද්ධයෙන් “ගොඩ” ගත් පවුල ය. සිංහල බෞද්ධ ජනතාවගේ කලෙක අප්පච්චී ය. මහරජ ය. අතිවිශාල වැඩ ඡන්දයකින් බලයට පත් වී තවමත් ගෙවී ඇත්තේ වසර දෙකකි. ඒ නිසා ම පාර්ලිමේන්තුවේ තුනෙන් දෙකක බලයක් ඔවුන්ට තිබේ. ඒ බලය ද විධායක ජනාධිපති බලය ද සමග එකතු වූ විට නෛතිකව ඔවුන් සතු ව ඇති බලය අසීමිත ය. එය අරගලය නිසා සසලව තිබෙන බව ඇත්ත ය. එහෙත් එය අහෝසි වී නැත. තවමත් පොලීසිය හා හමුදාව ඔවුන්ගේ අණ බොහෝ දුරට පිලිපදින බව පෙනෙන්නට තිබේ. ඔවුන් සතුව විශාල ආර්ථික ශක්තියක් ද ඇත. ඔවුන් නිසා වරදාන ලැබූ අය රාජ්‍ය සේවයේ ඉහළ තැන්වල තවමත් සිටිති. ඒ ශක්තිය ද එක්තරා ප්‍රමාණයකට ඔවුන්ට යෙදවිය හැකි ය.

අරගලකරුවන් තේරුම් නොගන්නා කාරණය නම් මේ සම්ප්‍රයුක්ත බලය පහසුවෙන් ඉක්මවිය නොහැකි බව ය. ඔවුන් සතු ව ඇති විශාල ම ශක්තිය නැතහොත් වාසිය ඒ එකක් වත් නොවේ. ඒ වාසිය දුර්වල විපක්ෂයක්, පොදුවේ රට පිළිගන්නා විකල්ප නායකත්වයක්, අදට ද නැති වීම ය. එය පාර්ලිමේන්තුව තුළ පමණක් ඇති තත්වයක් නොවේ. රට තුළ ද එවන් නායකත්වයක් හෝ බලවේගයක් නැත. මිනිසුන් ස්වේච්ඡාවෙන් පාරට බැස්සේ ද නිර්පාක්ෂික විරෝධයක් ලෙස විරෝධයට නමක් ලැබෙන්නේ ද ඔවුන් මෙහෙයවීමට ඔවුන්ගේ විශ්වාසය දිනාගත් නායකත්වයක් නොමැති තත්වයයක් යටතේ ය. ඇතැම් පක්ෂ ගෝඨාගෝගම සිදු වෙමින් පැවති දෙය දෙස සැකයෙන් බැලුවේ ද තමන් විස්ථාපනය වේදැයි බියට අමතරව සංවිධායකයන් කවුදැයි අඳුනාගැනීමට පවා බැරි තරමට එය ස්වේච්ඡාවෙන් එක් වූ පිරිසකගේ ක්‍රියාවක් වූ නිසා ය.

මහජන විරෝධය උච්ඡතම අවස්ථාවට පැමිණි මැයි 9 දා ට පසු අගමැතිට පවා ඉල්ලා අස්වීමට සිදු වූ බව ඇත්ත ය. එහෙත් එයින් නිර්මාණය වූයේ රික්තකයකි.

ඒ රික්තය පිරවීමට හරි හමන් කිසිවෙකු සිටියේ නැත. ඉදිරිපත් වූයේ නැත. අප අරගලයේ හෙට දවස නම් සටහන මැයි 2 දින ලියමින් කීවේ රාජපක්ෂලා ඉවත් වීමෙන් ඇති වන රික්තකය පිරවීමට පාර්ලිමේන්තුව ඇතුළත ඉන්නා දේශපාලන සංවිධාන එකඟතාවයකට පැමිණ සූදානම් විය යුතු බව ය. ඒ වන විට ද ආණ්ඩුව මහ බැංකු අධිපති කෙනෙකු පත් කර තමන්ගේ සියලු වැරදි රිවස් කිරීමේ කටයුත්තේ යෙදී සිටියේ ය. එහෙත් ඔහු ම කී පරිදි දේශපාලන ස්ථාවරත්වයක් නැති රටක මහ බැංකු අධිපති කෙනෙකුට කළ හැකි වැඩ සීමා සහිත ය. ඒ සටහනින් උපුටා ගත් කොටස මෙසේ ය.

“නන්දලාල් මහතා කෙතරම් වෘත්තීය දක්ෂතා දැක් වුව ද ආණ්ඩුව ගැන විශ්වාසයක් නැවත ගොඩ නැගීම රාජපක්ෂ සහෝදරයන් රට කරන තුරු සිහිනයක් පමණ ය. විශ්වාසය බිඳී ඇත්තේ ආර්ථික අර්බුදයෙන් බැට කන සාමාන්‍ය ජනතාවගේ පමණක් නොවේ. විශාල ව්‍යාපාරිකයන්ගේ ද විශ්වාසය මේ වන විට බිඳී තිබේ. එය අන්තර්ජාතික තලයේ ද අර්බුදයට ලක් ව තිබේ. ඉන්දියාව හැරුණු කොට කිසිදු රටක් හෝ ජාත්‍යන්තර සංවිධානයක් අර්බුදයෙන් ගොඩ ඒමට උදව් දෙන බවක් පෙනෙන්න නැත. ඊට, ළඟක් වෙනකම් එක පතේ කෑ, චීනය ද අයත් ය. ආධාර ඉල්ලා සිටි ලංකාවට චීනය දුන්නේ චීන ණය ගෙවීමට තව ණයක් පමණ ය. ඒ නිසා ආර්ථික අර්බුදයෙන් නිදහස් වීමට රාජපක්ෂලා ඉවත් වීම පූර්ව කොන්දේසියක් බවට පත් ව තිබේ.

රට පුරා ම ජනතාවගේ ඉල්ලීම එය ය. එහෙත් ඔවුන් ඉවත් වන පාටක් නැත. හේතුව පැහැදිලි ය. රටේ දැනට පවතින විරෝධය හමුවේ බලය අත්හැරීම සිය දිවි නසා ගැනීමකි. පොලීසියේ හා හමුදාවේ ද නීතියේ ද ආරක්ෂාව බලයේ සිටින තාක් රාජපක්ෂලාට තිබේ. බලය අත් හැරීම සමග ඔවුන්ට නැතිවන, අද වන විට අතිශය තීරණාත්මක, දේ එය ය. ඒ බලය අත් හැරිය දාට තමන්ට කුමක් සිදු වෙතැයි ඔවුන්ට සිතා ගැනීමටවත් බැරි ය. ඒ නිසා ඔවුන් ස්වකීය කැමැත්තෙන් ඉල්ලා අස්වන්නේ නැත.

වෙනදා මෙන් නොව රාජපක්ෂලාට ඉවත් වන ලෙස කරන අරගලයට ද නැවත හැරීමක් නැත. අර්බුදය උත්සන්න වන වාරයක් පාසා එය බුරා බුරා නැගෙනු ඇත. දැන් අරගලයට නායකත්වය දෙන අය වෙහෙස වී ඉවත් වුව ද තව තවත් මිනිසුන් ඒ හිඩස පුරවනු ඇත.

මෙය අවසන් වනු ඇත්තේ කෙසේ ද? අද බොහෝ දෙනෙකුට ඇති ප්‍රශ්නය එය ය.

බොහෝ දෙනෙකු දකින අවදානම නම් මෙය විශාල ලේ වැගිරීමකින් අවසන් වීමට ඇති ඉඩ ය. රාජපක්ෂලා යන්නේ නැත්නම් ද අරගලයට බල පෑ හේතු දිගින් දිගට වර්ධනය වන්නේ නම් ද මේ තත්වය අවසන් විය හැක්කේ පිපිරීමකිනි.

එය වළක්වා ගත හැකි එකම ක්‍රමයක් තිබේ. ඒ පාර්ලිමේන්තුව විසින් අරගලයේ ධජය තමන් අතට ගැනීම ය. විශ්වාස භංග යෝජනාවකින් මහින්ද රාජපක්ෂ අගමැති තනතුරින් ඉවත් කිරීම ය. පහසු ම හා පළමු පියවර එය ය. එය ක්ෂණයකින් කළ හැකි දෙයකි.

දෙවැනි පියවර ජනාධිපතිට එරෙහි ව දෝෂාභියෝගයක් ගෙන ඒම ය. ඒ සඳහා වසරක පමණ කාලයක් ගත වනු ඇති නිසා අතරමැදි පියවරයන්ට යා යුතු ය.

ඒ නිසා කළ යුත්තේ විශ්වාසභංග යෝජනාවෙන් අගමැති ඉවත් වූ වහාම නව අගමැති කෙනෙකු යටතේ අන්තර්පාලන ආණ්ඩුවක් සියලු පක්ෂ සහභාගිත්වයෙන් පිහිටුවීම ය. ඒ සඳහා ගෝඨාභය ඉවත් වීම පූර්ව කොන්දේසියක් ලෙස ඉදිරිපත් කිරීම නැවත වතාවක් ඉදිරියට යා නොහැකි ගැටයකට අසු වීමක් වනු ඇත. ඒ නිසා කළ යුත්තේ අන්තර්පාලන ආණ්ඩුව තම ප්‍රථම කටයුත්ත ලෙස 19+ ව්‍යවාස්ථා සංශෝධනයකට ගොස් ජනාධිපතිගේ තටු කැපීම ය. දෝෂාභියෝගයෙන් ජනපති ඉවත් කරන තුරු ඔහුට පාර්ලිමේන්තුවේ සිරකාරයෙකු කිරීම එහි අදහස ය. ජනාධිපතිට ඇති මුක්තිය අහෝසි කිරීම ද එහි අංගයක් කළ හැකි ය. අධිකරණයේ නඩු පවරා සිර ගෙදර යැවීම ද එයින් කළ හැකි ය.

මේ වැඩ පිළිවෙලට අරගලයේ සහය ලබා ගත යුතු ය. සහය ලබා ගත හැකි ය.

පාර්ලිමේන්තුවේ ඉන්නා බහුතරය අවස්ථාවාදීන් බව ඇත්ත ය. ඔවුන් සමග කළ හැක්කේ ද සීමා සහිත වැඩ කොටසක් බව ඇත්ත ය. එහෙත් මේ අය ජනතාවට යටත් ය. අරගලයේ ජනතාවට යටත් ය. උන් අඩු වශයෙන් ජනතා නියෝජිතයන් වන නිසා ය. ස්වාධීන වීමට ද රාජපක්ෂලාගෙන් ඈත් වීමට ද බල කෙරුණේ ඒ ජනතාව සමග ඇති පෙකනි වැල ය.

මේ 225 අතුරින් එක් අයෙකුට මේ වැඩ පිළිවෙළට නායකත්වය දිය හැකි ය. එහෙම එකෙකුවත් නැත්නම් ජනතාවට සොරි ය.

උපුටා ගැනීම අවසන් ය. මහින්ද රාජපක්ෂව ඉවත් කිරීමට විශ්වාස භංගයක් අවශ්‍ය වූයේ නැත. ඔහු විසින් ම එය සිදු කර ගන්නා ලදී. එහෙත් ඊළග පියවරයන්ට කර ගැසීමට හරි හමන් කිසිවෙකු සිටියේ නැත. රනිල් පිරවූයේ ඒ රික්තකය ය.

රාජපක්ෂලාට පමණක් නොව එල්ලෙන්නට වැලක් නැතිව සිටි රටකට ද පිදුරු ගහක් ලැබුනේ ය. සියලු සමීකරණ නැවත සකසන්නට සිදු ව ඇත්තේ ඒ නිසා ය.

අරගලය විසින් දැන් සටන් පාඨ වෙනස් කළ යුත්තේ ඒ නිසා ය. රනිල් පැන්නීමට නොව රනිල් ස්වේච්ඡාවෙන් නොකරන වැඩ පවා කරවා ගන්නට නායකත්වය දෙන්නට අරගලයට මේ වන විට සිදු ව තිබෙන්නේ ය. ඒ මාවත විවෘත ව තිබෙන තාක් මිනිසුන් වෙනත් සටන් උපායකට යොමු කිරීම අමාරු නිසා ය. පිදුරු ගහකට ද (වෙනත් විකල්පයක් නැති තත්වයක් යටතේ) වටිනාකමක් ලැබෙන නිසා ය.  

රනිල් දැනටමත් ව්‍යවස්ථා සංශෝධනයකට අත ගසා තිබේ. එහෙත් එය සාක්ෂාත් කර ගැනීම පහසු නැත. අරගලයට ඒ සඳහා මැදිහත් වීමක් කළ හැකි ය. එක සටන් පෙරමුණකට, එක ම සටන් පාඨයකට, සීමා වී එක ම මාදිලියක උපාය අනුගමනය කිරීමෙන් ප්‍රබල සතුරෙකු පැරදිය නොහැකි ය.

ව්‍යවස්ථා සංශෝධනයක් සඳහා කරන උත්සහය දෙවිදිහකට අවසන් විය හැකි ය. එකක් ජයෙන් ය. අනෙක පරාජයෙන් ය. පරාජයෙන් අවසන් වූවත් අවුලක් නැත. ඒ මාර්ගයේ යා නොහැකි බවට, උත්සහයකින් පසු, ජනතාව ද තේරුම් ගනු ඇති නිසා ය. ජයෙන් අවසන් වුව හොත් ජනතාවට කොහොමටත් හොඳ ය. නපුරක් විය හැක්කේ සියලු දෙනා අසාර්ථක වී තමන්ගේ ඔඩොක්කුවට බලය වැටෙන තෙක් බලා සිටිනා සංවිධාන වලට පමණ ය.

දේශපාලන බලවේගයක් හැටියට සමාන යෝජනාවක් කර තිබෙන්නේ 43 සේනාංකය පමණ ය. මුළුමණින් ඔවුන් හා එකඟ නොවෙතත් ඔවුන්ගේ ඒ අස්ථානය අපේ අගැයීමට ලක් වන්නේ ය. රටේ නායකයින් ලෙස පෙනී ඉන්නා බොහෝ අයට කොහොමටත් නුවණ පහල වන්නේ පමා වී බව අප හැමදාමත් විඳ ඇති අත්දැකීමකි. මෙවරවත් එසේ නොවේවායි පතමු.