මට සිහිනයක් තිබේ

මේ රටේ ජනතාව තමන් සතුව ඇති ආගම්, කුල, වර්ග, ජාතිවලට අයත් ලේබල් සියල්ල ගලවා දමා, ශ්‍රී ලාංකිකයන් ලෙස, එකතුව වැඩ කරන දිනයක් පිළිබඳ සිහිනයක් මට තිබේ. ජාතික ගීය ගයද්දී අප දැන් උජාරුවෙන් කියන පරිද්දෙන්, ඒ සෑම දෙන එක මවකගේ දරු කැලක් ලෙස කටයුතු කරන දවසක් පිළිබඳ සිහිනයක් මට තිිබේ. ඔවුන් සෑම දෙන, ගුණ නැණ යන ලක්ෂණයන්ගෙන් පමණක්, සෙසු මිනිසුන් විසින් අගැයුමට ලක් කරන්නාවූ රටක් පිළිබඳව සිහිනයක් මට තිබේ.

ඒ රට තුළ එකිනෙකා කා කොටා ගන්නා, එකිනෙකාගේ දියුණුව නොරිස්සන, මිනිසුන් නැත. ලේ හලා ගැනීම් පමණක් නොව වෛරී ප්‍රකාශන ද නැත. වාර්ගික ගැටුම් ද නැත. කලකෝලාහල නැත. දේපල විනාශ කිරීම් නැත. මිනිස් ජීවිත බිලිගැනීම් නැත. දිග්ගැස්සුණු යුද්ධ නැත.

තවමත් මතකයේ තිබෙන පැරණි ලේබල් වලට අනුව, තමන්ගේ යැයි කියන වර්ගයාට, කළ අකටයුතුකම් ගැන පමණක් නොව, රටේ ඕනෑම මිනිහෙකුට එරෙහිව කරන අකටයුතුකම් ගැන ද නොබිය ව එරෙහි වීමට මිනිසුන් ඉදිරිපත් වන නිසා ම හැම කෙනෙකුම සුරක්ෂිත ය. එසේ ඉදිරිපත් වන අය දේශද්‍රෝහියෙකු හෝ අවජාතකයෙකු වෙන්නේ නැත.

මිනිසුන් සැමරීමට උත්සුක වනු ඇත්තේ අනෙකා පරාජය කළ අවස්ථා නොවේ. සියල්ලන් ජයගත් අවස්ථා ය. සාමය තවත් කාලයකට නැවත නොබිඳිය හැකි ලෙස තහවුරු වූ අවස්ථාවන් ය. ආදරය හා සහෝදරත්වය ය.

යුද්ධය යන වචනය පවා ඔවුන්ට ගෙනෙන්නේ අපුලකි. තමන්ට ඒ ව්‍යාසනය වළක්වා ගත නොහැකි වූයේ යන්න පිළිබඳ පසුතැවිල්ලකි. දෝෂාරෝපනයකි.

කඳුල හැළුනේ කාගෙන් ද ලේ හැළුනේ කා‌ගේ ද අහිමි කරනු ලැබූයේ කාගේ කවුරුන් ද යන්න නොතකා සෑම ව්‍යාසනයකට ම මිනිසුන් සංවේදී  වනු ඇත. ඒ කඳුළු හා ලේ තමන්ගේම ලෙස සළකන්නට තරමට ම සංවේදී වනු ඇත. දේපල අහිමි වූයේ කාගේ ද දිවි තොර වූයේ කාගේ ද දුෂණයට ලක් වූයේ කවුරුන්ද අතුරුදහන් වී ඇත්තේ කවුරුන්ද යන්න නොසළකා මිනිසුන් ඒ සියල්ලන් පිළිබඳ කම්පාවට පත් වනු ඇත.

ඒ නිසා ම යුද්ධ කළකෝලාහල වලින් තොර රටක් බිහිවීම පිළිබඳ සිහිනයක් මට තිබේ.

ජාතිවාදය නැත

මිනිසුන්ගේ අනාරක්ෂිත භාවය උපයෝගී කර ගෙන බලය ලබා ගැනීමට ද බලය තහවුරු කර ගැනීමට ද වෙර දරන අවස්ථාවාදී නායකයන් එහි බහුල නැත. එසේ උත්සහ කරන්නන් සිටින විට වුව ද ජනතාව උන්ට මුලා වන්නේ නැත. ජාතිවාදය ආගම් වාදය අවුස්සා මිනිසුන් කුළල් කා ගැනීමට සලස්වා ඒ හරහා තමන්ගේ ගැලවීම හොයන දේශපාලනඥයන් ද එහි නැති තරම් ය. මිනිසුන්ට උද්වේගකර ප්‍රවෘත්ති විකුණමින්, එක දෙක කරමින්, මිනිස්සුන්ව එකිනෙකාට විරුද්ධව අවුස්සන්නට අවස්ථාවක් එන තුරු බලා ඉන්නා මාධ්‍ය ආයතන ද මාධ්‍ය වේදීන් ද එහි නැත. එකිනෙකා කෙරෙහි වෛරය ඇති කරමින් තමන්ගේ නොවන මිනිසුන් සමූලඝාතනය කළ යුතු යැයි ද උන්ට අබසරණ පැතිය  යුතු යැයි ද සිතන ආගමික නායකයින් ද එහි නැත. තමන්ගේ ජාතියට ආගමට සැළකීම සියලු රාජකාරි වලට වඩා උතුම් දේවකාරියක් සේ සළකා තමන්ගේ රාජකාරිය පැහැර හරින හෝ වැරදි ලෙස රාජකාරී කරන ‌හෝ නිලධාරීන් එහි නැත.

තමන්ගේ මතය එකම මතය ලෙස, එය සෙසු අය විසින් පිළිගත යුතු මතය ලෙස, සළකන මිනිසුන් එහි නැත. තමන් හිතන පතන ආකාරයට සියල්ලන් ජීවත් විය යුතු යැයි හිතන මිනිසුන් එහි නැත. එසේ නොකරන මිනිසුන් ජීවත් නොවිය යුතු යැයි සිතන මිනිසුන් ද එහි නැත. එවැනි වෙනස් මිනිසුන් ඇති තැනක උන්ට කුණුහරුප කියා ගෙන ගේම ඉල්ලන මිනිසුන් ද නැත.

කෙනෙකු තව කෙනෙකුට වඩා වෙනස් විය හැකි බව, කෙනෙකුගේ වුවමනා එපාකම් තව කෙනෙකුට වඩා හාත්පසින් ම වෙනස් විය හැකි බව, පිළිගන්නා මිනිසුන්ගෙන්, ඒ වෙනසට ගරු කරන මිනිසුන්ගෙන්, ඒ රට සමන්විත වනු ඇත.

ඒ රටේ සංවාදයට දොරගුළු විවෘත ය. තමන්ගේ මතය දිනවීමට වඩා මිනිසුන්ට අවශ්‍ය ඇත්ත සොයා ගැනීමට ය. තමන්ගේ අපේක්ෂකයා දිනවීමට වඩා මිනිසුන්ට අවශ්‍ය රට දිනවීමට ය. ඇත්ත දිනවීමට ය.

උත්පත්තිය, ජන්මය, පක්ෂ, පාට, ගුරුකුල, සේවා වෙනස්කම්, ගම් පළාත නොබලා සුදුස්සාට ම සුදුසු තැන හිමි වන දවසක් පිළිබඳ හීනයක් මට තිබේ.

ඒ හීනය තුළ උන්නතිකාමී, කැප වී වැඩ කරන, අනෙකාට සංවේදී, නිහතමානී මිනිසුන් උන් කුමන පසුබිමකින් පැමිණිය ද ඉදිරියට යනු ඇත. අලස, කම්මැලි, ස්වාර්ථය පමණක් බලන, අධිමානයෙන් පෙළෙන, මිනිසුන් කුමන ජන කොටසකට අයත් වුව ද කුමන පක්ෂයකින් පැමිණිය ද පසු පසට තල්ලු වී අවසානයේ ඔවුන්ට ද යහගුණයෙන් පිරෙන්නට බල කෙරෙනු ඇත.

වෙනත් රටවල මෙන් සොක්කන් ලෙස සළකනු ලබන අයට අංශක අනූවට නැමී ලොක්කන් යයි සිතා සිටින උදවියට වඳින්නට වන්නේ නැත. ගෞරවය දෙපැත්තටම ය. එකෙක් අනෙකාට වඩා ලොකු නැත.

එකිනෙකාට උදව් කර ගත්තාට, කාගෙන්වත් යැපෙන්නට, මා දකින සිහින දේශයේ මිනිසුන් කැමති නැත. යාචකයන් යදින්නන් එහි නැත. මිනිසුන් හැමට ආත්මාභිමානයක් තිබේ. ඔවුන් කැමති සෙසු මිනිසුන්ට සමානයන් ලෙස සළකන්නට ය. සමානයන් ලෙස තමන්ට සළකනු ලැබීමට ය.

ගෞරව කළ යුතු අයට ගෞරවය පිරිනැමීමට කිසිවෙකු පැකිලෙන්නේ නැත.  ගෞරව කරනු ලබන්නේ මිනිසාට මිස තනතුරට නොවේ. සුපේක්ෂශීලී භික්ෂුවට මිස සිවුරට නොවේ. සැබෑ පියෙකුට මිස නාමික පියෙකුට නොවේ.

එහි බලය ඇති අය උත්සහ කරන්නේ එය භාවිතයෙන් තමන් බැබලීමට නොවේ. තනතුර බැබලවීමට ය. සෙසු මිනිසුන් බලාත්මක කරන්නට ය. තනතුරු විසින් නිර්මාණය කරනු ලබන්නේ වරප්‍රසාද ලබා ගැනීමේ මාවත් නොවේ. තනතුරට ගැට ගැසුණු වරප්‍රසාද එහි අවම ය.  විවෘත වන්නේ කැපවීමේ අවස්ථාවන් ය. නව දේ නිපැයිමේ අවස්ථාවන් ය. යහපත් වෙනස් කම් ඇති කිරීමේ අවස්ථාවන් ය.

බලය ඇති මිනිසුන් පරිවාර රථ පිරිවරාගෙන අපව කාණු පල්ලට තල්ලු කර දමමින් මහ පාරේ ඉගිල්ලෙන්නේ නැත. මට තිබෙන සිහිනයේ ඔවුන් ගමන් කරන්නේ අප සමග හරි හරියට බස් රථවල හා කෝච්චි වල ය. මිනිසුන් සමග උරෙන් උර ගැටෙමින් ය.

බලය ඇති තැනැත්තන්ගෙන් ද බලය අපේක්ෂා කරන තැනැත්තන්ගෙන් ද ඕනෑම ප්‍රශ්නයක් ඇසීමට ඒ හීනය තුළ ඉඩ තිබෙන්නේ ය. ප්‍රශ්න ඇසූ තැනැත්තාට ඒ ගැන පසුතැවීමක් හෝ බියක් නැතිව ඊට පසුව ද, සුවසේ ජීවත් විය හැකි ය. ,

ඒ සිහිනයේ බලය ඇති අය උත්සහ කරන්නේ ඒ බලය යොදා ගනිමින් පොඩි මිනිහා තලා පෙලා ඔහුගේ විනය පමණක් ඇති කිරීමට නොවේ. බලය හොබවන අය ද ඇතුළුව සියල්ලන් නීතියේ ආධිප්‍යයට අනුව කටයුතු කරන ලෙස වග බලා ගැනීමට ය. බලය අවභාවිතා කිරීම වැළැක්වීමට ය. තමන්ට පැවරුණු බලය වගකීමකින් යුතුව භාවිතා කිරීමට ය.

මා දකින සිහිනයේ නීතිය තිබෙන්නේ පොඩි මිනිහා හිර කර දැමීමට නොවේ. ඔහුට තාඩන පීඩන කිරීමට නොවේ. හැම වර්ගයකම අපරාධ හා දූෂණ නතර කිරීමට ය. මුදල් හා නිලබලය තිබෙන අයට රිංගා යෑමට හිල් ඒ නීතියේ නැත. නීතිය ක්‍රියාත්මක කරවන ආයතන වල ද නැත.

නීතිය සැමට එක ය. නීතිය නවන්නටවත්, කඩන්නටවත්, මවන්නටවත් ඒ සිහින දේශයේ බැරි ය. වැරදිකරු කුමන කණ්ඩායමකට අයත් වුව ද ඔහුට ඇයට දඩුවම් හිමි ය. එය බුදුන් විස්තර කළ පරිදි ගැල බැඳි ගොනා පිටුපස කරත්ත රෝදය එනවා වගේ ම සහතික ය.

බොහෝ කටයුතු කෙරෙන්නේ විනිවිදභාවයෙන් ය. ජනතාව ඉල්ලීමට ද පෙර තොරතුරු ලබා දෙනු ලබන්නේ ය. බදු මුදල් වැය කරන්නේ ජනතාවගේ වුවමනා එපාකම් වලට ය.

අතීතය කබල් ගාමින් ඒ ගැන පාරම්බාමින් හිස් ජීවිත ගතකරන මිනිසුන් මගේ සිහිනයේ නැත. හිතෙන් මවා ගත් රාවණා බලයක් ගැන හෝ වෙන කොහේවත් නොතිබූ දෙයක්, ලංකාවේ තිබුණේ යැයි, ඔප්පු කරන්නට හෝ උනන්දුවක් ඔවුන්ට නැත.

අතීතය ඔවුන්ට පාඩම් ඉගෙන ගත හැකි පුස්තකයකි. වැඩබිමකි. ආත්ම විශ්වාසය ගොඩ නගා ගත හැකි තෝතැන්නකි. ඔවුන්ගේ වැඩි අවධානය ඇත්තේ ඔවුන් එක්ව ගොඩ නගන්නට යන අනාගතය ගැන ය. කතා බහ කරන්නේ එහි හැඩ තල ගැන ය. නව තාක්ෂණය හා නව නිපැයුම් මිනිසාගේත් රටේත් උන්නතිය සඳහා භාවිතා කළ හැක්කේ කෙසේ ද යන්න ගැන ය. රටේ සම්පත් සඵලව හා කාර්යක්ෂම භාවිතා කළ හැකි පර්යේෂණයන් ගැන ය.  රටේ ප්‍රශ්න විසඳීමට අවශ්‍ය නව දැනුම සම්පාදනය කිරීම ගැන ය.

උපාධි සහතික නිකුත් කරන මධ්‍යස්ථාන වල සිට දැනුම නිපදවන ආයතන දක්වා සරසවි පරිවර්ථනය වී ඇති රටක් පිළිබඳව මම සිහිනයක් දකිමි. අධ්‍යාපනය වනපොත් කිරීමකට එහා ගිය සංවාදය හරහා සත්‍යය ගවේෂණයට මග පාදන ක්ෂේත්‍රයක් වන හීනයක් මට තිබේ.

පුංචි දරුවන් ශාරීරික වද හිංසනයට ලක් නොකරන රටක් පිළිබඳ හීනයක් මට තිබේ. කාන්තාවට පිරිමින්ට ඇති සියලු වරප්‍රසාද පිරනමන රටක් පිළිබඳව, ගෘහස්ථ හිංසනයෙන් තොර රටක් පිළිබඳව, හීනයක් මට තිබේ. වමත් කරුවන්ට දකුණත් කරුවන්ට මෙන් ද සමලිංගිකයන්ට විෂම ලිංගිකයන්ට මෙන් ද එකසේ සළකන රටක් පිළිබඳ හීනයක් මට තිබේ. නවකයන්ට ද ජේෂ්ඨයින්ට සේම නිදහස හිමි සරසවි සහිත රටක් පිළිබඳ හීනයක් මට තිබේ.

ගැලවුම් කරුවන් සොයමින් මිනිසුන් එහෙ මෙහෙ රස්තියාදු වන රටක් වෙනුවට තමන්ගේ ගැලවුම තමන් විසින් ම සොයා ගැනීමට වෙහෙසන රටක් දකිනු මම රිසියෙමි.

ආගම, අසරණ මිනිසුන් ගසා කෑමට, මුලා කිරිමට හා අයාලේ යැවීමට නොව, ඔවුන්ගේ ජීවිත  එලිය කර ගැනීමට යොදා ගන්නා පූජකවරයන් සහිත රටක් දකින සිහිනයක් මට තිබේ. කුමන ආගම ඉහළ ද සත්‍යය ද යන්න සොයන අනුගාමිකයන් වෙනුවට සියලු ආගම් වල සත්‍යය ද අසත්‍යය ද වෙන් කොට දැකිය හැකි විචාරශීලී අනුගාමිකයන් සහිත රටක් දකිනු මම රිසියෙමි.

ආගම අධ්‍යාපනයෙන් ද රජයෙන් ද වෙන් කොට, එය ඊට උරුම තැන තබන, දේශයක් පිළිබඳ සිහිනයක් මට තිබේ. ආගමේ නාමයෙන් පුංචි දරුවන් ද කාන්තාවන් ද හිරිහැරයට ලක් නොවන අනාගතයක් පිළිබඳ සිහිනයක් මට තිබේ. මවගේ තුරුළේ සිටිය යුතු දරුවන් මහණ කරන්නට හෝ නාකි මනමාලයෙකුට කර කාර බන්දා දෙන්නට අවසරයක් එහි නැත. කාන්තාවන්ට වද හිංසා සිදු කරන ආගමික අණ පනත් ආඥා එහි ක්‍රියාත්මක නැත. ගෑණු දරුවන් ඔවුන්ගේ කිසිදු අවසරයකින් තොරව, ඔවුන් හය හතර නොදන්නා කාලයේ, සුන්නත් කිරීම් වැනි අපරාධකාරී ආගමික චාරිත්‍ර ද එහි සිදු වන්නේ නැත.

මිථ්‍යාවෙන් තොරයි

හැම මගඩි කාරයෙකුම වරින් වර ගෙනෙන ශාන්තිකර්මයන්ට, ආශීර්වාද පූජාවන්ට, “මැජික්” සන්දර්ශනයන්ට, යන්ත්‍රමන්ත්‍ර, හක්ගෙඩි හා වාලම්පූරි වලට, මුලා වී තමන්ගේ ජීවිත අවුල් කර නොගන්නා ජනතාවක් සහිත රටක් දැකීමට මට වුවමනා ය.

අහසේ තියෙන ග්‍රහලෝක කීපයක් විසින් අපේ අනාගතයම තීරණය කරන බව විශ්වාස කරමින් ජීවිත අවුල් කරගන්නා මිනිසුන් නැති රටක් දැකීමට මට වුවමනා ය. දේවාල, කෝවිල්, පල්ලි ගානේ රස්තියාදු වෙමින් ජීවිත කාලකන්නි කර නොගන්නා මිනිසුන් සහිත රටක් දකින්නට මට වුවමනා ය. තමන් අද කරන දෙයින් තමන්ගේ හෙට දවස තීරණය වන බව දැන, අද දවස හදා ගැනීමට උත්සහ කරන මිනිසුන් දකින්නට මට වුවමනා ය.

පැරණි යල්පැන ගිය වටිනාකමක් නැති සම්ප්‍රදායන් අත් හැරීමට සමත් ජනතාවක් දකින සිහිනයක් මට තිබේ. නව අදහස් වලට බිය වී තැති නොගන්නා, ඒවායේ අදාළත්වය දැන, භාවිතයට ගැනීමට සූදානම්, ජනතාවක් පිළිබඳ සිහිනයක් මට තිබේ.

හැම අලුත් දෙයක් දෙසම වපර ඇසින් හා බියෙන් බලන, හැම බාහිර මැදිහත් වීමකම කුමන්ත්‍රණයක් ඇතැයි සැක කරන, මිනිසුන් ඒ සිහිනයේ නැත. ඒ වෙනුවට හැම දෙයක් දෙසම විචාරශීලිත්වයෙන් බලන, සාධනීය හා නිශේධනීය පැති දෙකම අඳුනා ගන්නා, මිනිස්සු ඒ හීනයේ වෙසෙන්නෝ ය.

රටට අවශ්‍ය අල්පෙනෙත්ති ඇතුළු බොහෝ දේ මෙහිම නිපදවා ගත යුතු යැයි මොර ගාන අමන ආර්ථික විද්‍යාඥයන් වෙනුවට අපට වඩාත් ඵලදායී ලෙස මෙහි නිපදවිය හැකි, ලොව තුළ වැඩි ඉල්ලුමක් ඇති, ලොවට විකිණිය හැකි, දේ නිපදවීම ගැන කතා කරන විද්‍යාර්ථිහු එ් සිහිනයේ සිටිති. ඔවුන්ට රට සෛවරී රාජ්‍යයක් ලෙස ගොඩ නැංවීමේ යථාර්ථයක් කර ගත නොහැකි යෝජනා නැත. ඔවුන් ලෝකයේ රටවල් අතර ඇති අන්තර් පැවැත්ම පිලිගන්නා ගෝලීය ආර්ථිකයක මිසක ස්වාධීන ආර්ථිකයක පැවැත්මක් නැතැයි අවබෝධ කර ගත් අය ය. පාඩු ලබන රජයේ ව්‍යාපාරය බදු මුදලින් දිගින් දිගට නඩත්තු කළ යුතු යැයි ඔවුන් කියන්නේ නැත. ඒවා කාර්යක්ෂම ලෙස ක්‍රියාත්මක කර වීම සඳහා පුද්ගලික අංශයට විකුණා දැමිය යුතු යැයි කියන්නට ඔවුන් පසුබාන්නේ ද නැත. ආර්ථික විද්‍යාවට අනුව මිස, රටේ ජනප්‍රිය මතයට අනුව ආර්ථිකය මෙහෙයවීමට ඔවුන් උපදෙස් දෙන්නේ නැත. ඔවුන්ගේ බොරු දේශප්‍රේමයක් නැත. ඔවුන්ට බොරුවට තමන් මහජනතාවගේ පැත්තේ යැයි පෙන්නමින් ලකුණු ලබා ගැනීමට උනන්දුවක් නැත. ඒ නිසා ම ඔවුන්ගේ උපදෙස් රටට වඩාත් හිතකර වන්නේ ය. එහෙයින් ම අපට ලෝකය සමග ඉදිරියට යෑමේ ඉඩ ඒ සිහිනයේ විවර වනු ඇත. වැඩි ව්‍යාපාරික අවස්ථාවන්, අධ්‍යාපනික අවස්ථාවන් පමණක් නොව රැකියා අවස්ථාවන් ද ඒ හරහා විවර වනු ඇත.

නායකත්වය තමන්ටම

ඒ නිසා ම කන්ටේනර් වල ද බෝට්ටු වල ද නැගී දිවි පරදුවට තබා ගෙන රට පනින්නට දරණ තරුණ-තරුණියන් තවදුරටත් එහි නොසිටිනු ඇත. මත්ද්‍රව්‍ය ජවාරම් වලට හසුව හිරේ ලගින, ජීවිත කාලකන්නි කර ගන්නා, තරුණ තරුණියන් විශාල ගණනින් අපට මුණ නොගැසෙනු ඇත. ගණිකා වෘත්තියේ යෙදීමට බල කරනු ලැබ ජීවිතය අපායක් කර ගත් තරුණ තරුණියන් ද දස දහස් ගණනින් තවදුරටත් දකින්නට නොහැකි වනු ඇත. පාතාලයේ පිහිට පතන, ඒ තුළින් සිය ජීවිතයේ විමුක්තිය හොයන, අය ගණනින් ක්‍රම ක්‍රමයෙන් අඩුව යනු ඇත.

මේ මා දකින සිහිනය තවත් බොහෝ අය විසින් දකිනු ඇතැයි යන අමතර සිහිනයක් ද මට තිබේ. එය මහ පොළොව තුළ යථාර්ථයක් කර ගනු රිසියෙන් වැඩ කරන්නට ඉදිරිපත් වන මිනිසුන් සිය දහස් ගණනින් දැකීමේ සිහිනයක් ද මට තිබේ. උන් නායකයින් සොයනු වෙනුවට තමන් නායකත්වය දෙන්නට ඉදිරිපත් වනු මම ඒ සිහිනයේ දකිමි. තමන්ගේ පඩි පත අනෙකාගේ පඩි පතට වඩා වැඩි කර ගැනීමට උද්ඝෝෂණය කරන මිනිසුන් නොව, තම පටු සේවා අවශ්‍යතා ඉදිරියට දමා පාරවල් වසා ගන්නා මිනිසුන් නොව, රටේ පොදු යහපතට අවශ්‍ය වෙනස් කම් සඳහා උද්ඝෝෂණය කරන්නට ඉදිරිපත් වන මිනිසුන් විසින් ඒ දේශය ගොඩ නගනවා ඇත. අකටයුත්තක් දුටු විට, එය සිදු වූයේ කාට ද යන්න නොබලා, ඒ ගැන මැදිහත් වීමට ඉදිරිපත් වන මිනිසුන් විසින් ඒ දේශය ගොඩ නගනවා ඇත.

ඒ මිනිසුන්, පවතින විපක්ෂයේ දේශපාලන බල අවශ්‍යතා වෙනුවෙන් නැටවෙන, රූකඩ නොවේ. ඒ මිනිසුන්, සෙසු මිනිසුන්ට විශාලම කරදරය සිදු වන අයුරින්, උද්ඝෝෂණයේ නිරත වන්නට උත්සහ කරන මිනිසුන් ද නොවේ. ඒ වෙනුවට රටේ පොදු අවශ්‍යතා වෙනුවෙන් සෙසු මිනිසුන් ද දිනා ගැනීමට නව ක්‍රම සොයන මිනිසුන් ය. එවැනි මැදිහත් වීම් මත ගොඩ නැගෙන දේශයක් පිළිබඳ සිහිනයක් මට තිබේ.

දීපන කොලමේ පල වූ ලිපි ගණනාවකින් මේ සිහිනය මම ඔබ සමග බෙදා ගෙන ඇත්තෙමි. එයින් ලිපි ගණනාවක් එක් කර අපේ සිහින දේශය නමින් පොතක් ද පල කර ඇත්තෙමි. දිනමිණ වෙබ් අඩවියට අමතරව “වචන සෙල්ලම්” යන මගේ බ්ලොග් අඩවියේ ද “යුක්තිය” වෙබ් අඩවියේ ද මේ ලිපි පල වී ඇත. ඒ සියල්ල මේ සිහිනය බෙදා ගැනීම උදෙසා ය. මේ සිහිනය ඔබ විසින් ද සෙසු මිනිසුන් සමග බෙදා ගනු ඇතැයි මම උදක් ම විශ්වාස කරමි. ඇතැම් විට, මා දීපන කොළමට ලියන අවසාන ලිපිය ද මෙය විය හැකි ය. එසේ වන්නේ නම්, මා මෙන්ම මේ සිහිනය දකින බොහෝ දෙනෙකු මේ රටේ ජීවත්වන බව දැන, මට දැන් ඔබෙන් සමුගත හැකි ය.

සිතු දේ නොම වී නොසිතු දේ සිදු වීම

“පාලම පසුවන තුරු දකුණු පැත්ත බලන්න එපා“ යනුවෙන් සඳහන් පුවරුවක් කෙනෙකු යන මග හමුවේ. ඔහුගේ ප්‍රතිචාරය වනු ඇත්තේ අනෙත් පැත්ත බලා ගෙන යෑම ද? නැත. ඔහු කරනු ඇත්තේ පාලම පසුවන තුරුම දකුණු පැත්තම බලා ගෙන යෑම ය. නොකරන්නට කී දේ කිරීම ය. එය එතැනින් යන, එම දැන්වීම දකින, සියයට සීයයක් නොවෙතොත්, සීයයට අනූ නමයක් ම, ඔහු අනුගමනය කරනු ඇත. එ් එම දැන්වීම කුතුහලය ඇවිස්සීමේ, අවධානය දිනා ගැනීමේ, නොවරදින මග වීම නිසා ය. නොබැලිය යුතු යැයි කියන්නේ කුමන හේතුවක් නිසා දැයි දැන ගැනීමට නොතිත් ආසාවක් ඇති වන නිසා ය. ඒ නිසා ම ඒ පැත්තම බලන නිසා ය.

අප මේ කතාව කීවේ ශක්තික කුමාර නම් අප නොදැන සිටි කුඩා චරිතයක් අතිශය යෝධ මිනිසෙකු බවට පත් කිරීමේ ව්‍යාපෘතිය තුළ ද අප මේ සංසිද්ධිය දුටු නිසා ය.

ශක්තික කුමාර ලීවේ කෙටි කතාවකි. එය අවසානයේ දිග කතාවක් වී නැවතුණේ ය.

හේතුව වූයේ සිදුහත් කුමරු හා යශෝධරා කුමරිය අතර සම්බන්ධයට, එම කෙටි කතාවේ එක් චරිතයක් විසින්, අප දැන සිටි අර්ථ කථනයට වඩා වෙනත් අර්ථ කථනයක් සපයන පරිද්දෙන්, එය ලියූ නිසා ය.

මේ දැක කිපුණු ස්වාමීන්වහන්සේලා හා ගිහියන් පිරිසක් පොලීසියේ ද ආධාරය ඇතිව ලේඛකයා අත්අඩංගුවට ගත්තෝ ය. එතැනින් නොනැවතී උසාවියට ඉදිරිපත් කොට ඇප නොදී රක්ෂිත බන්ධනාගාර ගත කරන බවට වග බලා ගත්තෝ ය. එතැනිනුත් නොනැවතී උසාවියට ඉදිරිපත් කරන දින වල උද්ඝෝෂණ පවත්වමින් මාධ්‍යකරුවන්ට රේටින් වැඩි කර ගැනීමට අවශ්‍ය අමුද්‍රව්‍යය ද අඩුවක් නැතිව සපයා දුන්නෝ ය. මාධ්‍ය විසින් ද මේ ලේඛකයා දංගෙඩියට යවමින් රේට් වැඩි කර ගැනීමේ ව්‍යාපෘතියට අත ගැසුවේ ය.

අවසාන ප්‍රතිඵලය කුමක් ද? ශක්තික කුමාර නම් බොහෝ දෙනෙකු නම වත් අසා නැති පුද්ගලයෙකු අදීන ලේඛකයෙකු ලෙස ජන ගත වීම ය. ශ්‍රී ලංකාව තුළ සාහිත්‍ය නිර්මාණයක් කිරීම අරබයා බන්ධනාගාර ගත වූ ප්‍රථම හා එකම පුද්ගලයා බවට පත්වීමෙන් ශක්තික කුමාර වාර්ථාවක් පිහිටුවීම ය. ඒ හරහා ලංකාවේ නීතිය ක්‍රියාත්මක කිරීමේ ආයතන පිළිබඳ ජාත්‍යන්තර අවධානය යොමු වීම ය. පොලීසියේ ක්‍රියාකාරිත්වය පිළිබඳව ප්‍රශ්න ඇති වීම ය. වෘත්තීයභාවය පිළිබඳ ගැටළු මතු වීම ය. ඒ සියල්ලටත් වඩා කීප දෙනෙකු පමණක් කියවා අමතක කර දමන්නට නියමිත වූ කථාවකට තටු ලැබීම ය.

සිදු වූයේ අපේක්ෂා නොකළ දෙයම ය. නොසිතූ දේ ම ය.

අපේක්ෂා කළේ දඩුවම් දීම වුව ද ලැබී තිබෙන්නේ කීර්තියකි. අපේක්ෂා කළේ සිදුහත් කුමරු හා යශෝධරා පිළිබඳ නව කතාව ජනප්‍රිය කරවීම නොවූව ද සිදු ව ඇත්තේ ද එය ම ය.

එපමණක් නොවේ. ඒ හරහා තව තවත් අතීතයේ ප්‍රශ්නයක් නොවූ සාහිත්‍ය කෘති ද අළු ගසා ප්‍රශ්නයන්  මතු කරමින් එලියට පැමිණියේ ය. ඒ මේ උද්ඝෝෂණය හරහා විවර වූ ඉඩහසර භාවිතයෙන් ය.

එක් සති අන්ත පුවත්පතක් මේ සිද්ධිය ගැන සඳහන් නොකර එහෙත් එයට ඇති අදාළත්වය හැඟී යන පරිද්දෙන් පැරණි ගීතයක් එලියට ගත්තේ ය. ඒ වසන්ත සන්දනායක විසින් ගායනා කරනු ලැබූ “නොකියාම එදා ඇසල මහේ සඳ ඇති පායා“ යන ගීතය ය. ඒ ගීතය සම්බන්ධයෙන් කුතුහලයක් ඇති කර ඔබව අතරමං නොකරනු පිණිස එය සම්පූර්ණයෙන් නැවත මෙහි දක්වා ඇත.

නොකියාම එදා ඇසළ මහේ හඳ ඇති පායා
මහ රෑක මොකෝ යන්න ගියේ මා හැර දාලා
නින්දේය එදා හිමි ඔබ යන විට මා උන්නේ
දැනුණා නම් පැන යන බව නෑ යන්නට දෙන්නේ

මේ මාළිගයේ
මේ මාළිගයේ දැන් මට මොන සැපතද ඇත්තේ
මා තාම නැතේ සඳළුතලෙන් පහළට බැස්සේ

පොඩි රාහුල පුතු හා මට දුක් ගින්දර දීලා
ගියෙ ඇයිද තපස් රැකුමට සිදුහත් හිමි රාජා
සංසාර සැපේ කලකිරුණලු ඇත්තද ඒක
සිදුවීද නැතොත් මාගෙන් වරදක් කිසි දාක

ගලවාල දමා
ගලවාල දමා කණකර අබරණ හැම දාක
වැලපේවි යසෝදරා සොහොන් පිටියකි මේක

නින්දාව නිසා කපිලවස්තු පුර බැහැ ඉන්න
නොපමාවම ඇවිදින් අපවද ඔහි ගෙන යන්න

 

මේ ගීතය අසන අයට යශෝධරා කුමරිය ගැන අනුකම්පාවක් ඇති වනු නියත ය. කෙනෙකු තවත් ගැඹුරට හිතන්නේ නම් ඒ අනුකම්පාවට සමගාමී ව ඇතිවන්නේ සිදුහත් කුමරු පිළිබඳව නෝක්කාඩුවක් බව පෙනෙනු ඇත. එය මෙතෙක් මේ ගීතය ඇසූ අපට මග හැරන බව මගේ මතය ය. දැන් මේ නව සන්දර්භය තුළ මේ ගීතය නැවත මතු කරන විට පෙනෙන්නේ අපට කලින් පහළ නොවූ සැක සංකා මේ හරහා පහළ කරවීමට මේ මැදිහත් වීම මගින් අවකාශයක් සළසා ඇති බව ය.

ශක්තික කුමාර සංසිද්ධිය හරහා මෙසේ කරලියට පැමිණි තව ගීතයක් වූයේ “නව දැලි හේනක පෑව වැඳිරි රුව“ යන ගීතය ය. අප කලින් සඳහන් කළ ගීය එල්ල වුනේ සිදුහත් කුමරුට ය. බුදුන් ගිහි කල චරිතයට ය. ඒත් මේ ගීය බුදුන් වහන්සේට ම ය.

මේ ගීයෙන් නන්ද කුමරු බුදුන්ට වඩා ඉහලින් තැබෙන්නේ යැයි කෙනෙකුට තර්ක කළ හැකි ය. ඒ බව හඟිස්සන්නට මේ ගීතය මුළුමණින් ම නොදක්වා බැරි ය.

නව දැලි හේනක පෑව වැඳිරි රුව

ලෙස උවමින් දෙනුවන් රවටා

මා පෙම් කළ ජනපද කල්‍යාණිට

හිමියනි මට කළ නොහැක නිගා

 

සුරඟන රූ සිරු දුටිමි හැඳින්නෙමි

සිත් ලෙස දෙනුවන් බඳුන් පුරා

මා හඳුනන මගෙ හද ගත් කලනිය

මට නුදුරුයි සුරඹුනට වඩා

 

මා සිත සුවපත් කරලනු නොහැකිය

සෝ ලතැවුල් දෙයි රැයද දිවා

නෙත දුටු සුරඟන රූ සිරු කුමට ද

හද දුටු ජනපද කලන නිසා

 

මේ ගීය ද නව පනක් ලැබ වේදිකාවට කැන්දා ගෙන ඒමට පමණක් නොව ඒ දෙස වෙනදා නොදුටු දෘෂ්ඨියකින් බැලීමට ද අවස්ථාවක් මේ ශක්තික කුමාර සංසිද්ධිය හරහා විවර වනු පෙනිණි. මාර්ටින් වික්‍රමසිංහ ශූරීන්ගේ බව තරණය පිළිබඳව ද මේ සංවාදය ඔස්සේ නව උනන්දුවක් ඇති වනු ද මම දුටුවෙමි. මේ කිසිවක් මේ උද්ඝෝෂකයින් අපේක්ෂා කළ දේ නොවේ. එහි ප්‍රතිපක්ෂයන් ය.

මේ තුළ සිදු වූයේ ධර්මය පිළිබඳව පණිවුඩය යටපත් වී චරිතය සම්බන්ධ කුකුස් ඇති වීම ය. බෞද්ධ ධර්මය වෙනුවට බෞද්ධ සාහිත්‍යය සංවාද තලයට පිවිසීම ය.

මීට සමාන දෙයක් පසු ගිය දවසක දහම් පාසල් සම්බන්ධයෙන් ද සිදු විය. ඒ ටියුෂන් පන්තියකට පැන, අශෝභන ලෙස හැසිරෙමින්, අසභ්‍ය ලෙස බැණ වදිමින්, භික්ෂූන් වහන්සේලා ප්‍රමුඛ පිරිසක් නැටූ ජවුසම නිසා ය. මේ ප්‍රතිචාරයට පාදක වූයේ දහම් පාසල් පවත්වන වෙලාවට ටියුෂන් පන්ති පැවැත්වීම ය. අඩි හප්පා කෑකෝ ගසා කියන ලද්දේ ළමුන් ටියුෂන් පන්තියට නොව දහම් පාසලට යා යුතු බව ය. යැවිය යුතු බව ය.

මේ සිද්ධිය දුටු බොහෝ අය කීවේ දහම් පාසල් වල දේශනා සිදු කරන්නේ මෙවැනි භික්ෂූන් නම් යන ළමුන්ට අබ සරණ බව ය. මෙහෙව් භික්ෂූන් ඉන්නා පන්සල් වල පවත්වන දහම් පාසල් වලට නම් ළමුන් නොයැවිය යුතු බව ය.

අපේක්ෂාව වූයේ දහම් පාසල්වලට ගෙන්වා ගැනීම ය. ප්‍රතිඵලය වූයේ ළමුන් නොඑවීමට සිතා ගැනීම ය. ඉන්නා ළමුන් ද අස් කර ගැනීමට දෙමාපියන් පෙළඹීම ය.

මේ බොහෝ දෙනෙකු හැසිරෙන්නේ මකස ජාතකයේ වඳුරා වගේ ය. රජුගේ ඇඟේ වසන මැස්සාගෙන් රජු බේරා ගැනීම සඳහා කඩුවෙන් මැස්සාට කොටන්නට ගොස් රජුට තුවාල කළ රජු මරා දැමූ වඳුරා වගේ ය.

බුද්ධාගමේ චිරස්ථිතිය පතා කරන්නේ යැයි කියන්නේ වුව ද මේ විසූක දස්සන වලින් අවසානයේ සිදුවන්නේ බුද්ධාගම තවදුරටත් අසරණ කිරීම ය. අර්බුදයට පත් කිරීම ය. ඒ නිසා ම, අතීතයේ අප නොදුටු, මේ අර්බුදයන් ඇති කරන විසූක දස්සන පහළ වන්නේ ඇයි ද යන්න අප විසින් සොයා බැලිය යුතු ය.

එක් ප්‍රධාන හේතුවක් විය හැක්කේ අවට සිදු වන වෙනස් වීම් තේරුම් ගැනීමට භික්ෂූන් වහන්සේට හා ආගමික හැගීම් ඇති මිනිසුන්ට නොහැකි වීම ය. ඒ නිසා ම දක්නට ලැබෙන්නේ එයින් අවුලට පත් ව කරන, පමණ ඉක්මවන, ප්‍රතිචාරයන් ය.

අප අවට ලෝකය සීඝ්‍රයෙන් වෙනස් වෙමින් තිබෙන්නේ ය. වෙනදා අපට හමු නොවූ දේ අපට දෝතටම දැන් ලැබෙමින් පවතින්නේ ය. අතීතයේ බණක් ඇසීමට නම් අප පන්සලකට යා යුතු විය. නැතිනම් ස්වාමීන් වහන්සේ නමක් ගෙදර වඩම්මා ගත යුතු විය. දැන් එසේ නොවේ. රූප පෙට්ටිය විසින් ස්වාමීන් වහන්සේලා උදේ හවස ගෙදරට වඩම්මා දෙනු ලබන්නේ ය. ගුවන් විදුලිය පමණක් තිබුනු කාලයේ වත් නොතිබුනු පරිදි ධර්මය සඳහා ම වෙන්වුනු නාලිකා කීපයක් අපට තිබෙන්නේ ය. අන්තර්ජාලය භාවිතා කර ගෙන කැමති ස්වාමීන් වහන්සේ කෙනෙකුගේ බණක් ද අපට ඇසිය හැකි ය. ධර්ම පොත් පවා පරිහරණය කළ හැකි ය.

ඒ නිසා මිනිසුන්ට පන්සල් යෑමට එදා තරම් අවශ්‍යතාවයක් නැත. ධර්මය ඉගෙනීම සඳහා දහම් පාසල් යෑමට ද අවශ්‍ය නැත.

සුපර් මාර්කට් ඇති වන විට සිල්ලර කඩවල ඉල්ලුම පහළ ගියේ ය. ඊට සමාන දෙයක් අද පන්සලට ද සිදු ව තිබේ.

වඩා නිවැරදි හා වඩා හරවත් ධර්මයක්, වඩාත් ධර්මධර භික්ෂුවක් වෙතින්, ලබා ගත හැකි ව තිබිය දී අප සිල්ලර භික්ෂූන් පිටුපස යන්නේ කුමක් නිසා ද? මේ විසූක දස්සන පිටුපස ඇත්තේ මේ තත්වය නිසා සෙසු භික්ෂූන් තුළ ඇතිව තිබෙන අපේක්ෂා භංගත්වය ද? අහිමි වෙමින් යන ප්‍රතිරූපය වෙනත් අරුතකින් මතු කර ගැනීමට ඇති වුවමනාව ද? පෙනෙන්නේ මේ විසූක දස්සන වලින් වඩාත් විද්‍යාමාන වන්නේ මේ භික්ෂූන්ගේ හීන මානය බව ය. ඇතුළත ඇති හිස් බව ය.

බුද්ධාගම රැක ගැනීමට සිදු ව ඇත්තේ, බුද්ධාගම රැක ගන්නට ඉදිරිපත් වන අයගෙන් වීම, අද දවසේ අප මුහුණ දෙන ඛේදවාචකය ය.

මෙය බුද්ධාගමට පමණක් නොව සෙසු ආගම් වලට ද පොදු ය. අද වන විට මුස්ලිම් ආගම රැක ගැනීමට සිදු ව ඇත්තේ මුස්ලිම් ආගමේ ම අන්තවාදීන්ගෙනි. පාස්කු ඉරිදා එල්ල වූ අන්තවාදී ප්‍රහාරය අනතුරු අඟවා සිටියේ සෙසු ආගමිකයන්ට පමණක් නොවේ. එහි තර්ජනාත්මකම පණිවුඩය තිබුනේ මුස්ලිම් බැතිමතුන්ට ය. වඩාත් ම එම ප්‍රහාරයෙන් පසු අසරණ වූයේ ඔවුන් ය.

ලොව ආගම් සියල්ල අද වන විට සමාන අර්බුදයන්ට මුහුණ පා තිබේ. ඒවා රැක ගැනීම සඳහා මූලධර්මවාදී කණ්ඩායම් බිහි වීම එම අර්බුදයේ ම ප්‍රතිඵලයකි. ප්‍රශ්නයක් ව තිබෙන්නේ අර්බුදය සමනය කිරිමට නොව එය වඩාත් විශාල කිරීමට එම මැදිහත්වීම් හේතු වීම ය. අන්තවාදීන්ගේ මැදිහත් වීම නිසා සිදුව ඇත්තේ ආගම තවදුරටත් සාමයේ පණිවුඩයක් නොවීම ය. වෛරයේ ගිනිසිළුවක් බවට එය පත් වෙමින් තිබීම ය. මැරයන්ට මිසක සාමය පතන මිනිසුන්ට එය තවදුරටත් හව්හරණක් නොවිම ය.

මිනිසුන් පොදුවේ ආගමෙන් ඈත්වන ප්‍රවණතාවයක් ලොව බොහෝ රටවල දක්නට ලැබේ. විශේෂයෙන් දියුණු රටවල මෙය වඩාත් දක්නට ලැබේ. එයට එක් හේතුවක් වන්නේ පැරණි විශ්වාස එලෙසම පවත්වාගෙන යන්නට සම්ප්‍රදායික ආගමික ආයතන විසින් කටයුතු කරන නිසා ය. ආගමික සාහිත්‍ය, සාහිත්‍ය ලෙස නොව ඇදහිය යුතු ආගමික මූලධර්මයන් ලෙස ගන්නා නිසා ය. අද ඉපදුනු දරුවකු පය තබා ඇවිදින බව කියවෙන සාහිත්‍ය අදට ද රස කරමින් කියන නිසා ය. නිසි සංඝායනාවන් නොකරන නිසා ය. සන්දර්භය වෙනස් වූ විට කළ යුතු වෙනස් කම් ඔවුන් විසින් නොකරන නිසා ය.

උදාහරණයක් ලෙස කාන්තාව අරබයා ආගම්වල අස්ථානය යහපත් එකක් ලෙස හැඩ ගැසී තිබුනේ නැත. එයට එක් කලෙක කාන්තාව සතු සමාජ භූමිකා ද අඩු වැඩි වශයෙන් හේතුවන්නට ඇත. අද ඒ භූමිකා වෙනස්ව තිබෙන අතර එසේ තිබිය දී කාන්තාව හා සම්බන්ධ පැරණි වත් පිළිවෙත් දිව්‍ය වාක්‍ය ලෙස ගැනීමෙන් ආගම් තමන්ගේ ම පරිහානිය පාදා ගෙන ඇත. වත්මන සන්දර්භය හා නොගැලපෙන ආගම් සමග ගනුදෙනු කිරීමෙන් තමන්ගේ ජිවිත කැප කිරීමට සූදානම් මිනිසුන් සොයා ගැනීමට හැකි එක ම ක්‍රමය ඔවුන් සෙසු අයගෙන් හා සෙසු ක්ෂේත්‍රයන්ගෙන් වෙන්කොට ආගමට අන්තවාදී ලෙස ගැට ගැසීම ය. සහරාන් හා ඔහුගේ සගයින් ගත හැක්කේ එසේ ගැට ගැසූ මිනිසුන් ලෙස ය. මහමෙව්නාවේ මහණ වෙමින් දෙමාපියන්ට තමන් හමු නොවන ලෙස උපදෙස් දෙන්නේ ද එසේ ගැට ගැසුණු තරුණයන් ය.

එහෙත් එසේ සැවොම ගැට ගසා ගැනීමට බැරි ය. ඒ නිසා සිදු වන්නේ ආගමට අනුග්‍රාහකයින් අඩු වීම ය. ආගම් විහිළුවට ලක් වීම ය. මිනිසුන් ආගම වෙනුවට වෙනත් ආදේශක සොයා ගැනීම ය. පන්සල් වෙනුවට අසපු සොයා යෑම ය. භාවනා මධ්‍යස්ථාන කරා යෑම ය.

පන්සලෙන් පරිබාහිරව ඇති ව තිබෙන ආගමික ප්‍රබෝධයට හේතුව ද පන්සල් ගතානුගතිකත්වයෙන් මිදිමට අපොහොසත් විම ය. ධර්ම දේශනාවලට සවන් දෙනු වෙනුවට මිනිසුන් භාවනා වැඩසටහන් සොයා යන්නේ ඇයි දැයි විමසන්නේ නම් සිදුවන නැඹුරුව තේරුම් ගත හැකි වනු ඇත. මේ ඇතැම් භාවනා මධ්‍යස්ථාන වල ස්වාමීන් වහන්සේලාට වඩා ජනප්‍රියව ඇත්තේ ගිහියන් වීමේ රහස සොයා ගත යුතු ය.

ස්වාමීන් වහන්සේලා මේ තත්වය ඉදිරියේ පරල වන්නේ නැතිව මේ තත්වයට මුහුණ දිය යුතු වඩා යහපත් ම ආකාරය ගැන සංවාදයන් පැවැත්විය යුතු ය.

දෙමාපියන්ට මුදල් පිරිනමා දරුවන් මහණ කිරීමෙන් මේ තත්වයට උත්තර සපයා ගත නොහැකි ය. සල්ලිවලට මහණ වීම සුරඟනන් ලබා ගැනීම උදෙසනා මහණ වීම හා සමාන ය. එසේ මහණ වන අයගෙන් ශාසනය ගොඩ ගත නොහැකි ය. අවසානයේ සිදු වන්නේ සල්ලිත් වියදම් කර ගෙන ශාසනයත් විනාශ කර ගන්නට ය. ලබන ආත්මයේ ලැබෙන කන්‍යාවන් 72 ක් පෙන්වා ආගමේ නාමයෙන් මිනිසුන් බිලි දීම උදෙසා මුස්ලිම් තරුණයන් මෙහෙයවීමට එය ඇලපිල්ලක් නෑර සමාන ය.

ආණ්ඩුවට එල්ලී බලහත්කාරය භාවිතයෙන් ද මේ තත්වය වෙනස් කළ නොහැකි ය. මත්පැන් තහනම් කර පස්වෙනි සිල් පදය ක්‍රියාත්මක කරන්නට හිතුවොත් වෙන්නේ මිනිසුන්ට කසිප්පු පොවා, ඔවුන් එලොව යවා, පව් පුරවා ගන්නට ය.

ස්වාමීන් වහන්සේලා පාර්ලිමේන්තුවට රිංගුවේ ද ඒ හරහා ආණ්ඩුවට බලපෑම් කිරීමේ අපේක්ෂාවෙනි. බුදුන් අත්හැර ගිය රාෂ්ඨ පාලනය ස්වාමීන් වහන්සේලාට ගෝචර වූයේ අප මේ එළඹෙන්නේ අබුද්දස්ස කාලයට නිසාවෙන් විය හැකි ය.

අන්තිමේ එයින් ද වැඩක් වූයේ නැත. එසේ රිංගීමෙන් ඇති කරගන්නට හැදූ රිමෝට් කන්ට්‍රොල් ද අන්තිමේ වැඩ කළේ නැත. පළමු පන්සිල් පදය රකින්නේ නැති මිනිසුන්ට එය බලහත්කාරයෙන් රැක්කවීම සඳහා නීති පැනවීමට කළ උත්සහයන් ද අන්තිමට සිදු වුනේ අකුලා ගන්නට ය.

මේ සියල්ල අවසානයේ මෙහෙයවනු ඇත්තේ මිනිසුන්ට ආගම පමණක් නොව රට ද එපා වීමට ය. ප්‍රතිඵලය වෙනු ඇත්තේ නිදහසේ ජීවත් විය හැකි පරිසරයක් සොයා මිනිසුන් නැව් නැගීම ය. පිරිත් යකඩ කට හරහා කණට බලහත්කාරයෙන් එබීමට එරෙහිව කතා කරන මිනිසුන්ට පන්සල දෙන උත්තරය මේ රට බෞද්ධ රටක් බව ය. පිරිත් අහන්නට බැරිනම්, ඒ වෙනුවෙන් මහ රෑ පුරා නිදි වරන්නට අකමැති නම්, වෙන රටකට තොලොංචි වී යන ලෙස ය. මේ යන විදිහට එහෙම කියන්නට ද ඕනෑ නැත. කරන හැම දෙයකින් ම පාහේ කියමින් ඉන්නේ මක බෑ වෙයල්ලා කියා ය.

මේ තත්වය තේරුම් ගත් ස්වාමීන් වහන්සේලා කීප නමක් සිය කාලය කැප කරමින් වෙහෙස නොබලා බුදු දහමේ සැබෑ පණිවුඩය ජනතාවට ගෙන ඒමේ උත්සහයක යෙදෙති. එහෙත් වඩාත් දැඩිව නැගෙන ඝෝෂාව විසින් ඒ දහම් පණිවුඩ යටපත් කරමින් තිබේ.

සිවුරට බිය වන තාක් මේ ඝෝෂාව යටපත් කරන්නට බැරි ය. බිය විය යුත්තේ සිවුරට නොවේ. සිවුරට මුවා වී කරන අකටයුතු කම් වලට ය. ඒ තුළ මියෙන ධර්මයේ පණිවුඩයට ය. ශක්තික කුමාර අපට හිරේ යමින්, නව වාර්ථාවක් තබා, කියා දුන්නේ ඒ පාඩම විය හැකි ය.

මහ බඹාට මුහුණු දෙකකි

https://i0.wp.com/www.dinamina.lk/sites/default/files/news/2019/09/23/d2_23092019_FRR_CMY.jpg

 

මහ බඹාට මුහුණු දෙකක් තිබේ. එසේ කීවාට මුහුණු දෙකක් ඇත්තේ මහ බඹාට පමණක් නොවේ. අපට ද මුහුණු දෙකක් තිබේ. එකක් පිටට පෙන්වන්නට ය. අනෙක අපේ සැබෑ මුහුණ ය. පිට පෙන්වන මුහුණ පවුඩර් උලා අප විසින් මහන්සියෙන් නඩත්තු කරන එකකි. ඒ බොහෝමයක විසූක දස්සන පිරිලා ය. සැබෑ මුහුණේ එවැනි ආලවට්ටම් නැත.

පිටට පෙන්වන මුහුණ සෙස්සන්ගේ අනුමැතිය සඳහා ය. සැබෑ මුහුණ අපට ය.

මේ මුහුණු දෙක අතර පරතරය වැඩි වන විට මනසට අප්සෙට් ය. ජීවිතයට ද අප්සෙට් ය. ඒ සැබෑ මුහුණ යම් දිනක අප නොසිතන මොහොතක පවුඩර් අස්සෙන් එලියට පැනිය හැකි නිසා ය.  එවිට පිට කෙනෙකුට දරා ගන්නට බැරි පරතරයක් පෙනී යන නිසා ය. එය ඔවුන්ගේ මනස අවුල් කිරීමෙන් නොනැවතී අපේ ජීවිතය ද අවුලට පත් කරන නිසා ය. ඒ අපට ය. ඇතැමුන්ට ඒ ගැන ගායක් නැත. එහෙම තැනක බොරුවක් කියා සමාවට කාරණාවක් කියා මාරු වෙන කලාව ඔවුන් විසින් ප්‍රගුණ කර ඇති නිසා ය.

සමහර අයට මුහුණු දෙකකට වැඩියෙන් තිබෙන්නේ ය. ඒ කතරගම දෙවියන්ට වගේ මුහුණු සයක් නොව දුසිම් දෙක තුනක් ය.  ඒ එක් එක් තාලේ අයට, ඒ අය වඩාත් ආසා කරන මුහුණ පෙන්වන්නට ය. අම්මාට එකකුත් කෙල්ලට තව එකකුත් පෙන්වන්නට ය. අම්මාට පෙන්නීමට සකස් කර ගෙන තිබෙන්නේ සුපේක්ෂීලි විනීත මුහුණ කි. කෙල්ලට පෙන්වන්නට හදා වඩා ගෙන තිබෙන්නේ සෙල්ලක්කාර සරාගී මුහුණ කි. තාත්තාට විනය ගරුක වගකීම් දරණ මුහුණක් පෙන්වන විට යහළුවන්ට පෙන්වන්නේ දඩබ්බර විප්ලවකාරී මුහුණකි.

හාමුදුරුවන් ඉදිරියේ භය පක්ෂපාත උපාසක මුහුණකුත් හොර අඹුව ඉදිරියේ අතිශය කාමුක වැඩ කාරයෙකුගේ මුහුණකුත් පෙන්වීමට ඇතැම් අයට සිදුව තිබේ.

හාමුදුරුවන්ට පවා මෙයින් ගැලවී යා නොහැකි ය. ඒ සාමනේරයන්ට පෙන්වන මුහුණ දායක සභාවට පෙන්විය නොහැකි වීමේ පාපය නිසා ය. දානය දෙන වෙලාවට එතෙක් පැවති සිල් මුහුණ ඉවත් කර පොර කුකුළන් වීමට සිල් ගත් උපාසික උපාසිකාවන්ට ඇතැම් පන්සලක සිදු වෙන්නේ ය. ඒ හරි හැටි දන් බෙදන්නට සංවිධායකයන්ට බැරි වුන වෙලාවට ය.

මුස්ලිම් හා දෙමල අයට සහජීවනය ප්‍රකාශ වන මුහුණකුත් සිංහල බෞද්ධ අයට දේශප්‍රේමය සහිත මුහුණකුත් පෙන්වන්නට ඇතැම් අය කටයුතු කරන්නේ ද එක් එක් යක්ෂයාට එක් එක් මන්තරය යන පැරණි පිරුළ මතක් කර ගනිමිනි.

මුහුණු සෙල්ලම අමාරු ය

මෙය පහසු රාජකාරියක් නොවේ ය. හදිසියේ එක මුහුණක් පෙන්විය යුතු අයට තව මුහුණක් ද ඒ සමග දැක ගන්නට ලැබීමෙන් සියල්ල අංජ බජල් වන නිසා ය. ගෙදර ඇත්තන්ට එකකුත් පිට ඇත්තන්ට තව එකකුත් වශයෙන් මුහුණු දෙකක් හදා ගත්තහම ගෙදර අයට දෙවැනි මුහුණ අසුවුන දාක අහගන්නට ලැබෙන්නේ ලෝකෙට පරකාසෙ ගෙදරට මරගාතේ යන උපහැරණය ය.

එතකොට කියන්නට අපූරු සමාවට කාරණයක් ද තිබේ. ඒ තමන්ගේ ඇත්ත මුහුණ පෙන්වන්නේ අහවල් අයට බවත් ඉතිරි සියල්ල අවස්ථාවේ හැටියට කළ යුතු නිසා කරන බවත් ය. ඒ දේ ම සෙසු අයටත් කීමටත් ඒ නිසා සැවොම ඉදිරියේ සුදනා වීමටත් වග බලා ගැනෙන්නේ ය.

උදාහරණයක් ගත්තොත් ඒ මෙසේ ය. සිංහල අයට කියන්නේ මුස්ලිම් අයට සහජීවනය නොපෙන්වා ඒ චන්ද ගන්නට බැරි බව ය. ඒ නිසා පෙන්වනවා මිසක හිතේ තියෙන්නේ ලැබුණ මුල්ම අවස්ථාවේ උන් තොලොංචි කරලා දමන්නට බව ය. මොනවා කිව්වත් කරත් තමා තවමත් සැබෑ දේශප්‍රේමියෙක් බව ය. ඒ බව විශ්වාස කරන ලෙස ය. මුස්ලිම් අයට කියන්නේ දේශප්‍රේමී නොවී සිංහල චන්ද ගන්නට බැරි නිසා කියනවා මිසක හදවතින් තමා සහජීවනය වෙනුවෙන් පෙනී සිටින බව ය. ඒ නිසා තමා ව විශ්වාස කරන ලෙස ය. බලය ලැබුණු පසු කරන කියන දෙයින් තමා ගැන තීන්දුවක් ගන්නා ලෙස ය. එතෙක් ඉවසන ලෙස ය.

අපට පෙන්නන මුහුණ කියන්නේ බලයට පත් වූ පසු බලය අත් හරින බව ය. ඒ වුනාට බලයට ආවට පසු බැරි වන්නේත් එය අත් හැරීම ය. සොයන්නේ තවත් වාරයක් නොව හැකි නම් සදාකාලයට ඉන්නට ය. ඒ සැබෑ මුහුණ ය. කොකාගේ සුද පේන්නේ ඉගිලෙන විට ය. සැබෑ මුහුණ පේන්නේ බලය ලැබුණු පසු ය.

එක වේදිකාවක ඉන්නේ වංචාව හා දූෂණය මැඩලන්නට අඩි හප්පා පොරොන්දු දෙන අපේක්ෂකයෙකි. බලය තිබුණු කාලයේ ඔහු අල්ලාගත් වංචාවක් දූෂණයක් නැත. අඩි හප්පා පොරොන්දු දෙන මුහුණත් වංචා දුෂණ සම්බන්ධයෙන් කිසිත් නොකර මග හැර ගිය මුහුණත් එකක් නොව දෙකකි. බලයේ සිටි කාලයේ ඒ වෙනුවෙන් කළ කිසිත් නැති නිසා මිනිසුන් ඒ ගැන විමසුවොත් දෙන්න උත්තර ද කප්පරක් තිබේ. ඒ තමන් උත්සහ කළ නමුත් සෙසු මිනිසුන් කකුලින් ඇද්ද නිසා එය කරගන්නට බැරි වූ බව ය. මේ ගමන ඒවාට සූදානම් වී තමන් පැමිණෙන බව ය. අලුත් බෝතලයක දැමූ පරණ වයින් අපට හමුවන්නේත් අප ඒවා මිලදී ගන්නේත් ඒ අනුව ය.

බැරිවෙලාවත් ඔබතුමා තවම ඉන්නේ හැසිරෙන්නේ හොරුන් සමග නොවේදැයි ඇසුවොත් ඒත් උත්තර තිබේ. ඒ මේ සියල්ල කරන්නේ චන්දය ඉවර වෙනකම් බව ය. ඊට පසු හොරුන්ට දෙන්නේ හොම්බෙන් යන්නට ය. එහෙම කීවාට ඇතැම් විට හොම්බෙන් යන්නට දෙනු ඇත්තේ හොරකම් ගැන කතා කරන මිනිසුන්ට ය. බලයට එන්න දඟලන මුහුණු බලයට පත් වූ පසු ඉවත් කර වෙනත් මුහුණු පළඳින බව අපේ අත්දැකීම ය.

ප්‍රශ්නය ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය හා විනය සම්බන්ධයෙන් නම් ඒත් එහෙම ය. එක මුහුණක විනය පිහිටුවීමට ගොරවන සිංහයෙකුගේ ය. තව මුහුණක තපස් රකින සියල්ලට සවන් දෙන්නට සූදානම් හැම දෙනෙකුගේ ම අදහස් එකතු කරගෙන ගමනක් යන්නට සූදානම් විද්වත් බස්සෙකුගේ ය.

එක මුහුණක් ගැලරියට ය. අනෙක විද්වත් සභාවලට ය.

සිහි බුද්ධිය පාවිච්චි කිරීම

කියන්නා කෙසේ කීවත් අසන්නා සිහි බුද්ධියෙන් ඇසිය යුතු යැයි කියන්නේ මේ නිසා ය. ඉදිරියට එන මැතිවරණ සමයේ විවිධ මුහුණු සබයට පැමිණෙන්නට නියමිත ය. එක ම අය ද විවිධ වෙසින් පැමිණීමට නියමිත ය. අපට මතක තිබෙන්නේ සති දෙකක් නිසා මේ සියලු පට්ට ගැසූ නළුවන් සහිත පරණ නාඩගම පෙනෙනු ඇත්තේ අලුත් නාටකයක් ලෙස ය.

මේ මුහුණු විශ්වාස කරන්නට බැරි තරම් සුන්දර නිසාත් ඒවායින් අසන්නට ලැබෙන සුරංගනා කතා කුඩා කල අසා ඇති සුරංගනා කතා වල තිබෙන අරුමය පුදුමය ඉක්මවන නිසාත් මේ මුහුණු ද ඒවායින් කියන කතා ද පිලිගන්නට මිනිසුන් මැලි ය. ඒ නිසා මේ මුහුණුවලට සහතික දෙන්නට තව මුහුණු ඉදිරිපත් වෙනු ඇත්තේ ය. ඒවා ද මේ මුහුණු තරමටම මුහුණු ය.

විවිධ ආහාර වර්ග වලට සහතික දෙන ක්‍රිකට් ක්‍රීඩකයන් තරමට ම දේශපාලන මුහුණු වලට සහතික දෙන හත්දින්නත් තරු ද ජනප්‍රියත්වයේ ඉහළින්ම ඉන්නා ඒවා ය. ඔවුන් කරනුයේ විශ්වාස කරන්නට මැලි වන අපට තල්ලුවක් දී විශ්වාස කරන්නන්ගේ ගොඩට අපව තල්ලු කිරීම ය. තරු පිළිබඳ අප තබා ඇති විශ්වාසය මෙසේ ඔවුන් විසින් අලෙවි කරනුයේ මුදලට හෝ බලයට ය.

තව නොබෝ දිනකින් මුහුණු තාප්ප පුරා ප්‍රදර්ශනය කෙරෙනු ඇත. ඒ ඇතැම් විටක එක මුහුණක් පෙන්නා තව මුහුණකට ලකුණු දා ගැනීමට ය. නංගි පෙන්නා ඒ මාර්ගයෙන් අක්කා දීමට ය. අපේ මිනිසුන් එවැනි දෑ කරන්නට ද දක්ෂ ය. රාත්‍රියේ ඒවා ට හසු වී, පසු දින දවල් කාලයේත් ඒ විදිහට ම අසුවෙන තරමට මෝඩ ය.

ඇස්බැන්දුම් දේව ප්‍රතිහාර්යයන් සේ සළකන්නට හුරු පුරුදු වූ මනසකට ඕනෑම දෙයක් විශ්වාස කළ හැකි ය. අවශ්‍යවන්නේ තමන්ගේ උපාධි පට්ටම් ටික ඉහළ මිලකට අලෙවි කිරීමට පසු බට නොවන ඊනියා විද්වතෙකුගේ සහතිකයක් පමණ ය. ගුප්ත විද්‍යාවක් නැතහොත් ගැලවිජ්ජාවක් වහෙන් ඔරෝ නැතිව “සැබෑ“ විද්‍යාවක් බවට පත් කර ගැනීමේ රහස ඇත්තේ ඒ සහතික තුළ ය. මේ මෑතකදී එම්බීබීඑස් උපාධිය ලබා ගෙන පසුව විශේෂඥයෙකු ද වී සිටින වෛද්‍යවරයෙකු එවන් සහතිකයක් කොහේදෝ ඉන්නා ගොඩ වෙදෙකුට ප්‍රදානය කරනු අප බලාගෙන ය. එසේ තිබිය දි බලයට පත්වීමට නියමිත හෝ බලයේ සිටින දේශපාලනඥයන් වෙනුවෙන් එසේ නොකරතැයි අපට විශ්වාස කළ හැකි ද? විද්වත් සංගම් දුසිම් ගණනින් බිහිවෙමින් තිබෙන්නේ මේ කියන මුහුණු පූජාවට අත ගසන්නට ය. මෙතෙක් කල් ඔබලා නිදි වැද සිටියේ ඇයි දැයි අසන්නට අපේ දිවවල් නොනැමෙන නිසා ඔවුන් හිරිකිතයකින් තොරව ඊට අත ගසනු ඇත්තේ ය.

මේ ඉදිරිපත් වන අපේක්ෂකයින් බහුතරය ඇඳ ගෙන ඉන්නේ සුදු ය. සුදෝ සුදට දිලිහෙන ඇඟම වැසෙන සේ සකස් කර ගත් ඇඳුම් ය. ඒ කළු වැහෙන්න ය. ඇඟ පුරා දිවෙන කළුව වැහෙන්නට ය. අපේ ඇස් නිලංකාර වෙන්නේ ඒ මතුපිටින් පෙනෙන සුදට ය. තියෙන එක වෙනුවට නැති එක පෙන්නන මේ සෙප්පඩ විජ්ජාවට කියන නම මැතිවරණ දේශපාලනය ය.

මුහුණට මුහුණ ප්‍රශ්න කිරීම

මිනිසුන් වෙනුවෙන් මේ මුහුණුවලින් ප්‍රශ්න අසා මුහුණු නිරාවරණය කර ගැනීමේ වගකීම තියෙන්නේ ජනමාධ්‍යවලට ය. මාධ්‍ය වේදීන්ට ය. එහෙත් ඔවුන් එවැනි ප්‍රශ්න අසන්නේ නැත. අසන්නේ සරල ප්‍රශ්න විතර ය. ඒ ද බොහෝ විට ගැලවී යා හැකි මාර්ගයක් තමන් ම විවෘත කර දෙමින් ය. අඩු වශයෙන් ඒ සූදානම ඇතුව ය.

එසේ නොකරන අය එලවා දමා තම මුහුණු ගලවා ගැනීමට දැන් ඇතැම් මුහුණු සූදානම් වන බවක් පෙනෙන්නට තිබෙන්නේ ය. ඒ අනවශ්‍ය ප්‍රශ්න නොඅසන ලෙස කල් ඇතුව දැනුම් දීම හරහා ය. උන් අහන්නේත් නැතිනම් උන්ට අහන්නට දෙන්නේත් නැතිනම් ප්‍රශ්න මිනිසුන් විසින් වත් ඇසිය යුතුව තිබෙන්නේ ය.

මිනිසුන් විසින් මුහුණට මුහුණ තබා ප්‍රශ්න නොකරනතාක් මේ සෙල්ලම ඉදිරියට යනු ඇත්තේ ය. පන්සලේ ද පල්ලියේ ද කෝවිලේ ද ආශිර්වාදය මැද මේ බොරුව ඉදිරියට යනු ඇත්තේ ය. බොරුවට පිරුවට අන්දන මාධ්‍ය ජාලයන්ගේ ද මාධ්‍යවේදීන්ගේ ද සරණ ඇතිව, ඔවුන් නගන මොන්ටිසෝරි ප්‍රශ්නවලට පමණක් පිළිතුරු දෙමින්, එය ඉදිරියට යනු ඇත්තේ ය. අරක්කු බෝතලයට බත් පැකැට්ටුවට හා රුපියල් දහසකට විකිණෙන දුප්පත් ආත්මයන්ගේ කර පිටින් ම ඉදිරියට යනු ඇත්තේ ය. මුහුණු දෙක තුන තිබෙන්නේ දේශපාලනඥයන්ට පමණක් නොවන හෙයින් එසේ මුහුණු දෙක තුන ඇති තමන්ගේ ස්වාර්ථ සාධනය පමණක් සලසා ගන්නට සැදී පැහැදී ඉන්නා මිනිසුන්ගේ ම අනුමැතිය අනුදැනුම ද ඇතිව මෙය ඉදිරියට යනු ඇත්තේ ය. තමන්ට කෙළවන්නට බලා ගෙන ඉන්නා යැයි හිතන බාහිර බලවේගයන්ගෙන් ආරක්ෂාව පතන අසරණ මිනිසුන්ගේ බියගුළු භාවයට පින් සිදු වන්නට මේ “කරත්තය“ ඉදිරියට ඇදෙනු ඇත්තේ ය.

පාට වර්ග ආගම් බේදයක් නොමැතිවම හැම කඳවුරක් ම භාවිතා කිරීමට කැමති පොදු මුහුණු ද තිබේ. එකක් මෛත්‍රියේ කරුණාවේ දයාවේ ප්‍රේමයේ මුහුණ ය. කාට කාටත් එය ආඩම්බරයෙන් පැළඳිය හැකි එකකි. ඊට ප්‍රතිපක්ෂ පොදුවේ භාවිතා වන තව ජනප්‍රිය මුහුණක් ද තිබේ. ඒ වෛරයේ හිංසනයේ හා නෙරපා හැරීමේ මුහුණ ය. පලිගැනීමේ මුහුණ ය. ආඩම්බරයෙන් පැළඳිය නොහැකි මුත් ආගමේ ජාතියේ රටේ නාමයෙන් ඔතා ගත් විට එය ද වීරත්වයෙන් දැරිය හැකි මුහුණකි.

මුහුණට ම ගැලපෙන හැසිරීම

පළමු මුහුණ පැළඳගත් විට වාචික හා කායික සංවරය ඉහළින් ම ප්‍රදර්ශනය වන්නේ ය. ශාන්ත සුවය විඳින සෞම්‍ය මුහුණක් අපට එවිට දැක ගත හැකි ය.

දෙවැනි මුහුණ පැළඳගත් විට පරල වුනු යකෙක් වැනි ය. අහල පහල ඉන්නා අය ද බය බිරාන්ත කරන අමනුස්සයෙකු වැනි ය. කියන්නේ කුමක් ද කරන්නේ කුමක් දැයි පිළිබඳ සිහියක් ඇතැයි පෙනෙන්නේ නැත.

කරුණා සිතින් සත වෙත මෛත්‍රිය කරන පුද්ගලයා ම වෛරී භාෂාවෙන් සිංහලයන්ට විරුද්ධව චන්දය පාවිච්චි කරන සිංහලයන්ගේ ම අත් කපා දමන බවට වීරාභිවාදනයන් කරන්නේ ය. මිනිසුන් වෙත දයාව කරුණාව දක්වන පුද්ගලයාම මුස්ලිම් ආගමට ද්‍රෝහී වන මුස්ලිම් මිනිසුන්ගේ බෙල්ල කපා දමන බවට තර්ජනය කරන්නේ ය. විවිධ ආගම් වලට අයත් වුව ද මේ ප්‍රතිපක්ෂය එක ම ය. “එක වල්ලේ පොල්“ ය. මේ ප්‍රතිවිරුද්ධ මුහුණු දෙක දෙවියන්ගේ නාමයෙන් ආගමේ නාමයෙන් ජාතියේ නාමයෙන් ඒවායේ භක්තිකයින් විසින් ඉවසනු ලබන්නේ ය. දරා ගනු ලබන්නේ ය. පුදුම ය. ඒත් ඇත්ත ය.

එක මුහුණක් අනිත් මුහුණට මුලිච්චි වන්නේ නැත. මුණ ගැහෙන්නේ නැත. ඒ දෙක වෙන වෙනම තිබේ. එකක් බණ කියන වෙලාවට ය. දෙවියන් නමදින වෙලාවට ය. අනෙක ඉන් බැහැර වූ විට ය. ඒ නිසා ඒ දෙකේ හමුවීමක් නැත.

එකක් කාපු බීපු වෙලාවට ය. අනික හොඳ සිහියෙන් ඉන්නා වෙලාවට ය. ප්‍රශ්නය කාපු බීපු වෙලාව කුමක් ද හොඳ සිහියෙන් ඉන්නා වෙලාව කුමක් දැයි දන්නේ උඩ ඉන්නා තමන්ගේ ම දෙවියන් පමණක් වීම ය. ඒ නිසා ම බලා සිටින සෙසු අය අතරමං වීම ය.

ලෝකයට සාමය පොරොන්දු වූ ආගම ම ඊට ප්‍රතිපක්ෂව යුද්ධය ගෙනෙන්නේ ඇයි දැයි සොයන කෙනෙකුට මේ මුහුණු දෙකේ පරස්පරය තුළ උත්තර ඇත්තේ ය. ප්‍රශ්නය දේශපාලනඥයන් ප්‍රශ්න නොකරන ජනතාව ආගම ද එහි පූජකයන් ද ප්‍රශ්න නොකිරීම ය. මේ මුහුණු සෙල්ලම දිගටම කර ගෙන යෑමට දේශපාලනඥයන්ට පමණක් නොව ආගමට ද එහි පූජකයන්ට ද හැකි ව තිබෙන්නේ ඒ නිසා ය.

අප ප්‍රශ්න නොකරන තාක් විවිධ මුහුණු මෙසේ අප සමග හැංගිමුත්තන් කරමින් පසු වෙනු ඇත. අප වෙස් මුහුණු වලින් ආතල් ලබන පුංචි ළමුන් ලෙස ඒ මුහුණු දරන්නන් විසින් සළකනවා ඇත. මේ අවදිවන්නට කාලය යි. ප්‍රශ්න ඇසීමට කාලය යි. එසේ නොකළොත් සිදු වන්නේ දිගටම කට පියා ගෙන සිටීමට ය. මුහුණු නෙයියාඩමෙන් ආතල් ගෙන, දෙන දෙයක් කාලා, කියන දෙයක් අහගෙන, ඉන්නට ය.

 

 

සංචාරක සටහන් 1 – බුදු රුවේ කලබැගෑනිය

(මේ ඡයාරූපය මගේ සංචාරක සටහන සමග ඍජු සම්බන්ධයක් නැත.)

මගේ ලෝක සංචාරයේ එක් නවාතැන් පොලක් වූයේ, ඉන්දියන් සාගරයේ ඉන්දියාවට කිට්ටුවෙන් තිබුනු, ශ්‍රී ලංකාව  වැනි ම දූපතකි. නමින් එය අමුතු ද්වීපය ය. එහි සිටියෝද අප වැනිම දුඹුරු පැහැගත්, වරින් වර ඉන්දියාවෙන් ම සංක්‍රමණය වූ, මිනිසුන් ය. බැලූ බැල්මට සාමකාමී ජනතාවක් සිටින රටක් වූ එහි එක් තැනක අසන්නට ලැබුණු කාල ගෝට්ටියක් හේතුවෙන් රට පිළිබඳ මගේ ඒ මතය දෙදරා ගියේ ය.

කහ සිවුරක් පෙරවා ගත්, බෞද්ධ භික්ෂුවක් ලෙස බැලූ බැල්මට පෙනෙන මිනිසෙක්, කාටදෝ බණිමින් සිටිනු ඈතට පෙනුනේ ය. ඔහුගේ ඉරියවු හා කෑගසන විදිහ අනුව ඒ නම් බෞද්ධ භික්ෂුවක් විය නොහැකි යයි මට සිතුන ද රූපය පෙන්නුම් කළේ මා වැරදි විය හැකි බව ය.

මම ද කිට්ටු කර සිදු වන්නේ කුමක් දැයි සොයා බැලුවෙමි. වයෝවෘද්ධ කාන්තාවන් දෙදෙනෙකු බිම බලාගෙන මේ ඝෝරනාඩුවට සවන් දෙමින් සිටිනු ලංවන ව්ට මම දුටුවෙමි. ඒ ඉරියවුවෙන් පෙනුනේ වැරැද්ද කරන්නට ඇත්තේ මේ දෙදෙනා බව ය.

මගේ මව මෙන් පෙනුමක් තිබූ මේ අහිංසක ගැහැණුන් දෙදෙන කුමන අපරාධයක් කර ඇද්දැයි පුදුමයෙන් මම තවත් ලංවීමි.

“පිරිමියෙක් නම් බලා ගන්න තිබුන මං කරන දේ. අල්ලල පොලොවෙ ගහනව.” ඒ අභීත සිංහ නාදයෙන් මගේ ඇඟ කිලිපොලා ගියේ ය. මේ රටට ආගන්තුකයෙකු වූ මා අතිශය ප්‍රවේසමෙන් කටයුතු කළ යුතු බව ද මම ඒ වැරද්ද කළේ නම් මේ පෝරිසාදයා මා පිරිමියෙකු බැවින් මා අල්ලා මාව ද පොළොවේ ගහන්නට ඉඩ තිබුනු බව ද වැටහීමෙන් මම සලිත වීමි.

කර ඇත්තේ බරපතල අපරාධයක් විය යුතු ය. නැත්නම් භික්ෂුවකට මෙහෙම පරල විමට, වියරු වැටීමට, හේතුවක් නැත. ශ්‍රී ලංකාවේ භික්ෂූන් වහන්සේ නමක් යනු අතිශය සුපේක්ෂශීලී, සන්සුන්, මෙත් සිත් පතුරුවන, වාග් සංයමය හා කායික සංයමය ඇති කෙනෙකු හෙයින් මට මේ හැසිරීම දරා ගත නොහැකි විය. පාරේ වඩින භික්ෂූන් වහන්සේ නමක් පෙන්වා බලන්න පුතේ අර ස්වාමීන් වහන්සේ වඩින සන්සුන් ස්වභාවය කියා මගේ මව කියූ සැටි මට මේ දැන් මෙන් මතකයට නැගුනේ ය. මේ නම් ඒ පරපුරේ කෙනෙකු නොවේ.

එහෙත් පොළොව නුහුලන අපරාධයක් දුටුවිට සාන්තුවරයෙකුට වුව කේන්ති යන්නට ඉඩ නැතැයි අපට සහසුද්දෙන් කිව නොහැකි ය. ඒ් නිසා මේ දරුණු අපරාධය කුමක් දැයි සොයා දැන ගත යුතු ය.

අපේ රටේ නම් සාහසික අපරාධයක් සිදු වූ විට අප ඒ අපරාධය කළ තැනැත්තාට දඩුවම් දෙන්නට යන්නේ නැත. අප කරන්නේ ඒ බව පොලීසියට දැන්වීම ය. පොලීසියට නීති ප්‍රකාරව පියවර ගන්නට මග සළසනවා මිසක, මග සිටින සෙසු මිනිසුන් විසින්  අපරාධකරුවන්‌ අල්ලා පොලොවේ ගසන සිරිතක් අපට නැත.

ප්‍රශ්නයේ මූලය

ස්වාමීන් වහන්සේ කෙනෙකු යැයි සැක සිතන තැනැත්තා දුර කථනයෙන් කාට හෝ අමතනු ඊළග මොහොතේ දකින්නට ලැබුනේ ය. ඒ් ඇමතුම පොලීසියට විය හැකි යැයි මිනිසුන්ගෙන් කතාවෙන් මට හැගී ගියේ ය. පොලීසිය එන අතරවාරයේ මිනිසුන්ගේ කතා බතා වලට සවන් දෙන්නට මට ලැබුනේ ය. එකෙක් කීවේ බුදුරුව ඇති ඇඳුම් පැලදීමට පෙර සිතන්නට තිබුනු බව ය. මා සාරි දෙක දුටුවේ එවර ය.

එහි මිනිසෙකුගේ මුහුණක් තිබුණු බව ඇත්ත ය. එය මා ඉන්දියාවේ බොහෝ දේවාලවල පවා දැක පුරුදු මුහුණකි. ඉන්දියාවේ ශුද්ධ වූූ කෙනෙකුගේ මුහුණකු දක්වන්නට වුවමනා වූ විට කලාකරුවන්ට ඇඳෙන්නේ මේ රුව ය. මගේ ගෙදර ද මේ රුව ඇති ප්‍රතිමා දෙක තුනක් තිබේ. ඒ මගේ ඉන්දීය සංචාර වල ප්‍රතිඵලයන් ය. ඇතැම් තැනක ඒ රුව විකුණුවේ විෂ්ණු දෙවියන්ගේ බව කියමිනි. තවත් තැනක එය මහා වීර නම් ජෛන ආගම් ශාස්තෘවරයාගේ බව කියන ලද්දේ ය. කෙනෙකුට අවශ්‍ය නම් එය බුදුන්ගේ රුව ලෙස ද ගත හැකි ය. ඒවා අතර පවතින්නේ ඒ තරම්ම සමාන කමකි.

මේ කිසිම කෙනෙකුගේ සැබෑ රුව දැක නැති අපට මේ කවරෙක් දැයි අඳුනා ගැනීම අපහසු ය. ඉන්දියාවේ එහෙම වුනාට මේ රටේ මෙය බුදුරුව ලෙස ද සළකනවා විය හැකි ය. බුදුරුව අපේ රටට මෙන් ම මේ රටට ද එන්නට ඇත්තේ ඉන්දියාවෙනි. ඒ් නිසා ඉන්දියාවේ දෙවියන් මෙන් අඳින සිත්තරුන් සියළු ශාන්තුවරයන්ගේ මුහුණු එකම හැඩයකින් දකිනවා විය හැකි ය. දක්වනවා විය හැකි ය.

වැඩි වේලාවක් යන්නට මත්තෙන් පොලිස් ට්‍රක් රථයක් සිද්ධිය වෙමින් තිබුණු ස්ථානයට වේගයෙන් පැමිණුනේ ය. ශ්‍රී ලංකාවේ පොලීසිය නම් මීට වඩා ලොකු අපරාධයක් සිදු වූ විට වත් මේ තරම් ඉක්මණින් එන්නේ නැත. මේ රටේ එහෙමකට අපරාධ සිදු නොවන නිසා මෙයත් පොලීසියට ලොකු අපරාධයක් ලෙස පෙනී ගියා වන්නට ඇත. ඒ් වෙනස ද මේ කාර්යක්ෂමතාවයට හේතුවන්නට ඇත. ඒ කොහොම වුනත් මේ රටේ පොලීසිය අපේ පොලීසියට වඩා ඉක්මණින් ප්‍රතිචාර දැක්වීම වුව සංචාරකයෙකුට හිත නිවන ප්‍රවෘත්තියකි.

අම්මලා දෙන්නා පොළොවේ ගසන්නට ඉදිරිපත් වූ විරයා පොලීසියට අපරාධය සැළ කර සිටියේ ය.

පොලීසියේ නිලධාරීන් ද අසරණ වී ඇති සැටියකි. එක් පසෙක පොලීසියට අණ දෙන භික්ෂූන් වහන්සේ නමකි. උන්වහන්සේ පෙනී සිටින්නේ බුදුන් වහන්සේගේ ගෞරවය වෙනුවෙනි. අනෙත් පැත්තෙන් ඉන්නේ තමන් කළ වැරැද්ද කුමක්දැයි හිතාගන්නට බැරිව අසරණ ව සිටින මව්වරුන් දෙදෙනෙකි. එක් පැත්තක සිටින්නේ වෛරයෙන් මුසපත් ව දැඩිම දඩුවම ඉල්ලා කෑ ගසන සද්ධන්ත පිරිමියෙකි. අනෙත් පැත්තෙන් සිටින්නේ සිදු වන්නේ කුමක් දැයි වටහා ගත නොහැකිව බයාදුව අසරණව බියෙන් වෙව්ලන වයෝවෘද්ධ ගැහැණුන් දෙදෙනෙකි. ඉටු කළ යුත්තේ යුක්තිය ද සංඝ ආඥාව ද යන්න පැහැදිලි කර ගැනීමට බැරිව තවත් වෙලාවක් පොලීසියේ මහත්වරු ලත වනු පෙනුනේ ය.

“පේන්නෙ නැද්ද? මේ කරල තියෙන අපහාසය, මේ බෞද්ධ රටේ. පොලීසියට එක්කන් ගිහිල්ල ගලවනව හොඳයි මේ ඇඳුම. පිරිමියෙක් නම් ඇඳල හිටියෙ මම පොලීසියට කිය කිය රස්තියාදු වෙන්නෙ නෑ. අල්ලල ගහනව පොළොවෙ.”

පොලිසීයේ රාළහාමිගේ කකුල් සට සට ගාමින් වෙව්ලනවා පෙනෙන්නට තිබුනේ ය. පොලීසියත් බය නම් අප ගැන කුමන කතා ද? මේ රටේ ඉන්නා කාලය තුළ දෙගුණයක් පරිස්සම් විය යුතු යැයි මම මට ම නැවතත් කියා ගත්තෙමි.

තරාදියේ බර පැත්ත

පොලීසිය තරාදියේ එක පැත්තක බුදුන් වෙනුවෙන් පෙනී සිටින ස්වාමීන්වහනසේත් අනෙත් පැත්තේ නොදැන වුව ද සහගහන අපරාධයක් කළ මෑණිවරු දෙදෙනාත් දමා බලන්නට ඇත. තරාදිය ස්වාමීන්වහන්සේ පැත්තට බර වෙන්නට ඇති බව සහතික ය. පොලිස් නිලධාරීන් අතර කවියෙකු සිටියා නම් ඔහුගේ සිතට නැගෙන කවිය මෙසේ විය හැකි ය.

සමාවෙයන් අම්මේ

මෙහෙම සළකන්න වූවාට නුඹළාට

කහ සිවුරක් යමක් කියන විට

මග හැර යන්න පුළුවන් ද?

කාකි පාටට වඩා කහ පැහැය බලවත් රටක

හිතකින් නොවේ ගෙනියන්නේ

තරහ අවසර

නැගපන් අම්මේ

මේ හිරිහැරයෙන් අහකට

නුඹ ගෙන යන්නට හනිකට

පොලිස් ට්‍රක් රථයට අම්මලා දෙන්නා පටවාගනු ලදුව ට්‍රක් රථය වේගයෙන් ඉගිල්ලී ගියේ ය. රැස්ව සිටි සෙනඟට ආමන්ත්‍රණය කළ අපේ විරයා දිස්වූයේ ආක්‍රමණයක් ජයගත් සෙන්පතියෙකු පරිද්දෙනි. ඔහු තම ආගම වෙනුවෙන් සිය යුතුකම ඕනෑවටත් වඩා ඉහළින් කර තිබේ. ඒ බුදුන්ට අවමන් කළ ගැහැණුන් දෙදෙනෙකුට අමතක නොවන පාඩමක් ඉගැන්වීම හරහා ය. ඔහු කවියෙක් නම් ඔහුට මෙවැනි සිතිවිල්ලක් පහල වූවා නොඅනුමාන ය.

මම වම්හ

ධීර වීර අභීත සෙන්පති

මහ හඩින් ගර්ජනා කොට

මරඟනන් මෙල්ල කර

උන් කුදලාගෙන ගොසින්

උන් ඇඳි වත ද උනා

බුදු ගෞරවය රැක ගත්

මා වැන්නන් නැති තැන

සසුනක් ද නැත

බුදුන්ට වුව ගරු සරු ද නැත

රකිමි දිවිහිමියෙන්

බුදුන්ගේ ගෞරවය

හෙටත් අද මෙන් ම මේ ලෙස ම

එයයි මගේ ආත්මය, දර්ශනය, ජීවිතය

වැරැද්ද කාගේ ද?

රැස්ව සිටි ඇතැමෙක් හාමුදුරුවන් මුළුමණින් නිවැරදි යයි කීවේ නැත. හාමුදුරුවනුත් වැරදි තමයි. ඒ්ත් ගෑනු දැන ගන්න එපැයි අඳින්න ඉස්සෙල්ලා ඇඳුමෙ මොනව තියෙනව ද කියල බලන්න. ලංකාවේ නම් මෙහෙම වෙන්නේ නැත. කවුරුවත් අඳින දෙයක් පිටුපස තවත් කෙනෙකු එලවා යන සිරිතක් අපේ රටේ නැත. ලංකාවේ කියන්නේ කොන්ත නෝනාගේ හැට්ටය  කොන්ත නෝනාට ඕනෑ පරිදි විය යුතු බව ය.

මේ රැස්ව සිටි පිරිස අතර කවියෙකු සිටියේ නම් ඔහු ලියනු ඇත්තේ මෙවැනි කවියකි.

වටිනවා නම් තමා සංයමය

ඒත් මේ අසම්මජාති වැඩේට

උරණ නොවී කොහොම ද?

බුද්ධ පුත්‍රයෙකු වුනත්

බුද්ධ පුත්‍රයෙකු වෙලත්

අඳින්නට පෙර

ගවුමක් සාරියක් හැට්ටයක්

බැලිය යුතු නැද්ද

සිතිය යුතු නැද්ද

අම්මලා වුනත්

රැස්ව සිටි සමහරුන්ට සිදු වූ දේ හරි නැත. ඒ අම්මලා දෙදෙන කුදලාගෙන ගිය සැටි ද හරි නැත. ඒත් කතා නොකරන්නට ඔවුන් ඉටා ගත් සේ ය. ඒ සෙස්සන් කුමක් කියනු ඇද්දැයි බියෙන් විය හැකි ය. ලංකාවේ නම් මිනිසුන් කර බා ගෙන යන්නේ නැත. ඔවුන් නිතරම යුක්තිය වෙනුවෙන් පෙනී සිටින්නේ පැත්තක් ගියත් කමක් නැතැයි සිතමිනි. බයට කිසිවක් නොකීවාට මේ පිරිස කියන දේ ඔවුන්ගේ මුහුණු වල ලියැවිලා ය.

හරි නම් නැ තමා

කුදලාගන ගිය විදිහ

අපේ අම්මලා වගේ

ගෑණු දෙන්නෙක්

අන්තිම නොහොබිනා වැඩක් කළ ගානට

අපි නම් හිතනවා ඔයිට වැඩි ය

අඳින්නට පළමුවෙන්

ඒ නිසා අපට වෙන එකක් නෑ

ඔහොම අලකලංචි

පව් නම් තමා

ඒ්ත් අපි මොනව කරන්න ද?

අමුතු රටක්

මේ රට අමුතු ය.  මා ගිය බොහෝ රටවල තමන්ගේ වීරයින්ගේ රුව යොදා ඇඳුම් ඇඳ ගෙන සිටීම සාමාන්‍ය දෙයකි. චේ, බොබ් මාලි, ඇතුළු අයගේ ඇඳුම් මම බොහෝ තැන්වල දැක ඇත්තෙමි. ජේසූස් වහන්සේගේ රුව ද ඇතැම් තැනක මට දැක ගත හැකි විය. එසේ කළාට ඔවුන්ට කාගෙන්වත් කතා අහගන්නට සිදු නොවන්නේ ය. පොලීසිය ලවා ඇඳුම් ගලවා ගැනීමට සිදු නොවන්නේ ය. ශ්‍රී ලංකාවේ මෙවැන්නක් වූයේ නම් කුමක් සිදු විය හැකි දැයි මම කල්පනා කළෙමි.

මේ රටේ මෙන් නොව අපේ රටේ ඉන්නේ සුපේක්ෂශීලී භික්ෂූන් වහන්සේලා ය. ඒ නිසා මෙවැන්නක් නම් සිදු නොවනු ඇත. බුදු රුවක් ඇඳුමකට යෙදීම ගරු කිරීමක් ලෙස නොසැළකුවේ වුව ද අපේ රටේ ඒ් සම්බන්ධයෙන් ලැබෙන ප්‍රතිචාරය මෙවැනි මුග්ධ එකක් නම් වන එකක් නැත.

ස්වාමීන් වහන්සේ නමක් නම් මෙවැනි දෙයක් දුටුවොත් දුටුවේය, දුටුවා පමණි, කියා තමන් යන ගමන සන්සුන් සිතින් යනු ඇත. ගිහියෙක් විසින් ස්වාමීන් වහන්සේ කෙනෙකුට මෙවැන්නක් ගැන ආරංචියක් කියුව ද ඇසුවේ ය, ඇසුවා පමණකි, සිතා ඒ වගක් අමතක කර දමන ලෙස කියා ස්වාමීන් වහන්සේ තම ගමන යනු ඇත.

ඇතැම් විට ගිහි බෞද්ධයෙකු නම් කාන්තාව අමතා බුදු රුව ඇඳුමකට යෙදීම සමහර අයගේ සිත් තැවුලට හේතුවනු ඇතැයි කරුණාවෙන් පැහැදිලි කර දී එවැන්නක් නොඇඳීමට පරිස්සම් වන ලෙස කියනු ඇත. එහෙත් මෙවැනි කෝලම් නම් දැකිය නොහැකි වනු ඇත. ඒ අපේ රට බුදුදහමින් පොහොසත් නිසා ය. ලංකාවේ නම් උපදෙස මෙසේ වෙතැයි මට හිතෙන්නේ ය.

අසනු මැන අම්මේ

ඇඳි වතේ ඇඳි රුව

කුමක්දැයි නොදන්නෙමි

නුඹ වුව දන්නේ යැයි

මම නම් නොසිතමි

සමහරුන්ට එය බුදුරුවකි

සළුවක පැළඳීම නිගරුවක් විය හැකි

නොකැඳවා කරදර

ඉවත් කර දමන්න ඔය ඇදිවත

නැවත නෑඳම

බෞද්ධ කොදෙව්ව

මේ කෙදෙව්ව බෞද්ධ යැයි කීවාට එහෙමට බෞද්ධ කමක් පෙනෙන්නේ නැත. ඒ අතින් අපේ රට කොතරම් නම් වාසනාවන්ත ද?

අපේ රටේ වැඩි දෙනෙකුට වෙන රටවල සංචාරයට වරම් ලැබී ඇත. එහෙත් මේ කොදෙව්වේ මිනිසුන්ට එහෙම වාසනාවක් නැත. ආරංචියේ හැටියට ඔවුන් මේ කොදව්වෙන් එහාට කිසිදා අඩියක් තබා නැත. ඔවුන් දන්නේ බුදුන් ගැන පමණකි. මහාවීරව ඔවුන් දන්නේ නැත. මහා වීරගේ රූපයක් කවදාවත් ඔවුන් දැක නැත. ලෝකය දැක ඇති, පත පොත කියවා ඇති, අපේ රටේ මිනිසුන්ට වඩා මේ කොදෙව්වෝ ඒ නිසා වෙනස් ය.

මේ රටේ මිනිසුන්ට ගැහැණුන් පෙනෙන්නේ සත්ත්ව කොට්ඨාෂයක් හැටියට ය. ශුද්ධ වූ දෙයින් වෙන් කළ යුතු අශුද්ධ වස්තූන් හැටියට ය. බුදු රුව  ඇඳ ගෙන සිටියේ පිරිමියෙකු නම් අල්ලා පොළොවේ ගසන බව කීව ද එසේ වූයේ නම් මෙහෙම කලබලයක් ඇතැම් විට වෙන එකක් නැතැයි කීවේ රැස්ව සිටි පිරිසේ ගැහැණියකි. ඒ ද හීන් හඩින් ඇසෙන නොඇසෙන ගාණට ය.

බුදුන් පිට දුන් බෝධිය ද බුදුන්ගේ දන්ත ධාතුව ද ලංකාවට වැඩම කළේ කාන්තාවන් ය. දන්ත ධාතුව නම් සඟවා ගෙන ආ බව කියන්නේ කෙස් කළඹේ ය. එහෙම බැලුවහම අපට මෙහෙම කාන්තාවන් කොන් කරන, වෙන් කරන, අශුද්ධ යැයි හංවඩු ගහන, වටපිටාවක් තිබුනේ ම නැත. ඒ අතින් මේ කොදෙව්වන්ට වඩා අප වාසනාවන්ත ය. මේ කොදෙව්වන්ට ලංකාවෙන් ඉගෙන ගන්නට බොහෝ දේ තිබේ. උනුත් අප වැනිම වූ මනුස්ස කොට්ඨාෂයක් නිසා ම උන් කෙරේ අනුකම්පාවෙන් අපේ රට දැක බලා ගැනීමට උන්ට අවස්ථාවක් සැලසිය යුතු ය. ඒහෙම වුනා නම් ඒ රට වාසීන් සියළු දෙනා පහත කවිය මුමුණමින් කුදලාගෙන ගිය මෑණියන් දෙපලට දණ බිම ඔබා වඳිනු ඇත.

ඇඳි වතේ ඔය කියන රුව නොදිටි

අම්මාවරුනේ

යකා නැටුවේ ඔබට බැන්නේ

නිවන් යන්නට පෙරුම් පුරනා

අපේ කාලයේ තවත් හිමි නමකි

අබසරණ නිකායේ බුදු පුතෙකි

සන්සුන්ව මෙත් සිතින්

මරඟනන් පැරද වූ බුදුන්ගේ ම

පට්ටපල් ගෝලයෙකි

ඔබ දෙපා නැමද

ඉල්ලමි සමා

සතට මෙත පැතිර වු

සම්බුදුන් වෙනුවෙන්

දකිමින් සිටි සිහිනයෙන් මා නැගිටින විට සිටියේ ඇඳේ දණ ගහගෙනම සිහිනයේ දුටු ගැහැණු දෙදෙනාට වඳිමින් ය.

සංචාරක සටහන් 2

https://i2.wp.com/www.dinamina.lk/sites/default/files/news/2019/09/16/d01_16092019_FRR_CMY.jpg

අමුතු ද්වීපය තුළ බෞද්ධ විහාරස්ථාන බොහෝ ය. ඒවා සංචාරක ආකර්ෂණය දිනන තැන් ය. මනරම් චිත්‍රයෙන් විචිත්‍ර ය. මූර්ති ශිල්පීන්ගේ විශ්ම කර්ම වැඩ වලින් අනූන ය. ඒ නිසා ම මගේ සංචාරයේ දී එවන් ස්ථාන සොයා මම මේ ද්වීපය පීරුවෙමි.

ලංකාවේ පන්සල් අතිශය සන්සුන් පරිසරයකට හිමිකම් කීව ද මේ රටේ නම් එසේ වූයේ නැත. කලාවෙන් පරිපූර්ණ වුව ද සාමයෙන් නම් ඒවායේ ගන්න දෙයක් නැත. එක පන්සලකට අඩිය ගැසූ සැණින් ඇසුණු මරලතෝනියකින් මා පස්සට විසි කෙරුනේ ය.

බුදු අම්මෝ ගහන්න එපා යැයි යන කට හඩ කුඩා පිරිමි දරුවෙකුගේ ය. කටහඩ මිස සිදු වන දේ මා ඉන්නා තැනට පෙනුනේ නැත. කට හඩ ආ දෙසට මගේ පය ඉක්මන් කෙරුනේ වැඩි මනත් හිතා නොවේ.

දුටු දර්ශනයෙන් මම වික්ෂිප්ත වීමි. නැඩ පුරුෂයෙකු සිවුරු පැළඳි කුඩා දරුවෙකුට ගසමින් සිටියේ ය. ටික වෙලාවකින් ලඟ සිටි තවත් එවැනි සිවුරක් පැළඳි ළමයෙකුට ද පහර වැදුනේ ය.

සිවුරක් පැළඳ ගත්තාට මේ මහණ දම් පුරණ සාමනේර වහන්සේලා දෙනමක් නම් නොවිය හැකි ය. මට එසේ සිතුනේ බෞද්ධ රටක ගිහියෙක් ස්වාමීන්වහන්සේලාට පහර දෙන එකක් නැත යන සිතිවිල්ල නිසා ය. ඇතැම් විට ගමේ ළමුන් දෙන්නෙක් සෙල්ලමට සිවුරු දාගත්තා වෙන්නට ද පුළුවන. ඒ ගැන කේන්තියෙන් ගමේ වැඩිහිටියෙකු සිවුර සමග සෙල්ලම් නොකරන ලෙස කියා තරවටු කරනවා වෙන්නට පුළුවන. ගැහීම සාධාරණ නැතත් සිවුරු සමග සෙල්ලම් කිරීමට ළමෝ තීරණය කළේ නම් එය වස වැරැද්දකි. එහෙත් මේ තරම් අමානුෂිකව පහර ගැසීම, එවැනි වැරැද්දකට වුව, යුක්ති යුක්ත ද?

තවත් ලං වූ විට පෙනුනේ ළමුන් දෙන්නාගේ කොණ්ඩය තට්ටය හොඳින් පෑදෙන තුරු බූගා ඇති බව යි. එයින් පෙනී ගියේ මේ සාමනේර හාමුදුරු දෙනමක් ම විය හැකි බව ය.

අපේ රටේ නම් මෙතරම් කුඩා ළමුන් මහණ කරන්නේ නැත. එය වෙන එකක් තබා නීතියෙන් තහනම් කරමින් මෑතක දී පනතක් ද පාර්ලිමේන්තුවේ සම්මත කෙරුණ බවක් මට යන්තමින් මතක ය. ඒ බොහෝ කාලයක් තිස්සේ රට තුළ ළමා මහණ කිරීම් හා ළමා විවාහ ගැන ඇති වූ සංවාදයකින් පසුව ය. මේ රට්ටුන්ට ඒ ගැන කියා දිය යුතු ය. අපව අනුගමනය කරන ලෙස කියා සිටිය යුතු ය.

සසරින් එතෙර වීම

අපේ රටේ කලක් ප්‍රචලිතව පැවති මතයකට අනුව දරුවෙකු මහණ කරන්නේ නම් සතර වරිගයටම සසරින් එතෙර වීමට ම ඒ පින ඇති ය. ඒ හාම මට මතක් වුනේ සනත් නන්දසිරි ශූරින් ගයන ගීයකි.

බෝ මළුවේ මල් සුවඳක පැටලී
අම්මා පෙව් කිරි සුවඳ ගලා එන්නේ
සුපුරුදු උණුහුමකට සිත ඈදී
ගේ දොර සෙල්ලම් පිටිය මතක් වෙන්නේ
දං බෝවිටියා කැලේ මැදින්
එන්න හිතයි නුඹ ලඟට සැනින්

එතෙර කරන්නම් සතර වරිගයම
සංසාරේ යන මේ ගමනේ
චුට්ටක් සෙල්ලම් කරලා එන්නද
පුරුදු යහළුවන් හා සැනිනේ
එහෙම ගියත් ඒ අය පොඩි සාධු
කියා කියන විට වැද වැටිලා
කොහොම ද අම්මේ ඔට්ටු දුවන්නේ
වෙල් ඉපනැල්ලේ පැන නටලා

භවයෙන් භවයේ පෙරුම් පුරා මම
බවුන් වඩා උපදින වාරේ
දිනයක මතුදා හතර වරිගයම
එතෙර කරන්නම් සංසාරේ
ඉන්පසු ඇවිදින් අම්මේ ඔබ ලඟ
ඉන්නම් කිරි සුව‍‍ඳේ එතිලා
කොහොමද අම්මේ එහෙම කරන්නේ
අම්මත් සසරින් එතෙර වෙලා

දරුවෙකුගේ සුරතල් ලෝකය වැඩිහිටි මිනිසුන්ගේ ආගමික භක්තිය විසින් සුණු විසුණු කර දැමීමේ කටුකත්වය මේ ගීය මොනවට පැහැදිලි කරන්නේ ය. ලංකාවේ අප විසින් ඉවත් කර ඇති ඒ කටුකත්වය මේ අමුතු ද්වීපය තුළ මම පළමු මට්ටමෙන්ම අත් විඳිමින් සිටින්නෙමි.

අපේ රටේ දරුවන් යම් පමණකට නිදහස ලබා තිබුන ද මේ ද්වීපයේ දරුවන් තවමත් පන්සල් වල ගෙවන්නේ අපා දුකක් බව තේරුම් ගන්නට මේ සිද්ධියම ප්‍රමාණවත් ය. ගිහියන් අතින් පමණක් නොව ලොකු හාමුදුරුවන් අතින් ද ගුටි කන හා වෙනත් අතවරයන්ට ගොදුරු වන පුංචි සාමනේර වරුන් තවම මේ අමුතු ද්වීපයේ සිටින්නට පුළුවන.

කලින් දින මා දැක්කේ බුදුරුවට සමාන රුවක් සහිත සාරියක් ඇඳ සිටි ගැහැණියට දඩුවම් කරන්නට ඉදිරිපත් වුනු භික්ෂූන් වහන්සේ කෙනෙකි. මා අද දකින්නේ සාමනේර හාමුදුරුවන්ට කම්මුල් පහර දෙන ගිහියෙකි. දායක පින්වතෙකි. ගුටි ඇනීම හා කෑම දෙපැත්තට ම සිදු වෙන බවක් ඉන් පෙන්නුම් කෙරෙන්නේ ය.

අපේ යුගයේ මැදිහත් වීම

කුඩා සමනේර වරු බේරා ගන්නට මැදිහත් නොවී එහි සිටි එක් අයෙකු මේ සිද්ධිය වීඩියෝ කරනු දක්නට ලැබුනේ ය. ඒ නම් අප ජීවත් වන මේ කාලයේ හැටි ය. අපරාධ වළක්වන එක ගුටි කන වැඩකි. ඒවා රහසේ වීඩියෝ කිරීම ඒ පමණට අවදානම් නැත. අනෙත් අතට එසේ වීඩියෝ කිරීම ආතල් ය. පසුව මුහුණු පොතේ ආඩම්බරයෙන් බෙදා ගත හැකි ය. අන්තර්ජාලයට මුදා හැරිය හැකි ය.

මට මැදිහත් වීමට අවශ්‍ය වුව ද මගේ දෙපා පණ නැතිව තිබුනේ ය. අත් ගල්ව තිබුනේ ය. මට ශරීරය සෙලවිය නොහැකි විය.

මේ හිංසනය තවදුරටත් ඉවසා දරා ගත නුහුණු කෙනෙකු ඉදිරිපත් වී අපරාධ කරුවා ඉවත් කරගනු ලැබිණි.

“මුන් දෙන්න මගෙ කඩෙන් ටොෆි චොකලට් හොරකම් කරනව මං ඇස් දෙකට දැක්කා. මහ ලොකුවට මහණ වෙලා ඉන්නෙ. දැම්ම ම සිල්පද කඩනව නම් ලොකු වෙන කොට මොනව නොකරාවි ද? මුන්ව හදා ගන්න ලොකු හාමුදුරුවන්ට බැරි නම් අපිවත් හදන්න එපා යැ”. අමානුෂික ප්‍රහාරය කළ පුද්ගලයා සමාවට කාරණා ද කීවේ ය.

අපේ රටේ නම් හොරකමක් සිදු කළ විට මිනිසුන් හොරාට දඩුවම් කරන්නේ නැත. නීතිය අකුරටම ක්‍රියාත්මක කරන පොලීසියක් සිටින නිසා අප කරන්නේ හොරා අල්ලා පොලීසියට බාර දීම ය. නීති ප්‍රකාරව නඩු අසා සාක්කි විමසා දඩුවම් කරන්නේ උසාවිය ය. අප වැනි ශිෂ්ඨ රටවල වැඩ සිද්ධ වෙන විදිහට වඩා හාත්පසින්ම වෙනස් විදිහකට මේ දූපත් වල වැඩ සිද්ධ වන බව පෙනෙන්නේ ය. හාමුදුරුවන් කලින් දවසේ බුදු රුවට සමාන රුවක් සහිත සාරියක් ඇඳ සිටි ගැහැණුන් දෙන්නා අල්ලා පොලීසියට දුන්නේ උන් ගැහැණුන් නිසා ය. පිරිමියෙකු නම් කීවේ එතැනම අල්ලා පොළොවේ ගසන බව ය. ඇතැම් විට මේ රටේ පොලීසිය හා නීතිය ඉන්නේ ගැහැණුන්ට දඩුවම් කිරීමට පමණක් වෙන්නට පුළුවන. රටවල් විවිධ ය. පිරිමින්ට දඩුවම් කරන්නට මිනිසුන් පෙළඹෙන්නේ පොලීසිය පිරිමින්ට දඩුවම් නොකරන නිසා විය හැකි ය.

කඩ කර ඇත්තේ දෙවැනි සිල්පදය ය. මේ සාමනේර හිමිවරු ද ලොකු හාමුදුරුවන් නැති ඇතැම් දවසක ගිහියන්ට  පන්සිල් දෙනවා වෙන්නට පුළුවන. මේ සිද්ධියෙන් පෙනෙන්නේ ඒ පන්සිල් වල තේරුම දැන ගෙන නම් නොවිය හැකි බව ය.

පන්සිල් ගන්න අය ඒ සිල්පද ආරක්ෂා කරන්නේ නැත. පන්සිල් දෙන ඇතැම් අය ද එසේ නොකරන බව දන්නේ පන්සලේ ම ඉන්නා පන්සිල් දෙන අය ම වන්නට පුළුවන. අවවාදයට වඩා ආදර්ශය ළමා මනසට ප්‍රබල සන්නිවේදනයක් ඇති කරන්නේ ය. සියල්ල ඒ අනුව සිදු වුනා වන්නට ද පුළුවන.

සේසතම දෙන්නට සූදානම් උවැසියන්ගෙන් ටොෆියක් ගත්තාට එහෙමට වැරැද්දක් නොවේ යැයි මේ සාමනේර හාමුදුරුවන් සිතුවා වන්නට ද පුළුවන. උපාසික උපාසිකාවන් දන් දෙන්නේ ලවක් දෙවක් නැතිව ය. එහෙම වටපිටාවක ටොෆියක් අනුන්ගේ දේපලක් ලෙස නොසළකන්නට ඉඩකුත් සාමනේරයන් වහන්සේලාට තිබෙන්නේ ය.

උවැසියන්ගේ අදහස්

“යමක් කමක් නොතේරෙන පුංචි දරුවන් මහණ කරහම උන්ට දුක් විඳින්න වෙනවා විතරක් නෙවෙයි. ශාසනේටත් නව නිග්‍රහ විඳින්න වෙනව. හාමුදුරු නමක් හොරකම් කළා කියන්නෙ නව නිග්ගරහයක් නොවෙයි ද?” ඒ එක උවැසියක‌ගේ මතය ය. එම උපාසිකාවට වඩාත් දැඩිව දැනී ඇත්තේ මෙයින් ආගමට වන හානිය ය.

“ලොකු වෙල මහණ වෙන අය අඩු යි. පුංචි කාලෙ මහණ කරහම හීරළුවෙකු වෙලා සමාජයට මුහුණ දෙන්න බැරි නිසා බොහෝ දෙනෙක් කොහොම හරි කාගෙන ඉන්නව. ශාසනේ නැතිවුනොත් කවුද බුද්ධාගම ගෙනියන්නෙ? මං කියන්නෙ අපට පාංශකූලෙකටවත් ගෙන්න ගන්නා හාමුදුරු කෙනෙකු වුවමනා නැද්ද? මෙහෙම ගියොත් ඒවත් ආනයනය කරන්නයි වෙන්නෙ, උපසම්පදාව වගේ”. ඒ තව උවැසියකගේ මතය ය. ඒ උපාසිකාව ප්‍රකාශ කර සිටින්නේ පන්සලේ හාමුදුරුවන්ගෙන් තමන්ට ලැබෙමින් තිබෙන සේවාව හා ලාභය නැති වේය යන බිය ය.

“පව්, ගෙදර හිටිය නම් අඩල දොඩල හරි පැණි රසක් ඉල්ල ගෙන කන වයසනෙ. මාත් අම්මට හොරා සීනි කාල තියෙනව. මොකෝ මහණ වුනා කියල ඒ වුවමනා නැති වෙනව ද? මොකද ලොකු හාමුදුරුවන්ගෙන් ඉල්ලන්න ද?” ඒ තවත් මතයකි. ඒ කතාව දරුවන් ඉන්නා උන්ට ආදරේ අම්මා කෙනෙකු ගෙනි. එහෙත් ඇයට කළ හැකි දෙයක් නැත. කළ හැකි දෙයක් පෙනෙන්නේ ද නැත. හැක්කේ වේදනාව ප්‍රකාශ කිරීමට පමණ ය.

“මම හිතා ගත්තා ඊළග දානෙට ටොෆි චොකලට් ටිකකුත් එකතු කරන්න”. ඒත් අම්මා කෙනෙකුගෙනි. තමන්ට කළ හැකි, කළ යුතු, දෙයක් ඇතැයි සිතනා අම්මා කෙනෙකුගෙනි. මහණ කම රැක ගන්නා අතරම මව් සෙනෙහස දෙන්නට ද වැඩ පිළිවෙලක් හදන්නට පුළුවන් යැයි සාධනීය ව සිතන අම්මා කෙනෙකුගෙනි.

ඒ අම්මාට ලමා මහණවීම් නවත්වන්නට අවශ්‍ය යැයි හැඟෙන්නේ නැත. එහෙත් ඇය කුඩා දරුවාගේ වුවමනාව ගැන සංවේදී ය. රැවුලයි කැඳයි දෙකම බේරා ගැනීමට නම් ටොෆි චොකලට් ද දානයට එකතු කළ යුතු ය. ඇය සිතන්නේ එසේ ය.

එක උපාසක මහතෙකු කියා සිටියේ දානයක් සඳහා අවශ්‍ය කුමක්දැයි ඇසූ විට සාමනේර හාමුදුරුනමක් ඉල්ලා සිටියේ වතුර විදින සෙල්ලම් පිස්තෝලයක් බව ය. ඒත් එවැන්නක් දානයට දුන්නා ද නැද්ද යැයි ඔහු කීවේ නැත. කිසිවෙකු ඔහුගෙන් විමසන්නට ගියේ ද නැත.

සුරඟනන් පෙන්නා රවටාගෙන නන්ද කුමරු මහණ කර ගත්තා නම්, සෙල්ලම් පිස්තෝලයක් දී, දරුවා ශාසනය තුළ රඳවා නොගත යුත්තේ ඇයි ද යන සාධාරණ ප්‍රශ්නය මගේ සිතට ද පැමිණියේ ය.

ගිය වතාවේ බුදු රුව සහිත සාරිය ගැන පොලීසියට කියන්නට භික්ෂූන් වහන්සේ නමක් ඉදිරිපත් වූ නමුදු මේ සිද්ධිය පොලීසියට වාර්ථා කරන්නට කිසිවෙකුත් ඉදිරිපත් වූයේ නැත. දරුවෙකුට වැඩිහිටියෙකු විසින් තැලීම මේ රටේ මිනිසුන්ට එහෙමට කාරණයක් නොවනවා විය හැකි ය. අපේ රටේ නම් ළමා හිංසනයට තිත වැටී හමාර ය. ළමයින්ට ශාරීරික අඩම්තේට්ටම් කිරීම නීතියෙන් තහනම් ය. වැඩිහිටියෙකු උස්සා පොළොවේ ගැසීමට අවසර තියෙන රටක ළමයෙකුට කම්මුල් පහර කීපයක් දීම එක් අතකට අරුමයක් විය නොහැකි ය. එහෙම බැලුවහම මේ අමුතු ද්වීපයේ මිනිසුන්ට අපේ රටින් ඉගෙන ගන්නට බොහෝ දේ තිබේ.

මට බුදුන් වැඳීම ද මේ සිද්ධිය නිසා එපා වී තිබුනේ ය. මම හැකි ඉක්මණින් එතැනින් නික්මුණෙමි.

පසුදා ඒ රටේ පත්තර වල මේ සිද්ධිය ගැන පලවී තිබුනේ ය. ඒ සමාජ ජාලා හරහා මෙන්ම විද්‍යුත් මාධ්‍ය හරහා ද සංසරණය වූ පහර දීම සටහන් වූ වීඩියෝව නිසා ය. පොලීසියට තොරතුරු ලැබී තිබුනේ ද ඒවා ඇසුරෙන් බව ප්‍රවෘත්තියේ  සඳහන් ව තිබිණි. ඒ තොරතුරු ඔස්සේ ගොස් ප්‍රහාරකයා අත්අඩංගුවට ගැනීමට ද පොලීසියට හැකි ව තිබේ. ඒ ප්‍රවෘත්තිය වුව ද යම් අස්වැසිල්ලකට කරුණක් වූ බව සැබෑ ය.

 

නව ආරක දානයක්

එහෙත් මේ තොරතුරු නිසා සිදු විය හැකි උපරිම දෙය ලෙස මට පෙනුනේ සාමනේරවරුන්ට දානය පිරිනැමීමේදී ටොෆි චොකලට් දීමට අධිෂ්ඨාන කොටගත් උපාසිකාවන් ටිකක් බිහිවීම පමණ ය. ළමුන් මහණ කිරීම නිසා උන් විඳින වේදනා එලෙසම පවතිනු ඇත්තේ ය. ඒවා ටොෆි චොකලට් වලින් පමණක් සමනය කළ හැකි යැයි සිතීම ම මගේ දුකට හේතුවකි.

ඒත් මා මේ රටට පැමිණියේ රට හදන්නට නොවේ. හදන්නට අවශ්‍ය නම් ඒ සඳහා රටක් ම මට ලංකාවේ තිබේ. එසේ වුව ද මගේ මට්ටමෙන් කළ හැකි තවත් යමක් ඇද්දැයි මම කල්පනා කළෙමි.

මගේ මතකයට එකවර ආවේ ජපානයයි. එහි එක් පන්සලක ධර්මදේශනා කිරීමේ කාර්යය පවරා තිබුනේ රොබෝ හාමුදුරු නමකට ය. හාමුදුරුවන් හොයා ගැනීම අපහසු නම්, අමුතු ද්වීපයේ වැසියන්ට, කුඩා ළමුන්ට දුක් නොදී, හොරකම් නොකරන රොබෝ හාමුදුරුවරුන් බිහි කළ හැකි ය. හොරකම් කිරීමෙන් පමණක් නොව, පස් පවින්ම වැළකෙන, එයිනුත් නොනැවතී, කෝටියක් සංවර ශීලයන්ම රැක ගත හැකි, තවත් සවිස්තරාත්මකව කියන්නේ නම්  කැත නැතිව වැඳිය හැකි, රොබෝ හාමුදුරුවන් පවා බිහි කළ හැකි ය.

එහෙත් දරුවන්ගේ කර මතින් සසරින් එගොඩ වන්නට සිතා සිටින, සතර වරිගයට මෙය ඒත්තු ගැන්විය හැකි විසඳුමක් වනු ඇද්ද? සසරින් එතෙර වීම සඳහා දරුවෙකු වෙනුවට රොබෝ කෙනෙකු ශාසනයට පූජා කිරීම වුව ප්‍රමාණවත්ය යන පණිවුඩය ගෙන යා හැකි නම් සියල්ලම ගොඩ ය. අවශ්‍ය වන්නේ එය එසේ ම බව කියන්නට දිව නමා ගත හැකි සංඝයා වහන්සේ නමකි. ඒත් ඒ සියල්ලට කාලය වැය වනු ඇත. හෙට මහණ කරන දරුවන් විෂයයෙහි ලා එයින් ලද හැක්කේ මද ප්‍රයෝජනයකි.

දරුවන් සම්බන්ධයෙන් අපේ වැඩිහිටි පරපුර කර ඇති අමානුෂික මැදිහත් වීම් සම්බන්ධයෙන් උන්ගෙන් සමාව අයදිනු හැර කළ හැකි වෙනත් යමක් මේ මොහොතේ මට සිහි නොවේ.

යුද්ධයේ වැඩි ම ආදිනව විඳින්නේ ඔවුන් ය. ගෘහස්ථ හිංසනයේ වැඩිම පීඩාව විඳීන්නේ උන් ය. කුඩා කල මහණ කිරීමට පමණක් නොව කසාද බන්දා දීම නිසා සිදුවන සියළු අකරතැබ්බයන්ට ලක් වන්නේ ද ඔවුන් ය. පාසල, පන්සල, පල්ලිය, කෝවිල හා සමාජය තුළ වඩාත් ම දැඩි ලෙස අපයෝජනයට ලක් වන්නේ ඔවුන් ය. අද අප කරන්නාවූ පරිසර විනාශයේ දරුණු විපාක ද අවසානයේ විඳින්නට සිදු වන්නේ ද ඔවුන්ට ය.

ගෙවා නිම කළ නොහැකි වන්දියක්

ගෙවිය යුතුව ඇත්තේ ය

දෙපා නැමද අයදිමි සමාව

නිම කරන්නට නොහැකි වූ මෙහෙයට

සිහිනෙන් මා නැගිටින විට මා වැඳ ගෙන සිටියේ ගුටි කෑ දරු දෙදෙනාට ය. නැත. ටොෆි චොකලට් හොරකම් කළ සාමනේර හිමි දෙනමට ය. මා වැන්දේ ඒ දෙවර්ගයෙන් කුමන අයට දැයි තේරුම් බේරුම් කර ගැනීමට මට අවශ්‍ය නැත. වැඳීමත් සමාව ගැනීමත් නිසා මගේ හිත මඳක් සැනසිනි. තාවකාලික වුව ද එය අස්වැසිල්ලකි. එය මට දැනට ප්‍රමාණවත් ය.

අපරාධය හා දඩුවම

අට දෙනෙකු සුදු වෑන් වලින් උස්සාගෙන ගියේ නම් දෙසිය පනහක් බේරා ගන්නට තිබුණු බව මූණු පොතේ සටහනක දැක්කෙමි. පසුව පෙනී ගියේ එය මේජර් ජෙනරාල් සරත් ෆොන්සේකාගේ ම කියමනකින් උත්තේජනය ලද සටහනක් බව ය. එය එක අතකට පුදුම වෙන්නට දෙයක් නැත. මිටියක් අතැති මිනිසෙකු බලන්නේ සියල්ල මිටියෙන් විසඳන්නට ය. මිනිස් ජීවිත උදුරා ගන්නට බලය ඇතිව සිටි මිනිසුන් ඒ නිසා ම එසේ මැරීමෙන් ප්‍රශ්න විසඳන්නට කල්පනා කිරීම පුදුමයට කරුණක් නොවේ.

සුදු වෑන් වල අරන් ගිය අය කවුරුන් ද? ඒත් එවැනි අපරාධ කරුවන් ද? යන අමතර ප්‍රශ්න ද අපට මතු කළ හැකි ය. අපේ අරමුණ සුදු වෑන් ගැන නිගමනයකට බැසීම ම නොවේ. ඒ හරහා කියන්නට යන වඩාත් වැදගත් ප්‍රශ්නය තෝරා බේරා ගන්නට ය. අපරාධය හා දඩුවම අතර සම්බන්ධය බේරා ගැනීමට ය.

ඒ සටහන පාස්කු ඉරිදා සිද්ධිය ද සම්බන්ධ කරගෙන අපරාධ කරුවන්ට නීතියෙන් පිටින් ගොස් හෝ දඩුවම් දීමේ වැදගත් කම මතු කරන්නට කළ වෑයමකි. ඒ නිසා ම සුදු වෑන් මතු කරන අමතර ප්‍රශ්න මග හැර අපරාධයට සුදු වෑන් දඩුවම් පිළිබඳ, වඩාත් නිශ්චිතව කියන්නේ නම්, නීතියෙන් පිට ගොසින් කරන දඩුවම් පිළිබඳ, කතාවට සීමා වෙමින් මේ සටහන ලියන්නට අදහස් කළෙමි.

අපරාධ නැති කළ යුතු ය. අපරාධ කරන්නන්ට දඩුවම් ලැබිය යුතු ය. ඒ දෙකටම විවාදයක් නැතිව ම අප එකඟ ය. එහෙත් දඩුවම් දීමෙන් අපරාධ නැති කළ හැකිය යන ප්‍රකාශය නම් තවදුරටත් විමසිය යුතු ය. අපරාධ නීතියෙන් පිටින් ගොස් දඩුවම් කිරීමෙන් වැළැක්වීමට තැත් කිරීමේ ආදීනව ද වෙනම විමසිය යුතු ය. මේ සටහන ඒ විමසීම් දෙකම වෙනුවෙනි.

ඒ විමසීම් සඳහා අප කැමති බිංදුවෙන් පටන් ගන්නට ය. හිස් කොලයක ලියා දක්වන්න ය. බුදුන් දුක නැති කිරීම සඳහා යොදා ගන්නා ලද ක්‍රම වේදයෙන් මෙහිදී අපට ගුරුහරුකම් ලද හැකි ය.

බුදුන් වහන්සේ කල්පනා කළේ ලෝ වැසියන් දුකින් මුදවා ගැනීමට ය. උන්වහන්සේ ඒ සඳහා යොදා ගත්තේ සිව් වැදෑරුම් ක්‍රම වේදයකි. පළමුව දුක කවරක් දැයි හඳුනා ගැනීම ය. දෙවනුව දුකට හේතුව හඳුනා ගැනීම ය. තෙවනුව එම හේතුව නැති කිරීම හරහා දුක නැති කළ යුතු යැයි හඳුනා ගැනීම ය. සිව්වෙනුව දුක නැති කිරීමේ මාර්ගය හඳුනා ගැනීම ය.

අපරාධ සම්බන්ධයෙන් ඒ සිව් වැදැරුම් ක්‍රම වේදය භාවිතා කළ හොත් මුලට එන්නේ අපරාධ හඳුනා ගැනීම ය. කෙනෙකු පීඩාවට පත් කරන, කෙනෙකුට හිරිහැරයක් වන, කෙනෙකුට අකටයුත්තක් වන, කෙනෙකුගේ දේ කඩා වඩා ගන්නා, කෙනෙකුගේ ජීවිතය උදුරා ගන්නා, නිදහස උදුරා ගන්නා, සියලු ක්‍රියා වැටෙන්නේ අපරාධ ගණයට ය.

දෙවනුව එන්නේ ඒ අපරාධයන්ට හේතු සොයා ගැනීම ය. ඒ සඳහා කරන ප්‍රයත්නය අවසානයේ නවතිනුයේ මිනිසුන්ගේ අඟ හිඟ කම් තුළ ය. අපරාධ කරන්නේ අඟ හිඟ කම් වලින් පෙලෙන මිනිසුන් ය. අපරාධ සඳහා යොදා ගනු ලබන්නේ ද අඟ හිඟ කම් වලින් පෙලෙන මිනිසුන් ය. දෙවැනි අදහසට එකඟ වන මිනිසුන් පවා පළමු අදහසට එකතු නොවන්නට ඉඩ තිබේ.

හේතුව ඍජු ය. ඇතැම් විට අපරාධ කරන්නේ සල්ලි බාගේ ඇති අය ය. ඔවුන් ඒ සඳහා අතකොලුවක් ලෙස අග හිඟ කම් ඇති මිනිසුන් යොදා ගත්තේ වුව ද අණ එන්නේ අතමිට සරු කෙනෙකුගෙන් ය. හොඳින් සොයා බැලුවොත් පෙනෙන්නේ අත මිට සරු වුනාට ඔවුන්ට ද අඟ හිඟ කම් තිබෙන බව ය. ඒ මුදල් හෝ සැප සම්පත් වලින් නොවේ. චින්තනයෙන් ය. ඔවුන් චින්තනයෙන් දුගී ය. මුදල්  ගැවසුන ද ඔවුන්ගේ ජීවිතය කොහේ හෝ තැනක වැරදී ඇත. එක්කෝ කුඩා කල ලැබිය යුතු ව තිබූ ආදරය අහිමි වී ඇත. නැතිනම් කුඩා කල ඇති වූ මානසික ආතතිය හෝ සමාන කරුණක් නිසා හිත ඔද්දල් වී ඇත. එවැනි යම් හේතුවක් නිසා ඔවුහු ද කිසියම් අඟ හිඟයකින් පෙළෙති. ඒ නැතත් සමහරු මොළයේ රසායනික ද්‍රව්‍ය වල අඟහිඟයකින් ද පෙළෙති. ඒ නිසා ද අපරාධ කරති.

ඇතැම් තැනක අඟහිඟ කම ඇත්තේ සමාජ ක්‍රමය තුළ ය. ආයතන පද්ධතිය තුළ ය. ඇතැම් තැනක එය ඇත්තේ අපරාධ මඩින්නට ඉන්නා යුක්තිය පසිඳලන ආයතන තුළ ය. ඔවුන් විසින් යුක්තිය නිසි ලෙස නොපසිඳලීම තුළ ය. අපරාධ නඩුවක් නිරාකරණය සඳහා සාමාන්‍යයෙන් වසර 17 ක් ගන්නා වූ ද එසේ කිරීමෙන් පසු ද සියයට අනූ පහක අපරාධකරුවන් නිදහස් කර හරින්නා වූ ද ආයතන පද්ධතිය තුළ ය. ඒ නිසා ම යුක්තිය අපේක්ෂාවෙන් ඉවසා බැරිම තැන යුක්තිය තම අතට ගන්නා මිනිස්සු ද අපරාධ කරුවන් වෙති. ඔවුන් ඒ තත්වයට පත් කිරීම ගැන ඒ ආයතන ද හරි හරියට වග කිව යුතු ය. ඒ ආයතන වල ඇති අඟ හිඟ කම් ද වගකිව යුතු ය.

තවත් තැනක අපරාධ සිදු වන්නේ සමාජය තුළ ඇති යුක්තියේ අඟ හිඟ කම් නිසා ය. අකටයුතුකම් අසාධාරණ කම් ඉවසා බැරි ම තැනක ය. තවදුරටත් තමන් වෙනුවෙන් යුක්තියට ඉටු කර ගැනීමට හැකියාවක් තිබෙන ක්‍රමවේදයන්ට නොහැකි යයි තේරුම් ගැනීමෙන් පසු මිනිසුන් පරල වීම නිසා ය. නොමිනිසුන් වීම නිසා ය.

ඇතැම් තැනක අඟ හිඟ කම ඇත්තේ චින්තනයේ බව අපි කීවෙමු. ඒ ඇතැම් තැනක එයට වගකිව යුත්තේ ආගම ය. ආගමික අන්තවාදය ය. තව තැනක දේශපාලනය ය, දේශපාලන අවස්ථාවාදය ය. තව තැනක ගුරුවරු ය, අධ්‍යාපනය ය, යල් පැන ගිය සංස්කෘතිය ය.

අපරාධ ඇති වීමට හේතුව දන්නා අපට දැන් තෙවැනි පියවරට යා හැකි ය. ඒ අපරාධ නැති කිරීමට ය. අවම කිරීමට ය.

අපරාධ අවම කිරීම සඳහා කළ යුත්තේ ඒ අඟහිඟ කම් ඉවත් කිරීම ය. ඒ සියල්ල ඉවත් කරන්නට එකවර බැරි නිසා අපට තාවකාලිකව අපරාධකරුවන්ට දඩුවම් දීමට සිදු විය හැකි ය. එහෙත් දඩුවම් දීමේ දී අප විසින් මතක තබා ගත යුත්තේ අප ඒ කරන්නේ රෝග ලක්ෂණවලට පිලියම් කිරීම විනා රෝග නිධානයට බේත් හේත් කිරීම නොවන බව ය. එයින් අදහස් කරන්නේ රෝගයේ ලක්ෂණ පාලනය කළේ වුව ද රෝගය නැවත නැවතත් මතු වන බව ය. එය දිනෙන් දින වඩ වඩා උග්‍රවන බව ය. රෝග ලක්ෂණ පාලනය කරන්නට නම් මාත්‍රාව නිරන්තරයෙන් වැඩි කළ යුතු බව ය. ඒ නිසා ම වඩාත් දැඩි දඩුවම් යෝජනා වන බව ය.

වෛද්‍යවරයා අනුමත කරන ප්‍රමාණය ඉක්මවා ඖෂධ ගැනීම මාරාන්තික විය හැකි බව ඖෂධ වේදීහු දනිති. එහෙත් සමහර රෝගීන්ට ඉවසුම් නැත. ඔවුන් නිර්දේශ නොකරන ලද බේත්, නොහොත් “සුදු වෑන්“, ඉල්ලන්නේ ඒ නිසා ය. එල්ලුම් ගස ඉල්ලන්නේ ඒ නිසා ය.

වෛද්‍ය විද්‍යාවේ නියමයන්ට පිටු පාමින් එසේ බෙහෙත් නියම කරන වෛද්‍ය වරු ද සිටිති. ඔවුන්ගේ අපේක්ෂාව ඉල්ලුමට සපයන ව්‍යාපාරිකයෙකු වී තම හොද්ද බොර කර ගැනීම ය. ඔවුන් ව්‍යාපාරිකයන් මිසක වෛද්‍යවරුන් හැටියට සළකන්නට බැරි ය.

මත්කුඩු ව්‍යාපාරිකයන් මර්දනය කිරීමට කටයුතු කරන්නට නිල නොවන විධි භාවිතා කරන්නට යෙදුනු ඇතැම් රටවල්වල පාලකයින් ඒ හරහා කළේ මත්ද්‍රව්‍ය වෙළඳ පොලේ ඒකාධිකාරිය ඒ හරහා තමන් වෙත හෝ තමන්ගේ හෙංචයියන් වෙත පවරා ගැනීම හෝ දීම ය. දඩුවම් ලද්දේ තරඟ කාරී ව්‍යාපාරිකයන් ය. සුදු වෑන් වලින් ගෙනියන ලද්දේ ඔවුන්ව ය. ඒවා එලිපිට කරන ලද්දේ ඒ හරහා මහජන මතය ද තමන් වෙත දිනා ගනිමිනි. එහෙත් ඒ අතරේ තමන්ගේ කඳවුරේ මත්කුඩු ජවාරම නීතියේ ආශිර්වාදය යටතේ ම කිරීමට ඔවුහු මං පාදා ගත්හ. ඒ නිසා ම රාජ්‍ය අනුග්‍රහය යටතේ ඒවා වෙනදාටත් වඩා හොඳින් බැබලුනේ ය.

නීතියෙන් බාහිරව අච්චු කරන්නට මැර කණ්ඩායම් වලට බලය පැවරූ විට ඊට අමතරව සිදු වන්නේ අපරාධ කරුවන්ට අච්චු කරන අතරේ, එයට ම මුවා වී, අහිංසක මිනිසුන්ගෙන් ද කප්පම් ගැනීමට වැඩ පිළිවෙලක් ඔවුන් විසින් අටවා ගැනීම ය. එසේ කප්පම් ගෙවීමට මැලි කරන මිනිසුන්ට ද වැඩක් දීමට වග බලා ගැනීම ය. අප රටේ ද යුද්ධය පැවති සමයේ ක්‍රියාක්මත වූ මෙවැනි මාෆියා කණ්ඩායම් විසින් දෙමළ මුස්ලිම් හා සිංහල තරුණයන් මෙසේ පැහැර ගෙන ගොස් කප්පම් ඉල්ලා මරා දැමූ කතා තිබේ. එහෙත් අවසානයේ ඒවාට වගකිවයුුතු අයෙක් සිටියේ නැත. ඒ තරමට නීතිය අකුළවා තිබුන නිසා ය. “අපි හොඳ නම් අපට ප්‍රශ්නයක් වෙන එකක් නැතැයි“ කියන අය මේ කතා එක කණකින් අසා අනෙත් කණින් පිට කරන අය ය. ඔවුන් දැන් නිදා සිටින නින්දෙන් ඇහැරෙන්නේ තමන්ගේ හිතේෂීයෙකු මේ සුදුවෑන් කප්පම් කල්ලියකින් පැහැර ගෙන ගිය දාක ය.

පුංචි ආණ්ඩුව කාලයේ දී ද කසිප්පු කාරයින්ට හොරකම් කරනවුන්ට වැඩ වැරදුනේ ය. නීතියට පිටින් ගොස් දඩුවම් ලැබුනේ ය. එහෙත් දඩුවම් ලැබුවේ ඔවුන් පමණක් නොවේ. බොහෝ දෙනෙකුට මග හැරෙන කාරණය නම් නීතියෙන් පිටින් දඩුවම් දෙන වාතාවරණයක කිසිවෙකු සුරක්ෂිත නොවේ ය යන්න ය.

සිදු වූයේ පුංචි ආණ්ඩුවට සම්බන්ධ මිනිසුන් ද සොයා නීතියට පිටින් දඩුවම් කිරීමේ සංස්කෘතියක් ඇති වීම ය. එක එකා මරා දැමීම ය.

පුංචි ආණ්ඩුව බිහි වූයේ ම මර්දනය නිසා ය. අවසානයේ මර්දනය මර්දනය කැඳවූයේ ය. රටම අනතුරට හෙලුනේ ය.

ඒ කාරණා සියල්ලෙන් පෙනෙන්නේ අඟ හිඟ කම් ඉවත් කර අපරාධ අවම කරන තුරු දඩුවම් දීම තිබිය යුතු නමුදු එය නීතියෙන් පරිබාහිරව නොකළ යුතු බව ය. දෙසිය පනහක් බේරා ගැනීමට අට දෙනා කූඩු කිරීම සෑහෙන්නේ ය. ඔවුන්ගේ නඩුව විමසීම හරහා තව බොහෝ දේ සොයා ගැනීමට ද එයින් මග පෑදෙන්නේ ය. මැරුවහම සියල්ල අවසන් වන්නේ, කම්මුතු වන්නේ, නැත. අවසන් වන්නේ තොරතුරු සොයා ගැනීමට ඇති මූලාශ්‍රයන් පමණය ය. ඔලුව කැක්කුම පැනඩොල් පෙත්තෙන් අඩු වූවා යැයි සිතා සිටිය ද මොළයේ ටියුමර් එක බැහැලා වැඩ ය. ජරාජීර්ණ වීම එවිට සිදුවන්නේ ඇතුළතින් ය.

මට මේ මැරීම ගැන කියන විට මතක් වෙන්නේ අපේ තාප්පයේ තිබෙන බෝ පැලය ය. එය කොතරම් කඩා දැම්ම ද නැවත නැවතත් පණ ගසා නැගිටින්නේ ය. කඩා දමන්නේ මුලින් නොවන තාක් එයින් ගැලවෙන්නට මට බැරි ය. එහෙත් මුල සොයා එය කඩා දැමීම අමාරු ය. ඒ නිසා කම්මැලි මා කරන්නේ උඩින් කඩා දැමීම ය. මට මගේ තාප්පය සම්බන්ධයෙන් කම්මැලි විය හැකි මුත් රටේ ත්‍රස්තවාදය හෝ අපරාධ මුළුනුපුටා දැමීම සම්බන්ධයෙන් පාලකයන්ට එසේ කම්මැලි වීමට බැරි ය.

හැත්තෑ එකේ කැරැල්ල මැඩ පවත්වන ලද්දේ ය. එහෙත් එය 87-88 සමයේ නව ආරකින් වඩාත් විනාශකාරී මුහුණුවරකින් මතුව ආවේ ය. ඒ නිසා හේතුව නසන්නට අප ඉටා ගත යුතු ය. හේතුව අඟ හිඟකම් ය. ආර්ථික අඟහිඟ කම පමණක් නොව ආයතනික, මානසික හා සමාජීය අඟ හිඟ කම් ද ඊට ඇතුළත් ය.

නැති කළ යුත්තේ කුමක් දැයි අප දන්නේ නම් අපට සිව්වෙනි පියවරට යා හැකි ය.

සිව්වෙනුව සළකා බැලිය යුත්තේ ත්‍රස්තවාදය හා අපරාධ මැඩලීමේ මාර්ගය ය. එය මේ කියූ විවිධාකාර අඟ හිඟ කම් නැති කර දැමීම හරහා වැටී ඇත්තේ ය. එය ආර්ය අෂ්ඨාංගික මාර්ගය මෙන්ම මාවත් අටකින් සමන්විත විය යුතු ය.

පළමු මාවත විවෘත කර ගැනීමට ආර්ථිකය වර්ධනය විය යුතු ය. අධ්‍යාපන අවස්ථා, රැකියා අවස්ථා සහ ව්‍යාපාරික අවස්ථා ප්‍රමාණවත් ලෙස ඇති විය යුතු ය.

දෙවන මාවත විවෘත කර ගැනීමට ආයතන පද්ධතිය ශක්තිමත් කළ යුතු ය. ඒවා ජනතාවට පොලු දමන්නට නොව සේවය කරන්නට සැදී පැහැදී තිබෙන ආයතන බවට වෙනස් විය යුතු ය. ඒ සඳහා ජනතාවට ඒවා විවේචනය කළ හැකි වටපිටාවක් තිබිය යුතු ය. අදහස් ප්‍රකාශ කිරීමේ අයිතිය, විරෝධය පෑමේ අයිතිය හා ඒවායේ සිදු වන අකටයුතුකම් වලට එරෙහිව නීතියේ පිළිසරණ පැතීමේ හැකියාව ඇති කළ යුතු ය.

තෙවන මාවත විවෘත කර ගැනීමට නීතියේ ආධිපත්‍ය තහවුරු විය යුතු ය. කිසිවෙකු නීතියට උඩින් නොසිටිය යුතු ය. සැම එක ලෙස නීතියට යටත් විය යුතු ය.

සිව්වන මාවත විවෘත කර ගැනීමට බන්ධනාගාර වල වත්මන පවතින වාතාවරණය මානුෂික වාතාවරණයක් බවට පත් කළ යුතු ය. අපරාධ කරුවන් පුනරුත්ථාපනයට වැඩි බරක් යොමු වන සේ බන්ධනාගාර ප්‍රතිසංස්කරණය කළ යුතු ය. පොලීසිය ප්‍රතිසංවිධානය විය යුතු ය. මේ ආයතන දෙකේ ම නිලධාරීන්ගේ වැටුප් වැඩිකොට ඔවුන්ගේ  වත්කම් දැඩි පරික්ෂාවට ලක් කළ යුතු ය.

පස්වන මාවත විවෘත කර ගැනීමට අධ්‍යාපනයේ ප්‍රතිසංස්කරණයන් සිදු විය යුතු ය. සිසුන්ට වන පොත් කරන්නට නොව සිතන්නට ඉඩ හසර සැලසිය යුතු ය. පන්තිය සංවාද සිදු වන ස්ථානයක් විය යුතු ය. පාසල බුද්ධි ගවේෂණයේ මධ්‍යස්ථානයක් විය යුතු ය.

සය වන මාවත විවෘත කර ගැනීමට ආගම වෙනස් විය යුතු ය. ආගම කෙවිටක් නොවී මිනිසුන්ට මග එලි කරන පහන් ටැඹක් බවට පරිවර්ථනය විය යුතු ය. ආගම පවා විචාරයට විවෘත විය යුතු ය. ආගම එකම ජීවිත දර්ශනය නොව තවත් එක් එලිය ලැබිය හැකි මාවතක් බවට පිළිගැනීමක් සමාජය තුළ ඇති විය යුතු ය. ආගමට මුවා වී කරන අකටයුතුකම් මැඩිය යුතු ය. සිවුරට මුවා වී කරන ජඩ වැඩ නතර කළ යුතු ය.

හත් වන මාවත විවෘත කර ගැනීමට මාධ්‍ය භාවිතයේ අති විශාල වෙනසක් සිදු විය යුතු ය. වගකීමකින් ක්‍රියාකරන මාධ්‍යවේදීන් මාධ්‍ය අයිතිකරුවන් ද සිටිය යුතු ය. වගකීම පැහැර හරින මාධ්‍ය වේදීන් ඒ සඳහා ම වෙන්වුනු ජනතා උසාවියකට යොමු කොට ඔවුන්ව ප්‍රසිද්ධියේ විවේචනය කරන නීති රීති සම්මත කර ගත යුතු ය. ඒ උසාවියේ සියලු කටයුතු අකුරක් නෑර එම මාධ්‍ය හරහා ප්‍රසිද්ධ කළ යුතු බවට ද නීති ගෙන ආ යුතු ය.

අට වන මාවත විවෘත කර ගැනීම සඳහා ව්‍යවස්ථාවේ වෙනසක් සිදු විය යුතු ය. ජනාධිපතිට තිබෙන මුක්තිය අහෝසි කළ යුතු ය. ජනාධිපති ද නීතියට යටත් කළ යුතු ය. මිලියන් ගණන් වලට විකිණෙන්නට මන්ත්‍රීවරුන්ට ඇති ඉඩ අහෝසි කළ යුතු ය. ඒ හරහා නීතිය තමන්ට එරෙහිව ක්‍රියාත්මක වීම වළක්වා ගැනීමට ඔවුන්ට ඇති ඉඩ අහෝසි කළ යුතු ය.

අපරාධ සම්බන්ධ චතුරාර්ය සත්‍යයත් එය මැඩලීමට අවශ්‍ය ආර්ය අෂ්ඨාංගික මාර්ගයත් අනුගමනය කරන්නට මේ රටේ පාලකයින් සූදානම් නම් ඒ සඳහා ඉත සිතින් සහය දෙන්නට ජනතාව සැදී පැහැදී ඉන්නේ නම් අපරාධ අඩු කිරීම කජ්ජක් නොවේ.

අපරාධ නැති කිරීම සඳහා බොහෝ දෙනෙකු යෝජනා කරන මරුවැල අවසානයේ ඔවුන්ගේ ගෙල වටා ද එතීමට ඉඩ ඇතැයි බොහෝ දෙනෙකු දන්නේ නැත. ඒ ෂෝට් කට් සොයන්නට යෑමේ විපාක ය. ප්‍රශ්නයක් දෙස විමසුම් ඇසකින් බැලීමට කම්මැලි වීමේ විපාකය ය.

නෙදර්ලන්තයේ සිර ගෙවල් වසා දමමින් පවතී. එහි අපරාධ පිළිබඳ ආරංචි ලැබෙන්නේ අහම්බයෙනි. ඒ සුදු වෑන් නිසා හෝ පුංචි ආණ්ඩුවේ වැඩ කිඩ නිසා නම් නොවේ. මේ අප කී මාර්ගයන් අනුගමනය කළ නිසා ය.

රජය හා ආගම අතර ගනුදෙනුව

https://i0.wp.com/www.dinamina.lk/sites/default/files/news/2019/08/19/7878_19082019_FSS_CMY.jpg

බුද්ධ ශාසන අමාත්‍යංශයකුත් ධීවර අමාත්‍යංශයකුත් එක ම රජයකට තිබිය හැකි ද? බුද්ධාගමෙන් සතුන් මැරීම අකටයුතු බව කියන විට ධීවර අමාත්‍යංශයේ වගකීම වන්නේ එය ප්‍රවර්ධනය කිරීම ය. මේ උභතෝකෝටිකය සමග එකම රජයක් ගනුදෙනු කරන්නේ කෙසේ ද?

බුද්ධ ශාසන අමාත්‍යංශයත් ජාතික ලොතරැයි මණ්ඩලයත් එකම රජයක කොටස් විය හැකි ද? බුද්ධාගමෙන් සූදුව පරිහාන ධර්මයක් ලෙස නම් කරන විට, ලොතරැයි මණ්ඩලය එම පරිහානි ධර්මයම, ජය මාවත ලෙස, ප්‍රවර්ධනය කිරීම අප තේරුම් ගත යුත්තේ කෙසේ ද?

අංගුලිමාලට සමාව දුන් බුදුන් වහන්සේ සරණ යන බව කියමින්, මිනිසුන් මැරීමට එල්ලුම් ගස ගෙනෙන්නට, රටේ බහුතරයක් මිනිසුන් සමග, රජය ද අනුග්‍රහ දැක්වීම අප තේරුම් ගත යුත්තේ කෙසේ ද?

දැනට සිදු වන්නේ එකක් වමතට පවරා අනෙක දකුණෙන් කිරීම ය. රජය විසින් පවත්වාගෙන යන විෂයමාලා සහිත පාසල් වල තත්වයේ ද වෙනසක් නැත.

බුද්ධාගමත් ආර්ථික විද්‍යාවත් එකට උගන්වන පන්තියක ළමයෙකුට, බුද්ධාගම උගන්වන ගුරුවරයා සතුන් මැරීමේ ආදීනව උගන්වන විට, ආර්ථික විද්‍යා ගුරුවරයාගෙන් ඉගෙන ගත යුතු ව තිබෙන්නේ රට වටේ ආර්ථික දියුණුව සඳහා ප්‍රයෝජනයට ගත හැකි මත්ස්‍ය සම්පතක් තිබෙන බව ය. එසේ අසන ළමයා විසින් කළ යුත්තේ කුමක් ද? අනුගමනය කළ යුත්තේ කවර ගුරු උපදේශය ද? එකම පාසලක එකම පන්තියක මෙසේ පරස්පරයන් ඉගැන්වීමේ තේරුම කුමක් ද? පාසලේ උගන්වන දෑ සම්බන්ධයෙන් ලොකුවට නොසළකා මග හැරිය යුතු බව ද? හරි දේ කුමක් දැයි ඉන් බාහිර ව සෙවිය යුතු බව ද?

මෙසේ තමනුත් අතර මං වී දරුවන් ඇතුළු සෙසු ජනතාවත් අතරමං කිරීමට වගකිව යුතු රජයකට හැකි ද?

මෙය බුද්ධාගම සම්බන්ධ ප්‍රශ්නයක් පමණක් නොවේ. සමස්ථ ආගම් හා සම්බන්ධ ප්‍රශ්නයකි. සියල්ල සිදුවන්නේ දෙවියන් වහන්සේගේ කැමැත්ත පරිදි යැයි දෙසන ආගම් වලට රැකවරණය සළසන ගමන්, අප විඳින්නේ අප කළ කර්මයන්ගේ විපාක යැයි කියන ආගමකට ද, එක ම රජයකින් ආධාර කරන්නේ, අනුග්‍රහ සපයන්නේ, කෙසේ ද? කෙටියෙන් කියතොත් බුද්ධ ශාසන අමාත්‍යංශ සමග ක්‍රිස්තියානි හා මුස්ලිම් ආගමික කටයුතු අමාත්‍යංශ ද එක ම රජයකින් මෙහෙයවන්නේ කෙසේ ද?

මේ සියළු උභතෝකෝටියන්ට හා ඒ නිසා ඇති කරන විහිළු සහගත තත්වයට හේතුව රජය අනාගාමික නොවීම ය. ආගම්වලට නතු නොවී සිටිමට ඊට ඇති නොහැකියාව ය.

එයින් වැඩිමනත් ලෙස ප්‍රකාශයට පත් වන්නේ දේශපාලනඥයන්ගේ කෛරාටික කම හා අවස්ථාවාදීත්වය ය. ආගම පූජකයන්ට පවරා තමන් රාජ්‍ය පාලනයේ යෙදෙනවා වෙනුවට, රාජ්‍ය පාලනය තුළට ආගම රිංගවාගෙන, එයින් දේශපාලන වාසි ලබා ගැනීමේ ඔවුන්ගේ වුවමනාව ය. අවසානයේ සිදු වන්නේ මේ නිසා ආගම ද හෑල්ලු වීම ය.

ආගම හා ඉතිහාසය

ඉතිහාසය පුරා ම රජවරු සිය පාලනයට සුජාත භාවය ලබා ගත්තේ ආගමට අනුග්‍රහ දැක්විම හරහා ය. එක කලෙක, එය ලංකාවේ කොතරම් නම් ප්‍රචලිත වී තිබුනේ ද යත්, දන්ත ධාතූන් වහන්සේගේ භාර කාරිත්වය තිබුනේ කාට ද, ඔහු රජු හැටියට පිළිගන්නා තැනට පත් වී තිබුනේ ය.

මෙය ආගමික නායකයන් විසින් ද ඉවසීම නිසා අවසානයේ සිදු වූයේ ආගම රජුගේ වුවමනාවන් පිරිමහන තත්වයට පිරිහෙලීම ය. ආගම රජවරුන් වෙනුවෙන් කඩේ යැවීම ය. අද ද අප අත්දකින්නේ ඉතිහාසය පුරා රඟ දක්වන ලද ඒ නාඩගම ය.

ඒ නාඩගමට අනුව රජු ආගමටත් ආගම රජුටත් සේවය කළේ ය. එය කොතෙක් බලවත් වී ද යත් රජුගේ ආගම වෙනස් වූ රටක මිනිසුන්ගේ ආගම ද ඒ ඉක්මණින් වෙනස් වුනේ ය.

බුද්ධාගමට හරවා ගැනුනේ ලංකාවේ ජනතාව නොවේ. දේවානම් පියතිස්ස රජතුමා ය. බුද්ධාගම ආසියාව පුරා පැතුරුනේ ආගමික ප්‍රචාරකයන් විසින් ජනතාව හරවා ගැනීමෙන් නොවේ. රජවරුන් හරවා ගැනීමෙනි.

රජවරුන්ගේ යුගය අවසන් වූ පසු සියල්ල කණ පිට හැරුණු බව ඇත්ත ය. ඒ ජනතා කැමැත්ත චන්දයකින් ලබා ගත යුතු වූ නිසා ය. ඒ යුගයේ සිදු වූයේ, ජනතාවගේ ආගම, රටේ නායකයන් බවට පත් විමට අපේක්ෂා කළ අය විසින් වැළඳ ගැනීම ය. සියල්ල අනිත් පැත්ත ගිය ද නව මාදිලියේ “රජු“ හා ආගම අතර සම්බන්ධය එලෙසම, නොවෙනස්ව, පැවතුනේ ය. සිංහල රාජ්‍ය භාෂාව කිරීමටත්, බුද්ධාගම රාජ්‍ය ආගම කිරීමටත් පොරොන්දු වෙමින් සිය දේශපාලන ගමන ආරම්භ කළ, සොලමන් වෙස්ට් රිජ්වේ ඩයස් බණ්ඩාරනායක එසේ බුද්ධාගම වැළඳ ගත් එක් ක්‍රිස්තු භක්තිකයෙකි. දේශපාලන චරිත විමසන විට අපට තව එවැන්නන් බොහෝ හමුවේ.

මැලේසියාව, ඉන්දුනීසියාව, ඇෆ්ඝනිස්ථානය වැනි කලක බෞද්ධ වූ රටවල් මුස්ලිම් ආගමට හැරුණේ ද, රජවරුන් කළ ආගම් මාරුවලින් මිසක, ජනතාව ආගම් වල හරය දැන ඒවා වැළඳ ගෙන කටයුතු කිරිම ඔස්සේ නොවේ. ලංකාවේ ඇතැමුන් සිතන පරිදි මුස්ලිම් කුමන්ත්‍රණයක් නිසා නොවේ. බුද්ධාගම ආසියාවේ පැතිර ගිය ආකාරයට මඳකින් හෝ වෙනස් ව නොවේ. ලෝකය පුරා ආගම් පැතිරුණේ රජවරුන්ගේ දේශපාලන ව්‍යාපෘති වල කොටසක් ලෙස මිස ආගමික පූජකයන්ගේ ධර්ම දේශනා ව්‍යාපෘති හරහා නොවේ.

පසු කලෙක සාමය ගැන දේශනා කළ ආගම් පැතිර විම සඳහා තුවක්කුව යොදා ගැණුනේ ද ඒ අනුව ය. යුරෝපීය රටවල් විසින් ලෝකය ආක්‍රමණය කරන විට සිය හේවායන් දිරිමත් කළේ සෙසු රටවල ජනයා ආගමට හරවා ගැනීම ද ආක්‍රමණ ව්‍යපෘතීයේ ම වැදගත් අංගයක් බව සඳහන් පණිවුඩය ය. තුවක්කුව සමග හරි හරියට බයිබලය ද ඒ ආක්‍රමණ පිටුපස තිබුනේ ය.

දුටු ගැමුණු විසින් පරදවන ලද එලාර පිළිබඳ ඉතිහාස පුරා වෘත්තීන් කියන්නේ ඔහු ලංකාවේ රජ කළ වඩාත් ම ධර්මිෂ්ඨ රජ වූ බව ය. නීතිය සිය පුතුට ද එකසේ ක්‍රියාත්මක කළ, යහපාලනය අකුරටම ඉටු කළ, රජ කෙනෙකු බව ය. ඒ නිසා ඔහු එලවා දැමීම පහසු කාරණයක් නොවී ය. දුටු ගැමුණුට තිබුනු ප්‍රධාන අභියෝගය වී තිබුනේ ඒ යහපත් ධාර්මික භාවය ය. එලාර සම්බන්ධයෙන් මතුකරන්නට ඉතිරි ව තිබුණු එක ම ප්‍රශ්නය ඔහු අන්‍යාගමිකයෙකු වීම ය. දුටු ගැමුණුට තිබුණු අභියෝගය ජයගැනීමට එම ආගමික සාධකය පමණක් වුව ප්‍රමාණවත් වූයේ ය.

දුටු ගැමුණුගේ රට එකසේසත් කිරීමේ දේශපාලන අභිලාශය හා ව්‍යාපෘතිය බුද්ධාගම සමග එකට ගැට ගසා තිබුනේ යම් සේද යුරෝපීයන්ගේ ලොව ආක්‍රමණය ද ආගමට සම්බන්ධ කර තිබුනේ ය.

ආගමික නිකායන්ගේ උපත

ලෝකයේ ප්‍රධාන ආගම් සියල්ලම නිකාය වලට බෙදී තිබේ. ඒ බෙදීම් බොහෝමයක් පිටුපස ඇත්තේ දේශපාලන ව්‍යපෘතීන් ය. ඇන්ග්ලිකන් පල්ලිය බිහිවන්නේ බ්‍රිතාන්‍ය රජුට සිය මෙහෙසිය දික්කසාද කොට වෙනත් මෙහෙසියක් කර කාර බැඳ ගැනීමට දික්කසාදයට අවසර නැති කතෝලික පල්ලිය විසින් අනුමත නොකිරීම අරබයා ඇති වුනු ගැටුමක පසුබිම තුළ ය. ලංකාවේ නිකායන් හැදෙන්නේ ද එක් එක් කුලයට බලය ලබා ගැනීමේ ව්‍යාපෘතියක කොටසක් ලෙස ය.

පෘතුගීසින් ලංකාවට එන්නේ කතෝලික පල්ලියේ නියෝජිතයා හැටියට ය. ලන්දේසීන් එන්නේ රෙපරමාදු නිකායේ නියෝජිතයා හැටියට ය. බ්‍රිතාන්‍යයන් එන්නේ අංග්ලිකන් නිකාය නියෝජනය කරමින් ය. මේ එක් එක් නිකාය විසින් ඉදිකර ඇති වෙනස් පල්ලි ලංකාව පුරා දැකිය හැකි ය.

මේ ඉතිහාසය විමසන විට පෙනෙන කාරණය නම් අජූත රජවරුන්ට පවා බොහෝ තැනක ඊට සමාන ආගමික පූජකයන් විසින් ආශිර්වාද කරනු ලැබූ බව ය. ආගමට රජු ද රජුට ආගමික පූජකයන්ගේ ආශිර්වාදය ද අත්‍යවශ්‍ය ව තිබූ බව ය. එකිනෙකා පිට කසා ගන්නා ක්‍රමයක් ඔවුන් විසින් හදා ගෙන තිබූ බව ය. යම් හෙයකින් විරසකයක් වී නම් ඒ හරහා තවත් අලුත් නිකායක් බිහි වූ බව ය. ඒ නිකාය විසින් රජු රැක ගත් බව ය. රජු‍ගේ ආශිර්වාදය නැතිව ගිය පසු ,මුල් ආගමික නිකාය දිය වි දුර්වලව ගිය බව ය. කුමක් වෙනස් වුව ද රජු හා ආගම අතර සම්බන්ධය නොවෙනස් ව පැවති බව ය. දෙපැත්තම අනෙත් පැත්තෙන් ජීවය ලබා ගත් බව ය. එසේ නැති තැනක අර්බුදයක් ඇති වූ බව ය. බොහෝ අර්බුද බලය තිබූ පාර්ශවයේ, වැඩි තැනක දී නම් රජුගේ පාර්ශවයේ, ජයග්‍රහණයෙන් කෙළවර වූ බව ය. කෙළවර කරන ලද බව ය.

ක්‍රිස්තුත් වහන්සේ විසින් කළ එක් ප්‍රකාශයක් මේ ගැන උන්වහන්සේගේ අදහස පැහැදිලි කරයි. ඒ ආගම හා රජය යන දෙකෙන් එකක් තෝරා ගැනීම සම්බන්ධයෙන් (බදු ගෙවීම ගැන උන්වහන්සේගේ මතය) උන්වහන්සේ විමසූ අවස්ථාවේ ය. “සීසර්ගේ දේ සීසර්ට දෙන්න. දෙවියන් වහන්සේගේ දේ උන්වහන්සේට දෙන්න“. එයින් අප තේරුම් ගත යුත්තේ දෙකෙහිම පැවත්ම පිළි ගත යුතු බවට වූ උන්වහන්සේගේ අස්ථානය තුළ අර්බුදයක් මතු වීම උන්වහන්සේ හිතා මතා මග හැරිය බව ය. රජයේ අනුග්‍රහය හෝ අවම වශයෙන් ඉවසීම නැතිව ආගමක් පවතින්නේ නැත. රාජ්‍ය බලය, මහ පොළොව මත, දේව බලය ඉක්මවන්නේ ය. එකිනෙකා පැරදවීමෙන් නොව එකිනෙකාට පිහිට වීමෙන් පමණක් රජයට හා ආගමට පැවතිය හැකි ය.

අද වන විට රාජ්‍ය බලය නැතිව ආගමකට පැවතිය නොහැකි බව විශේෂයෙන් ප්‍රදර්ශනය වන්නේ ය. දහම් පාසල් පවත්වා ගෙන යෑමට, ඒවා පැවැත්වෙන කාලයේ ටියුෂන් පන්ති තහනම් කිරීම සඳහා, රාජ්‍ය අනුග්‍රහය ඉල්ලීමට තරම් ආගම් දුර්වල වී තිබීමෙන් ප්‍රදර්ශනය වන්නේ ඒ කාරණය ය. දහම් පාසල් යන සිසුන්ට විශේෂ අනුග්‍රහයන් පිරි නැමීමට රජය මෙහෙයවා ඇත්තේ ඒ නිසා ය. එයිනුත් නොනැවතී උපාසක උපාසිකාවන් පිරිවරා ගොස් ටියුෂන් පන්තිවලට කඩා පැන බලයෙන් පංසල් යවන්නේ ද ඒ නිසා ය.

ආගම රජයේ එල්ලීම

පෝය දින මත්පැන් විකිණීම තහනම් කිරීම හා චිත්‍රපටි නාට්‍ය පෙන්වීම තහනම් කිරීමට සිදු ව ඇත්තේ, මත් පැන්  පානයෙන් හෝ නච්ච ගීත වාදනයෙන් පෝය දිනයේ මිනිසුන්ව ඉවත් කිරීමට, තවදුරටත් සිල් පදයේ පිහිට ප්‍රමාණවත් නොවන නිසා ය.

ආගමට ගරු කිරීම තවදුරටත් මිනිසුන් ස්වෙච්ඡාවෙන් කරන්නක් නොව රජයේ මැදිහත් වීමෙන් කරවා ගත යුතු තත්වයට පත්ව තිබීම පෙන්වන්නේ ද ඒ කාරණයම ය. ආගමේ ගෞරවය රැක ගනු සඳහා පොලීසියේ සහය අවශ්‍යව ඇත්තේ ද ඒ නිසා ය. ආගම දෙස විචාරාත්මකව බැලීම පවා දඩුවම් ලැබිය යුතු වරදක් බවට රජය හා පොලීසිය ලවා පත් කිරීමට ස්වාමීන් වහන්සේලා කටයුතු කරන්නේ ඒ නිසා ය.

අදටත් ලංකාවේ බහුතරයක් මිනිසුන් සිතන්නේ, ආගමට ඇති බැතිය දුර්වල වීම නිසා, සමාජය බිඳ වැටීමකට තුඩු දිය හැකිය කියා ය. ඒ නිසා රජය හෝ මැදිහත් වී එයට තිරිංග යෙදීම වැදගත් කටයුත්තක් ලෙස සැළකෙන්නේත්, ඒ සඳහා සිය කැපවීම ප්‍රදර්ශනය කරන දේශපාලනඥයන් ගැලවුම් කරුවන් ලෙස මිනිසුන්ගේ ගෞරවයට භාජනය වන්නේත්, ඒ නිසා ය.

අංගුලිමාලලාට ධර්මය අවබෝධ කර දෙනු වෙනුවට, ඔවුන් එල්ලුම් ගස් යවන්නට ස්වාමීන් වහන්සේලා ඉදිරිපත් වන්නේ, රාජ්‍ය අනුග්‍රහයෙන් මිසක ධර්මයෙන් මිනිසුන් හීලෑ කර ගැනීමට අද වන විට නොහැකි ව ඇතැයි ඔවුන් පවා පිළිගන්නා නිසා ය.

සියල්ලේම නොවෙතත්, දියුණු බොහෝ රටවල්, ආගම රාජ්‍යයෙන් වෙන් කිරීමට කටයුතු කර තිබේ. ඒ රටවල තවදුරටත් ආගම මිනිසුන් යහපත් කිරීම සඳහා අත්‍යවශ්‍ය යාන්ත්‍රණ ලෙස සළකන්නේ නැත. සීසර් ගේ සීසර්ටත් දෙවියන්ගේ දෙවියන්ටත් දීමට ඔවුන් හිත හදා ගෙන තිබේ.

ආගමට පමණක් නොව, රාජ්‍යයකට පවා ඇති අත්තනෝමතික බලය, ඔවුන් තවදුරටත් පිළිගන්නේ නැත. පුද්ගලික නිදහස හා මානව අයිතිවාසිකම්, ඒ යාන්ත්‍රණ දෙකට ම වඩා ඉහළින් සැලකීමට ඔවුන් විසින් වග බලාගෙන තිබේ. ඒ නිසා ම ළමා විවාහයන්ට මෙන් ම කුඩා නොදරුවන් මහණ කිරීමට ද අවසර ලැබෙන්නේ නැත. රජය පමණක් නොව ආගම ද විචාරය කිරීමට විවේචනය කිරීමට ඉඩ හසර ඒ රටවල ජනයා විසින් අත් කර ගෙන තිබේ.

පාසල තුළ ආගම ඉගැන්වීම නවතා දමා තිබේ. ආගම ඉගැන්වීමේ කටයුතු ආගමික සංවිධානයන්ට හා පූජකයන්ට පවරා තිබේ. ඒ නිසා ඒ රටවල දරුවන්ට පාසල තුළ ගුරුවරු දෙදෙනෙකුගේ පරස්පර ඉගැන්වීම් දෙකකට මුහුණ දීමට සිදු වන්නේ නැත.

පුදුමයකට මෙන් ඒ රටවල අපරාධ ද අඩු ය. යුද්ධ කැරලි කෝලාහල අඩු ය. ජාතිය හා ආගම මත පදනම් ව සිදු වන ගැටුම් ද අඩු ය. ඒ රටවල් දෙස බැලූ විට පෙනෙන්නේ දියුණුව හා ආගම් අතර ප්‍රතිලෝම සම්බන්ධයක් ඇති බව ය. රටවල් දියුණු වන විට ආගම බැස යනවා ද ආගම බැස යෑම නිසාවෙන් රටවල් දියුණු වනවා ද යන්න ගැන අපට වාද කළ හැකි ය. එහෙත් තොරතුරු කියන්නේ සම්බන්ධය ප්‍රතිලෝම බවට නම් විවාදයක් නැති බව ය. දියුණුව හා ආගම එකට නම් නොපවතින බව ය.

ආගම හා රජය අතර දීගය

සමහර දීගයන් නොපෑහුනේ වුව ද දික්කසාදයකට කිසිදු පාර්ශවයක් සූදානම් නැත. මේ දීගය ද අද පත්ව ඇත්තේ එවන් තත්වයකට ය. එසේ වුව ද හැම පාර්ශවයක්ම උත්සහ කරන්නේ මෙය තවදුරටත් පවත්වා ගෙන යෑමට ය.

ධීවර අමාත්‍යංශය සමග රජයේ සම්බන්ධය අමතක කොට ආගමට දෙන අනුග්‍රහය තකා ඒ අනියම් ප්‍රේමය ඉවසන්නට ආගම සූදානම් ය. ආගම විසින් දමන්නාවූ තහංචි නිසා හා කරන මැදිහත් විම් නිසා, ආර්ථිකයට වි ඇති පාඩුව ඉවසන්නට රජය සූදානම් ය.

රජයෙන් නොලැබෙන සුරක්ෂිතතාවය, ආගමට එකතුව සම්පූර්ණ කරගන්නට මේ දීගයේ දරුවන් වූ ජනතාව ද සූදානම් ය. ආගමෙන් නොලැබෙන සුරක්ෂිතතාවය, පොලීසියෙන් හා හමුදාවෙන් ලබා ගෙන ආගමට සමාවක් දීමට ද දරුවන් වූ ජනතාව ඒ තරමටම සූදානම් ය. හොඳින් බලන්නේ නම් ඒ කිසිවකින් දරුවන් වූ ජනතාවට ලැබෙන සුරක්ෂිතතාවයක් නැත. එය හොඳින් ම ඔප්පු වූයේ පාස්කු ඉරිදා බෝම්බ ප්‍රහාරයේ දී ය. කල් ඇතුව දැනුම් දී තිබුන ද දේව ආරක්ෂාව පතා පල්ලියට ගිය මිනිසුන් ගලවා ගන්නට දෙවියන්ටවත් දෙවියන්ගේ ආගම් රකින රාජ්‍ය යන්ත්‍රණයටත් පුළුවන් වූයේ නැත.

ආගමික නායකයන් වගකීම රජයට පවරන අතර, රජය කරවන අය ගැලවීම සඳහා දෙවියන් යදින තැනකට පත් ව ඇත්තේ, ඒ සන්දර්භය යටතේ ය.

වඩාත් විකාර සහගත දේ වී ඇත්තේ ඒ ප්‍රහාරය දියත් කළේ ද ආගමේ නාමයෙන් වීම ය. රජය විසින් බලා කියා ගනු ලබන තවත් ආගමක නාමයෙන් වීම ය.

රජය සිටිය යුත්තේ සියළු ආගම් වලට ඉහළිනි. ඒ සඳහා මේ දීගය අවසන් කළ යුතු ය. රජය විසින් ආගම දික්කසාද කළ යුතු ය. ඒ කරන්නට ධෛර්යයක් ඇති කෙනෙකු වත්මන් දේශපාලනය තුළ දකින්නට ලැබෙන්නේ කලාතුරකිනි. එයට හේතුව ඒ සඳහා ජනයා තවමත් සූදානමක් නොපෙන්විම ය. එවන් තත්වයක් යටතේ එවැනි දික්කසාදයක් වෙනුවෙන් පෙනී සිටීම දේශපාලන සිය දිවි නසා ගැනීමක් විය හැකි නිසා ය.

ජනයා දැනුවත් කරන සංවාදයක් මේ සම්බන්ධයෙන් සිදු විය යුත්තේ ඒ නිසා ය. තීරණාත්මක ජනතාවක් ඒ වෙනුවෙන් පෙනී සිටින්නේ නම් එය කිරීමට කැමති කෙනෙකු හොයා ගැනීම ප්‍රශ්නයක් වන එකක් නැත. මේ සටහන, ඒ ජනතාව දිනා ගැනීම සඳහා කරනු ලබන තවත් එක් උත්සහයකි.

මෙයින් අදහස් කරන්නේ ආගමේ මෙහෙය අවසන් වී ඇති බව නොවේ. මිනිසුන්ගේ සිත් සුවපත් කර ලීමට එයට තවදුරටත් හැකි ය. එහෙත් මිනිසුන් පාලනය කිරීමේ ලා එයට කළ හැකි දේ අල්ප ය. ඒ සඳහා රජය සිටීම ප්‍රමාණවත් ය. ඒ භූමිකාව ඉටු කිරීම සඳහා ද ආර්ථික සංවර්ධනය සඳහා අවශ්‍ය කටයුතු රිසි සේ කිරීමට ද රජයට නිදහස දීම ප්‍රඥා ගෝචර ය. ආගම සම්බන්ධ දේ ආගමටත් රජයට සම්බන්ධ දේ රජයටත් කරන්නට ඉඩ දී අනෙත් පාර්ශවය අයින් වීම බුද්ධි ගෝචර ය.

ආගම රැකීමටත් රට රැකී තිබිය යුතු ය. රට දියුණු වී සුඛිත මුදිත වී තිබිය යුතු ය. ඒ නිසා ම රට ආගම් වලට ඉහලින් තැබිය යුතු ය. ඒ නිසා ම අප කලින් ද සඳහන් කළ පරිදි රජය සියළු ආගම් වලට ඉහළින් තමන් ස්ථාන ගත විය යුතු ය. ඒ ආගම් අතර බේරුම් කාර භූමිකාවක් ඉටුකිරීමට ඒවා අතර වෙනස් කම් නිසා අමතර වශයෙන් රජයට සිදු වන ද නිසා ය.