රනිල්ගේ ආගමනය හා රටේ හෙට දවස

එක මන්ත්‍රීවරයෙක් පමණක් ඉන්නා පක්ෂයකට රටේ අගමැති කම ලැබීම උත්ප්‍රාසජනක ය. ඒ උත්ප්‍රාසය මතු වන්නේ ඔහු ලංකාවේ ඒ වන විට පස් වරක් අගමැති ලෙස වැඩ කොට පළපුරුද්දක් ඇති කෙනෙක් වන අතරතුරේ ම ය. උත්ප්‍රාසයට හේතුව මීට වසර දෙක තුනකට ඉහත දී බහුතරයක් සිටින පොදු ජන පෙරමුණේ මන්ත්‍රීවරුන් අතර පමණක් නොව ඊට පක්ෂව ඡන්දය දුන් 69 ලක්ෂකයකින් බහුතරයේ ද දුෂ්ඨයා වී සිටි පුද්ගලයා නිසාත් අද ඔහුගේ ගැලවුමට ඉදිරිපත් වී ඇත්තේ ද ඒ පාර්ශවය නිසාත් ය. අනෙත් අතට පොදු ජන පෙරමුණේ ගැලවුමට ඉදිරිපත් වී ඇති ගැලවුම් කාරයා ද ඔහු නිසා ය.

මේ ලංකාව ය. ඒ නිසා ඒ තුළ ඔ්නෑම දෙයක් සිදු විය හැකි ය යන සරල වැකියකින් සංවාදය අවසන් කළ හැකි ය. එහෙත් විමසන කෙනෙකුට මේ තුළින් ඉගෙනුමක් ලැබිය හැකි ය. සිදු වූයේ කුමක් ද කළ යුත්තේ කුමක් ද යන්න ගැන නිගමනයන්ට එළඹිය හැකි ය. ඒ නිසා මෙය විමසන්නට උත්සහ කරමු.

සිදු වී ඇත්තේ විවාහයකි. එක් පැත්තක පොදුජන පෙරමුණ ය. සිංහලෙන් කියන්නේ නම් රාජපක්ෂ පවුල හා ඔවුන්ගේ සහචරයින් ය. බත් බැලයන් ය. අනෙක් පැත්තේ ඉන්නේ තනි අලියා ය.

පොදු ජන පෙරමුණ යනු තුනෙන් දෙකක පාර්ලිමේන්තු බලයක් ප්‍රදර්ශනය කරන ලද පාර්ශවයක් වන විට රනිල් යනු එක ද පාර්ලිමේන්තු අසුනක ද ජය ගත නොහැකිව ජාතික ලයිස්තුවට පින්සිදු වන්නට පාර්ලිමේන්තු ආසනයක් ලැබුණු එය ද පිරවීමට කල්පයක් ගත කළ පක්ෂයක නායකයා ය. බැලූ බැල්මට මේ දීගය නොපෑහෙන එකකි. එහෙම හිතෙන්නේ මැතිවරණය පසු කළ වහාම එළැඹි පින්තූරය දෙස බැලූ කල ය. එහෙත් ඒ පින්තූරය මේ වන විට දුර්වර්ණ වී තිබේ.

ඒ පොදු ජන පෙරමුණ රටේ සම්පත් කොල්ල කෑ පක්ෂයක් හැටියට බහුතර මහජනයාගේ අප්‍රසාදයට පත් ව සායම් දිය වී යෑම නිසා ය. හොරකම් කරන්නට හුරු වූ විට ඒ සුනාමි වැනි ව්‍යාසනයක දී ද කෝවිඩ් වැනි වසංගතයක දී ද ගෑස් ටික තෙල් ටික ගේන්නට වත්කමක් නැති ආර්ථික අර්බුදයක දීි ද යන්න අදාළ වන්නේ නැති බව ඒ අය විසින් හෙලි කර ඇත. අන්තිමේ පතුලට ම හිඳුනා ම මිනිසුන් මුලින් නිවෙස් වලින් මහපාරේ පෝලිමට කැඳවනු ලැබූ අතර ඉන්පසු ඔවුනට අරගල භූමියට යෑමට තිබුනේ සොච්චම් දුරකි.

අරගලය වෙනදා මෙන් විරුද්ධ පක්ෂය විසින් මෙහෙයවනු ලබන අරගලයක් වෙනුවට පොදු ජනතාව තමන්ගේ අතට ගත් අරගලයක් බවට පත් වන විට ආණ්ඩුවට උණුසුම දැනෙන්නට පටන් ගත්තේ ය. සර්ව බලධාරී ජනපතිගේ නිවස කාන්තාවන් පිරිසක් විසින් වටලන ලද අතර ඔහුගේ බල පරාක්‍රමය දිනෙන් දින පුස්සක් බවට පත් වෙමින් තිබුනේ ය. ඊළගට ජනාධිපති සරණ ගිය ඥානක්කාගේ ගෙය ද වටලන විට සියල්ල දුර දිග යන බව පෙනී ගියේ ය. ඉන්පසු නැවත වතාවක් කලබලකාරී උද්ඝෝෂනයක් ජනාධිපතිගේ පෞද්ගලික නිවස වටලා පැවැත්වුනු අතර ඊලඟ ඉලක්කය ජනාධිපති මැදුර වූයේ ය. ඒ රට පුරා ඇති වුනු විරෝධතා ව්‍යාපාරයන්ට අමතරව ය. අහම්බෙන් ගාලුමුවදොර උද්ඝෝෂණයකට එක් කරන ලද ජනතාව ජනපති කාර්යාලය ඉදිරිපිට කඳවුරු බැඳ ගත් විට රජය තවදුරටත් නොසන්සුන් වූයේ ය. සමාජ මාධ්‍ය තහනම් කරමින් ද හදිසි නීතිය පනවමින් සමාජ මාධ්‍ය කරුවන් දඩයම් කරමින් ද අරගලයේ කොඳු කැඩීමට ගත් උත්සහයන් සියල්ල ව්‍යර්ථ වූයේ ය. අරගලයට සහය දක්වමින් එක් වූ අය අතර ආණ්ඩුවට කඩේ ගිය ආණ්ඩුව ගෙන ඒම ට දායක වූ පාර්ශවයන් ද කවදාවත් දේශපාලනයට නොආ දේශපාලනය තමන්ට අකැප යයි සිතූ මිනිස්සු ද වූහ. අරගලය උග්‍ර වන විට පොදු ජන පෙරමුණට සම්බන්ධ මන්ත්‍රී කණ්ඩායමක් ස්වාධීන වූයේ හෝ ස්වාධීන කරනු ලැබුවේ ය. කැබිනට් මණ්ඩලය විසුරුවා හරින ලද්දේ ය. නව කැබිනට් මණ්ඩලය වාඩි ලා ගැනීමට විපක්ෂයට ද ආරාධනා ලැබුනේ ය. උත්තර නැති වූ විට තරුණ මන්ත්‍රීවරු පිරිසක් යොදා කැබිනට් එකට නව මුහුණුවරක් ලබා දෙන ලද්දේ ය. ඒ කිසිවකින් අරගලය සමථයකට පත් වූයේ නැත. කඩ වූ විශ්වාසය ගොඩ නැගුණේ නැත. අගමැතිට ද ඉල්ලා අස්වීමට බල කෙරුණු අතර එය නිම වූයේ කැරැල්ල මැඩ පැවැත්වීමට කරන ලද වියරු උත්සහයකින් හා ඊට ප්‍රතිපක්ෂව රට පුරා ඇති වුනු ප්‍රචණ්ඩත්වයෙනි. අගමැති ඉල්ලා අස්වී හමුදා කඳවුරක රැකවරණය පැතීමෙනි. ඒ කුමන තත්වයක් යටතේ වත් ජනාධිපති අස් වෙන බවට ලකුණු තිබුනේ නැත.

රටේ ආර්ථික අර්බුදය දිනෙන් දින උග්‍ර වෙමින් තිබෙන තත්වයක් යටතේ පාර්ලිමේන්තුව එකිනෙකා පරයා තමන් උඩට ගැනීමේ දේශපාලන සූදුවක යෙදී තිබුනේ ය. මිනිසුන්ගේ විරෝධය ආණ්ඩු පක්ෂයෙන් ඔබ්බට ද යොමු වෙමින් තිබුනේ ය.

මිනිසුන්ගේ අරගලයට දේශපාලන නායකත්වයක් දීමට කිසිදු දේශපාලන බලවේගයක් ඉදිරිපත් වූයේ නැත. පවතින ව්‍යවස්ථා රාමුව තුළ අරගලයේ ශක්තිය ද ඇති ව දියත් කළ හැකි ව තිබූ වැඩ පිළිවෙළක් ඉදිරිපත් කිරීමට ඔවුන්ට හැකි ව තිබුනේ නැත. තමන්ට බලය ලබා දෙන්නේ නම් අර්බුදය විසඳිය හැකි යැයි කියමින් බලය ඔඩොක්කුවට කඩා ගෙන වැටෙන තෙක් ඔවුහු බලා සිටිය හ.

රාජපක්ෂලගේ කෙනෙහිලි ඉවසිය නොහැකි ව ඉවත් ව ගිය නන්දලාල් වීරසිංහ මහතා මහ බැංකු අධිපති කිරීමට ආණ්ඩුව ඒ වන විටත් තීරණය කර තිබුනු අතර ඔහු ගත් යම් සාධනීය පියවරයන් නිසා යම් අරුණක සෙවනැල්ල ආර්ථිකය මත වැටෙමින් තිබුනේ ය. ඔහු ම කියූ පරිදි ආර්ථික ස්ථාවරත්වය දේශපාලන ස්ථාවරත්වයෙන් තොරව ඇති කළ නොහැකි ය. එය ඇති නොවන්නේ නම් ඔහුට ද තම වෑයම අත්හරින්නට සිදු වන බවට අනතුරු ඇඟවුනේ ය.

ගෝඨාභය රාජපක්ෂ ජනාධිපති තනතුරේ බලය අඩු කොට 19 + ව්‍යවස්ථා සංශෝධනයකට පමණක් නොව ජනාධිපති ක්‍රමය අහෝසි කිරීමට ද එකඟත්වය පල කරමින් ජාතිය අමතා කතාවක් කළේ ඒ අතරතුර ය. ඒ සඳහා කාලවකවානු විමසා ඔහුව ඊට යොමු කරනු වෙනුවට විපක්ෂය මස් රාත්තල ම, ඔහුගේ අස්වීම ම, ඉල්ලා සිටියේ ය.

රනිල් ඉදිරියට එන්නේ මේ පසුබිම තුළ ය. ඔහු ජනාධිපතිගේ අස්වීම වත් අරගලය අවසන් කිරීම වත් යන කොන්දේසි දෙකින් එකක් වත් නැති ව අභියෝගය බාර ගැනීමට ඉදිරිපත් වුනේ ය. අවසන් මොහොතේ කොන්දේසි වෙනස් කළ නමුත් සජබය ඒ වන විටත් පමා වී තිබුනේ ය.  

රටේ ජනතාව හා ඔවුන් නියෝජනය කරන දේශපාලන බලවේග කෙසේ වෙතත් ජාත්‍යන්තරය ඔහුට සහය පල කරන බව ඔහු පත් වූ සැනින් ප්‍රකාශයට පත් කළේ ය.

දේශපාලන බලවේග වල වත්මන් හැසිරීම පෙන්නුම් කරන්නේ ගෝඨා සමග රනිල් ද කෙළ වී යන තෙක් බලා සිටින තත්වයකි. රටට කුමක් වුව ද ඔවුන්ට කාරියක් නැති ගාන ය. සර්ව පාක්ෂික තාවකාලික ආණ්ඩුවකට සම්බන්ධ වී තමන්ගේ සුජාත භාවයට කෙළ වී යනු ඇතැයි ජාජබය සිතන අතර තමන්ගේ පරණ ඇරියස් නිසා රනිල්ට එකතු වන්නට නොහැකි ව සෙසු පක්ෂ වික්ෂිප්තව සිටින්නේ ය.

ඔවුන්ගේ කල් බැලීම යුක්ති යුක්ත කරන එක් කාරණයක් තිබෙන බව ඇත්ත ය. ඒ රනිල්ට අගමැති කම පිරිනමන්නේ කුමන ඩීල් එකක් යටතේ ද යන්න අපැහැදිලි වීම ය. ඩීල් එකකින් තොරව නම් මේ පදවිය මෙසේ පිරිනමන්නේ නැත.

අපට ඇති ප්‍රශ්නය නම් ඩීල් එක කුමක් වුවත් මේ මොහොතේ රටේ අරගලයේ ශක්තිය ද ගෙන එය කටු ගා දැමීමට නොහැකි ද යන්න ය. සර්ව පාක්ෂික ආණ්ඩුවක කොටස් කරුවන් වීම හරහා ඩීල් එක පරාජය කිරීමේ ඉඩකඩවත් සොයා බැලීම මේ මොහොතේ කාලෝචිත නොවන්නේ ද යන්න ය. ලංකාවේ මිනිසුන් පමණක් නොව දේශපාලන බලවේග ද කැමති අවදානමකින් තොර වැඩ කරන්නට ය. තමන්ට හුරු ආකාරයට වැඩ කරන්නට ය. පවතින තත්වය හමුවේ නවෝත්පාදනයට යොමු වීම නව ක්‍රම අත්හදා බැලීමට ඔවුන් සූදානම් නැත. අන්තර් කාලීන පාලනයකට එකතු වනවාටත් වඩා එයින් එලියට ඒම පහසු ය. අපේක්ෂිත ප්‍රතිඵල නොලැබෙන්නේ නම් එලියට පැමිණිම වැළැක්වීමට බැරි ය.

අනෙත් අතට ඩීල් එක කුමක් විය හැකි ද යන්න ද අපට විමසිය හැකි ය. ඩීල් යනු කැත වචනයකි. අනෙත් අතට දේශපාලනය යනුම ඩීල් ය. රනිල් කුමන ඩීල් දැම්මත් ඔහු රකින ප්‍රතිපත්ති ගණනාවක් තිබේ. ඒවා චින්තන ධර්මදාස සහෘදයා විසින් සිය ෆේස් ගිණුමකට එක් කර තිබුනේ මෙසේ ය.

එක, රනිල් කීයටවත් ජාතිවාදියෙක් නෙමෙයි. කිසිම බල උවමනාවක් වෙනුවෙන් එයා ජාතිවාදය පාවිච්චි කරලා නෑ. දෙක, අපේ ගොඩක් දේශපාලකයන්ට වඩා දැනුමක් සහ බුද්ධියක් රනිල්ට තියෙනවා. ඒකට මිනිස්සු කියන්නෙ රනිල් කපටියි කියල. තුන, රනිල් මානව අයිතිවාසිකම් ගරු කරන කෙනෙක්. සුළු ජාතික අයිතීන් වගේම අනෙක් ආගමික, ලිංගික සහ පුද්ගලික අයිතිවාසිකම් වඩාත්ම ආරක්ෂා වෙන්නෙ රනිල්ගෙ පාලනයක කියන්න පුළුවන්. හතර, පුද්ගලික හෝ පවුලේ ලාභ උපයන්න කටයුතු කරන්නෙ නෑ. හතර, ජාත්‍යන්තර සම්බන්ධතා. එයා දූපතෙන් එලියට විහිදුනු චරිතයක්. අපේ බහුතරයක් දේශපාලකයො දූපත ඇතුලට යොමුවුනු චරිත. පහ, නාගරිකයි නූතනවාදියි. වැක්සින් වෙනුවට පැනි වගේ දේවල් රනිල් ට්‍රයි කරන්නෙ නෑ.”

ඔහු රනිල්ගෙ දුර්වලතා ගැනත් කියනව. “රනිල්ගේ තියෙන ලොකුම දුර්වලත්වය අනෙකාව අසාගෙන නොසිටීමයි. එතනදි රනිල් දේශපාලකයෙක් විදිහට ජනතාව ඉස්සරහ ෆේල් වෙනවා. ඕක පීආර් එක කියලත් කියන්න පුළුවන් . ඒකට බැඳුනු උද්දච්චකම. තමන් දන්නවා කියන හැගීමෙන් ඉන්න එක. ඇත්තටම ගොඩක් දේවල් දන්නවා තමයි. ඒත් ඉමෝෂනල් ඉන්ටෙලිජන්ස් සෑහෙන අඩුයි”.

ඒ ශක්තීන් හා දුර්වලතා මතක තියාගෙන බැලුවහම මට හිතෙන විදිහට නම් එය රාජපක්ෂ පවුලේ ආරක්ෂාව සම්බන්ධව මිසක වෙනත් ආකාරයක ඩීල් එකක් නොවිය හැකි බව ය. අද දවසේ ප්‍රමුඛ අභියෝගය ඔවුන් නීතියට හමුවට ගෙන ඒම නොවේ. ගෝඨාගෝගමට ප්‍රහාරය එල්ල කිරීම සම්බන්ධයෙන් නීතිය ක්‍රියාත්මක කිරීම හැර ඉතිරි ඒවා මාස කීපයක් කල් දැමිය හැකි ය. අද ප්‍රමුඛ විය යුත්තේ එළඹෙන සාගතයකින් මිනිසුන් මුදා ගැනීම ය.

මේ දීගය කියවා ගත යුත්තේ මේ ඔස්සේ ය. රනිල් එන්නේ ම සෙස්සන්ගේ බැරි කම නිසා ය. දැන් වත් බැරි බැරියා රෝගයෙන් උන්ට සුවපත් වීමට නොහැකි ද?

අනුගමනය කරන කුමන වැඩ පිළිවෙළක් වුව නිවැරදි දිසාවකට යොමු කිරීමට අරගලයේ ශක්තිය අවශ්‍ය ය. ඒ නිසා ම එය නොනිමා පවත්වා ගත යුතු ය. එහෙත් අරගලයට පමණක් ගෝඨා ඉවත් කිරීමට හැකි වේ දැයි සැක සහිත ය. ඒ සඳහා ව්‍යවස්ථා ප්‍රතිපාදන ද ඇතුළු විවිධ ක්‍රම අනුගමනය කළ යුතු ය. ඒ අතර රටේ ආර්ථික අර්බුදය ජය ගැනීමට මාර්ගය සකස් කිරීම ද අවශ්‍ය ය. ඒ ආවේගයෙන් පෙලෙන මිනිසුන්ගෙන් සබුද්ධික ප්‍රතිචාර අපේක්ෂා කළ නොහැකි ද නිසා ය.

අරගලයේ හෙට දවස

මේ ගෙවී යන්නේ ලංකා ඉතිහාසයේ අතිශය දරුණු වූත් අතිශය සුන්දර වූත් මොහොතකි. එක ම මොහොතක පරස්පරයන් දෙකක් එකට එතී තිබීම එහි ඇති සුවිශේෂත්වයයි. පසුගිය සති කීපය තුළ ම ලියන්නට සිතක් ඇති වූයේ නැත. ඒ වචන පිටුපසට දමමින් ක්‍රියාව ඉදිරියට පැමිණ ඇති නිසා ය. අප වචනයෙන් පසුගිය වසර ගණනාවක් පුරා ම ලියමින් කියූ දෑ අද දවසේ රට තුළ සිදු වෙමින් තියෙන නිසා තවදුරටත් ඒවා ලිඛිත මාධ්‍යයක සඳහන් කිරීම අර්ථ විරහිත වී ඇති නිසා ය. ඒවා මේ වන විට පැටව් ගසමින් සැණකෙලි පවත්වන නිසා ය. අප හා අපට සමාන අදහස් ඇත්තන් විසින් ලිය‍න ලද වචන දහස් ගණනකගේ නොව ලක්ෂ ගණනකගේ මුවින් ප්‍රතිරාව නංවමින් මුළු ගුවන් ගැබ ම කළඹමින් සිටින නිසා ය.

එසේ වුව ද වත්මන් මොහොතේ වෙනත් ආකාරයක මැදිහත් වීමක් අවශ්‍ය ව තිබේ. ඒ අරගලයේ හෙට දවස වෙනුවෙනි. එය ද මෙතෙක් සිද්ධීන් පෙල ගැසී සිදු වුනු අයුරින් ම ස්වයං සිදු වනු ඇතැයි අපේක්ෂා කළ ද එසේ වන බවක් පෙනෙන්නට නැති නිසා නැවතත් වචන වල පිහිට සෙවීමට සිදු ව තිබේ.

එක් පැත්තකින් ඇත්තේ දවසින් දවස උග්‍රවන ආර්ථික අර්බුදය ය. වේගයෙන් පතුළට කරා දිවෙන මගක ආර්ථිකය ගමන් කරමින් සිටී. වගකිවයුත්තන්ට ඒ ගැන වගේ වගක් නැත. ඔවුන් ඒ ගැන නිනව්වක් නැතිව කල් මරති. තමන් විසින් ම පලවා හරින්නට යෙදුනු නන්දලාල් වීරසිංහ මහතා ආර්ථිකය ගොඩ ගෙන දී තමන්ව ද ගොඩ දමනු ඇතැයි ඔවුන්ගේ පැතුම ය. එහෙත් දේශපාලන ස්ථාවරත්වයක් නැතිව නන්දලාල් මහතාට පමණක් එය කළ නොහැකි ය.

නන්දලාල් මහතා කෙතරම් වෘත්තීය දක්ෂතා දැක් වුව ද ආණ්ඩුව ගැන විශ්වාසයක් නැවත ගොඩ නැගීම රාජපක්ෂ සහෝදරයන් රට කරන තුරු සිහිනයක් පමණ ය. විශ්වාසය බිඳී ඇත්තේ ආර්ථික අර්බුදයෙන් බැට කන සාමාන්‍ය ජනතාවගේ පමණක් නොවේ. විශාල ව්‍යාපාරිකයන්ගේ ද විශ්වාසය මේ වන විට බිඳී තිබේ. එය අන්තර්ජාතික තලයේ ද අර්බුදයට ලක් ව තිබේ. ඉන්දියාව හැරුණු කොට කිසිදු රටක් හෝ ජාත්‍යන්තර සංවිධානයක් අර්බුදයෙන් ගොඩ ඒමට උදව් දෙන බවක් පෙනෙන්න නැත. ඊට, ළඟක් වෙනකම් එක පතේ කෑ, චීනය ද අයත් ය. ආධාර ඉල්ලා සිටි ලංකාවට චීනය දුන්නේ චීන ණය ගෙවීමට තව ණයක් පමණ ය.

ඒ නිසා ආර්ථික අර්බුදයෙන් නිදහස් වීමට රාජපක්ෂලා ඉවත් වීම පූර්ව කොන්දේසියක් බවට පත් ව තිබේ.

රට පුරා ම ජනතාවගේ ඉල්ලීම එය ය. එහෙත් ඔවුන් ඉවත් වන පාටක් නැත. හේතුව පැහැදිලි ය. රටේ දැනට පවතින විරෝධය හමුවේ බලය අත්හැරීම සිය දිවි නසා ගැනීමකි. පොලීසියේ හා හමුදාවේ ද නීතියේ ද ආරක්ෂාව බලයේ සිටින තාක් රාජපක්ෂලාට තිබේ. බලය අත් හැරීම සමග ඔවුන්ට නැතිවන, අද වන විට අතිශය තීරණාත්මක, දේ එය ය. ඒ බලය අත් හැරිය දාට තමන්ට කුමක් සිදු වෙතැයි ඔවුන්ට සිතා ගැනීමටවත් බැරි ය. ඒ නිසා ඔවුන් ස්වකීය කැමැත්තෙන් ඉල්ලා අස්වන්නේ නැත.

වෙනදා මෙන් නොව රාජපක්ෂලාට ඉවත් වන ලෙස කරන අරගලයට ද නැවත හැරීමක් නැත. අර්බුදය උත්සන්න වන වාරයක් පාසා එය බුරා බුරා නැගෙනු ඇත. දැන් අරගලයට නායකත්වය දෙන අය වෙහෙස වී ඉවත් වුව ද තව තවත් මිනිසුන් ඒ හිඩස පුරවනු ඇත.

මෙය අවසන් වනු ඇත්තේ කෙසේ ද? අද බොහෝ දෙනෙකුට ඇති ප්‍රශ්නය එය ය.

බොහෝ දෙනෙකු දකින අවදානම නම් මෙය විශාල ලේ වැගිරීමකින් අවසන් වීමට ඇති ඉඩ ය. රාජපක්ෂලා යන්නේ නැත්නම් ද අරගලයට බල පෑ හේතු දිගින් දිගට වර්ධනය වන්නේ නම් ද මේ තත්වය අවසන් විය හැක්කේ පිපිරීමකිනි.

එය වළක්වා ගත හැකි එකම ක්‍රමයක් තිබේ. ඒ පාර්ලිමේන්තුව විසින් අරගලයේ ධජය තමන් අතට ගැනීම ය. විශ්වාස භංග යෝජනාවකින් මහින්ද රාජපක්ෂ අගමැති තනතුරින් ඉවත් කිරීම ය. පහසු ම හා පළමු පියවර එය ය. එය ක්ෂණයකින් කළ හැකි දෙයකි.

දෙවැනි පියවර ජනාධිපතිට එරෙහි ව දෝෂාභියෝගයක් ගෙන ඒම ය. ඒ සඳහා වසරක පමණ කාලයක් ගත වනු ඇති නිසා අතරමැදි පියවරයන්ට යා යුතු ය.

ඒ නිසා කළ යුත්තේ විශ්වාසභංග යෝජනාවෙන් අගමැති ඉවත් වූ වහාම නව අගමැති කෙනෙකු යටතේ අන්තර්පාලන ආණ්ඩුවක් සියලු පක්ෂ සහභාගිත්වයෙන් පිහිටුවීම ය. ඒ සඳහා ගෝඨාභය ඉවත් වීම පූර්ව කොන්දේසියක් ලෙස ඉදිරිපත් කිරීම නැවත වතාවක් ඉදිරියට යා නොහැකි ගැටයකට අසු වීමක් වනු ඇත. ඒ නිසා කළ යුත්තේ අන්තර්පාලන ආණ්ඩුව තම ප්‍රථම කටයුත්ත ලෙස 19+ ව්‍යවාස්ථා සංශෝධනයකට ගොස් ජනාධිපතිගේ තටු කැපීම ය. දෝෂාභියෝගයෙන් ජනපති ඉවත් කරන තුරු ඔහුට පාර්ලිමේන්තුවේ සිරකාරයෙකු කිරීම එහි අදහස ය. ජනාධිපතිට ඇති මුක්තිය අහෝසි කිරීම ද එහි අංගයක් කළ හැකි ය. අධිකරණයේ නඩු පවරා සිර ගෙදර යැවීම ද එයින් කළ හැකි ය.

මේ වැඩ පිළිවෙලට අරගලයේ සහය ලබා ගත යුතු ය. සහය ලබා ගත හැකි ය.

පාර්ලිමේන්තුවේ ඉන්නා බහුතරය අවස්ථාවාදීන් බව ඇත්ත ය. ඔවුන් සමග කළ හැක්කේ ද සීමා සහිත වැඩ කොටසක් බව ඇත්ත ය. එහෙත් මේ අය ජනතාවට යටත් ය. අරගලයේ ජනතාවට යටත් ය. උන් අඩු වශයෙන් ජනතා නියෝජිතයන් වන නිසා ය. ස්වාධීන වීමට ද රාජපක්ෂලාගෙන් ඈත් වීමට ද බල කෙරුණේ ඒ ජනතාව සමග ඇති පෙකනි වැල ය.

මේ 225 අතුරින් එක් අයෙකුට මේ වැඩ පිළිවෙළට නායකත්වය දිය හැකි ය. එහෙම එකෙකුවත් නැත්නම් ජනතාවට සොරි ය.

ගෝඨාභය ජනාධිපති ව සිටිනා තුරු තමන් අන්තර්වාර පාලනයකට එකඟ නැතැයි විපක්ෂයේ සියලු ප්‍රධාන පක්ෂ – සජබ, ජාජබ පමණක් නොව දෙමළ සන්ධානය ද කියන තත්වයක් යටතේ මෙය ක්‍රියාත්මක කළ හැකි ද යන්න තිබෙන ප්‍රධාන ප්‍රශ්නය ය.

කෝඳුරු තෙල් හත්පට්ටයකුත් තව ටිකකුත් ඉල්ලීම පිටුපස තිබෙන අරමුණ පැහැදිලි නැත. එයින් අදහස් කරන්නේ ඒ කොන්දේසිය නිසා ගෝඨාභයට අස්වීමට සිදු වෙතැයි උපකල්පනය කර තිබීම නම් අපට ඊට ද කාලයක් දිය හැකි ය. එහෙත් උග්‍රවන අර්බුදය ඉක්මන් මැදිහත් වීමක් ඉල්ලා තිබේ.

එසේ තිබිය දී මේ විපක්ෂ කණ්ඩායම් දෙක ම තමන්ගේ ආණ්ඩුවක් පිළිබඳ සිහින දැකීම නිසා අර්බුදය විසඳීමට ඇති මාර්ගයට පිවිසීම කල් දමමින් සිටින බවක් අපට නම් පෙනෙන්නට තිබේ. සජිත්ගේ හැසිරීම අනුව පෙනෙන්නේ දැනටමත් රජකම දිනා ඇති රජකුමරුගේ ස්වරූපය ය. ඒ කණ්ඩායම් වලට අවශ්‍ය ඉක්මන් මැතිවරණයකි. කළවම් නැති තමන්ට බහුතරයක් සහිත පාර්ලිමේන්තුවකි. අශුද්ධ සන්ධානයකට දිගු ගමනක් නැති බව ද ඒ නිසා ඒ වුවමනාව සාධාරණ බව ද සැබෑ ය. එසේ වුව ද වත්මන් අර්බුදය ඉක්මණ් මැදිහත් වීමක් ඉල්ලයි. 2015 යහපාලන රජය සුළුතරයක් විසින් කළමනාකරණය කරන ලද පාලනයක් විය. ඒ තුළ ප්‍රශ්න තිබිය හැක. ඒත් නායකත්වය යනු අමාරු තැනක යමක් කිරීම ය.

ඉක්මණින් මැදිහත් නොවුනහොත් ජනතාව ඊළගට පාර්ලිමේන්තුවේ විරුද්ධ පක්ෂ වලට ද සිය විරෝධය එල්ල කරනු ඇත. දැනටමත් එකිනෙකාගේ ගොඩ වැඩ කර ගැනීමට කතා කරනවා විනා විසඳුමක් සඳහා කිසිවක් කරන්නේ නැතැයි කියන තැනට ජනතාව පත් වෙමින් තිබේ.

කරන මගුලක් ඉක්මණට කරන්න යැයි අර්බුදය ඉල්ලා සිටී. තව වරක් රට ලේ විලක් වීමෙන් වළක්වා ගත හැක්කේ පාර්ලිමේන්තුවේ මැදිහත් වීමකින් පමණකි.

එසේ නැතිනම් අරගලය මේ වන විට අත්පත් කර ගෙන ඇති ජයග්‍රහණ ද අපතේ යනු ඇත. මතුවෙමින් පවතින සුන්දර සිහිනය ලේ තැවරී බොඳ වී යනු ඇත.

මේ මගට පිවිසෙන්නට යැයි නායකත්වය ගත හැකි පාර්ලිමේන්තුව ඉන්නා සියලු දෙනාගෙන් අපි ඉල්ලා සිටිමු. නායකත්වය ගන්නේ කවුරුන්දැයි අපට අදාළ නැත. එක ම කොන්දේසිය රාජපක්ෂ තුරුළේ බත් බැලයෙක් ලෙස එල්ලී නොසිටිය කෙනෙකු වීම පමණ ය. එය මිනිසුන් අතර විශ්වාසයක් ගොඩ නැගීමට අත්‍යවශ්‍ය නිසා ය. එය පාර්ලිමේන්තු බහුතරය දිනා ගැනීමට ද ඒ තරමට ම අවශ්‍ය නිසා ය.

“අපට දෙන්න. අපි කරන්නම්.” ඒවා දැන් වානා.

අරගලය මේ වන විට මිනිසුන් විසින් බාර ගෙන ඇත්තේ දේශපාලන බලවේග වලට අනාගත දිසාව සැලසුම් කිරීමට ඉඩ හසර සලසමිනි. එහෙත් ඔවුන් ඒ ඉඩ භාවිතා කරන බවක් පෙනෙන්නට නැත.

මිනිස්සු තම ආවේගය පල කරමින් සිටින අතර දේශපාලනඥයන්ගෙන් අපේක්ෂා කරන්නේ ඒ ආවේගය ක්‍රියාත්මක කළ හැකි වැඩ සටහනකට රට යොමු කිරීම ය. දේශපාලනඥයන් ඒ වෙනුවට කරන්නේ ආවේගය පල කරන ජනතාවට පිටුපසින් සිට ඒ ආවේගයේ හවුල් කරුවන් වීම පමණ ය. ඒ හරහා තමන්ගේ ගොඩ වැඩි කර ගැනීමට උත්සහ කිරීම පමණ ය.

මේ අවස්ථාවේ පාර්ලිමේන්තුවේ මන්ත්‍රීවරු ඉන්නේ කැලඹීමක ය. අතිශයින් දුර්වල තැනක ය. ඒ නිසා ම ජනතාවට පක්ෂපාත වැඩ පිළිවෙළකට ඔවුන්ට අත ඉස්සීමට බල කෙරෙනු ඇත. මෙවන් අවස්ථාවක් රටක එළඹෙන්නේ අතිශය කලාතුරකින් ය. එහෙත් එයින් වැඩ ගැනීමට කිසිදු දේශපාලන බලවේගයක් උනන්දු වන බවක් පෙනෙන්නට නැත. ඒ නිසා ජනතාව විසින් පාරට බැස නිර්මාණය කරන ලද අගනා අවස්ථාව නිකම් ම දිය වී යෑමට නියමිත ය.

සජිත් විධායක ජනාධිපති ක්‍රමය අහෝසි කරන ලෙස ඉල්ලන්නේ රජයෙන් ය. විධායක ජනපති ක්‍රමය අහෝසි කරන ව්‍යවස්ථා සංශෝධනයක් ගෙන එනවාට වඩා එසේ ඉල්ලන එක පහසු ය. එවිට විධායක ජනාධිපති ක්‍රමය අහෝසි වන්නේ නැත. ඊළඟ ඡන්දයක දී එවිට එය තමන්ට ද භාවිතා කළ හැකි ය. ඔහු සිතන්නේ එහෙම නම් සොරි තමා ය. අප සජිත්ට බල කළ යුත්තේ එවැනි සංශෝධනයක් ගෙන එන ලෙස ය. ඒ මගින් එක්කෝ විධායක ජනපති ක්‍රමය ද ගෝඨා සමග ගෙදර යැවිය හැකි ය. නැතිනම් ඒ වෙනුවෙන් අත උස්සන්නට අකමැති ජනතාවගේ පැත්ත නොගන්නා ජනතා නියෝජිතයන් කවුදැයි කියා වත් හඳුනා ගැනීමට හැකි ය. ජනතාවට වඩා උචිත සටන් පාඨයක් ද ඒ හරහා ලැබෙනු ඇත.

ව්‍යවස්ථා සංශෝධනය ජනාධිපති ක්‍රමය අහෝසි කිරීමට අමතරව ස්වාධින කොමිසම් පිහිටුවීම ද වැනි තීරණාත්මක කාර්යයන් ආවරණය කරන පරිදි පුළුල් විය හැකි ය. ඒ සඳහා දැනටම පූර්වාදර්ශ තියෙන නිසා නැවත අලුතින් පටන් ගැනීමේ වුවමනාවක් නැත.

ව්‍යවස්ථා සංශෝධනයකින් මිනිසුන්ගේ ආර්ථික ප්‍රශ්නයට විසඳුමක් ලැබෙන්නේ නැති බව සැබෑ ය. එහෙත් ආර්ථිකය නැවත ගොඩ නැගීම සඳහා අවශ්‍ය දේශපාලන යටිතලය සාදා ගත හැකි ය.

අරගලයේ ප්‍රධාන සටන් පාඨය වී ඇත්තේ ගෝඨා ගෝ හෝම් යන්න ය. ඒ කියන්නේ ගෝඨා ගැන විශ්වාසය බිඳී ඇති බව ය. මහා බලැති ජනපති ක්‍රමය පිළිබඳ තැබූ විශ්වාසය ද ඊට සමගාමීව එක්තරා ප්‍රමාණයකට තුනී වි ගොස් ඇත. රටේ ජනතාවගේ පමණක් නොව ජාත්‍යන්තරයේ ද ව්‍යාපාරික ප්‍රජාවගේ ද විශ්වාසය මේ වන විට පුද්ගලයා හා තනතුර යන දෙක ම විසින් නැති කර දමා ඇත. ඒවා නැවත ගොඩ නොනගා ආර්ථික අර්බුදයෙන් ගොඩ යා නොහැකි ය. ඉන්දියාව පවා ණය දුන්නේ මුදලින් නොවේ. ද්‍රව්‍ය වලිනි. චීනය ණය දුන්නේ තමන්ගෙන් ගත් ණය ගෙවීම ට පමණ ය. එසේ වීමට එක් හේතුවක් ඒ අහිමි වූ විශ්වාසය වන්නට බැරි ද?

දේශපාලන විසඳුම සමග ආර්ථික විසඳුම ද (කෙටි කාලීන) ඉදිරිපත් කළ යුතු ය. අපිට දෙන්න අපි කරන්නම් කතා නැතිව කරන්නේ කෙසේ දැයි කියන ආර්ථික විසඳුමක් ඉදිරිපත් විය යුතු ය. ඩොලර් හිඟා කාලා කරනවා කියන්නේ නැතිව ණයට අර ගන්නා විදිහක් හා එය ගෙවනා විදිහක් යෝජනා විය යුතු ය. මුදල් අච්චු ගහන්නේ නැතිව මුදල් ලබා ගන්නා විදිහක් ඒ තුළ ඇතුළත් විය යුතු ය.

වසර හැත්තෑ හතරක හෝ වසර දෙකක සාපය ගැන අතීත කතා කීමෙන් නම් වැඩක් වන්නේ නැත. අරයාට වඩා අප හොඳ යැයී කීමෙන් ද වැඩක් නැත. ඒ දෙකින් එකකින් වත් අද මුහුණු දී ඇති අර්බුදයෙන් ගොඩ යා නොහැකි ය.

ජනතාවට මේ කියන නායකත්වය මේ මොහොතේ දෙන්නේ නැත්නම් පසුව ඔවුන් අයාලේ ගියා යැයි කියන්නට ඉඩක් කිසිදු දේශපාලන පක්ෂයකට නැත.

අර්බුදය නිර්මාණය කළේ කවුද?

ලංකාවේ අපරාධ කරන කෙනෙක් නැත. ඒවා ඉබේ සිදු වන්නේ ය. පවතින අර්බුදය ද ඊට සමාන ය. අර්බුදයක් ඇතත් වගකියන්නට කෙනෙක් නැත. ජනාධිපතිතුමා ම වගකීමෙන් කර හරින විට එය පටවන්නට ඉතිරි වන්නේ කවුද? එය කර්තෘ කෙනෙකු නැති තවත් එක කරුමයකි යැයි කියා බැහැර කළ හැකි ද?

ශ්‍රී ලංකාව එක් ලේඛකයෙකු හඳුන්වා දී තිබුණේ වැරදි දහසක් සහිත රාජ්‍යයක් ලෙස ය. එසේ නොවන්නට සියල්ල එකවර අර්බුදයකට යන්නට හේතුවක් නැත.

පළමු වැරැද්ද අධික පොලියට ණය ගෙන රටටත් ලෝකෙටත් එහෙමට වැඩක් නැති ව්‍යාපෘති වල යොදවා විනාශ කිරීම ය. ඒ සඳහා උදාහරණ සොයා ගැනීමට ඔබට වඩාත් ඉඩකඩ ලැබෙන්නේ රුහුණු රටට ගිය විට ය. කොළඹ ආශ්‍රයෙන් ද එවන් දේ නැතුවාම නොවේ. පොහොට්ටුවේ හැඩය ගත් නෙළුම් කුළුන අහසට නැගී කියන්නේ ඒ කතාවේ කොළඹ පරිච්ඡේදය ය. අදට ද ඒ වැඩ පිළිවෙල එලෙසම ක්‍රියාත්මක වන්නේ ය. ඒ ලොකු අවුලක් නැති පාරවල්, ඇතැම් විට ඒ වන විටත් කාපට් කර ඇති පාරවල්, නැවත කාපට් කිරීම වැනි වැඩකට නැති ව්‍යාපෘති ක්‍රියාත්මක කිරීම හරහා ය. එහෙමකට වැඩක් නැති අධිවේගී මාර්ග (මාතර සිට හම්බන්තොටට යන මාර්ගය මෙන්) ඉදිකිරීම හරහා ය.

දෙවනි වැරැද්ද බදු අඩු කිරීම හරහා ආණ්ඩුවේ ආදායම ආණ්ඩුව විසින් සියතින් කපා දැමීම ය. පරතරය පියවීමට දේශීයව ද විදේශීය ද ණය ගැනීමට අමතරව මුදල් නෝට්ටු මුද්‍රණය කිරීම එහි ම අතුරු ඵලයක් වූයේ ය. එහෙත් එහි බරපතල කම නිසා ම නෝට්ටු සීමාවක් නැති ව අච්චු ගැසීම තුන්වෙනි වැරැද්ද ලෙස නම් කළ යුතු ය.

සිව්වැනි වැරැද්ද කිසිදු අවශ්‍යතාවයක් නැති ව ලක්ෂ ගණනින් සේවකයන් රජයේ ආයතන වලට බඳවා ගැනීම හරහා ය. රජයේ ම මුදල් ඇමතිවරයා ප්‍රකාශ කළ ලෙසින් රාජ්‍ය සේවය රටට බරක් කිරීමට ඒ හරහා දායක වීම හරහා ය.

පස්වෙනුව, විදේශ විනිමය අනුපාතිකය බලහාත්කාරයෙන් රු දෙසීයේ රඳවා තැබීම සඳහා නොයෙකුත් උප්පරවැට්ටි යෙදීම හරහා විදේශ සංචිත තවදුරටත් නැති කර ගැනීම හරහා ය. ඒ අතර එක් ප්‍රධාන මූලාශ්‍රයක් වූයේ විදේශ රැකියා නියුක්තිකයන් විසින් ලංකාවට එවන මුදල් ය. ඔවුන්ට මුදල් එවීම සඳහා උණ්ඩියල් ක්‍රම සෙවීමට සිදු වූයේ මහ බැංකුවේ මේ ප්‍රතිපත්තියට පින්සිදු වන්නට ය. ඒ නිසා රටට අහිමි වුනු විදේශ සංචිත ප්‍රමාණය ඩොලර් බිලියන 5 ක් පමණ වේ යැයි ගණන් තැබිය හැකි ය. ඊට සමාන ප්‍රතිචාරයක් අපනයනකරුවන් ද කර තිබෙන බව පෙනෙන්නට තිබේ.

සයවෙනුව, ඒ සඳහා ම ආනයන සීමා පැනවීමෙන් අවශ්‍ය අමුද්‍රව්‍ය නැති කරමින් අපනයන කර්මාන්තය ද අමාරුවේ දැමීම ය.

සත් වෙනුව, කාබනික පොහොර ගොවිතැනට පැය 24 න් එළඹීමේ අදූරදර්ශී මරි මෝඩ තීරණය හරහා ය. ඒ ක්‍රියාදාමයේ අතුරුඵල බොහෝ ය. ඒවා අතර ගූ නැවකට ඩොලර් මිලියන ගණනක් ගෙවීමට සිදු වීම එක් කරුණක් පමණ ය. අපනයන ආදායම් මාර්ගයක් වූ තේ කර්මාන්තයට කඩා වැටුනු හෙනය තවම ගණන් බලා නැත.

අට වෙනුව, කොරෝනා වසංගතයට පරිප්පු සැමන් අඩු කිරීම හරහා සතොසට ජනයා කැඳවීම, වරින් වර වසා නැවත කෙටි කලකට ඇරීම හේතුවෙන් ජනයා නැවත කෙටි කලකට විශාල වශයෙන් කඩපොලට රැස්කිරීම, පැණිය පිරිත හා වෙනත් දේශීය ක්‍රම ගැන විශ්වාසය තබමින් එන්නත් වැඩ පිළිවෙල පමා කිරීම, මුල්කාලයේ ලැබුණු සීමිත එන්නත් දේශපාලන හා නිලධාරී බලපුළුවන්කාරකම් ඔස්සේ බෙදී යෑමට සැලැස්වීම යන මුල් යුගයේ සිදු කරන ලද පරිපාලන වැරදි ඔස්සේ වසංගතයට ආර්ථිකය ගිල ගැනීමට ඉඩකඩ සලසා දීම හරහා ය.

නව වෙනුව, පිරිපහදුව වසා බොරතෙල් වෙනුවට පිරිපහදු කරන ලද තෙල් ගෙන්වීමට කටයුතු කිරීම ය. සිදු වූයේ ඒ හරහා භූමිතෙල් හිඟයක් ද නිර්මාණය වීම ය.

දහ වෙනුව, ගෑස් වල සංයුතිය බාල කරමින් ද බර වෙනස් කරමින් ද ගෑස් භාවිතා කරන්නවුන් අනතුරේ දමමින් ලාභ ලැබීමට තැත් කිරීම ය. ඒ සම්බන්ධයෙන් මේ වන විටත් වගකියන කෙනෙකු නැති තත්වයට රට පහළ දැමීම ය.

එකොළොස් වෙනුව, ණය ගෙවීමට ඉතිරි සියලු විදේශ සංචිත යොදවමින් සංඛ්‍යාලේඛන කළමනාකරණයක යෙදීම ය. එහි අතුරු ඵලයක් ලෙස රටේ ආර්ථිකයේ රුධිරය වන බලශක්තිය අර්බුදයකට යැවීම ය. දැන් අවශ්‍ය තරමට විදුලිය නැත. ඉන්ධන නැත. ගෑස් නැත.

දොළොස් වෙනුව අර්බුදය දිගින් දිගට ඔඩු දුවන විට එයට පිළියම් කිරීම පසෙක තබා හිතවත් ව්‍යාපාරිකයන්ට මුදල් සරිකර දීමට එය උපයෝගී කර ගැනීම ය.

දහතුනට, ඒ සියලු සිද්ධීන් මැද සුපුරුදු ලෙස විවිධ සැණකෙලි පැවැත්වීමට ලෝස් නැතිව වියදම් කිරීම ය. ඉන්ධන හිඟයක් මැද උජාරු නිදහස් උත්සවයක් පැවැත්වූයේ ඒ බව ලෝකයට ම කියන්නට ය.

ලයිස්තුව තව දිග ය. ඊටත් වඩා කිව යුත්තේ මේ හැම එකක ම අතුරුඵල බොහෝ බව ය. ඒවායේ දිග පළල ගැන අවබෝධයක් ගැනීමට පහත කරුණු ප්‍රමාණවත් ය. වෙළඳ පොලේ පැනඩෝල් පෙත්තක් පවා නැතිවන තැනට අර්බුදය මේ වන විට දුරදිග ගොස් ඇත. විදුලි බල මණ්ඩලයට බිල්පත් මුද්‍රණය කිරීමට හෝ අධ්‍යාපන බලධාරීන්ට විභාග පැවැත්වීමට ප්‍රශ්න පත්‍ර මුද්‍රණය කිරීමට හෝ කඩදාසි අද නැත. බලශක්ති අර්බුදය නිසා කුපිත ව ඇති මිනිසුන් මහා මාර්ග අවහිර කරන තැනට ම ප්‍රශ්නය ඔඩු දුවා ඇත. ගමන් ගිය මිනිසුන් නැවත පැමිණිමට ඉන්ධන නොමැති කමෙන් පීඩා විඳින අතර දුර ගමන් මේ නිසා ඇණ හිට තිබේ. මහා බ්‍රිතාන්‍ය සිය රටවැසියන්ට ශ්‍රී ලංකාවට පිවිසීම සම්බන්ධයෙන් අනතුරු අඟවා ඇත්තේ මේ වර්ධනයන් නිසා ය. ඒ නැතත් මෙවැනි රටකට ඒම ට පෙර ඔ්නෑම මිනිසෙකු දෙවරක් සිතනවා ඇත. ඒ කියන්නේ සංචාරක කර්මාන්තය ද මෙයින් අර්බුදයට යවා ඇති බව ය. මේවා තවදුරටත් වෙනත් අපට නොපෙනෙන බලපෑම් ඇති කරමින් තව තවත් පැටව් ගසමින් වැඩෙනු ඇත.

අර්බුදය උග්‍රවන විට පාරම්බෑම ද උග්‍ර විය. හොඳට ම කළේ අප බව කියනු ද ඇසිණ. හොම්බෙන් ගියත් ගත් පියවර ආපස්සට නොගන්නා බව ද කියවිණි. දැන් ඒ සියල්ලේ නිරුවත තවදුරටත් වසා ගන්නට බැරි ලෙස විවෘත වී ඇත. ඒ නිසා දැන් අප නරඹන්නේ පසු බසින සමය ය.

පළමුවෙන්ම කළේ වගාඩම්බරයෙන් ප්‍රකාශයට පත් කළ මිල පාලනය අකුලා ගැනීම ය. දෙවනුව හරවන්නේ නැතැයි කී කෘෂි රසායනික හා පොහෙර තහනම ඉවත් කීරීම ය. ඊළගට බලහාත්කාරයෙන් පවත්වා ගෙන ගිය රුපියලට පාවෙන්නට (එය එහෙමමත් නොවන බව දැන් දැන් පෙනෙන්නට තිබේ. ඒ පරණ මතිමතාන්තර වලින් මිදීමට තවමත් නොහැකි වීම නිසා ය) ඉඩ හැරීම ය. අවසානයකට කළේ මොන තත්වයක් යටතේ වත් නොයනවා යැයි කියූ මුල්‍ය අරමුදලට යෑම ය. ඒ සියල්ල කළ යුතු ව තිබුනේ කලින් ය. අප කොහොමටත් හැමදාමත් කළේ අස්සයා පැන ගියාට පසු ඉස්තාලය වහන එක ය.  

අපට සිදු වුනේ විද්‍යාවට පිටුපාන, ලෝක ආර්ථික යථාර්තයන්ට පිටු පාන, ඔ්නෑම රටකට සිදු විය හැකි දෙයක් මිස අමුතු ලබ්බක් නොවේ. මේවා වර්තමාන පාලකයන්ට පමණක් නොව “වෙන්ඩ ඉන්නා පාලකයන්ට” ද අගනා පාඩම් ය.

රජෙකුට ඇබෑර්තුවක් තිබේ?

ඉන්නා රජා ෆේල්ය යන උපකල්පනය මත පිහිටා සමහරු රජෙකුට ඇඳීමට තැත් කරන බව පෙනේ.  ඇත්තට ම කියන්නේ නම් ඒ අතරින් සමහරු වස්ත්‍රාභරණ ද දැනට ම සූදානම් කර ගෙන අවසන් ය. බහුතරය තෝරාගත් තමන්ගේ කෙනෙකු රජෙකුට ඇන්දවීමට කටයුතු කරන ලකුණු ද බොහෝ තැනක දැකිය හැකි ය. ඔවුන් ද මේ දිනවල ඔ්වර් ටයිම් නැතිව ම වැඩ ය.

ඇත්තට ම මේ දෙවර්ගය ම ගැන මට ඇත්තේ අනුකම්පාවකි.

තවමත් මිනිසුන් අපේක්ෂා කරන්නේ ආශ්චර්යයන් ය. රජෙකු සොයන්නේ ඒ ආශ්චර්යය පහළ කර ගනු පිණිස ය.  

බොහෝ දෙනෙකු සිතන්නේ ප්‍රශ්නය හොරුන් රජ වීම කියා ය. මට හිතෙන හැටියට සැබෑ ප්‍රශ්නය ඇත්තේ රජෙකු සෙවීම තුළ ය.

ඒ දවස් වල නම් රජු සොයා ගියේ මගුල් ඇතා ය. දැන් අපට එහෙම කෙනෙකු නැත. සුද්දා ඒවා අපෙන් උදුරාගත් පසු දැන් රජෙකු සෙවීම සඳහා අපට තියෙන්නේ සුද්දා අපට දමා ගිය උරචක්‍රමාලය විතර ය. ඒ, රට ගැන මෙලෝ වගක් නැති, අරක්කු බෝතලයට, රුපියල් පන්සියයට, වෙනත් සිල්ලර උදව් වලට පමණක් නොව, පිටට තට්ටු කර හලෝ කී පලියටත් විකිණෙන මිනිසුන්ගේ ඡන්දය ය. ඒ නිසා ම හොරුන්ට මැරයන්ට බලයට පත් වන්නට ඉඩක් විවරව තිබුණේ ය. හොරු එපා වන තරමට රට විනාශ වී ඇති නිසා, දැන් හොරෙක් නොවන සුදු චරිතයක් දෙස මිනිසුන්ගේ අවධානය යොමු වී ඇතැයි සමහරු කියති. මට නම් ඒ ගැන තවමත් ඇත්තේ කුකුසකි.

ඒ එහෙම කෙනෙකු සොයා ගැනීම අසීරු විය හැකි නිසා වත් එසේ හොයා ගත් තැනැත්තා වුව බලයට පත් වූ පසු හොරෙකු වන්නට ඉඩ ඇති නිසා වත් නොවේ. ඒවා ද ගැටළු බව ඇත්ත ය. එහෙත් වැඩිම කුකුස ඇත්තේ මිනිසුන්ට තවමත් එහෙම කෙනෙකු අවශ්‍ය ද යන්න ගැන ය.

මම දන්නා මිනිසුන් නම් කැමති තමන්ගේ දේශපාලනඥයා v8 එකකින් තමන්ගේ මලගෙදර එනවා නම් ය. නම්බුව තමන්ට ලැබෙන්නේ එවිට ය. මරුටියකින් ඇවිත් ඔහු පිටට තට්ටු කළේ වුව ද එයින් තමන්ට ආලෝකයක් ලැබෙන්නේ නැත. නම්බුවක් ලැබෙන්නේ නැත. අහල පහල මිනිසුන් වත් එවැනි කෙනෙකු මායිම් කරන්නේ නැත. ආවා ද නැද්ද යන්න කිසිවෙකුට පේන්නේ ද නැත. V8 වාහනයකින් ඇවිත් ඈතින් ඉඳලා ගියත් ඊට වඩා නම්බු ය.

මිනිසුන්ට හොරකු නොවන රජෙකුගේ අවශ්‍යතාවය අවබෝධ වූයේ යැයි ද තනි සුදු කෙනෙකු සොයා ගැනීමට ඔවුන් සමත් වූයේ යැයි ද මොහොතකට සිතමු. එහෙත් රජෙකුගෙන් නම් අද වැඩක් වන්නේ නැත.

තනි රජෙකුට කළ හැකි බක්කක් වත්මන් ලෝකයේ නැත. අප ඉන්නේ ස්වයං පෝෂිත ගමක් හෝ රටක් තුළ නොවේ. එකිනෙකා මත රඳන, එකිනෙකා මත යැපෙන, බොහෝ මායිම් දියවෙමින් යන ගෝලීය සන්දර්භයක ය. ඊට අමතරව සම්පත් සීමා වෙමින් යන ලෝකයක ය. රටක ය. ඒවා කාර්යක්ෂමව භාවිතා නොකරන්නේ නම් ඒ සන්දර්භය තුළ අපට පැවැත්මක් නැති යුගයක ය. අතීතය තවදුරටත් තීරණාත්මක නොවන පසුබිමක ය. සම්ප්‍රදාය තවදුරටත් වලංගු නොවන පරිසරයක ය. ග්‍රහචාරයට හස්ත රේඛාවලට හූනන්ට බස්සන්ට උලමන්ට කළු පූසන්ට තවදුරටත් අනාවැකි කියන්නට බැරි ලෝකයක ය. වාලම්පූරි වලට සුරවලට නූල් වලට නවරත්න මුදු වලට යන්ත්‍ර-මන්ත්‍ර වලට තවදුරටත් වෙනසක් කරන්නට බැරි ලෝකයක ය. දීර්ඝ පර්යේෂණ වලින් පසු තනන එන්නතකින් මිස කාලි අම්මාගේ ආවේශයෙන් නිපදවන පැණියකට හෝ එකසිය අටවාරයක් ජප කළ පිරිත් දේශනාවකට වසංගත වැළැක්විය නොහැකි ලෝකයක ය.

ඒ තත්වයට මුහුණ දීම සඳහා ආගම හෝ සංස්කෘතියට වඩා වැදගත් වන්නේ නවීන විද්‍යාව හා තාක්ෂණය ය. අද පවතින හෝ හෙට මතුවන ප්‍රශ්න වලට පැරණි අතීතය අනුසාරයෙන් උත්තර සොයන්නට බැරි ය. ඒ සඳහා නව ක්‍රමෝපායන් සොයා ගත යුතු ය. ඊට පිටිවහල ලබා ගත හැක්කේ විද්‍යාව හා තාක්ෂණයේ නව ජයග්‍රහණයන් සොයා යෑමෙන් පමණ ය.

එය තනි රජෙකුට කළ හැකි කාර්යයක් නොවේ. සාමාන්‍ය මිනිසුන්ට පමණක් නොව විද්වතුන්ට ද සවන් දීමට කැමති, ඊටත් වඩා තමන්ගේ කඳවුරේ නොවන විද්වත් මතයන්ට ද සවන් දීමට කැමති, ලෝකයට, විද්‍යාවට, තාක්ෂණයට, සවන් දීමට කැමති, ලෝකයේ අත්දෑකීම් වලින්, ලෝකය සතු දැනුමෙන්, ඉගෙන ගැනීමට කැමති, අනුන්ගෙන් ඉගෙන ගැනීමට කැමති, සමූහයකට පමණක් කළ හැකි වැඩකි. එපමණක් නොවේ, පැරණි දේ අත් හැරීමට සූදානම්, ඊට බය නැති, සමූහයකට පමණක් කළ හැකි වැඩකි. පැරණි දැනුම ප්‍රශ්න කිරීමට ඊට අභියෝග කිරීමට සූදානම් සමූහයකට පමණක් කළ හැකි වැඩකි.

එවන් සමූහයකට තිබිය යුතු මූලික කොන්දේසියක් වන්නේ කිසියම් දර්ශනයකට පක්ෂපාත වීමෙන් නිදහස ය. එයින් අදහස් කරන්නේ ඇඳීම සඳහා භාවිතා කළ යුත්තේ හිස් කොළයක් බවට තේරුම් ගත් මනසක් ඔවුන් සතුව තිබිය යුතු ය. නවෝත්පාදනයට ඉඩ ඇත්තේ එවැනි නිදහස් මනසක ය.

රට මුහුණ පා තිබෙන අර්බුදය නිසි ලෙස තේරුම් ගෙන ඒ අර්බුදය විසින් මතු කර ඇති අභියෝග ද ලෝකය විසින් ඉදිරිපත් කරන අවස්ථා හා ඒ තුළ ඇති අවකාශ ද නිසි ලෙස වටහා ගෙන රටේ ශක්තීන් මෙන් ම දුර්වලතා ද වටහා ගෙන උපාය මාර්ග සළකුණු කළ හැකි පිරිසක් ඒ සඳහා අවශ්‍ය ය. ඒ අවබෝධය ඇතිව සකස් කළ මහ පොළොව තුළ ක්‍රියාත්මක කළ හැකි වැඩ පිළිවෙලක් ඉදිරිපත් කිරීමට සමත් පිරිසකට මිස මේ රට ගොඩ නැගීමට තනි පුද්ගලයන්ට නොහැකි ය. එවැනි සංවිධානය වීම් කුඩා කණ්ඩායම් මට්ටමේ සිදු වන නමුත් ඒ සංවාදයන් ජන ගත කිරීම තවමත් සිදු වී නැත.

රජෙකුට අඳින බොහෝ දෙනාත් ඔවුනට අන්දන බොහෝ දෙනාත් හිතන්නේ මිනිසුන්ට හිතට හරියන ඇඳුම් ඇඳගත් රජ කෙනෙක් ලැබුනොත් හොර රජුන් එලවා නිසි පුද්ගලයා සිහසුනේ තැබිය හැකි බව ය. එවිට සියල්ල හරි යන බව ය. රට බත බුලතින් සරු වන බව ය. ඔවුන් සියල්ල සකස් කරන්නේ සාමාන්‍ය මිනිසාට ආකර්ෂණීය වන ලෙස ය. හැසිරීම තුළ පමනක් නොව ඉදිරිපත් කරන ප්‍රතිපත්තිවල ද දක්නට ඇත්තේ ඒ සීමා ව ය. ඔවුන්ගේ කල්පනාව එසේ ඇඳගත් විට රට ම ඔහු සමග සිටින බව ය.

ප්‍රශ්නය ඇත්තේ දැන්‌ නොදකින දේ රජ වූ පසු කෙනෙකුට නොදැකිය හැකි වීම තුළ ය. ඊට පසු පිරිස විසින් රජු වටකරගත් විට ඒ පිරිසට එහා කිසිවක් රජුට පෙනෙන්නේ නැත. සිදු වන්නේ මධු සමය ඉක්මණින් අවසන් වීම ය. පූජාසනය මත වඩා හිඳ වූ පිරිස ම දෙස් දෙවොල් තබමින් රජු ගරහන්නට වීම ය.

මෙය දැනටමත් කීප වතාවක් රඟ දැක්වූ නාඩගමකි.

අප දැන් සූදානම් ඒ නාඩගමේ නැවත විකාශනයක් නව සංස්කරණයක් ලෙස නරඹන්නට ය. කඩල ගොට්ටක් අර ගෙන පුටුවකට නැග ගෙන බලා ඉන්නවා හැරෙන්නට කරන්නට දෙයක් නැත. නළුවන් අලුත් නිසා නාටකය කෙටි කලකට රසවත් වීමේ කුඩා ඉඩක් තිබෙන්නේ ය.

ජාතික ජනබලවේගයේ ප්‍රතිපත්ති ප්‍රකාශය හා කොකාගේ සුද

See the source image

ජාතික ජන බලවේගය සිතන විදිහට ඔවුන් ඊළඟ මැතිවරණයේ දී ජය ගැනීම කිසිවකුට වැළැක්විය නොහැකි ය. එහි ඉන්නා ඇතැමුන්ගේ අදහස් වලට අනුව සියයට අසූවක ජන බලයක් ඔවුන් ලබා ගනු ඇත්තේ ය. ඒ ගැන පේන කියන්නට අපට නම් බැරි ය. එයට හේතුව ජනතාව ඔය කියන තරම් බුද්ධිමත් නැති අතර ජාජබ සිතන තරම් අන්ධ ද නැති නිසා ය. බුද්ධිය කෙසේ වෙතත් ඔවුන්ට බොහෝ බුද්ධිමතුන් නොදන්නා (ඔවුන්ට මග හැරෙන) කෙටි කාලීනව ප්‍රයෝජනවත්  ඉවක් තිබෙන නිසා ය.

එහෙත් ජාතික ජන බලවේගයට වෙනදා නොදුන් අවධානයක් දෙන්නට යමක් කමක් සිතන්නට හැකි ජනතාවගෙන් සැලකිය යුතු පිරිසක් කටයුතු කරමින් සිටින බව නම් පෙනෙන්නේ ය. ඒ රට වැටී ඇති තත්වය හේතුවෙන් ඇතිවුනු කම්පනයේ බලපෑම නිසා ය. ජාජබ ය විස්තීර්ණ ප්‍රතිපත්ති ප්‍රකාශයක් නිකුත් කර තිබේ. එහි ඇත්තේ ඇති කරන්නට හදන ප්‍රතිඵලයන් ගැන විස්තරයකි.

ප්‍රතිපත්ති ප්‍රකාශය අතිශය ආකර්ෂණීය ය. එහෙත් එහි සඳහන් ප්‍රතිඵල සාර්ථක කර ගැනීම සඳහා ඔවුන් ගන්නා ක්‍රියාමාර්ගයන් සම්බන්ධයෙන් නම් ප්‍රමාණවත් පැහැදිලි කිරීමක් එහි නැත. හාල් ලැබෙන්නේ නම් එය ගෙනත් දෙන්නේ හඳෙන් දැයි ඉස්සර නම් ඇසුවේ නැත. දැනුත් එහෙම නම් ප්‍රශ්නයක් නැත. බැට කා සිටින නිසා ඇතැම් විට එය ප්‍රශ්නයක් වන්නට ඉඩ තිබෙන්නේ ය. මේ සටහන ජාජබය විසින් ඇති කරන්නට හදන, ලේඛකයා වැඩිපුර සංවේදී, ප්‍රතිඵලයන් කීපයක් ගැන ය. ඒවායේ ශක්‍යතාව (feasibility) ගැන ය.

ලංකාවේ දළ දේශීය නිෂ්පාදනය ආසන්න වශයෙන් ඩොලර් බිලියන 81 ක් පමණ ය. ධීවර පශු සම්පත් ද ඇතුළත්ව සමස්ත කෘෂිකර්මය ඊට දායක වන්නේ 7.2% කි. ඒ අනුව අප මෑත කාලයේ කෘෂිකර්මයෙන් නිපදවූ ආදායම සමස්ත ආදායම ඩොලර් බිලියන 5.83 ක් පමණ වේ යැයි ගණන් හැදිය හැකි ය. ලංකාව ආහාර ආනයනය වෙනුවෙන් වැය කරන මුදල ඩොලර් බිලියන 1.6 කි. ඒ අනුව ආහාර සඳහා වියදම් කරන මුළු මුදල දළ වශයෙන් ඩොලර් බිලියන 7.43 ක් සේ ගත හැකි ය. ඒ වියදමෙන් ආහාර ආනයනය සඳහා වැය කරන ප්‍රමාණය ප්‍රතිශතයක් හැටියට ගතහොත් සියයට 20 ක් නැත්නම් පහෙන් එකක් පමණ වේ. එයින් පෙන්නුම් කරන්නේ රටේ ආහාර අවශ්‍යතාවයන්ගෙන් 80% කට ආසන්න ප්‍රමාණයක් අප නිපදවා ගන්නා බව ය. එය සෑහීමකට පත් විය නොහැකි අගයක් ද?

ප්‍රශ්නය ඇත්තේ ඒ ප්‍රමාණය නිපදවීමට අප රටේ වැඩ කරන ජනතාවගෙන් 30% ක් ම කටයුතු කිරීම තුළ ය.  ජාතික ධනයෙන් 7.2% ක් නිපදවීමට 30% ක් කටයුතු කිරීම තුළ ය. ඒ බව ජාජබ ප්‍රතිපත්ති ප්‍රකාශනය ද පිළිගනියි. ඵලදායීතාවය වැඩි කර ගත යුතු බව ද පිළිගනියි. එහෙත් ඒ සඳහා කළ යුත්තේ කෘෂිකර්මය තුළ තවදුරටත් ඵලදායී ක්‍රියාමාර්ගයන් අනුගමනය කරමින් ඒ පිරිස වෙනත් කටයුතු සඳහා මුදා හැරීම බව ඔවුන්ගේ ප්‍රතිපත්ති තුළ අන්තර් ගත නොවේ.

ඉතිරි 20% ක් වූ ආහාර අවශ්‍යතාව ද ලංකාව තුළ ම නිෂ්පාදනය කරන්නට අප කටයුතු කරනවා නම් කටයුතු කළ යුත්තේ තවත් පිරිසක් ඒ තුළට ගොනු කිරීමෙන් නම් නොවේ. (එසේ 100%ක ඉලක්කයක් හඹා යා යුතු ද යන්න වෙනම ප්‍රශ්නයකි. ඒ ඇතැම් ඒවා අප රටේ වවනවාට වඩා පිටින් ගෙන්වීම අතිශයින් ලාභදායක විය හැකි නිසා ය). ආහාර නිශ්පාදනනය සියයට විස්සකින් වැඩි කළ ද ජාතික ආර්ථිකයට ඇති දායකත්වය ඉහළ යනු ඇත්තේ සියයට 1.4 කිනි. ඒ නිසා මිනිසුන් කෘෂි ක්ෂේත්‍රයෙන් ඉවත් කිරීම කුමන තත්වයක් යටතේ වුව ද අනිවාර්ය වන්නේ ය.

ජාතික ජන බලවේගයේ ප්‍රතිපත්ති ප්‍රකාශනය තුළ. “දේශීය හා විදේශීය ගොවි වෙළඳ පොල ඉලක්ක කර ගනිමින් කෘෂි වෘත්තිකයින් 100000 ක් පුහුණු කිරීම සඳහා සිව් අවුරුදු සැලැස්මක්” යනුවෙන් ප්‍රකාශයක් සඳහන් ව ඇත. ඒ කියන්නේ රට රැකියා වලට යැවිය හැකි සේ ඔවුන් පුහුණු කිරීම නම් එහි කිසියම් අර්ථයක් ඇත. එහෙත් ප්‍රශ්නය ඇත්තේ දේශීය කතාවක් ද කියවෙන නිසා ය. කෘෂිකර්මයෙන් මිනිසුන් ඉවත් කළ යුතු ව තිබෙන තැනක තවත් ඊට එක් කිරීමේ තේරුමක් නැති නිසා ය. ඊට අමතරව කෘෂිකර්මයේ දැනට කෘෂිකර්මයේ නියැලෙන පිරිස ඊට වඩා ඵලදායී ක්ෂේත්‍ර වලට යොමු කරන්නට ද වැඩ පිළිවෙළක් ඒ තුළ නැති නිසා ඒ කතාව අනතුරක සේයාවක් මතු කරන නිසා ය.

වෘත්තිකයන් ලක්ෂයක් පුහුණු කිරීම සුළුපටු කාරණයක් නොවේ. එහෙම එකක් ලියන්නට කලින් එහි දිග පළල කල්පනා කළා දැයි මම නොදනිමි. මට මේ ප්‍රකාශය ගැන පමණක් ඇති ප්‍රශ්න මෙසේ ගොනු කරමි.

  • මේ අයට දෙන පුහුණුවේ ඉලක්කය නැතිනම් අරමුණ කුමක් ද?
  • පුහුණුව දෙන්නේ කෙතරම් කාලයකට ද?
  • මේ ලක්ෂයක පිරිස තෝරාගන්නේ කවුරු අතරින් ද?
  • පුහුණුව දෙන්නේ කවුරුන් විසින් ද?
  • ඒ නිසා රටට අත්විය හැකි යැයි අපේක්ෂා කරන ප්‍රතිලාභ මොනවාද?
  • ඒ සඳහා යන වියදම කවරේ ද?
  • ඒ වියදම සඳහා යන අරමුදල් සම්පාදනය කරන්නේ කෙසේ ද?
  • එවන් පුහුණුවක් වෙනුවට වෙනත් සාඵල්‍ය පුහුණු කිරීම් තිබේ දැයි පරීක්ෂා කර බලා තිබේ ද?
  • කෘෂිකර්මය ආර්ථිකයේ දැනට දරන දායකත්වය 4-7% අතර ප්‍රමාණයක ද ඒ සඳහා යොදවා ඇති මිනිස් ශ්‍රම දායකත්වය 30% ඉක්මවන තත්වයක ද තිබිය දී තවදුරටත් මේ ක්ෂේත්‍රයේ පුහුණු කිරීම පිළිබඳ මෙවැනි බරක් තබන්නේ කුමන හේතූන් මත ද?

ඊළග ප්‍රශ්නය ඇත්තේ කෘෂිකර්මයේ ප්‍රතිපත්ති පරිසරයට බලපෑම් කිරීම ය. පරිසර ප්‍රතිපත්ති ඒ ඉදිරියේ අකුලා ගැනීමට සිදු වීම ය. කාබනික ගොවිතැන ප්‍රවර්ධනය උදාහරණයක් හැටියට ගෙන බලමු. කොම්පෝස්ට් පොහොර හදන්නට නම් ගිනිසීරියා වැනි කොළ සහිත ශාක වැවිය යුතු ය. කාබනික ගොවිතැන ලංකාව පුරා ප්‍රචලිත කිරීමට කොතරම් ගිනිසීරියා වැනි පත්‍ර සහිත වගාව කුමන ප්‍රමාණයකින් අවශ්‍ය වේ දැයි අපේ විද්වතුන් ගණන් බලා තිබේ ද? ඒ සඳහා කැලෑ කොපමණ ප්‍රමාණයක් කැපිය යුතු ව තිබේ ද?

මේ කරුණු සලකා බලන විට පෙනී යන්නේ ප්‍රතිපත්ති සම්පාදකයන් ද ඒ ප්‍රතිපත්ති විවරණය කරන්නන් ද කෘෂිකර්ම ප්‍රතිපත්තිය හා පරිසරය ප්‍රතිපත්තිය වෙන වෙනම නොව එකට ගෙන සලකා බැලිය යුතු බව ය. මේ ප්‍රතිපත්ති සංශෝධනය විය යුතු බව ය. ඒ කැලෑ ප්‍රමාණය වැඩි කිරීමත් ගොවි බිම් වැඩි කිරීමත් එකට කළ නොහැකි නිසා ය.

මේ කුඩා සටහන මේ ප්‍රතිපත්ති දෙකෙන් එකක් වත් අරබයා කරන පූර්ණ විශ්ලේෂණයක් නොවේ. එසේ කිරීම කෘෂිකර්මය ගැන හා පරිසරය පිළිබඳ මනා දැනුමක් ඇති අය විසින් කළ යුතු ය. අපට කළ හැක්කේ සාමාන්‍ය මිනිසුන් හැටියට මේ ප්‍රතිපත්ති දෙස නැවත බලන්නට විද්වතුන් යොමු කිරීම ය. ඒ සඳහා (අන්වීක්ෂයක් වැනි) මෙවලමක් යෝජනා කිරීම ය.

ප්‍රතිඵල මේ යැයි පෙන්වීම මදි බව ද ඒ සඳහා ගන්නා ප්‍රායෝගික ක්‍රියාමාර්ග කවරේදැයි පෙන්වා දිය යුතු බව ද අමතර වශයෙන් සඳහන් කරමින් සටහන නතර කරමි. ලස්සන මැතිවරණ ප්‍රකාශ වලට හැමදාමත් රැවටී ඇති ජනතාව මෙයත් ආකර්ෂණීය එකක් ලෙස බාර ගැනීමේ ඉඩකඩ තිබේ. කොකාගේ සුද පෙනෙන්නේ ඉගිලෙන විට ය. ප්‍රතිපත්ති ප්‍රකාශනයේ දිග පළල ජනතාවට පෙනෙනු ඇත්තේ ද ඇතැම් විට ක්‍රියාත්මක කිරීමේ දී ය. දේශපාලන පක්ෂපාතිත්වය පැත්තකට දමා ප්‍රතිපත්ති ප්‍රකාශනය දෙස විමසිල්ලෙන් බලා අදහස් පල කිරීම ඒ නිසා විද්වතුන්ගේ යුතුකම බව ද අවසාන වශයෙන් මතක් කරමි. එය සුරංගනා කතා කියන්නට අපේක්ෂා කරන සෙසු දේශපාලන බලවේග වලට ද පාඩමක් අභියෝගයක් වනු ඇත.

සංස්කෘතිය කර තබා ගැනීම

See the source image

ලාල්කාන්ත සහෝදරයා දෙරණ 360 ට සහභාගී වෙමින් කීවේ රටේ සංස්කෘතියට තමන් හා තමන් නියෝජනය කරන දේශපාලනය බලවේග ගරු කරන බවත් ඒ සංස්කෘතිය පවත්වා ගෙන යමින් ඒ ඇතුළත කළ හැකි දේ කරන බවත් ය. ඔහු නොකියා කීවේ පවතින සංස්කෘතියට අභියෝග කිරීමට ඔවුන්ට වුවමනාවක් නැති බව ය. භාවිතා කළ වචන ඒවා ම නොවෙතත් ඉදිරිපත් කළ පණිවුඩයේ මුඛ්‍ය අදහස එය ය.

එක්කෝ ඒ ඔවුන්ගේ සැබෑ හැඟීම ය. නැතිනම් මිනිසුන් ඉදිරියේ ගැලවීම උදෙසා කරන අවැදගත් ප්‍රකාශයක් ය. බොහෝ දෙනෙකුට ප්‍රශ්නයක් වන්නේ එය දෙවැන්න නම් ය. ඒ එය බොරුවට කීවා නම් ය. එහෙත් මට ප්‍රශ්නයක් වන්නේ ඒ කතාව ඇත්තට කීවා නම් ය. බොරුවට කීවා නම් වැරැද්ද බොරු කීම පමණ ය. ඇත්තට කිව්වා නම් වැරැද්ද වනුයේ රටේ වත්මන් ගැට‍ළු තව තවත් වර්ධනය වීම විනා රටට පිටිවහලක් එතුමා නියෝජනය කරන දේශපාලනයෙන් රටට නොලැබී යෑම ය.

මගේ අදහසේ හැටියට ලංකාව අද මුහුණ දී ඇති අර්බුදයට මූලික හේතුව මිනිසුන්ගේ සංස්කෘතික මනස ය. අපේ මිනිසුන්ට ඔවුන් රැක බලා ගැනීමට රජ කෙනෙකු වුවමනා ය. කාගෙන් රැක බලා ගැනීමට ද? තමන්ගේ නොවන අයගෙන් (පරයන්ගෙන්) රැක බලා ගැනීමට ය. තමන් නොවන අනෙකාගෙන් රැක බලා ගැනීමට ය. ඒ අනෙකා විවිධ ජනවර්ග, විවිධ ආගම්, විවිධ කුල ආදී ලෙස විවිධ ස්වරූප ගන්නට පුළුවන. ඊට අමතරව ඒ තැනැත්තා තමන්ගේ කටයුතු අවුරුවන, නීතිය අකුරට ම ක්‍රියාත්මක කරන නිලධාරියෙකු හෝ ආයතනයක් වන්නට ද පුළුවන. අවශ්‍ය වන්නේ ඒ අයගෙන් නිදහස ලබා දීම ය. ආරක්ෂාව ලබා දීම ය. ඒ සඳහා ඉහළ මිලක් වුව ගෙවන්නට ඔවුන් සූදානම් ය. රජ්ජුරුවන් හොරකම් කළත් අහක බලා ගන්නට ඔවුන් සූදානම් ය.

ඒ සංස්කෘතික මනසට අනුව තනතුරු තියෙන්නේ ඒ තනතුරට අයිති භූමිකාව කිරීමට පමණක් නොවේ. එය භාවිතා කරමින් තමන්ට තමන්ගේ පවුලේ අයට හිතවතුන්ට ගම් පළාතට, ඉගෙන ගත්ත පාසලට, උදව් පදව් කිරීමට ය. ආණ්ඩුවේ කාර්යාලයකට යන්නට මත්තෙන් බොහෝ දෙනාට අඳුනන අය සොයන්නට සිදු වන්නේ ඒ නිසා ය. තනතුරුවලට පමණක් නොව සියලු පොදු චංචල නිශ්චල දේපළ සම්බන්ධයෙන් ද එය අදාළ ය. රජයේ ඉඩම් තියෙන්නේ භුක්තියට ගැනීමට ය. හන්දි තිබෙන්නේ බුදු පිළිම සිට වීමට ය. පාර තියෙන්නේ කෙළ ගැසීමට ය. තමන්ගේ කුණු අතහැර දැමීමට ය.

ඒ සංස්කෘතික මනසට අනුව බහුතරයට අයත් නොවන අය සිටිය යුත්තේ බහුතරයේ කැමැත්ත ලැබෙන සීමාව තුළ ය. ඔවුන් බහුතරයට යටත් විය යුතු ය. බහුතරය කැමති නම් මහ රාත්‍රිය නිදි වරා ගෙන සෙස්සන් ද පිරිත් ඇසිය යුතු ය. කණ පැලෙන්න තරමට බණ ඇසිය යුතු ය. ඒවා ගැන වෙනම නීති ඇතත් ක්‍රියාත්මක කරන්නට ගියොත් ලෙඩේ ය. නීතියේ පිළිසරණ පතන්නට ගියොත් ඊටත් වඩා ලෙඩේ ය.

ඒ සංස්කෘතික මනසට අනුව මේ සිංහල බෞද්ධ රටකි. රටක් බෞද්ධ වන්නේ කෙසේ දැයි අතුරු ප්‍රශ්න නොඅසා ඒ බව අප විසින් පිළි ගත යුතු ය. සෙසු ජනවර්ගයන්ට ආගම්වලට දෙවැනි තැන හිමි වන බව දැන ඒ අය වැඩ කළ යුතු ය.

ඒ සංස්කෘතික මනසට අනුව එලි පහලියේ මුත්‍රා කිරීම අශෝභන නොවන මුත් ආදරයෙන් බැඳුනු යුවලක් ආලිංගන නොපෑ යුතු ය. එකිනෙකාට හාදු නොදිය යූතු ය. ඒවා කැත වැඩ ය. අශෝභන වැඩ ය.

ඒ සංස්කෘතික මනසට අනුව සිවුරේ ඉන්නා පුද්ගලයා කවරෙකු වුව ද සිවුරට ගරු කළ යුතු ය. බුදු දහමේ කියන බොහෝ දේ ප්‍රසිද්ධියේ කඩ කළ ද ඒවා අමතක කොට සිවුරට ගරු කළ යුතු ය. භික්ෂූත්වයට ගරු කළ යුතු ය. එයින් නොනැවතී වැඩිහිටියන්ට ද ගරු කළ යුතු ය. ඔවුන්ගේ චරිතය ගැන හොඳ නරක ගැන නොසළකා වැඩිහිටියන්ට ගරු කළ යුතු ය. වන්දනා මාන කළ යුතු ය. ඒ අනුව උස් තැන් දුටු විට හැකිලීමට අප විසින් වග බලා ගත යුතු ය.

ඒ සංස්කෘතික මනසට අනුව අඩු කුලයේ අය සියම් නිකායේ මහණ කර නොගැනීම බෞද්ධ ඉගැන්වීම් වලට විරුද්ධව යෑමක් නොවේ ය. එය රජ කාලයේ එක් කුලහීන භික්ෂූ නමක් රජුන් නැමදීමට ඉදිරිපත් වීමෙන් ඇති වූ ආරවුල විසඳීම සඳහා ගත්තා වූ ද ඒ නිසා අදට ද අදාළ වන්නාවූ ද ප්‍රායෝගික පියවරකි. ඒවා ගැන ප්‍රශ්න කිරීම ශාසනය දුර්වල කිරීමට හේතු ය. ඒ නිසා මල්වතු අස්ගිරි පාර්ශවයට සෙසු භික්ෂූන්ට ඉහළින් ආසන පැනවීම අහක බලා ගෙන ඉවසා වැදෑරිය යුතු කාරණයකි. මේ මල්වතු අස්ගිරි නාහිමියන් පිළිගත යුත්තේ මහ නාහිමියන් වශයෙනි. ඒ නිසා ඔවුන්ට දණ්ඩ නමස්කාර කිරීම කිසිවෙකු ප්‍රශ්නයක් කර ගත යුතු නැත.

ඒ සංස්කෘතික මනසට අනුව කාන්තාවන්ට දළදා මාලිගයේ ද ශ්‍රී මහා බෝධියේ ද සමහර තැන් අකැප ය. දළදාව ගෙනාවේ හේමමාලී කුමරියගේ කෙස් කළඹා සඟවා ගෙන වුව ද ශ්‍රී මහා බෝධිය අංකුරය මෙරටට ගෙනාවේ සංඝමිත්තා තෙරණිය වුව ද කාන්තාවන්ට ඒ තැන් අකැප ය. කාන්තාවන් දෙකේ කොළේට එසේ දැමීමේ සංස්කෘතිය ගෙදරට ඒ අනුව කැඳවා ගත හැකි ය.

ඒ සංස්කෘතික මනසට අනුව කෘෂිකර්මය රටේ ජාතික නිෂ්පාදනයට දායකත්වය සපයන්නේ 4% ක් වුව ද එය රටේ ප්‍රමුඛ ආර්ථික උපායමාර්ගය කර ගත යුතු ය. වැවයි දාගැබයි ගමයි පන්සලයි රැකෙන්නේ එසේ කළොත් ය. ලොව කිසිදු රටක් තමන්ට අවශ්‍ය සියල්ල නිපදවන්නේ නැති වුනාට ඒ සඳහා අප ඉදිරිපත් විය යුතු ය. අපේ මුතුන් මිත්තන් කළ අයුරින් අප විසින් අපේ බව භෝග ගෙවත්තේ වගා කර ගත යුතු ය. ගමේ අප අත්දුටු ස්වයං පෝෂණය වෙනුවෙන් අප පෙනී සිටිය යුතු ය.

ඒ සංස්කෘතික මනසට අනුව අප කඳු විය යුතු නැත. සුනිල් දිය දහර ගලන තැනිතලාවන් ලෙස ම පැවතිය යුතු ය. එයට අනුව සාමය ඇත්තේ පිදුරු සෙවිලි කළ පැල්පතේ වන අතර පැදුරේ ඉන්නා විට බිමට වැටෙන්නේ නැත.

ඒ සංස්කෘතික මනසට අනුව දරුවන්ට දුවන්න හොඳ නැත. ගස් නගින්නට හොඳ නැත. වැටෙන්නට, එසේ වැටී තුවාල කර ගන්නට, ඉඩ තිබෙන නිසා ය. පරයින් විශ්වාස කරන්නට හොඳ නැත. උන් ඉනා බෙහෙත් දෙන්නට පුළුවන් නිසා ය. කෙම්මුර දවසට පරිස්සම් විය යුතු ය. යකුන් කලබල වෙන දවස් නිසා ය. ගොම්මන් වැටෙන වෙලාවට තනි පංගලේ යන්නට හොඳ නැත. කළු කුමාරයා ඉන්නා නිසා ය. සැප සම්පත් පෙන්නන්නට හොඳ නැත. ඇති හැකි දේ සඟවා ගත යුතු ය. ඇස් වහ කට වහ වදින නිසා ය. හූනෙක් චික් චික් ගෑවත් පටන් ගත් වැඩේ අත්හළ යුතු ය. කොටින් ම අවදානම් ගන්නා වැඩ කරන්නට හොඳ නැත. ඒ කෙළ වන්නට ඉඩ ඇති නිසා ය.

ඒ සංස්කෘතික මනසට අනුව වෙළෙන්දා ඉන්නේ, ව්‍යාපාරිකයා ඉන්නේ, සෙසු අය සූරා කන්නට ය. ඒ නිසා වෙළෙන්දෙක් ව්‍යාපාරිකයෙක් වෙන එක පව්කාර ය. කරන්නට තිබෙන්නේ රස්සාවක් කර ගෙන පොඩියට ජීවත් වීමට ය. රස්සා දෙන්නට ද ව්‍යාපාරිකයන් සිටිය යුතු නොවේදැයි සිතන්නට ඔ්නෑ නැත. ඒ සඳහා ආණ්ඩුව හිටියහම ඇති ය. ආණ්ඩුවේ රස්සාවල් ම ඉල්ලන්නේ ඒ නිසා විය හැකි ය. කොහොමටත් ඒ මනස ඔ්නෑවට වඩා සිතීම අනුමත කරන්නේ නැත. කළ යුත්තේ සම්ප්‍රදායට අනුව මුතුන් මිත්තන් කළ කී දේ අනුව ජීවත් වීම ය. ඒ පිළිවෙත් දිගටම ප්‍රශ්න නොකර අනුගමනය කිරීම ය.

ඒ සංස්කෘතික මනසට අනුව ගුරුවරයා ඉන්නේ දරුවන් ගහලා හෝ හදන්න ය. හැඳි නොගා හදන හොද්දත් පහරක් නොගසා හදන ළමයාත් වැඩක් නැත. තියෙන්නේ හොඳින් බැරි නම් නරකින් හෝ හදන්නට ය. ඒ නිසා ඊට අවශ්‍ය බලය වුව හොඳින් නැතිනම් නරකින් හෝ ගත්තාට කමක් නැතැයි නීලා වික්‍රමසිංහට පවා කියා සිටින්නට සිදු වුනේ ය. සංස්කෘතික මනසට තමන් කී දේ නරක යැයි කලා කාරියකට වුව දැනෙන්නට විදිහක් නැත. සමහරු දොස් කීවාට වරද ඇයගේ නොව අප සතු ව ඇති සංස්කෘතික මනසේ ය.

ඒ සංස්කෘතික මනසට අනුව අපරාධ සම්බන්ධයෙන් සැකකරුවන් ආයුධ පෙන්නන්නට එක්ක යන මුවාවෙන් රැගෙන ගොස් මැරුවා වුව ද පව් නැත. අංගුලිමාල එල්ලුම් ගසේ එල්ලා මිස පස්ස නොබැලිය යුතු ය. ඒ නිසා එල්ලුම් ගස නැවත ක්‍රියාත්මක කළ යුතු ය. සතුන් මැරීම පව් කාර වැඩක් වුව ද අපරාධ කාරයින් මැරීම හා පරයින් මැරීම නිසා පව් ලැබෙන්නේ නැත. පන්සිල් සමාදන් නොවූ තුන් සරණය නොගිය අය මිනිසුන් නොවේ ය. මහා වංශය බණ පොතක් සේ අදහන අයට ඒවා මාර සොයා ගැනීම් ය.

අවාසනාවට මේ සංස්කෘතික මනසට අභියෝග නොකර, මේ සංස්කෘතිය ප්‍රශ්න නොකර, කළ හැකි මගුලක් නැත. ටිකක් තනුක කර කියන්නේ නම් කළ හැකි වැඩ අතිශයින් අල්ප ය. අඩු වශයෙන් ලෝකය ඉදිරියේ විගඩමක් නොවී වත් ඉන්නටවත් බැරි ය.

නායකයින් ඉන්නේ ම පවතින සංස්කෘතියට අවශ්‍ය තැන් හි අභියෝග කරන්නට ය. නව සංස්කෘතියක් ගොඩ නගන්නට ය. එසේ නොකර සැබෑ වෙනසක් කළ නොහැකි ය. එසේ නොකොට කළ හැකි එක ම දෙය දැනටමත් ආයාලේ යන මිනිසුන් පසු පස යන තවත් අයාලේ යන මිනිසෙකු වීම ය. සංවිධානයක් වීම ය. අද යුගයේ අවශ්‍යතාව නම්  ඊට වඩා බොහෝ සෙයින් විශාල ය. රට ගොඩ නගන්නට යන දේශපාලන බලවේගයකට ඒ අවබෝධය හෝ දැක්ම නැති වීම රටේ අභාග්‍යයකි.

ඇම්ඩා ඔබ අමතයි

See the source image

මගේ දුප්පත් රට වැසියන්ට බඩ කට පුරා කන්නට නොලැබෙන බව මම දනිමි. ඔවුන්ට රස බොජුන් වළඳන්නට අවසරයක් නොමැති බව ද මම දනිමි. ඒ සියල්ලන් වෙනුවෙන් ඔවුන් උදෙසා බඩ කට පුරා කන්නටත් රස බොජුන් වළඳන්නටත් මම තීරණය කළෙමි. මා කරන ඒ අනුභවය දෙස බලා වත් ඔවුන්ට සැනසිය හැකි නම් ඒ මට ලැබිය හැකි උපරිම සතුට සේ මම සලකමි.

Branded ඇඳුම් පැලඳුම් වලට කවුරුත් කැමති ය. එවැන්නක් ඇඳ පැලඳ ගත් විට ඇති වන උජාරුව මම නිතර අත්විඳින්‌නෙමි. ඔවුන් වෙනුවෙන් දිගටම branded දේ පරිහරණය කරමින් ඔවුන්ට මා දිහා බලමින් එයින් කුඩා කොටසක තෘප්තියක් හෝ ලබා ගැනීමේ අවස්ථා ලබා දීමට මම කැමැත්තෙමි.

පරිවාර රථ පිරිවරා, මග දෙපස මිනිසුන් සීසී කඩ විසිකර දමමින්, ගමන් යෑමට අවස්ථාවක් ලැබේ නම් කිසි කෙනෙකු එය ප්‍රතික්ෂේප කරන එකක් නැත. එහෙත් හැමට ම එසේ කළ නොහැකි ය. ඔවුන් වෙනුවෙන් ඒ වගකීම බාර ගැනීමට මම නොපැකිලෙමි.

ඔවුන්ට නවීන මෝටර් රථයක රේස් පදින්නට හැකියාවක් නැති බව මම දනිමි. එහෙත් කිසියම් දිනක ඒ සඳහා අවස්ථාව ලැබෙතොත් එවැනි අත්දැකීමක් භුක්ති විඳීමට ඔවුන්ට කැමැත්ත ඇති බව ද මම දනිමි. ඒ නිසා ම ඒ අවස්ථාව ඉදිරියේ දිනක හෝ මතු ආත්මයක ඔවුන් ලබන තුරු ඔවුන් වෙනුවෙන් දිගට ම රේස් පදින්නට මම තීරණය කළෙමි.

තමන් සතු මෝටර් සයිකලයකට වුව මගේ සහෝදර ජනතාව මේ දිනවල ඉන්ධන සපයා ගන්නේ අමාරුවෙන් බව මම දනිමි. එහෙත් මතු යම් දිනයක පෞද්ගලික ජෙට් යානයකින් ගමනක් යෑමට අවස්ථාව ලැබෙතොත් ඔවුන්ට එය අතිවිශාල සතුටක් ගෙනෙනවා ඇතැයි මම සිතමි. ඔවුන් වෙනුවෙන් පෞද්ගලික ජෙට් යානයකින් ගමනක් ගොසින් ඔවුන් තුටු පහටු කරන්නට මම මැලි නොවෙමි.

සෑම දෙයක් ම හිඟ බවත් ඒවායේ මිල අතිශයින් ඉහළ ගොස් ඇති බවත් ඒ නිසා ම මිනිසුන් ජීවත් වෙන්නේ අමාරුවෙන් බවත් වෙන කාටත් වඩා හොඳින් මම දනිමි. ඒ මා ජීවත්වන්නේ ජනතාව සමග නිසා ය. එහෙත් සක්කරයාට තියා වයිමාටවත් ඒ ගැන කිසිවක් කළ නොහැකි ය. කුමක් වුවත් අප ජාත්‍යන්තර මුල්‍ය අරමුදලට නම් යන්නේ නැති බව අපට (තව කෙටි කාලයකට වත්) සපථ කළ හැකි ය. ඒ ඔබට හා රටට ඇති අපේ ආදරය නිසා බව නැවත නැවතත් කියන්නට ඔ්නෑ නැතැයි සිතමි.

බොහෝ දෙනෙකු රට ගොඩ ගත හැකි අයුරු හා ජනතාව ගොඩ ගත හැකි අයුරු කතා කරනවා මම දැක ඇත්තෙමි. පුළුවන් කමක් තිබේ නම් ඔය කොයි කාටත් කලින් ඒ කටයුත්ත කරන්නේ අප ය. වඩාත් නිශ්චිතව කිවහොත් මම ය. රට හෝ ජනතාව ගොඩ ගත නොහැකි නිසා මේ අවස්ථාවේ අපට කළ හැකි හොඳ ම දේ කිරීම වෙනුවෙන් අපි කැප වන්නෙමු. ඒ ජනතාව හා රට වෙනුවෙන් අප වත්, ඒ නැත්නම් මම වත්, අඩු ම තරමින් ගොඩ යෑමට කටයුතු කිරීම ය. ඒ බව දැක බලා ගෙන ජනතාවට සතුටු විය හැකි ය.

ජනතාවගේ සතුට අපේ සතුට ය. මගේ සතුට ය.

අද සවු-බාගය දකින ඔබට හෙටවත් සුභ අනාගතයක් ලැබේවායි හදවතේ ගැඹුරුම තැනින් පතමි.

සමාජ ක්‍රියාකාරීන් සමාජය ගැන දන්නවා ද?

See the source image

රටක ඉදිරිගමන පිළිබඳ තීරණාත්මක සාධකයක් වන්නේ නීතියේ ආධිපත්‍යය ය. ඒ උදෙසා කැප වීම ඒ නිසා ම බොහෝ සමාජ ක්‍රියාකාරිහු තම යුතුකමක් සේ සළකති. බොහෝ සමාජ ව්‍යාපාර වල න්‍යාය පත්‍රය තුළ මේ අංගය ඉදිරියෙන් ම තිබෙන්නේ ද ඒ නිසා ය.

එහෙත් ඔවුන් බොහෝ දෙනෙකුට නොවැටහෙන කාරණය වනුයේ රටේ පවතින නීතිය හා මිනිසුන් විසින් ඉහළින් සළකනු ලබන චාරිත්‍ර වාරිත්‍ර අතර නොගැලපීමක් පවතින බව ය. විසල් පරතරයක් තිබෙන බව ය.

දැනට වසර කීපයකට ඉහත පුවත්පතක පළ වූ ප්‍රවෘත්තියක තිබුනේ එවකට සිටි තැපැල්පති තුමා විසින් තමන්ගේ ගමේ සෑම පහසුකමක් ඇති තැපැල් කාර්යාලයක් විවෘත කිරීමක් ගැන ය. ප්‍රවෘත්තිය කියවන විට එතුමා එහි දී කරන ලද ප්‍රකාශයක් ද දැක ගන්නට ලැබුනේ ය. එහි තිබුනේ තමන් උපන් ගමට මෙවැනි අංගසම්පූර්ණ තැපැල් කාර්යාලයක් ලබා දීමට තමන්ට හැකි වීම ගැන ආඩම්බර වන බව ය.

මෛත්‍රීපාල සිරිසේන ජනාධිපති තුමාට වකුගඩු රෝහල පිහිටුවන්නට ඔ්නෑ වුනේ පොළොන්නරුවේ ය. මහින්ද රාජපක්ෂ ජනපති තුමාට අහස්යානා නැව් නොපැමිණිය ද ගුවන් තොටුපලක් හා වරායක් තැනීමට අවශ්‍ය වූයේ හම්බන්තොට ය. මේ ලයිස්තුව බොහෝ සෙයින් දිග ය. එහෙත් මේ හැම දෙනාගේ ම වුවමනාව එකකි. තමන්ගේ ගමට සැලකීම ය.

මේ නිසා ලංකාව තුළ බොහෝ ආයතන තිබෙන්නේ ආර්ථික වශයෙන් හෝ වෙනත් ආකාරයකින් වඩාත් කාර්යක්ෂම යැයි කිව හැකි, වඩාත් ම යෝග්‍ය යැයි කිව හැකි, ස්ථාන වල නොවේ. අදාළ ආයතනය පිහිටුවීමට කටයුතු කළ දේශපාලනඥයාගේ ගම් පළාතේ ය.

ඒවා එසේ වෙනත් තැන් වල පිහිටුවන්නේ ඒ ඒ තනතුරු දරන අය විසින් තමන්ට තනතුර හරහා ලබා දී ඇති බලතල භාවිතා කරමින් ය. ඒ බලතල වරප්‍රසාදයක් ලෙස සළකමින් ය. ඇත්තට ම නම් ඔවුන් කරන්නේ තනතුර අපහරණය කිරීමකි. රාජ්‍ය තනතුරු තිබෙන්නේ තමන්ට කැමති අයට නැතිනම් තමන්ගේ අයට සළකන්නට නොවේ. පොදු මහජනතාවට සේවය කිරීමට ය. එහි දී අගතියෙන් තොරව මහජනතාවට සේවය කරතැයි අපේක්ෂා කෙරේ. එයින් පිට පනින්නන් නීතිය ඉදිරියේ වරදකරුවන් විය යුතු ය. එහෙත් එසේ වන්නේ නැත.

මේ කී එක ද කරුණක් ගැන වත් රටේ මිනිසුන් කුපිත වන්නේ නැත. ඔවුන්ට එය නීතියට පටහැනි යැයි තේරෙන්නේ නැත. ඔවුන් බනින්නේ එහෙම නොකළා නම් ය. අපේ කියල ඇමති කෙනෙක් හිටියට මොකවත් ගමට කළේ නෑනෙ. ඔවුන් මුව පුරා දොස් කියනු ඇත. කන්නංගර ඇමති රටට නිදහස් අධ්‍යාපනය ලබා දුන් නිසා නිදහස් අධ්‍යාපනයේ පියා ලෙස සැළකෙතත් එතුමා මන්ත්‍රී ධුරය දැරූ ආසනයේ මහජනයාට ඔහු පෙනුනේ ගමට සේවය නොකළ කෙනෙකු හැටියට ය. ඒ නිසා තමන්ගේ පෞද්ගලික වියදමින් කුඩා පාසලක් ගොඩ නැගූ ප්‍රතිවාදියාට ඔහු පරදවා  මතුගම ආසනය ජය ගත හැකි වූයේ ය.

තමන්ට එසේ සළකන කෙනෙකු තමන්ගේ කෙනෙකු ලෙස දකින්නට පමණක් නොව ඔහුට වන්දනා මාන කිරීමට ද මිනිස්සු ඉදිරිපත් වෙති. තමන් රැක බලා ගන්නා රදළ ස්වාමියෙකු ලෙස ජනයාගේ මනස තුළ ඔහු/ඇය ඒ නිසා ම ස්ථාන ගත වන්නේ ය. මේ මිනිසුන්ගේ රට යනු ගම ය. තමන්ගේ කණ්ඩායම වෙසෙන වපසරිය ය.

මේ ක්‍රියාත්මක වන්නේ මිනිසුන්ගේ සංස්කෘතික මනස ය. ඔවුන් දන්නා එක ම නීතිය එය ය. ඒ තුළ ඇත්තේ තමන්ගේ මිනිහා රැක බලා ගන්නා ක්‍රමයකි. ඒකා වැරැද්දක් කළ ද එය ඉවසන විදිහකි. විශේෂයෙන් නායකයා තමන් ව රැක බලා ගන්නේ නම්, තමන් වැරදි කළ ද ඒ ගැන වුව නොතකා රැක බලා ගන්නේ නම්, ඔහු කොතෙක් වැරදි වුව ද රජෙකු සේ ඔහු ට සළකන හුරුවකි. කණ්ඩායම හරහා තමන්ගේ අවදානම අඩු කර ජීවිතය ගෙන යා හැකි විධි ක්‍රමයකි. තමන්ගේ අයට එක් නීතියකුත් අනෙත් අයට තව නීතියකුත් ක්‍රියාත්මක කිරීම මේ හුරුව ඒ අනුව නපුරක් ලෙස සැළකෙන්නේ නැත. පවතින කුමන නීතියක් වුව තමන්ට හා තමන්ගේ කණ්ඩායම වෙනුවෙන් නායකයාට නමන්නට ඉඩකඩක් ඒ තුළ අපේක්ෂා කෙරෙන්නේ ය. සිවුර ඉදිරියේ ඇකිලෙන නීතියක් රට කරවන දේශපාලනඥයා ඉදිරියේ ඇකිලෙන නීතියක් අවශ්‍ය කෙරෙන්නේ ය. අධිකරණය පවා මේ නායක දෙවර්ගය ඉදිරියේ ඇකිලිය යුතු යැයි අපේක්ෂා කරන්නේ ය. එසේ නොවන වෙනත් නීතියකට ආයතනයකට පුද්ගලයින්ට ඉඩක් මේ තුළ නැති තරම් ය.

සමාජ ක්‍රියාකාරීන්ට වැඩ කිරීමට සිදු ව ඇත්තේ මෙවැනි සමාජයක ය. ඒ සමාජය සම්මත නීතිය පයිසෙකට මායිම් කරන්නේ නැත. ඔවුන්ට නීතිය අවශ්‍ය ගමේ පිළිවෙල තුළ අවසන් කළ නොහැකි ඉඩම් හබ විසඳ ගැනීමටත් වැඩිහිටියන්ට සමථයකට පත් කළ නොහැකි කසාද කටු කා දැමීමටත් වෙනත් සිල්ලර ආරවුල් නිරාකරණය ගැනීමටත් වැනි සීමාසහිත වැඩ කීපයකට පමණ ය.

පෙර කරුමයට බොහෝ දේ බැර කර සිත හදා ගන්නා ඔවුන් මේ තියෙන ක්‍රමයේ වෙනසක් නම් සොයන්නේ නැත. මේ ක්‍රමය තුළ ම එහා මෙහා වෙමින් සීරුවෙන් මාරුවෙන් තමන්ගේ වැඩ කර ගැනීමේ කලාව ප්‍රගුණ කර ගත් විට ඔවුන්ට ඒ හොඳට ම ඇති ය. නායකයාට ගොට්ට ඇල්ලීමේ ආගමික නිල ඇල්ලීමේ සිට මේ සඳහා විවිධ උපාය මාර්ග භාවිතා කෙරෙන්නේ ය. මේ නිසා තමන් පවා දිගින් දිගට අගාධයට තල්ලු වන බව වත් ඔවුන්ට තේරෙන්නේ නැත. වැඩිම වුනොත් ඔවුන් කල්පනා කරන්නේ කරුමය වළක්වන්නට බැරි නිසා සියල්ල සිදු වන බව ය. ඒ තත්වය සම්බන්ධයෙන් තමන්ගේ ක්‍රියාපටිපාටියේ සම්බන්ධයක් නැති බව ය. තමන්ගේ වගකීමක් නැති බව ය.  

පෝර ටික, වතුර ටික, කෘෂි රසායනික නැති වුනහම මිනිසුන් කෑ ගසන බව ඇත්ත ය. ඒවා මොන ආකාරයකින් හෝ ලැබුනහම ඒ විරෝධය අවසන් වන්නේ ය. ගෑස් ගන්නට පෝලිමේ ඉන්න වුනහම ගෑස් ටැංකි පුපුරන්නට වුනහම කෑම ටිකේ මිල ඉහළ ගියහම දෙස් දෙවොල් තියන බව ඇත්ත ය. ඒත් ඒවා තරමක් හෝ මොන ක්‍රමයකින් හෝ තාවකාලිකව සමනය කර දෙන්නේ නම් ඒ කට ද වහගන්නට ඔවුන් සූදානම් ය. ඒවා එසේ වන්නේ කවර හේතුවකින් දැයි සොයන්නට ඔවුන්ට අවශ්‍ය නැත. ඒවා ඔවුන්ගේ වැඩ නොවේ. නායක කාරකාදීන්ගේ වැඩ ය.  

මේ සංස්කෘතික මනසට අභියෝග නොකර නීතියේ ආධිපත්‍ය පිහිටුවීමට බැරි ය. ඒ සංස්කෘතික මනසට අභියෝග නොකර ආර්ථිකය ගොඩ නගන්නට බැරි ය. ඒ මනසට අභියෝග නොකර අධ්‍යාපනය නංවන්නට බැරි ය. කොටින් ම රටක් ඉදිරියට ගෙන ගිය නොහැකි ය. අප නිදහස ලැබූ දා සිට පසුපසට යන්නේ මේ පටු සංස්කෘතික මනස නිසා ය.

ඒ සංස්කෘතික මනස ගොඩ නැගුනේ ලෝකයෙන් වියෝ වූ හුදකලා ගමක ජීවිතය ගෙවන්නට සිදු වීම නිසා ය. ගම දැන් දකින්නට නැතත් ඒ ග්‍රාමීය මනස තවමත් නොසෙල්වී තිබෙන්නේ ය. නගර පුරා ද හොල්මන් කරන්නේ ය.

සමාජ ක්‍රියාකාරීන්ගේ එල්ලය විය යුත්තේ මේ සංස්කෘතික මනස පුපුරුවා හැරීම ය. ඉතිරි සියල්ලට දොර විවර වන්නේ එසේ කළ හැකි නම් පමණ ය.

මෙය ඉතා දක්ෂ ලෙස කරමින් ඉන්නා ස්වාමීන් වහන්සේලා කීප දෙනෙක් ගැන මම දනිමි. ඒ අතර ගල්කන්දේ ධම්මානන්ද හිමියන් ද උඩුවාහර ආනන්ද හිමියන් ද විශේෂ ය. ඔවුන් මේ ඊනියා ලාංකික සංස්කෘතික මනස වෙනස් කිරීමට යොදා ගන්නේ බුද්ධ වචනය ය. සමාජ ක්‍රියාකාරීන්ට ඔවුන් අනුගමනය කළ නොහැකි බව මම දනිමි. එහෙත් ඒ ස්වාමීන් වහන්සේලාගෙන් කළ යුත්තේ කුමක් දැයි ඉගෙන ගැනීමට ඔවුන්ට බාධාවක් නැත. ඒ වෙනුවට සමාජ ක්‍රියාකාරීන් කරන්නේ ‌නස්රුදින් කළ වැඩේ ය. යතුර නැති වූ තැන සොයනු වෙනුවට එලිය තියෙන තැන සෙවීම ය. ඔවුන්ට යතුර ලැබෙන්නේ නැත. එහෙත් තමන් යතුර සෙවීම වෙනුවෙන් යමක් කරන බව සිතා සැනසිය හැකි ය.

අලුත් තාලයේ “නිදහස්” අධ්‍යාපන ක්‍රමයක් රටට අවශ්‍ය ය

See the source image

ලංකාවේ බොහෝ ප්‍රශ්න වල කොනක ඇත්තේ අධ්‍යාපනය ය. දෙමාපියන්ගේ රිස්ස යන්නේ ද මෙන්න මේ කියන එක දරුවන්ට ලබා දීමට වෙහෙස වීම නිසා ය. කොළඹ රථවාහන තදබදය සම්බන්ධයෙන් ද වැඩිපුර වගකිව යුත්තේ මේ අධ්‍යාපන ක්‍රමය ය. දරුවන්ගේ පමණක් නොව දෙමාපියන්ගේ ද මානසික ආතතියට වැඩිපුර ම වගකිව යුත්තේ මේ අටමගලය ය. ළමුන්ගේ අධ්‍යාපනයට කැප වෙනවා විනා ව්‍යායාමයක් වත් කරන්නට වෙලාවක් දෙමාපියන්ට නැත. ඒ හේතුවෙන් ම සෞඛ්‍ය සඳහා යන වියදම් ද ඉහළ ගොස් ඇතිවාට සැක නැත.

අනෙත් අතට කවුරුන් අකමැති වුව ද එය ලාභ දායක ව්‍යාපාරයක් බවට පත් වී අවසන් ය. දැන් ක්‍රිකට් තරඟයක විස්තර ප්‍රකාශය අතරතුර දමන වෙළඳ දැන්වීම් වැඩි ප්‍රමාණයක ඉන්නේ ද ටියුෂන් ගුරා ලා ය. පුද්ගලික විශ්වවිද්‍යාල වහන්නට දත කන කිසිවෙකුට මේ ටියුෂන් කඩ වහන්නට ධෛර්යක් නැත. අන්තර්ජාතික පාසල් පමණක් නොව ජාතික පුද්ගලික පාසල් ද දැන් බොහෝ නගරවල දකින්නට ඇත. ඒවාට ද කිසිවෙකුගේ විරෝධයක් නැත. පාසල්වල අධ්‍යාපන කාර්යය සාධනය අතර ඇත්තේ අති මහත් පරතරයන් ය. එය පළාත් අතර ද පළාත තුළ ම ද දකින්නට ලැබෙන්නකි. ඒ නිසා වඩා හොඳ ආණ්ඩුවේ පාසලකට දරුවෙකු ඇතුළත් කර ගැනීම සඳහා විශාල මිලක් අනියමින් ගෙවිය යුතු ය. එසේ වුව ද විභාගවලට අවශ්‍ය සහය මුළුමණින් ම ඒවායින් ලැබෙන්නේ නැත. දරුවන්ගේ අධ්‍යාපනය උදෙසාම නගරයට සංක්‍රමණය වූ මිනිසුන් අපමණ ය. බොහෝ පළාත්වල වෘත්තීමය සේවාවන් වල නියැලෙන්නට මිනිසුන් හිඟ වී ඇත්තේ ද මේ පරතරය නිසා සිදුවන සංක්‍රමණයන් හේතුවෙන් ය.

අවසාන ඉලක්කය විභාගය ය. ළමුන්ගේ පමණක් නොව පාසලක අධ්‍යාපන කාර්ය සාධනය මනින්නේ ද විභාග ප්‍රතිඵල අනුව ය.

මෙසේ විභාග සමත් වූ සියල්ලන් රටට වැඩ දායක වී තිබේ ද? නැත. විභාගය අවසානයේ ටික දෙනෙකුට සරසවි වරම හිමි වෙතත්, ඉතිරි අයට හිමි වන දෙයක් නැත. අඩු වශයෙන් සරසවි වරම හිමි වී උපාධිය ලබා ගත් සියල්ලන් රටට වැඩ දායක වී තිබේ ද? ඒත් නැත. බොහෝ දෙනෙකු රැකියා දියව් යන සටන් පාඨය අතැතිව මහ පාරේ රස්තියාදු වෙනු දකින්නට පුලුවන. අවසානයේ ආණ්ඩුවට සිදු වන්නේ දැනටමත් රටට බරක් වී ඇති රාජ්‍ය සේවයට ඔවුන් තොග පිටින් බඳවා ගැනීම ය. හරි හමන් තනතුරක් පවා නැති ව බඳවා ගැනීමට ය.

ඒ කියන්නේ විභාගය රටට අවශ්‍ය මිනිසුන් බිහිකිරීමට අසමත් ව ඇති බව ය. විභාගය අසමත් වූ අයගෙන් ලබන ප්‍රයෝජනයවත් ඇතැම් විභාග සමත් වූ අයගෙන් රට නොලබන බව ය.

ප්‍රශ්නය ඇත්තේ විභාග වල ද? විභාග ප්‍රමිතියේ ද?

විභාග බොහෝමයක පරීක්ෂාවට ලක්වන්නේ වන-පොත් කිරීමේ හැකියාව ය. කට පාඩම් කොට ඒවා ඒ ලෙස ම නැවත පුනරුච්ඡාරණය කිරීමේ හැකියාව ය. ඊට තරමක් වෙනස් මගක් ගන්නේ නම්, ඒ විද්‍යාව හා ගණිත විෂයයන් පමණ ය.

මේ තත්වයට උත්තර බඳින ඇතැමෙකු කියනු ඇත්තේ දැනුම වැදගත් බව ය.

වැදගත් වන්නේ දැනුම ද ඒ දැනුම භාවිතා කිරීමේ හැකියාව ද?

වැදගත් වන්නේ පවතින දැනුම ද? ඒ දැනුම ප්‍රශ්න කිරීමේ හැකියාව ද? යල් පැන ගිය දැනුම ඉවත දමා නව දැනුම උත්පාදනය කිරීමේ හැකියාව ද?

පාසල දැනුම සපයනවා විනා එය භාවිතා කරන්නට ඉඩ හසර සලසන්නේ නැත. ඒ දැනුම ප්‍රශ්න කරන්නට නම් කොහෙත්ම පොළඹවන්නේ නැත. ඒ නිසා දැනුම භාවිතා කිරීමක් වත් නව දැනුම නිපදවීමක් ඒ තුළ සිදු වන්නේ නැත.

පාසල වෙනුවෙන් තීරණය කරනු ලබන විෂය මාලාවක් සඳහා පාසල විසින් සම්පාදනය කරන ලද දැනුමක් ඉන් ලබා දේ. විභාග වල දී පරීක්ෂාවට ලක්වන්නේ ඒ දැනුම ය.

පාසලෙන් ලැබෙන්නේ අලුත් දැනුම ද? යල් පැන ගිය දැනුම ද? දැනුම ලබා ගැනීමේ මාර්ගය පාසල පමණ ද? පාසල හැරුණු කොට දැනුම ලබා ගත හැකි විවිධ මාර්ග අන්තර්ජාලය විසින් විවෘත කර තිබේ. ප්‍රශ්නයකට ඇත්තේ දැනුම පමණක් නොව දැනුම ලෙස ලේබල් කර ඇති කුණු කන්දල් ද ඒ තුළ තිබීම ය. අප කළ යුත්තේ දැනුම ලබා ගැනීමේ මාර්ග විවෘත කර දීම ත් නිවැරදි දැනුම වැරදි දැනුමෙන් වෙන් කර හඳුනා ගැනීමට අවශ්‍ය කුසලතාවයන් බිහිකර දීම ද නැතිනම් ඒ හේතුව දක්වමින් දිගින් දිගට දරුවා පාසලකට ගාල් කර තැබීම ද? පාසල බිහිකළ වකවානුවේ පාසලට හිමි ව තිබූ කාර්යය භාරය මේ වත්මන්‌ මොහොතේ කොතෙක් දුරට වලංගු වේ ද? අධ්‍යාපනය ප්‍රතිසංස්කරණ කරන්නට තටමන කවරෙකුට වුව මේවා මග හැරිය නොහැකි ප්‍රශ්න ය.

පාසල ලමුන් සුදානම් කරන්නේ විභාගයට ය. ඒ සඳහා පාසලක් අවශ්‍ය ද? සමහරු මේ ප්‍රශ්නය තවත් දිගු කොට අසන්නේ විභාගයක් පවා අවශ්‍ය ද යන්න ය. කොටසක් සමත් කරන කොටසක් අසමත් කරන විභාගයක් කොතෙක් දුරට යුක්ති යුක්ත වන්නේ ද යන්න ඒ සමගම ඔවුන් නගන අතුරු ප්‍රශ්නයකි.

වෘත්තීයවේදියෙකු වීමට නිශ්චිත කුසලතා අවශ්‍ය ය. ගණිතයට දුර්වල කෙනෙකුට ඉංජිනේරුවෙකු වීමට බැරි ය. ජීව විද්‍යාව ගැන දැනුමක් නැති කෙනෙකුට ඒ දැනුම තුළින් යම් නිගමනයන් පැමිණීමේ කුසලතාවය නැති කෙනෙකුට වෛද්‍යවරයෙකු විය නොහැකි ය. නීතිඥයෙකුට නීතිය ගැන හසල දැනුමක් තිබීමත් පැරණි නඩු තීන්දු කට පාඩමින් දැන ගෙන සිටීමත් අවශ්‍ය ය. ඊට අමතරව ඒ නඩු තීන්දු හා නීති පදනම් කර ගෙන විනිශ්චයන්ට බැසිය හැකි තර්ක ඥානය ද තිබිය යුතු ය. මතක තබා ගැනීමේ ශක්තිය නැති තර්ක ශක්තිය නැති කෙනෙකුට හොඳ නීතිඥයෙකු වීමට බැරි ය. ඒ නිසා උසස් අධ්‍යාපනය සඳහා තෝරා ගැනීමේ දී යම් අගැයීමක් අවශ්‍ය ය.

පවතින විභාග ක්‍රමය ඒ කුසලතා හඳුනා ගැනීමේ ලා කෙතරම් සඵල ද යන්න අප විමසිය යුතු ය. විභාග පවතින අර්ථයෙන් අහෝසි කළ හැකි වුව ද කිසියම් ආකාරයක අගැයීමක් නැතිව බැරි ය.

මගේ අපේක්ෂාව අප වඩාත් කාර්යක්ෂම හා සඵල අගැයීම් ක්‍රමයක් සොයා ගත යුතු බව ය. අවම වශයෙන් විභාග සඳහා ඉදිරිපත් කරන ප්‍රශ්නවල ස්වරූපයේ වත් වෙනසක් මුල් වටයේ සිදු කිරීමට කටයුතු කළ යුතු බව ය. විභාගය කොටසක් සමතුන් කරන කොටසක් අසමතුන් කරන කඩුල්ලක් වෙනුවට එක් එක් පුද්ගලයාට තමන් යා යුතු මාවත තෝරා දෙන මං සන්දියක් විය යුතු බව ය.

ඒ සඳහා විභාගයක් නැතිනම් වෙනත් ක්‍රමවේදයක් තිබිය යුතු ය. එහෙත් යම් නිශ්චිත පාසලකට හෝ සරසවියකට ඒ සඳහා ඇතුළත් විය යුතු ය යන කොන්දේසිය තවදුරටත් පවත්වා ගත යුතු ද?

දැනුමේ ඒකාධිකාරය පාසලට හෝ ආයතනයකට සින්න වී තිබුනේ ඉස්සර ය. කුසලතා සම්බන්ධයෙන් ද එය සත්‍යය ය. කුසලතා රැස්කර ගත හැකි මාර්ග අපමණ ය. සමහර කුසලතා හෝ දැනුම එක ආයතනයකින් ද තවත් ඒවා තවත් ආයතනයකින් ද ලබා ගැනීමේ නිදහස ඉගෙන ගන්නා අයට තිබිය යුතු ය. දැනටමත් බොහෝ සිසුන් අපොස උසස් පෙළ විභාගයට අවශ්‍ය දැනුම ලබා ගන්නේ ඒ නිදහස භුක්ති විඳිමින් ය. එහෙත් ඔවුන් තවමත් නිල ලෙස පාසලකට ගැට ගසා තිබේ. එසේ වුව ද ඔවුන් පාසලට එන්නේ විභාගය සඳහා ඉල්ලුම් පත් දැමීමට අවශ්‍ය අවම කොන්දේසි සම්පූර්ණ කිරීමට ය. එවන් තත්වයක් පවත්වා ගත යුත්තේ ඇයි ද යන්න අප විසින් විමසිය යුතු ය. එය බොහෝ දෙනෙකුගේ කාලය කා දැමීම හැරුණු කොට වැඩකට නැති නිසා ය.

පාසලකට හෝ එවන් නිශ්චිත ආයතනයකට ගැට ගසා නැති නිදහස් අධ්‍යාපනයක් වෙනුවෙන් අප ඉක්මණින් පෙනී සිටිය යුතු ය. පාසලකට ගොස් හෝ නොගොස් තමන්ට නිසි කුසලතා ඇතැයි අගැයීමක දී පෙන්වීමට ඔ්නෑ ම වයසක දී දරුවෙකුට හැකි විය යුතු ය. එසේ කරන්නේ නම් ‌ළමුන් සෑහෙන පිරිසකට සරසවි අධ්‍යාපනය දැන් මෙන් නාකි වන්නට පෙර සම්පූූූූර්ණ කර ගත හැකි වනු ඇත. ඒ හරහා තම දායකත්වය ඉක්මණින් රටට ලබා දීමට හැකි වනු ඇත.