ලොකු කවුද? මුදුනා කවුද?

 

ලොකු කවුද? මම ද එයා ද? එහෙමත් නැත්නම් අපි ද ඒ ගොල්ලො ද? එතැන ප්‍රශ්න දෙකකි. ඒත් ප්‍රශ්නය හටගන්නේ එක මුලකිනි. මේ නගන ප්‍රශ්න ධුරාවලිය, සමාජගත / ආයතනගත කිරිමේ  වෑයමේ කොටසකි. එහි ප්‍රතිඵලයකි.

ලොකු කම පමණක් නොව තව බොහෝ දේ සම්බන්ධ කොට මේ දෙබස ගෙන යා හැකි ය. ප්‍රධාන වෙන්නෙ කවුද? මුල් තැන ලා සළකන්න ඕන කාව ද? ප්‍රමුඛතාවය කාට ද? පළමුව කාටද? උරුමය කාට ද?

ගහ මරා ගන්නේ මේ ගැන සම්මුතියකට ඒමට බැරි වූ විට ය.

මේ ධුරාවලිය සැකසීමට කරන පෙළ ගැස්ම, ජාතීන් සම්බන්ධයෙන් විය හැකි ය, ආගම් සම්බන්ධයෙන් විය හැකි ය. එවිට ප්‍රශ්නය කවර ජාතියකට මුල් උරුමය තිබේ ද, කවර ආගමක් මුල් තැනෙහිලා සැළකිය යුත්තේ ද, යන වශයෙන් විශේෂිත ප්‍රශ්න ඒ තෝරාගන්නා දේ අනුව සකස් වන්නේ ය. ව්‍යවස්ථාවේ බුද්ධාගමට උරුම තැන පිළිබඳ විවාදය තුළ තිබෙන්නේ ද මේ ලොකු තැන ගැන කතාව ය.

මේ මූලික වන දේ, ප්‍රමුඛතාවය ලැබිය යුතු දේ තෝරාගැනීමේ දී භාවිතා වන නිර්ණායක තිබේ. මේ සම්බන්ධයෙන් ගැමියන් අතර භාවිතා වන එක් නිර්ණායකයක් ඔවුන් ප්‍රකාශයට පත් කරන්නේ ප්‍රශ්නයක ආකාරයෙනි. “උඹට ලොකු පිට එකා ද? නැතිනම් ගමේ එකා ද?”

ඊට අමතරව සමාජයේ උපහාසයට කියන කතාවක් ද තිබේ. “උඹට එහෙනම් පස්සෙ ආපු අඟ ලොකු වුනා ඉස්සෙල්ල ආපු කණට වඩා”. මේවායින් කියවෙන්නේ නිර්ණායක විවිධ බව ය. බහුතරය කවුද? වඩාත්ම දිග අතීතයක් ඇත්තේ කාට ද? මේ ආදී වශයෙන් දිග ලයිස්තුවක් ම සළකා බැලීම සඳහා තිබේ.

බොහෝ ගැටළු පිටුපස ධුරාවලිය ද ඇත

ප්‍රශ්නය ඇත්තේ බහුතරය අනාගතයේ දී වෙනස් වේය යන අවිශ්වාසය නිසා ද අතීතය ගැන පැහැදිලි සාධක නැති නිසා ද නැතිනම් විවාදාත්මක සාක්කි ඇති නිසා ද මුදුනා තෝරා ගැනීම සහ මුදුනා ලෙස පැවතිම සම්බන්ධයෙන් ගැටුම් වලට ඉඩ තිබීම ය.

ජනවාර්ගික අර්බුදයන්  පිටුපස ඇත්තේ මේ ගැටළුව ය. වාර්ගික ජනගහණයේ වෙනස් වීම් ගැන බහුතරයට අයත් සිංහල බෞද්ධ සාමාන්‍ය ජනයා සංවේදී වන්නේ ද ඉතිහාසය හාරමින් හැම ජනවර්ගයකට ම අයත් අය සාක්කි සොයන්නේ ද ඉතිහාසය නැවත නිර්මාණය කිරීමට ඔවුන් ඉදිරිපත් වන්නේ ද මේ නිසා ය.

මුල්තැන කුමට ද? සමතැන දිය නොහැකි ද? උත්තරය කුණුහරුප වලින් මෙහා නවතින්නේ නැත. එහෙම කොහොම ද? අපිට තමයි උරුමය තියෙන්නෙ. අපි තමයි මේකේ පොල්මක්කාරයො. අහවල් එක තියෙන්නෙ අපිට. “මුන් ඩොලර් කාක්කො. ඒකයි ඔය උරුමය අමතක කරන්නෙ“. දැන් තියෙන්නෙ ලේබල් ඇලවීමට වාරය ය. එන්ජීඕ කාරයො. පරයො. දේශද්‍රෝහියො. අවජාතකයො. ඔය ඕනෑම ලේබලයකින් කියවෙන්නේ සිංහල ජාතියට හා බුද්ධාගමට මුල් තැන නොදිමේ ප්‍රශ්නයේ ගැඹුර ය. එහි බරපතල කම ය.

මේවා යුද්ධ ඇති කිරීමට කැරලි කෝලාහල ඇති වීමට හා ජීවිත බිලිගැනීමට තරම් බරපතල කාරණා ය.

එය ඇතැම් අවස්ථාවක කුල සම්බන්ධයෙන් විය හැකි ය. එවිට ඇති වන්නේ යම් නිශ්චිත කුලයක් කුමන කුලවලට වඩා ඉහළින් හා කුමන කුලවලට වඩා පහළින් ස්ථාන ගත කළ යුතු ද යන ප්‍රශ්නය ය. එහි දී යොදා ගැනෙන නිර්ණායකයන් ඇතැම් කුලවල අය විසින් ප්‍රශ්න කෙරෙන නමුදු කුලය එලිපහලියට පැමිණ ජාතිය ආගම මෙන් පිනුම් නොගහන නිසා එය විවෘත ගැටුම්කාරි තත්වයක් රට තුළ උද්ගත කරන්නේ නැත. එහෙත් පවුල තුළ ආරවුල් ඇති කිරීමට මේ කුල ප්‍රශ්නය මුල් වේ. වෙන කුලයකින් දීගයක් ගෙන පවුලට සම්බන්ධ වීමත් සමග එම ගැටුම් ප්‍රකාශයට පත් විමට නියමිත ය.

ගැහැණිය ද පිරිමියා ද?

තවත් අවස්ථාවක එය ස්ත්‍රී, පුරුෂ සහ නිශ්චිත අනන්‍යතාවයක් නැති යන කණ්ඩායම් අතර වෙනස සම්බන්ධයෙන් විය හැකි ය. ඒ අතරින් ඉහළින් තැබිය යුත්තේ කවුද? පහළින් ම තැබිය යුත්තේ කවුද? සම තැන නම් අරහං ය. බොහෝමයක් පවුල් ආරවුල්වල පසුබිමේ තියෙන්නේ ප්‍රමුඛයා කවරෙක් ද? ඔහු වෙනුවෙන් ඇය කොතරම් දුරට නැමිය යුතු ද යන කාරණය සමග ය.

ඇතැම් තැනක මෙය මතු වන්නේ භික්ෂූන් වහන්සේ නමකට යම් මිනිසෙකු විසින් නිසි ගෞරවය නොදැක්වූයේ යන කාරණාව පදනම් කර ගෙන ය. ඒ මුදුනාට මුදුනා ලෙස නොසැළකීම මුදුනාගේ පමණක් නොව ඒ තැනැත්තා මුදුනා ලෙස පිළිගන්නා සෙසු අයගේ ද කෝපයට හේතු විය හැකි නිසා ය.

ඇතැම් තැනක ප්‍රශ්නය භික්ෂූත්වය හා අධිකරණය හෝ පොලිසිය වැනි ව්‍යස්ථාපිත ආයතන අතුරින් වඩාත් උත්තරීතර වන්නේ කුමක් ද යන්න පිළිබඳව ය. ගලගොඩ අත්තේ ඥානසාර  හිමියන් උසාවියට කඩා පැන ඊට අභියෝග කිරීමත් සමග උසාවිය සහ භික්ෂූන් අතරින් මුදුනා කවුද යන ප්‍රශ්නය තෝරා ගැනීමට පහු ගිය දිනක කරුණු යෙදුනේ ය. එහි දී පෙනි ගියේ උසාවිය හාමුදුරුවන්ට වඩා ඉහළ බව ය. ඒ කොතෙක් කාලයකට දැයි දන්නේ දෙවියන් පමණකි. ඒ හාමුදුරුවන් ජනාධිපති සමාවක් ලැබ එලියට ගියොත් උසාවියේ මුල් තැන කැළෑ වදින නිසා ය. භික්ෂූ සංස්ථාව මේ සම්බන්ධයෙන් මුණිවත රැකීමට සූදානම් නැති බව පෙනෙන්නේ ය. මේ ආරවුල විසඳෙන හැටි බලා සිටිම සමාජ විද්‍යාව හදාරණ අයට වැදගත් වනු ඇත.

සුළු පැමිණිලි වසරකට දශ ලක්ෂයක් පොලීසියට ලැබීම පිටුපස මේ ජාති ආගම් කුල ස්ත්‍රී-පුරුෂ ආරවුල් ද හරි හරියට තිබේ. ඇතැම් විට ජාති ආගම් කුල ස්ත්‍රී පුරුෂ ආරවුල්, දේපල හෝ වැට මායිම සම්බන්ධ වෙනත් ආරවුල් සමග එකට වෙලී ඒවා තවදුරටත් සංකීර්ණ කර තිබේ.

ආයතනයක දී ඇතැම් විට එය එලියට එන්නේ එක්කෝ නිලය අනුව ය. එකම නිලයක් තුළ නම් ජේෂ්ඨත්වය අනුව ය (මෙය විශේෂයෙන් රාජ්‍ය ආයතනවල නම් වරදින්නේ නැති නිර්ණායකයකි).

ලොකුකම ප්‍රදර්ශනය

ධුරාවලියේ ඉහළ වැජඹෙන අයට බලය තිබිලා මදි ය. එය භාවිතා කර මදි ය. එය ප්‍රදර්ශනය කිරීමටත් ඔවුන්ට වුවමනා ය.

එක්තරා රජයේ දෙපාර්තමේන්තුවක පහත මාලයේ මිනිසුන් රැස්වෙන ස්ථානයක් තිබුනේ ය. එහි මිනිසුන්ට වාඩි ගත හැකි පුටු කීපයක් ද තිබුනේ ය. එක් දිනක එහි අධ්‍යක්ෂක ජනරාල් වරයා එතැනින් යන අවස්ථාවේ වාඩි වී සිටි සමහරු හුනස්නෙන් නැගිට්ටේ නැතිව ඒ ලෙස ම වාඩි වි සිටියෝ ය. අධ්‍යක්ෂක ජනරාල් වරයාට තරහ ඉහවහා ගියේ ය. පසුදා පුටු අයින් වුනේ ය. හේතුව නම් ලොක්කා එන විට සොක්කන් විසින් දැක්විය යුතු ව තිබූ ගෞරවය නොදැක්වීම හේතුවෙන් ය. අධ්‍යක්ෂක ජනරාල්වරයා තව අවුරුදු කීපයක් එහි සිටියේ ය. එතෙක් පුටු වල ඉඳ ගැනීමේ වරම එතැන රැඳුන අයට ඉන්පසු ලැබුණේ නැත.

මේ ධුරාවලිය එවැනි සුළු කුණාටු ඇති කර අවසන් වන්නේ නැත. ලොක්කාට ලොකු කම පෙන්විමට නම් ලොකු මේසයක් වුවමනා ය. ලොක්කාට එසේ ලොකු මේසයක් හිමිවන විට ලොක්කාගේ ලොක්කාට ඊට වඩා එකක් වුවමනා ය. ලොක්කාට සාමාන්‍ය මිනිසුන් යන වාහනයක යෑ නොහැකි ය. ඊට වඩා ලොකු එකක් වුවමනා ය. ලොක්කාගේ ලොක්කාට ඊටත් ලොකු එකක් අවශ්‍ය වන්නේ ය. කාමරයේ විශාලත්වය ගත්තත් පරිවාර සෙනඟේ ප්‍රමාණය ගත්තත් ඒ හැම දෙයකම මේ ලොකු කම ප්‍රදර්ශනය විය යුතු ය. ඒ සඳහා වැය කළ යුතු පිරිවැය අති විශාල ය. ඇමතිවරුන්ගේ වාහන උණ පිටුපස තිබෙන්නේ මේ “අහිංසක” වුවමනාව ය. එහෙම නොකළහොත් ඒ උත්තමයා නෝන්ඩි ය.

ලොක්කාට වඩා කුමන ආකාරයකින් වත් දිලිසීමට (ඇතැම් තැනක අඳින ඇඳුමකින් පවා කැපී පෙනෙන්නට) වෙන කෙනෙකුට බැරි ය. ලොක්කාට වඩා හොඳ අදහසක් නම් සොක්කෙකුට කොහොමටත් තියෙන්නට බැරි ය. ඒ නිසා එහෙම එකක් තිබේ නම් ලොක්කාගේ කණට කොඳුරා කියනවා හැරෙන්නට එතුමාට ඉහළින් නොකිව යුතු ය. මෙයින් සිදු වන්නේ බොහෝ නව අදහස් මුළු ගැන්වීම ය. ලොක්කාගේ සිතුවිලි වල සීමාව තුළ රැඳෙන්නට ආයතනයට සිදු වීම ය.

කඳවුරු හා කල්ලි

රජයේ ආයතන බොහෝමයක මුදුනා සම්බන්ධව ඇති ගැටුම විවිධ සේවාවන් අතර ගැටුමක් බවට ද පත් වේ. ඒ ද කවුද මුදුනා කියන කාරණය විසඳා ගැනිම සඳහා ය. කුමන සේවාව ද ඉහළ යන කාරණය තේරුම් බේරුම් කර ගැනීම සඳහා ය. වෙනත් තැන්වලටත් වඩා මෙහි දි නිර්ණායකයන් තෝරා ගැනීම ගැටළුවකි. එක් එක් සේවාව තමාට වඩාත් වාසිදායක නිර්ණායක තෝරා ගෙන ඒ මත තමන් උසස් යැයි කියන්නට ඉදිරිපත් වෙන නිසා ය. සම්ප්‍රදායෙන් එන සම්මතයක් ඒ සම්බන්ධයෙන් නැති නිසා ය. පරිපාලන සේවාව තමන් පරිපාලකයන් නිසා ඒ තැන ඉල්ලා සිටින විට ගණකාධිකරණ සේවය තමන් රටේ වටිනාම සම්පත වන මුදල් කළමනාකරණය නිසා වඩාත් ම උසස් සේවාව බවට තර්ක කරන්නේ ය. වෛද්‍ය හා හෙද සේවය අතරත්, හෙද සේවය හා වෙනත් සෞඛ්‍ය සේවා අතරත්, ගැටුම් වල මුදුනා කවුද කියන කාරණය නොවූව ද මුදුනා කොතෙක් සෙස්සන්ට වඩා ලොකු විය යුතු ද යන කාරණය තිබේ. රටේ පවතින බොහෝ වැඩවර්ජන පිටුපස ඇත්තේ ද ඉහළ කවුදැයි තෝරා ගැනීමේ සහ ඔවුන් කොතරම් ඉහළින් සිටිය යුතු ද යන කාරණා පිළිබඳ පවතින අර්බුදයන් ය. වැටුප් වේශයෙන් පැමිණෙන්නේත් නිරපේක්ෂ වැටුප නොව අනිත් සේවාවන්ට සාපේක්ෂව තමන් ලබන වැටුප ය.

මේ තත්වය ආයතනවල කඳවුරු ඇති කිරීමට ද හේතු වන අතර විධිමත් කණ්ඩායමක් ලෙස ආයතනය ගොඩ නැගීමට බාධා ඇති කරයි. කණ්ඩායම තුළ ඇතැම් විට පිළිගැනෙන්නේ නිවැරදි  මතය නොව යම් කල්ලියක මතය වූ විට තවදුරටත් කණ්ඩායම කණ්ඩායමක් හැටියට වැඩ කිරීම නවතින්නේ ය. එලිපිට යුද්ධ ප්‍රකාශ නොකෙරුණත් යටින් ගින්දර ගෙන යමින් අප්‍රකාෂිත යුද්ධයක් සිදු වේ. එයින් වඩාත් ම අලාභ ලබන්නේ ආයතනයෙන් සේවා ලබන ජනයා ය. බොහෝ ආයතනවල ධුරාවලියේ පහළින් ම ඉන්නේ ඔවුන් ය. සේවා අතර කඹ ඇදිලිවලට හසුව මිරිකෙන්නේ ඔවුන් ය.

මෙම ධුරාවලිය සමාජ පරිණාමයේ එක් අවදියක සමාජ සැකැස්ම සඳහා අවශ්‍යතාවයක් මත ඇති වී තිබුණු තවදුරටත් එහෙමකට වැදගත් කමක් නැති සංකල්පයකි. අප ඉන්නේ දියුණු ශිෂ්ඨාචාරයක් තුළ ය. එවැන්නක වැදගත් වන්නේ මුල් තැන සෙවීම නොව හැමට සම තැන ලැබීම ය. ඉල්ලුම හා සැපයුම අනුව ඉතිරි සියල්ල තීරණය කිරීම ය. නිදහස් සන්නිවේදනයට කණ්ඩායමක් ලෙස වැඩ කිරීමට නව නිපැයුම්වලට ඉඩ හසර සැලසීමට වඩා ඵලදායී ආයතන ඇති කිරීමට ඒ සමතැන අවශ්‍ය ය. තවදුරටත් සමාජ ඉදිරි ගමනට මේ මුල් තැන ගැන කරන පටලැවිලි වලින් වන්නේ අහිතක් ම ය.

සම තැන ගැන නොව තම තැන ගැන

ප්‍රශ්නය ධුරාවලිය අහෝසි කිරීම පහසු නොවීම ය. ඒ දැනටම මුල් තැන ගෙන සිටින අය විසින් ඒ සඳහා කරනු ලබන සෑම උත්සහයක්ම ව්‍යවර්ථ කරමින් සිටින නිසා ය.

රට හැටියට ගතහොත් ඊට අයත් වන්නේ සිංහල, බෞද්ධ, ගොවිගම, මෙන්ම යම් ආකාරයක නිල බලයක් හෝ සමාජ බලයක් දරණ, ජේෂ්ඨ පිරිමින් ය.

ප්‍රශ්නය ඇති වන්නේ සිංහල බෞද්ධ වෙනයම් කුලයක කෙනෙකු හා දෙමළ හින්දු වෙල්ලාල කුලයේ කෙනෙකු අතරින් මුදුනා තෝරා ගැනීමේ ය. නිදහසට පෙර සිංහල බෞද්ධ ගොවිගම ඡන්ද කොට්ඨාෂයක දී එයින් ජය ගත්තේ වෙල්ලාල කුලයේ දෙමළ හින්දු බැතිමතෙකු බව ප්‍රකට කරුණකි. අද සමාජ ගතිකත්වය ඊට වෙනස් ය. ධුරාවලිය වෙනස් ය. ඒ යුද්ධයේ ප්‍රතිඵලයක් ලෙසින් වුව ද දැකිය හැකි ය. වැදගත් ම නිගමනය නම් ධුරාවලිය වෙනස් වූවා මිසක එය අහෝසි වූයේ නැති බව ය. ධුරාවලියේ පියවර වෙනස් වනවා මිසක එය අහෝසි වන්නේ නම් නැති බව ය.

බලය ඇති අය ධුරාවලිය ආරක්ෂා කරනවා පමණක් නොවේ. එහි වාසි ද දක්වා සිටිති. ධුරාවලියේ තම තැන ගැන මිසක ධුරාවලිය ගැන ප්‍රශ්න කරන අය අඩු ය. “තම තැන” ගැන කතා කරනවා මිසක “සම තැන” ගැන කතා කරන අය අඩු ය.

කීකරු කම හා කැරලි ගැසීම

ධුරාවලිය වෙනුවෙන් පෙනී සිටින අය දක්වන එක් කාරණයක් නම් එය කීකරු කම සහ අවනතභාවය ඇති කර, ගැටුම් අවම කරන බව ය. ඒ නිසා එය සමාජ සංහිඳියාවට හේතුවන බව ය. එහෙත් ඒ කරුණු දැක්වීම තුළ ධුරාවලිය වෙනුවෙන් පෙනී සිටින අය අමතක කරන ප්‍රශ්නය නම් ඔය කියන සංහිඳියාව වෙනුවෙන් ගෙවිය යුතු මිල කුමක් ද යන්න ය. එය කවර තරම් දැයි ලිපියේ මුල දී සාකච්ඡා කළෙමු. දෙවැනි ප්‍රශ්නය ඇත්තටම එය, සංහිඳියාව ඇති කරනවා ද නැත්නම් ගැටුම් ඇති කරනවා ද ඒවා තීව්‍ර කරනවා ද යන්න ය. ඒ ගැන ද අපි දැනටමත් කතා කර ඇත්තෙමු. අධික මිලකුත් ගෙවා ඇති කරන්නේ නිශේධනීය ප්‍රතිඵලයක් නම් අප කුමක් නිසා එය දිගින් දිගට කර තබා ගෙන යා යුතු දැයි යන්න  උත්තර අවශ්‍ය ප්‍රශ්නයකි.

එකක් සම්බන්ධයෙන් ඔවුන් හා එකඟ විය හැකි ය. ගැටුම මුළුමණින් පරාජය කරන්න නොහැකි වුව ද ඇතැම් තැනක ගැටුම තාවකාලිකව කල් දමන්නට එය දායක වන බව ය. ධුරාවලියට අභියෝග කරන්නට නොහැකි දුර්වල මිනිසුන් එය පිළිගෙන තාවකාලික පල්ලම් බැසීමට ඉඩ ඇත. එහෙත් ධුරාවලිය වෙනුවෙන් පෙනී සිටින අය නොදන්නා වූ ද නොපිළිගන්නාවූ ද කාරණය නම් එසේ පල්ලම් බහින මිනිසා තුළ කැකෑරෙන වෛරයක් හා දැඩි ආතතියක් ඇතිවන බව ය. ඒ් පීඩනය දරා ගත නොහැකි තත්වයට පත් වූ විට මතුවන්නේ සුළු පටු විරෝධයක් හැටියට නොව කැරැල්ලක් හැටියට ය. ලංකාවේ තරුණ කැරලි දෙක පිටුපස ද දීර්ඝ යුද්දය පිටුපස ද තිබුණේ එලෙස පුපුරා ගිය පීඩනයේ ප්‍රතිඵලය ය.

ඒ නිසා ම මේ ධුරාවලිය මුළුමණින්ම ඉවත් කිරීමට අප විසින් කටයුතු කළ යුතු ය. ධුරාවලියක් වෙනුවට මිනිසුන්ට සම තැන හිමිවන සමාජයක් බිහි කළ යුතු ය. බලය එක තැනක ඒකරාශී කරනු වෙනුවට බෙදා දෙන සමාජයක් බිහි කළ යුතු ය. කවුද මුදුනා ලොක්කා යන ප්‍රශ්න වෙනුවට කුමක් හරි ද වැරදි ද යන ප්‍රශ්නය මතු කර එයට උත්තර දෙන සමාජයක් බිහි කළ යුතු ය.

මේ ඉල්ලන්නේ අරාජිකත්වය නොවේ. ලොක්කෙක් වෙනුවට නායකයෙක් ඇති සමාජයකි. සෙසු අය පමණක් නොව නායකයා ද නීතියට යටත් සමාජයකි. හිතුමතේට තීරණ ගැනීමෙන් තොරව සමාජ වගකීමක් ඇති ව තීරණ ගන්නා නායකයෙකුගෙන් යුත් සමාජයකි. බලය ප්‍රදර්ශනය කරනවා වෙනුවට බලය සමාජ යහපතට යොදා ගත හැකි නායකයන් සහිත සමාජයකි. බලය ඉදිරියේ නිවට වන්නේ නැතිව එය අවශ්‍ය විටක ප්‍රශ්න කරන සමාජයකි.

Advertisements

වචනවලට පේටන්ට් නැත. ඔබට “තරු සරණ“ ය!

Zodiac Circle Horoscope

“බුදු සරණයි“, “තෙරුවන් සරණයි“ යන්න බෞද්ධයන් අතර ප්‍රකට යෙදුම් ය. මෑතකදී බොහෝ බෞද්ධයන්ගේ වත් පිළිවෙත් අතරට, දුරකථන සාකච්ඡාවක් අවසන් කිරීමට පෙර බොහෝ දෙනෙකු කියන බායි වෙනුවට “බුදු සරණයි“ කිම ද එක් ව තිබේ. එසේ කියන විට අදහස් කරන්නේ ද, නැවත හමුවන තුරු සුභ වේවා යන්න අදහස් වන, “ගුඩ් බායි“ යන්න බෞද්ධ වෙස් ගැන්වීමකින් ඉදිරිපත් කිරිම ය.

බොහෝ සේ පැහැදීමකින් හා බැතියෙන් මුමුණන මේ පද වැල පහු ගිය සමයේ අතිශය දරුණු අපයෝජනයකට ලක් විය. ඒ “බුදු සරණ“ වෙනුවට “අබ සරණ“ යෝජනා කිරීම හරහා ය. ඒ අපයෝජනය කරන ලද්දේ බෞද්ධ හිමිනමක් විසින් වීම, එය ඛේදවාචකයකට වැඩි යමක් බවට පත් කළේ ය.

“අබ සරණ“ පැතුවේ සතුරන්ට ය. ඒ සතුරන් ඇතුළුව සියළු සත්ත්වයාට මෛත්‍රිය දේශනා කරන ලද ආගමක සෙවන යටතේ, එහි ධජය යටතේ, හිඳ ගෙන, එහි ප්‍රබලම පරමාදර්ශයකට අභියෝග කරමින් ය. වෛරයෙන් වෛරය නොසන්සිඳෙන බව වදාළ බුදුන්ගේ ශාසනය තුළ රැඳෙමින් ඒ දහම දේශනා කිරීමට තිබිය දී ය.

එහෙත් කිසිදු මහ නාහිමි නමක් හෝ බෞද්ධ සංවිධානයක් මේ අපයෝජනයට ප්‍රසිද්ධියේ එරෙහි නොවී ය. බෞද්ධ කටයුතු අමාත්‍යංශය ද නිද්‍රාවේ පසු වන්නට තීරණය කර තිබුණේ ය. සංස්කෘතික කටයුතු අමාත්‍යංශයට එය තමන්ට අයිති දෙයක් ලෙස හැගුනේ ම නැත. හැම දෙයක් ගැන ම දිග විචාරයන් කරන මාධ්‍යවල පෙනී සිටින ආගමේ, ජාතියේ හා සභ්‍යත්වයේ ආරක්ෂකයින් ද එහෙම දෙයක් ඇසුණු බවවත් ඇගවුයේ නැත. දුටුවේ ය, දුටුවා පමණකි – ඇසුවේ ය, ඇසුවා පමණකි යන බුදු බණ එහි විකෘති අර්ථයකින්, වචනයට වචනයක් ලෙස, පිලිපදිමින් ඔවුහු මුණිවත රැක්කා හ.

ඛේදවාචකය දෙගුණ ව, ත්‍රිගුණ ව, නැගුනේ ඒ සිසිර නිද්‍රාව හේතුවෙන් ය.

මේ සිසිර නිද්‍රාවේ ගැලී උන් අය එකවර නැගිටුවන සමාන පදවැලක් පහු ගිය කාලයේ ඇසුණේ ය. එය “තරුවන් සරණයි“ යනුවෙන් නම් විය. නිදා සිටිය අය නැගිටියා පමණක් නොව ඉන් පරල ද වූවෝ ය. එය බෞද්ධ විරෝධී යෙදුමක් බවට භෞතීස්ම කරණු ලැබි ය. එම පදවැලේ පියවරුන්ට අම්මලා මතක් කරමින් මූණු පොතේ බොහෝ දේ ලියවුනේ ය. ඒ, එම පදවැල බෞද්ධ විරෝධී යෙදුමක් ලෙස භෞතීස්ම කරනු ලැබූ godfather ලා අතිනි.

තරු සංස්කෘතිය

“තරුවන් සරණයි“ යන යෙදුම භාවිතා කොට තිබුනේ ගුවන් විදුලි නාටකයකට ය. ඒ නාටකයෙන් එහි නිර්මාතෘවර මාලක දේවප්‍රිය අදහස් කරන ලද්දේ වසංගතයක් මෙන් සෑම රූපවාහිනී චැනලයකට බෝවී තිබුණු තරු සංස්කෘතිය වන්දනා කිරීම ගැන නැවත සිතා බලන්නට ප්‍රේක්ෂකයාට අවස්ථාවක් දෙන්නට ය. ඔහුගේ අභිප්‍රාය පැහැදිලිව ම බුදුන් සරණ නොයා වෙනත් අටමගලක සරණ යෑම පිටුපස තිබෙන ඛේදවාචකය බෞද්ධයින්හට ම ඇගිල්ලෙන් ඇන පෙන්වීමට ය. ඒ නිසා ම එහි අරමුණ කිසි ලෙසකින් වත් “අබ සරණ“ යන වෛරී ප්‍රකාශය පිටුපස තිබුණ අරමුණ මෙන් නොව ඉතා අහිංසක අරමුණක් වූයේ ය. එසේ තිබිය දී ඊනියා බෞද්ධයන් උරණ වූයේ ඒ අහිංසක ප්‍රයෝගයට ය. පැහැදිලිව ම වඩා උත්කෘෂ්ඨ අරමුණක් වෙනුවෙන් පද වැල යොදා ගැනීම සම්බන්ධයෙන් ය. “අබ සරණ“ සම්බන්ධයෙන් නොවූ විරූ විරෝධයක් ගෙන ඒමට තරම් එය බරපතල වූයේ කෙසේ ද?

එය නිකම් විරෝධයකින් නැවතුණේ නැත. බෞද්ධ අන්තගාමීන්ගේ හඩ ඉක්මණින් ම සංස්කෘතික අමාත්‍යංශයට ද ඇසුණේ ය. සංස්කෘතික ඇමතිවරයා ම මැදිහත් වී මේ නාට්‍යය ද ඇතුළු මාලක දේවප්‍රියගේ “කණට පාරක්“ නම් නාට්‍ය මාලාව ම තහනම් කිරීමට පියවර ගත්තේ ය.

වඩාත් කණගාටුදායක වන්නේ යහපාලන ආණ්ඩුවක සංස්කෘතික ඇමතිවරයෙකු අතින්, පද පෙරලියක් පෙර දැරි කොට ගෙන එල්ල කෙරුණු, අන්තගාමීන්ගෙන් විරෝධය හමුවේ, හෙවිල්ලක් බැලිල්ලක් නැතිව, ඒ කලා කෘතීන් තහනම් වීම ය. අන්තගාමීන්ගේ ඝෝසාව වැඩි නිසා ද ඔවුන්ගේ වදන්වැල කර්ණ කටුක නිසා ද යන කාරණා හේතුවෙන් වැඩිය හිතන්නේ මතන්නේ නැතිව මේ දේ කළා ද නැත්නම් ඔවුන්ටත් ඉහළින් බුද්ධාගමේ ආරක්ෂකයින් වීමට වුවමනා නිසා එය කළා ද යන්න තවම පැහැදිලි නැත. හැමදාම පරිදි ජන මාධ්‍ය හා මුදල් අමාත්‍ය මංගල සමරවීර මහතා මේ තහනම ගැන සිය අප්‍රසාදය පළ කර තිබුනේ ය. මෙවැනි දේ පිළිබඳ කෑකෝ ගැසීම් ඇති වන්නේත් අන්තිමට ඒ කෑකෝ ගැසීම් ඉදිරියේ, නොකළ යුතු වැඩ බලධාරීන් විසින් කරන්නේත්, බොහෝ දෙනා කසාය බිවු ගොළුවන් මෙන් නිහඩව සිටින නිසා ය.

මෙය කෙසේ ඉදිරියට ඇදී යනු ඇද්දැයි අපි බලා සිටිමු. ජය ගනු ඇත්තේ බොල් මිනිසුන්ගේ හිස් හඩ ද බුද්ධිමත් මිනිසුන්ගේ විචාර බුද්ධිය දැයි දැන ගැනීමට අපි කැමැත්තෙන් සිටිමු.

තරු මෙහෙයවන ජීවිතය

මාලක දේවප්‍රිය දුටුවේ මාධ්‍ය වසා ගෙන පැතිරෙන එක් වසංගතය කි. එහෙත් මාධ්‍යයේ ද අනුබලය ලැබ සිදු වන ඇටුවන් බැස ගත් තව වසංගතයක් තිබේ. එය මේ “තරු“ වසංගතයට වඩා ලොකු ය. එසේ වුව ද එය ද සම්බන්ධ තරුවලට ය. මා කැමති ඒ, වඩා ලොකු, ඛේදවාචකය දක්වන්නට මේ සරණයි යන යෙදුම භාවිතා කිරීමට ය.

බුදුන් සරණ නොයා අවකාශයේ තියෙන තරු (ග්‍රහලෝක පොදුවේ සම්ප්‍රදායිකව හැඳින්වූයේ තරු ලෙස ය) සරණ යෑමට 95% ක් පමණ බෞද්ධයෝ පේවී සිටිති. එය බුදු දහමට පටහැනි ය.

ඒ කෙසේ දැයි විමසන අපට පහත පාලි ගාථාවෙන් යම් ආලෝකයක් ලැබිය හැකි ය.

නක්‌ඛත්තං පතිමානෙත්තං
අත්ථෝ බාලං උපච්ජගා
අත්ථො අත්ථස්‌ස නක්‌ඛන්තං
කිං කරිස්‌සන්ති තාරකා

“කාරණය ඉෂ්ට වේ නම් එයම නැකතය. නැකත් තරුවලට කුමක්‌ කළ හැකිද?” යනු මෙහි සරල අදහස ය.

දීඝ නිකායේ ශීලස්‌ඛන්ධ වග්ග නම් කොටසේ ශ්‍රමාන්‍යඵල සූත්‍රයේ මේ පිළිබඳව සවිස්‌තරව සඳහන් වන්නේය. පැවිදි වූ කෙනෙකු ආරක්‍ෂා කරන සිල් ගැන පියවරෙන් පියවර එහි සඳහන්ය. පංචශීලයේ සිට චූල ශීල, මධ්‍යශීල, මහාශීල වශයෙන් ඒවා විස්‌තර කරන විට නැකත් බැලීම, සූර්ය ග්‍රහණ, චන්ද්‍ර ග්‍රහණ ආදිය ගැන කීම මෙන්ම විවිධ පලාපල හා නිමිති කීම වැනි තිරශ්චීන විද්‍යා වලින් ශ්‍රමණයින් වහන්සේලා වළකින බව මෙම සූත්‍රයේ සඳහන්ය.

බුදු සරණයි යැයි නිකම් කටට ආවාට කියන මේ බෞද්ධයෝ සැබෑ ලෙස සරණ යන්නේ මේ බුදුන් ප්‍රතික්ෂේප කළ “තරු“ ය. ඒ නිසා අප උන්ට සමු දිය යුත්තේ “බුදු සරණයි“ කියා නොව “තරු සරණයි“ යැයි කියා ය.

දැන් අපට “බුදු සරණයි, තෙරුවන් සරණයි“ යන දෙකටම ආදේශක තිබේ. ඒ “තරු සරණයි, තරුවන් සරණයි“ යන දෙක ය. ඒ දෙකම ජන මනස කා දමමින් සිටින නිසාත් ඒ දෙකම ඊනියා බෞද්ධයින් විසින් බුදුන්ට හා තෙරුවන්ටත් වඩා ඉහළින් තබන නිසාත් ඒ යෙදුම් වඩාත් කාලෝචිත ය. ඊට අමතරව ඒ නිසා වඩාත් හොඳින් තමන් ගැන නැවත විමසන්නට අවස්ථාවක් ඔවුන්ට ලැබෙන්නේ ය. ඒ අතින් එය වඩාත් ප්‍රබල පණිවුඩයක් ගෙන එන්නේ ය.

වචන වලට පේටන්ට් නැත. ඒවා භාවිතය ගැනීමට ඕනෑ ම කෙනෙකුට පුළුවන.

අප සැමට අදහස් තිබේ. ඒවා එකිනෙකට වෙනස් ය. බුදු බණේ ඒ බව විශේසයෙන් කියා තිබේ. ඒ නිසා තමන් හිතන විදිහට ම සෙසු අය සිතිය යුුතු ය යනුවෙන් නීති පනවන්නට කිසිවෙකුට නොහැකි ය. ඒ අප නිදහස් රටක් නිසා ය. ප්‍රජාතන්තුවාදී රටක් නිසා ය. ව්‍යවස්ථාවෙන් භාෂිතයේ නිදහස තහවුරු කොට ඇති නිසා ය.

හරි වැරදි වන්නේ භාෂණයෙන් ප්‍රකාශිත අදහස ය. එයින් අපේක්ෂිත පණිවුඩය ය. එයින් මනසට කරන ආයාචනය ය.

අවසාන විශ්ලේෂණයේ දී වැදගත් වන්නේ කියවෙන පණිවුඩය සාධනීය ද නිශේධනීය ද යන්න මිසක එය දැනට පිළිගත් සම්ප්‍රදායට, පුරුද්දට, යෙදුමට හෝ භාවිතාවට එකග ද යන්න නොවේ. ඒ බව අප ඉගෙන ගන්නේ කවදා ද එදාට මේ රට මිට වඩා යහපත් එකක් වනු ඇත්තේ ය.

ලේබල් සහ මාකටින්

“තරුවන් සරණයි“ යන්න මේ මෑතක දී ඇති වූ කලබලවලට අදාළ එක් කලා කෘතියක් පමණ ය. ඒ නාට්‍ය මාලාවේ සෙසු නාට්‍ය වල මාතෘකා සම්බන්ධයෙන් ද ප්‍රශ්න තිබුනේ ය. ඒ හැම එකක්ම නාට්‍යයේ අන්තර්ගතය ගැන නොව එහි ලේබලය ගැන ය. එකක් “නිහොන් සැප ලැබේවා“ කියා ය. අනෙක “නිර්වස්ත්‍රං පරමං සුඛං“ කියා ය. බැලූ බැල්මට ඒවා ප්‍රශ්න කාරී බව ඇත්ත ය.“ නිහොන් සැප ලැබේවා“ කියන්නේ “නිවන් සැප ලැබේවා“ යන ආකාරයට ම ය. “නිර්වස්ත්‍රං පරමං සුඛං“ කියන්නේ “නිබ්බානං පරමං සුඛං“ කියන තාලයට ය.

මේවා එක්තරා දුරකට මාකටින් වැඩ ය. මේ වැඩ නරක නම් “සිද්ධාර්ථ තෛලය“ හා “බුද්ධරාජ කල්කය“ ද නරක ය. ඒවා ද මාකටින් ය. එහි දී යොදා ගෙන ඇත්තේ පද විතරක් වුව ද ඒවා මාකටින් නොවේ යැයි කිව නොහැකි ය.

දැන්වීම් කලාවේ වැදගත් අංගයක් වන්නේ උත්ප්‍රාසය ය. එය නිකම් ම හාස්‍යයට වැඩි දෙයකි. හාස්‍යය ලේ පිරිසුදු කරන නමුත් බුද්ධියට අමතන්නේ නැත. උත්ප්‍රාසය, හාස්‍යය ජනිත කරමින් මනස ද අවදි කරවයි. උත්ප්‍රාසය සළකනු ලබන්නේ ඉතා සඵල සන්නිවේදන මාදිලියක් විදිහට ය. පණිවුඩයක් කීමේ වඩාත් ම සාර්ථක ක්‍රමය ලෙස ය. ඒ නිසා මේ නම් දෙකේ දී ජනයාට හුරු පද භාවිතයට අමතරව උත්ප්‍රාසය ද අඩංගු කර තිබිම ගැන අපට එහි නිර්මාර්තෘ වරුන්ට දොස් කිව හැකි ද? ඒ තුළ මා දකින්නේ ඔවුන්ගේ නිර්මාණශිලිත්වය ය.

එහෙත් සපත්තුවක නැතිනම් සෙරෙප්පුවක යොදා ඇති නැවක සුක්කානමක් හඟවන ලාංඡනයක් තුළ ධර්මචක්‍රය සොයන භික්ෂූන්ට හා ඔවුන්ට මැර බලය සපයන ඊනියා බෞද්ධයින්ට මේ උත්ප්‍රාසය තේරුම් ගත නොහැකි ය. ඔවුන්ට ඒ උත්ප්‍රාසය හා ඉන් මතු කරන පණිවුඩය නොපෙනෙන අතර පෙනෙන්නේ තමන් සොයන, මේ නිර්මාණශීලී කලාකරුවන් විසින් කරන්නේ යැයි ඔවුන් සිතන, පරිහාසය පමණ ය.

ඔවුන් කොතරම් තමන් සොයන දේ පමණක් සොයන ඉන් නවතින උදවිය ද බව පෙනෙන්නේ ඕමල්පේ සෝභිත හිමියන් විසින් මේ සම්බන්ධයෙන් එක්තරා පුවත්පතකට කර තිබුණු ප්‍රකාශයක් තුළ ය. “අන්තර්ගතය වැඩක් නෑ. නම තමයි අපේ විවේචනයට අසු වෙන්නෙ“. එයින් කියවෙන්නේ කියන පණිවුඩය අදාළ නැති බව ය. නම තුළ තමන් නැවතී ඇති බව ය. මේ නම් තම ශ්‍රාවකයන්ට විමසන ලෙස බුදුන්ගේ උපදෙස් නම් නොවන්නේ ය.

අජාන් බ්‍රහ්මවංස හිමියන්ට එරෙහි අපේ හාමුදුරුවන්

වරෙක අජාන් බ්‍රහ්මවංස හිමියන්ගෙන් කෙනෙකු මෙසේ අසන්නේ ය. කිසියම් කෙනෙකු ඔබ වහන්සේ ඉදිරියේදි ත්‍රිපිටකය හෝ ධම්මපදය ටොයිලට් වලකට දමා වතුර මුදා හැරියොත් කුමක් කරන්නේ ද? එහිමියන් නොපැකිල ව පිළිතුරු දෙන්නේ වහාම පයිප්ප වැද්දුම් කරුවෙක් කැඳවන බව ය. වඩා බරපතල කාරණය වැසිකිලිය සිර වී කරදරයක වැටිම ය. ත්‍රිපිටකයේ හෝ ධම්මපදයේ පිටපත් නම් නැවත මිල දී ගත හැකි ය.

සිදු කරන ලද අගෞරවය ගැන වගේ වගක් උන්වහන්සේ පෙන්නුවේ නැත. ඒ පහත් වැඩය කළ තැනැත්තාගේ වැඩකි. එයින් කම්පා වී කලබල වීමෙන් වන්නේ අපේ සිත දූෂ්‍ය වීම ය. උන්වහන්සේ කල්පනා කරන්නේ එසේ ය. එයින් ඇති කළ අනර්ථය දරා ගත යුත්තේ එය කළ තැනැත්තා මිස බලා සිටි අප නොවේ.

අට ලෝ දහමින් කම්පා නොවන බෞද්ධ භික්ෂූන් වහන්සේලා එසේ වුව ද අපේ රටේ ඉන්නා බොහෝ සිවුරුධාරීන් නම් එයින් ප්‍රලය වී ජවුසම් නටනු ඇත්තේ ය. එසේ ජවුසම් නටන උන්ට අඩු වශයෙන් අනුබල දෙනු හෝ ඇත්තේ ය.

මේ නාට්‍ය මාලාවට අමතරව තවත් ලේ කැකෑරුනු පුවතක් දැක ගන්නට ලැබුනේ “බුදුන්ගේ රස්තියාදුව“ නම් පොත සම්බන්ධයෙනි. එතැන පවා ප්‍රධාන ප්‍රශ්නය තිබුනේ නම සම්බන්ධයෙන් මිස අන්තර්ගතය සම්බන්ධයෙන් නොවේ. අවසානයේ පොලීසිය පවා මැදිහත් වූ මේ ප්‍රශ්නය කලාකරුවන් විශාල පිරිසක් ඉදිරිපත් විම නිසා සමථයකට පත් වුනු නමුත් මේ පොතට ද එහි කර්තෘට ද එලව එලවා පහරදීම් දිගටම සිද්ධ විය. අදට ද සිදු වෙයි.

අපි පළමුව රස්තියාදුව යන වචනය විමසා බලමු. එය අප නිතර භාවිතා කරන වචනයකි. එක් පැත්තකින් මිනිසුන්ව හෑල්ලු කරන්නට එය භාවිතා වන්නේ ය. ඒ, මිනිහා රස්තියාදු කාරයෙක් යැයි කියමිනි. අනිත් අතට අප කිසියම් වැඩක් කර ගැනීමට ගොස් නිපරාදේ කාලය වැයකොට පැමිණිය හොත් ඒ සංසිද්ධිය විස්තර කිරීමට ද එය භාවිතා වේ. එවිට අපට කියවෙන්නේ “පුදුම රස්තියාදුවක් නෙ වුනෙ“ කියා ය. එතැන අපහසායක් හෑල්ලුවක් නැත. එතැන කියවෙන්නේ අපට සිදු වූ අකරතැබ්බයක් ගැන ය. බුදුන්ගේ රස්තියාදුව යන්න අදාළ මේ දෙවැනි යෙදුමට ය. ඒ බුදුන්ට සිදු ව ඇති “අකරතැබ්බය“ ගැන කීමට ය.

බුදුන් වහන්සේ ලොවට උතුම් දහමක් හඳුන්වා දුන්නේ ය. මිනිසුන්ට ජිවිතයේ ඇති දුකෙන් මිදී නිවන ඇති කරගන්නා සැටි පෙන්වා දුන්නේ ය. එහෙත් වැඩි මනත් මිනිසුන් කළේ බුදුන් වහන්සේගේ පිළිමයක් හදා ගෙන එය වන්දනාමාන කරමින් රස්තියාදු වීම ය. එහෙම බැලුවහම බුදු වදන අපතේ ගොස් ඇත.

පහසුවෙන් රහත් වී තම නිවන සාක්ෂාත් කර ගැනීමට ඉඩ තිබිය දී සාරාසංඛ්‍ය කල්ප ලක්ෂයක් තිස්සේ පෙරුම් පුරමින් කල් ගත කළේ බුදු බව ලැබීමට ය. එසේ පැතුවේ ද, ඒ මග ගියේ ද, සෙසු සත්ත්වයාට ද ඒ නිවන ළඟාකර දීම පිණිස ය. එහෙත් වත්මන් බෞද්ධයින් විසින් නිවන හැර ඉතිරි සියල්ල බදා ගෙන ඉන්නා බව දකින බුදුන් වහන්සේට අපරාදෙ පුදුම රස්තිියාදුවක් නෙ වුනෙ කියා නොකියවුනොත් තමා අප පුදුම විය යුත්තේ යන්න බුදුන්ගේ රස්තියාදුව යන පාඨයෙන් අනියමින් කියවෙන්නේ ය. එහෙම බැලුවහම නම හරියට ම හරි ය. එය උත්ප්‍රාසය දනවන පණිවුඩයක් ගෙනෙන්නේ ය. බෞද්ධයන්ට තම කල්ක්‍රියාව ගැන සිතන්නට පොළඹවන යමක් ඒ තුළ ඇත්තේ ය. අන්තර්ගතය නොබැලුව ද සෑහීමකට පත් විය හැකි පණිවුඩයක් එයින් පෙරා ගත හැකි ය. එහෙම පෙරා ගත හැක්කේ උඩින් පල්ලෙන් අතගා බලා නොවේ. ගැඹුරු විමසන ඥානයකින් බැලීමෙන් ය. බුදුන් වදාළ ලෙස යමක් දෙස කිමිදී බැලීමෙන් ය. සමාධි සිතකින්, තැන්පත් මනසකින්, බැලීමෙන් ය. එහෙත් අපේ බෞද්ධයන්ට එහෙමකට ඉස්පාසුවක් නැත.

මාරයාට නොදෙවෙනි බිය පැරදවීම

අපේ රටේ බොහෝ බෞද්ධයන් නිරන්තර බියකින් පෙළේ. ඒ වෙනත් ආගමිකයන් ද නිරාගමිකයන් ද තමන්ගේ ආගමට අපහාස කිරිමට, එය ගිල ගැනීමට, ඒ හරහා තමන්ට “කෙළවන්නට“ හැම විටම සැදි පැහැදී ඉන්නේය, කල් යල් බලමින් ඉන්නේය, යන හැගීම නිසා ය. ඒ බියෙන් මෙහෙයවනු ලැබ ඔවුන් සිතා සිටින්නේ මේ සියල්ල ඩොලර් වලින් මෙහෙයවන මහා කුමන්ත්‍රණයක අංගයන් බව ය. කුඩා කෑලි බව ය.

ඒත් ලෝකය හොඳින් විමසන්නේ නම් පෙනෙන්නේ භාෂණයේ නිදහස විසින් ආගම් පැතිරවීමට පමණක් නොව ඒවායේ අඩුපාඩු දක්වා සිටීමට ද ලොව බොහෝ රටවල මිනිසුන්ට නිදහස ලැබී තිබෙන බව ය. මිනිසුන් ඒ නිදහස භාවිතා කරන බව ය. එපමණක් නොවේ. හොඳින් බැලුවොත් පෙනෙන්නේ ඒ නිදහස නිසා වැඩිම තර්ජනයට ලක්ව ඇත්තේ එරටවල වඩාත් ප්‍රචලිතව ඇති ක්‍රිස්තියානි දර්ශනය බව ය. බටහිර රටවල දේව ආගම් තරමට බුද්ධාගම උපහාසයට ලක් වන්නේ නැති බවත් එසේ බලන ඔවුන්ට තවදුරටත් පෙනෙනු ඇත. ඒ සමගම බුද්ධාගම්කාරයන් විසින් රුපියල් යොදවා කුමන්ත්‍රණ කරන්නේ යැයි ඒ රටවල මිනිසුන් සිතන්නේ නැති බවත් පන්සල් ඇති කිරීමට පමණක් නොව බුද්ධ ධර්මය ප්‍රචාරයට ද ඉඩක් පමණක් නොව ඇතැම් විට අනුග්‍රහයන් පවා ඇති බවත්  ඔවුන්ට පෙනෙනු ඇත.

ප්‍රශ්නය ඇත්තේ අපේ රටේ බොහෝ දෙනෙකු කරදිය වළල්ලෙන් එහා ලෝකය දැක නැති නිසා ය. ඒ ලෝකය ගැන නොදන්නා නිසා ය. ඒ ගැන අසා නැති නිසා ය. විපරම් කර නැති නිසා ය.

ඒ නිසා ම පහසුවෙන් ආවේගයන්ට නතු වන කීපදෙනෙකුගේ පාරාදීසයක් බවට ඔවුන්ගේ රජදහනක් බවට රට පත් වෙමින් තිබෙන්නේ ය. කලාකෘතිවලට එරෙහි වෛරී ප්‍රකාශනයෙන් ද ඒ තුළින් මස්කප්‍රාප්තියට පත් වාරණයෙන් ද පෙනෙන්නේ ඒ බලවේගයන් යහපාලනය තුළ පවා ජය ගනිමින් තිබෙන බව ය.

වචනවලට පේටන්ට් නැත. ඒ නිසා භාෂිතයේ නිදහස භාවිතා කරමින් තරු වල සරණ යන ඔබට මට කිමට ඇත්තේ නැවත හමුවන තුරු “තරු සරණයි“ කියා ය.

තඩි බාන්නට මුව හමක්

d5_27082018_FRRරටේ ඕනෑ ම ප්‍රශ්නයකට වග කියන්නට හේතුවක් හොයන අයට පහසුවෙන් හමුවන දෙයක් තිබේ. ඒ විවෘත ආර්ථිකය ය. එය තඩි බාන්නට හොඳ මුව හමකි. එය ආරම්භ කර දැනට වසර 40 ක් ඉක්ම ගොස් තිබෙතත් තවමත් බොහෝ දෙනෙකු තලන්නට ගන්නේ ඒ මුව හම ය. මේ මෑතක දී මේ කාර්යය බාර ගත්තේ මේ රටේ කතෝලික පල්ලියේ නායකයා යැයි සැළකෙන අගරදගුරු රංජිත් මැල්කම් ආදිපාදයානන් ය. එවැනි සමාජ බලයක් ඇති අයෙකු පවා තවමත් මේ පැරණි කතාව ඉදිරියට ගන්නා නිසාත් දේශපාලන වේදිකාවේ ද මෙය නැවත නැවතත් ඇසෙන නිසාත් අප මේ ගැන විමසිය යුතු ය. මෙහි ඇත්ත නැත්ත විමසිය යුතු ය. වැරදි දෙයක් සමාජ ගත වීම රට අවුල් කළ හැකි බැවිනි.

ඒ ගැන අපට බැලිය හැකි එක් ක්‍රමයක් නම් ආර්ථිකය විවෘත වෙන්නට කලින් අප අත් දුටු ආර්ථිකය ඇසුරෙන්, එයින් ලද ඵලවිපාක ඇසුරෙන්, වත්මන් තත්ත්වය විමසීම ය. ඒ අප අත්දුටු සංවෘත ආර්ථිකයේ මහිමය කෙසේ වී දැයි සළකා බලමිනි.

ඒ කාලයේ බොහෝ දේ පිටරටින් ගෙන් වූයේ නැත. පිටරටින් ගෙන්වීමට ඉඩ තිබුණු ද්‍රව්‍ය පවා ගෙන්වීමේ බලය තිබුනේ රජයට ය. නැතිනම් එවකට අතිශයින් සීමිත විදේශ විනිමය තිබූ අතලොස්සක් දෙනාට ය. ඒ ද රජයේ අනුමැතියට යටත් ව ය. කප්පරක් වූ ආරක්ෂක බදු ගැසීමෙන් පසු ය. ඒ නිසා වෙළඳ පොළේ තිබුනේ භාණ්ඩ අතලොස්සකි.

ඒ නිසා ම දෝ පිටිවල ගුල්ලෝ ද හරි හරියට වාසය කළෝ ය. පිටි පමණක් නොව ඒවායින් හැදූ පාන් ද ගඳ ය. රෙදි වලින් වහනය වුනේ ද භූමිතෙල් ගඳකි. බොහෝ දේ නිදහස් වෙළඳ පොලේ තිබුනේ ද නැත. බෙදුවේ සළාක ක්‍රමයට ය. ඒ ද සමූපකාරයෙනි. පෝලිමේ වරු ගණන් ඉඳ, සමූපකාරයේ වැඩ කළ සියළු දෙනාගේ ආඩම්බර ද බලමිනි. සමූපකාර මැනේජර් අතිශයින් බලසම්පන්න විය. මනාල වෙළඳ පොලේ පවා ඔහුට ඉහළ ඉල්ලුමක් එවකට තිබීමෙන් ඒ බව වැඩිදුරටත් සනාථ වේ. ගෙදරකට අතවශ්‍ය ආහාර ද්‍රව්‍ය ලබා ගෙන රසට කන්න වුවමනා නම් සමූපකාරයක කෙනෙක් පවුලට බැඳි සිටිම අවශ්‍ය ම විය. කරවල උම්බලකඩ ඔහුගේ අනුග්‍රාහකයන්ට සීමා වූ අති සුඛෝප භෝගී ආහාර විය. ඒ කාලයේ පුවත්පතක කාටූන් ශිල්පියෙක් මේ උම්බලකඩ සම්බන්ධයෙන් වූ සාගතය සනිටුහන් කළේ උම්බලකඩ හොද්දට නොදා ඒ වෙනුවට මාළු බාන්නට ගන්නා වැනි පිත්තකින් හොද්දේ බහා තබා ටික වෙලාවකින් නැවත ගැනීමට සිදු වූ බව අඟවන රූපයකිනි (ඒ කාලයේත් සල්ලි ඇත්නම් මේ හැම එකක්ම බ්ලැක් මාර්කට් එකෙන් ගන්නට ද පුළුවන් කම තිබුනේ ය. ඇතැම් විදේශ විනිමය බලපත් තිබූ අය තමන් වෙනුවෙන් ඇතැම් භාණ්ඩ විශේෂයෙන් ආනයනය කරන්නට පෙළඹුනු බව ද වාර්ථා වුනා මතක ය).

හේතුව ආර්ථිකය පාලනයට යටත් කර තිබූ නිසා ය. එයින් අදහස් කළේ බොහෝ දේ රජයේ ඍජු පාලනයට ද යටත් ව තිබූ බව ය. එයට ඩොලරය ද අයත් විය. අද මෙන් ඩොලර් ද මිල දී ගැනීම පහසු වූයේ නැත. ඒ සඳහා පළමුව විනිමය සහතිකයක් ලබා ගත යුතු විය. ඊට උරුම කීවේ අතලොස්සක් අපනයන කරුවන් පමණ ය. එහෙමත් නැත්නම් දේශපාලන සබඳකම් තිබූ අය ය. ඔවුන් ආනයනය කළ දේ භුක්තිවිඳි අතර සෙස්සො හූල්ලමින් ජීවත් වූහ.

රාජ්‍ය අංශය අතිශය අකාර්යක්ෂම වුව ද භාණ්ඩාගාරයෙන් පොම්ප කරන සල්ලි වලින් දුවනු ලැබූ නිසා පෞද්ගලික අංශයට ඒ හා තරග කළ නොහැකි විය. ඒ නිසා රජය මැදිහත් වූ බොහෝ තැනකින් පෞද්ගලික ව්‍යාපාරිකයෝ ඉවත් වූහ.

හාල් මුං ඇට පරිප්පු හැම එකකම හරි හරියට ගල් තිබුණේ ය. ඒවායේ තිබුනේ ඒකාධිකාරයක් නිසා ගල් නැති හාල් වෙළඳ පොලට නිකුත් කිරීමට දිරි ගැන්වීමක් කළ හැකි තරගයක් තිබුනේ ද නැත.

එක වර්ගයක බඩු තිබුනේ එකම ලේබලයක් යටතේ ය. කිරි නම් කිරි මණ්ඩලයේ කිරි ය. ජෑම් නම් අලෙවි කිරීමේ දෙපාර්තමේන්තුවේ ජෑම් ය. සිමෙන්ති නම් සංස්ථා සිමෙන්ති ය. ගෑස් නම් ආණ්ඩුවේ ගෑස් ය. බැංකු නම් ආණ්ඩුවේ බැංකු ය (බැංකු නම් ආණ්ඩුවේ ම වුව තුනක් තිබුනේ ය. ඒ ලංකා මහජන හා ජාතික ඉතිරිකිරීමේ බැංකුව ලෙස ය. ඒත් ඒවා අතර එහෙමට තරගයක් තිබුනේ නැත). රක්ෂණය ද සංස්ථාවේ ය. ඒ කියන්නේ ආණ්ඩුවේ ය. දුරකථන නම් විදුලි සංදේශ දෙපාර්තමේන්තුවේ ය.

කැමති වුවත් නැතත් ගත යුතුව තිබුනේ ඒ එකම ප්‍රභවයෙනි.

මේ කියන ඇතැම් ආණ්ඩුවේ නිශ්පාදන ගුණාත්මක භාවයෙන් යුතුව තිබුණු බව ඇත්ත ය. උදාහරණයක් ලෙස අදටත් හොල්සිම් ආයතනයේ සිමෙන්ති හැඳින්වෙන්නේ සංස්ථා සිමෙන්ති ලෙස ය. අලෙවිකිරීමේ දෙපාර්තමේන්තුවෙන් ජෑම් නිශ්පාදනය බාර ගත් පුද්ගලික අංශයේ ආයතනය අදටත්  ජෑම් විකුණන්නේ MD ලෙස ය. ප්‍රශ්නෙකට තිබුනේ මේවා හිග වීම ය. සිමෙන්ති නැති කාල වකවානු තිබුනේ ය. ඒ කාලවල සිමෙන්ති ගිනි ගණන් ගියේ ය. ගෑස් සිලින්ඩරයක් ගැනීමට අවුරුදු ගණනක් පෝලිමේ සිටීමට සිදු විය. දුරකථන සම්බන්ධයක් ලබා ගැනීම වෙන ම ව්‍යාපෘතියක් විය. ඒ සඳහා වසර දෙක තුනක් බලා සිටීමට එකල සිදු ව තිබුනේ ය.

හැම හිඟයක් සමගම පෝලිම තරමට ම අල්ලස ද පැතිර ගියේ ය. වැඩක් කර ගැනීමේ දී දේශපාලන බලය ද තීරණාත්මක විය. ඒ පෝලිමේ ඉදිරියට යෑමට තල්ලුවක් ලබා ගැනීමට ය.

මේ සියල්ල කළේ එක් අරමුණක් ඇතිව ය. ඒ රටට අවශ්‍ය දේ රටේ ම නිපදවීමට ය. පිටරටින් ගෙනෙන ඒවාට වැට බැඳීමෙන් රටේ නිශ්පාදන රැක ගැනීම ය. එහෙත් එහෙමට නිශ්පාදනයක් සිදු වුනේ නැත. එයින් සිදු වූ හානිය ඊට වඩා විශාල ය.

තරගයක් නොමැති වීම නිසා අකාර්යක්ෂමතාවයට හා නාස්තියට හරි හරියට තිබුනේ ය. ඒ නිසා ම සිදු වුනේ ලෝක වෙළඳ පොලේ තරග කළ හැකි ව්‍යාපාර අපට නොමැති වීම ය. අපේ ව්‍යාපාරිකයන්ට සිදු ව තිබුනේ සීමාසහිත ලාංකීය වෙළඳ පොල මත යැපීමට ය. එයට විනිමය පාලනය ද බල පෑවේ ය. ඩොලරයේ සැබෑ වටිනාකම කුමක් වුව ද එය රුපියල් 15 ට මිල නියම කර තිබුනේ ය. ඒ නිසා ද ලෝක වෙළඳ පොලට බඩු විකිණීමෙන් විනිමය හැරුණ විට රුපියල් වලින් උපයා ගත හැකි වූයේ සොච්චමකි. එය ද අපේ ව්‍යාපාරිකයන් ලෝක වෙළඳ පොල ඉලක්ක කර භාණ්ඩ නිශ්පාදනය කිරීම අධෛර්ය කළේ ය. මේ නිසා ම විශාල පරිමාණයේ නිපදවීමකට ඉඩක් තිබුනේ නැත. ඒ නිසා ම scale of economy (විශාල පරිමාණයෙන් නිපදවීම නිසා ස්ථාවර වියදම වැඩි ප්‍රමාණයක් තුළ විසිර යෑමෙන් ලැබෙන වාසිය) ලබා ගැනීමට ව්‍යවාසකයින්ට නොහැකි විය. මේ හේතු නිසා අපේක්ෂා කළ දියුණුව කර්මාන්ත ක්ෂේත්‍රය තුළ නොලැබ ගියේ ය. තත්වයෙන් බාල මිල අධික භාණ්ඩ කීපයක් නිපදවීමෙන් ඔබ්බට එය දියුණු වූයේ නැත.

රුසියාව සිය විදෙස් ආධිපත්‍ය සඳහා ලබා දුන් ආධාර නිසා ඇතැම් කර්මාන්ත ඇති විය. වානේ ටයර් කම්හල් ඒ ආධාර වල ප්‍රතිඵල ය. පසුකලෙක විකුණා දමන තුරු ඒවා අයිතිව තිබුනේ ද රජයට ය.

විනිමය පාලනය නිසා යන්ත්‍ර සූත්‍ර ගෙන්වා ගැනීමේ ඉඩ ලැබුනේ විනිමය ඉපැයූ අපනයන ක්ෂේත්‍රය තුළ සිටි පාරම්පරික ව්‍යාපාරිකයන්ට පමණ ය. එයින් ඔබ්බේ ඒ වාසනාව පෑදුනේ දේශපාලන හිතවත් කම් තිබූ ව්‍යවසායකයන් කීප දෙනෙකුට පමණ ය. ඒ අය නම් වලින් ම මිනිසුන් දැන සිටිය හ. දාස මුදලාලි හා උපාලි විජේවර්ධන ඒ නම් අතර ප්‍රමුඛයෝ වූහ. නව ව්‍යවාසකයන් බිහි වීමේ ඉඩකඩ ඒ නිසා ඇහිරී තිබුනේ ය. ඒ නිසා ම නවෝත්පාදනයට වැඩි තැනක් නොලැබුනේ ය. විවෘත වූයේ ලංකාවේ වෙළඳ පොලට සරිලන එකලස් කිරීමේ කර්මාන්ත පමණ ය.

ශ්‍රී ලංකා ආර්ථිකයේ අඳුරුම යුගය ඒ සංවෘත ආර්ථික රටාව ඉහළින්ම ක්‍රියාත්මක කළ 1970-76 යුගය ය. එම කාලවකවානුව තුළ වාර්ෂික වර්ධන වේගය 2.8% ක් වූ අතර, එය ඊට කලින් හා පසු වකවානු දෙකට ම සාපේක්ෂව අඩකින්ම පහල අගයක් ගත් බව වාර්තාවේ. දිග්ගැස්සුණු යුද්ධයක් පැවති වකවානු වල පවා සාමාන්‍ය වර්ධන වේගය 5% ක මට්ටමක පැවති බව සළකන විට (2001 වර්ධන වේගය ඍණ අගයක් ගනිද්දී පවා ඒ අර්ධ දශකය තුළ වාර්ෂික සාමාන්‍ය වර්ධන වේගය 5% ඉක්මවන මට්ටමක පවත්වා ගැනීමට හැකි ව තිබුනේ ය) එම කාලයේ පැවති අර්බුදයේ බරපතල කම කෙබඳු දැයි ඉඟියක් ඉන් අපට ගත හැකි ය.

විවෘත ආර්ථිකය මේ සියල්ල උඩුයටිකුරු කළේ ය. විනිමය පාලනය ඉවත් කළ අතර ඩොලරයේ වටිනාකම තීරණය කළේ ඉල්ලුම හා සැපයුම මිස රජයේ මැදිහත් වීමකින් තොරව ය. අපනයනය කිරීමට තිබූ බාධක බොහෝමයක් ඉවත් වූ අතර තවදුරටත් භාණ්ඩවල හිඟයක් ඇති නොවි ය. රජයේ ඇතැම් ආයතන පෞද්ගලීකරණය කළ අතර මෙතෙක් පෞද්ගලික අංශයට විවෘත නොවූ ක්ෂේත්‍ර බොහෝමයක් ඒ සඳහා විවෘත විය. රට විදේශ ආයෝජන සඳහා ද විවෘත වූ අතර නිදහස් වෙළඳ කලාප ඇති විය. තවදුරටත් සියරට දේ සිරි සැප නොදුන් අතර සිරි සැප දුන්නේ අඩුමිලට එහෙත් සාපේක්ෂව ගුණයෙන් වැඩි දේ පමණ ය.

ලංකාවේ ව්‍යාපාරිකයෙකු අහස් යානා ටයර් ලෝකයට සපයන ව්‍යාපාරිකයෙකු වී සිටියේ ය. විදේශ සඳහා මෘදුකාංග නිපදවන ව්‍යාපාරිකයන් ගණනාවක් ද පහළ විය. ඩොලරයේ මිල ඉහළ යන විට අපනයන කටයුතු වලින් වැඩි ලාභ අත් වීම නිසා අපනයනය දිරි ගැන්වුනේ ය.

මේ පරිවර්තනයෙන් වඩාත් බැට කෑවේ ගුණාත්මක වශයෙන් අතිශයින් දුර්වල භාණ්ඩ හා සේවා සපයමින් සිටි ආයතනයන් ය. ඒවා තරඟයට මුහුණ දී ගත නොහැකිව වැසී ගියේ  ය. ඒ අර්බුදයට වැඩි මිලකට වෙළඳ පොලට තම නිශ්පාදන සැපයූ ගොවීන් ද ගොදුරු විය.

මිනිසුන්ට තෝරා ගැනීමට විශාල පරාසයක් තිබූ අතර නැතිව තිබුනේ මුදල් ය. ඒ නිසා මුදල් සොයා ගැනීම උදෙසා බොහෝ දේ කිරීමට මිනිස්සු ඉදිරිපත් වූහ. ප්‍රශ්න ඇති වූයේ එසේ ඉවක් බවක් නැතිව මුදල් ඉපයීමට ඉදිරිපත් වීම තුළ ය. බල්ලො මරල හරි සල්ලි යන ආදර්ශ පාඨය බොහෝ අයට වැළඳ ගැනීමට සිදු වූයේ යැයි චෝදනා ඉදිරිපත් විය. විවෘත ආර්ථිකය සම්බන්ධයෙන් ප්‍රධාන විවේචන ඇති වූයේ ඒ සම්බන්ධයෙනි.

ඊළග විවේචනය තිබුනේ විවෘත ආර්ථිකය පරිභෝජන වාදයක් ගෙනාවේ ය, ඒ නිසා මිනිසුන් තමන්ට අනවශ්‍ය හා හානිකර දේ පවා මිලදී ගන්නට පෙළඹවනු ලැබුවේ ය, යන මතය ආශ්‍රිතව ය.

මේ විවේචන දෙකම විසින් ප්‍රතික්ෂේප කරන එක කරුණක් තිබේ. පිහියක් කුමක් සඳහා භාවිතයට ගන්නේ ද යන්න සම්බන්ධයෙන් වගකීම ඇත්තේ පිහියට නොව පිහිය දරන්නාට බව ය.

යම් ස්ත්‍රී දූෂණයක් සම්බන්ධයෙන් වග කිව යුත්තේ දූෂකයා නොව ස්ත්‍රිය බවට, ඇය රාගය ඇවිස්සෙන ගවුමක් ඇන්දේ ය, නැතිනම් එසේ ඇවිස්සෙන රුවක හිමිකාරියක් ය, යන්න අප රටේ ඇතැමුන්ගේ මතය ය. වගකීමෙන් දූෂකයා නිදහස් කොට එය වින්දිතයාට පැවරීමට ඒ අය දක්ෂ ය. බල්ලො මරලා හරි සල්ලි හොයන මිනිසුන් හා පරිභෝජන වාදයට යට වූ මිනිසුන්, නිදහස් කොට, එහි වගකීම විවෘත ආර්ථිකය මත පටවන විට ද අපේ මනස ක්‍රියාත්මක වන්නේ ඒ මට්ටමේ ය.

විවෘත ආර්ථිකයේ සේයාවක් වත් නොවූ ධනය බලයට ඌණනය ව තිබුනු රජ කාලයේ ඒ බලය වෙනුවෙන් මැරුවේ බල්ලන් නොව බොහෝ විට මිනිසුන් බවත්, ඇතැම් අවස්ථාවක තමන්ගේ ම පියවරුන් හෝ සහෝදරවරුන් බවත්, අපට අමතක ව ගියේ කෙසේ ද? ඒ, තලන්නට මුව හමක් ලැබුණු පසු මිනිසුන් තවදුරටත් ප්‍රශ්න නොඅසන නිසා ය. දිගටම තැලීමෙන් තෘප්තිමත් වන නිසා ය.

විවෘත ආර්ථිකයේ සැබෑ ප්‍රශ්නය තිබුනේ විවෘත වීමට වඩා තවමත් ඇතැම් දේ විවෘත නොවීම තුළ ය. බාර්වලට ලයිසන් අවශ්‍ය විය. ඉන්ධන පිරවුම් හල්වලට ද ලයිසන් අවශ්‍ය විය. ඒවා තවමත් ලැබුනේ දේශපාලන බලය හිමි අතලොස්සක් පිරිසකට ය.

ඊළග ප්‍රශ්නය තිබුනේ රජය තවදුරටත් යම් යම් ක්ෂේත්‍රයන්හි ඒකාධිකාරී බලයක් ඇති ව ක්‍රියාත්මක වීමේ ය. ඒවා පෞද්ගලික අංශයට විවෘත කිරීමට අපොහොසත් වීමේ ය. දුම්රිය, විදුලි බලය, පානීය ජලය ඇතුළු දේ ඊට අයත් විය. තෙල් ඉන්දියන් තෙල් සමාගමට පමණක් විවෘත කිරීම තුළ ද එය ද සියයට දහයක පංගුවකට සීමා කිරීම තුළ ද තවමත් එය තිබුනේ ද රජයේ ම කටයුත්තක් ලෙස ය.

තෙවනුව, ප්‍රශ්නය තිබුනේ රජය පුද්ගලික අංශය නියාමනය සම්බන්ධයෙන් දැක් වූ අකාර්යක්ෂමතාවය තුළ ය. පක්ෂපාතිත්වය තුළ ය. නැතිනම් අනවශ්‍ය නියාමනය තුළ ය. නියාමනය කෙසේ කළ යුතු දැයි හැගීමක් අත්දැකීමක් රජයට නොවීම තුළ ය. ලාභ ලැබීම වෙනුවෙන් ජනතාව පරදුවට තබන ව්‍යාපාරිකයන් පිරිසකගේ පැවැත්ම ඇත්තේ මේ නියාමනය සම්බන්ධයෙන් රජය දක්වන මන්දෝත්සාහය තුළ ය. එය තවදුරටත් ජය ගැනීමට තිබෙන අභියෝගයකි.

සිව්වෙනුව, ප්‍රමාණවත් විදේශ ආයෝජන ආකර්ෂණය කර ගැනීමට හැකි වන සේ කළ යුතු ව තිබුණු බොහෝ දේ නොකර සිටීම තුළ ය. ඒ නිසා ම අපනයන ක්ෂේත්‍රයේ සැළකිය යුතු වර්ධනයක් අයත් කර ගැනීමට රටට තවමත් නොහැකි විම තුළ ය. එයට එක් ප්‍රධාන හේතුවක් වූයේ විදේශ හැම දෙයක් දෙස ම නොපිටට බලන, අපව බිලි ගැනීමට විදේශ කුමන්ත්‍රණයන් ක්‍රියාත්මක වෙනවා යැයි කියා සමාජ ගත කර ඇති, මතවාදයන් ඒ මැදිහත් වීම් වලට එරෙහිව අවි අමෝරා ගැනීම ය. අනෙක් හේතුව මේ ආයෝජකයන්ගෙන් කප්පම් ගැනීමට මෙරට ඇතැම් බලාධිකාරීන් පේවී සිටීම ය.

අවසාන වශයෙන් එකක් කිව යුතු ය. ඒ, විවෘත ආර්ථිකයට මානුෂික මුහුණුවරක් දෙන්නට කතා කරනවා විනා මොන කඳවුරවක වත් දේශපාලනඥයෙකු, බොහෝ දෙනා විසින් තලන්නට ගන්නා මේ සුකුරුත්තම, වෙනස් කරන්නට ඉදිරිපත් වූයේ නැති බව ය. අඩුවශයෙන් එසේ කළ යුතු යැයි කියන්නටවත් ඉදිරිපත් වූයේ ද නැති බව ය.

එපමණක් නොවේ. අද වන විට සංවෘත ආර්ථිකය ඉතිරිව ඇත්තේ කියුබාව උතුරු කොරියාව වැනි රටක දෙකක පමණකි. ඒවායින් ද ඇසෙන්නේ වඩාත් විවෘත වීමට ඇති වුවමනා ය. සමාජවාදයේ පුරෝගාමියා වූ රුසියාව පමණක් නොව දැනටත් කොමියුනිස්ට් පක්ෂ බලයේ සිටින චීනය වියට්නාමය වැනි රටවල් පවා ආර්ථිකය විවෘත කර දැන් බොහෝ කල් ය. චීනය සෙසු රටවලට අභියෝග කරමින් ඉදිරියට යන්නේ ද එහි බලය ද උපයෝගී කරගනිමිනි. ඒ සියල්ල එසේ තිබිය දී අපේ රටේ මේ මැරුණු හොල්මන් වලට පණ එන්නේ කෙසේ දැයි ඇතැම් විටක සිතා ගැනීමට අමාරු ය.

(ට්‍රම්ප්ගේ දේශපාලන ආගමනය තුළ සංවෘත ආර්ථිකයකට යන ලෝක ගමනක් ගැන ඉඟි පල වෙතත් ඒ සම්බන්ධයෙන් ඇමරිකාව ඇතුළතින් ම මේ වන විට විරෝධයන් ඇවිලෙමින් තිබේ. ඒ නිසා ම ට්‍රම්ප්ගේ වහසි බස් හා ඇතැම් ක්‍රියා සැළකිය යුත්තේ තාවකාලික ආතල් ගැනීමේ කටයුත්තක් ලෙස ය. ඇමරිකන් ජනතාව තාවකාලිකව මුලා කිරීමට ද චීනයට තරවටු කිරීමට ද ගන්නා උපාය මාර්ගයක් ලෙස මිසක ඊට දිගු ගමනක් තිබිය නොහැකි ය).

ආගම, මිනිසුන් ශික්ෂණයේ ලා අසමත් වී තිබේ. මිනිසුන් මානුෂික කිරීමේ කොන්ත්‍රාත්තුව බාර ගත් කලාව ද විශේෂයෙන් එහි උරුමක්කාර පොල්මක්කාරයින් ද අසාර්ථක වී ඇත්තා හ. ඒ නිසා මේ සියල්ලේ වගකීම පැවරිය හැකි කෙනෙකු එවැනි පිරිස් වලට අවශ්‍ය ය. හොරෙකු තමන් හඹා එන මිනිසුන්ගේ අවධානය වෙනතකට යොමු කිරීම සඳහා මිනිසුන් ද සමග එක් ව ඔන්න හොරෙක් යැයි කෑගසමින් දුවන්නාක් මෙන් මේ ආගමික නායකයෝත් කලාකරුවෝත් මිනිසුන්ගේ අවධානය මග හරින්නට, ඔවුන්ට හඹායනු පිණිස ඉදිරිපත් කරන්නට, වෙන යමක් සොයති. තමන් වෙනුවෙන් උත්තර දිය නොහැකි විවෘත ආර්ථිකය ඒ සඳහා ඇති පහසු තෝරාගැනීමකි. ඊට අමතරව ඒ විරෝධය විශේෂයෙන් විවෘත ආර්ථිකය හා අනුගත වෙන්නට බැරි වූ ඒ සඳහා මනස සකස් කර ගන්නට බැරි වූ මිනිසුන්ට පහසුවෙන් ගිල්ලවිය හැකි ලණුවකි. ඔවුන්ගේ තරහ යනතුරු රිසි සේ තඩි බාන්නට ගත හැකි මුව හමකි.

ඔබ වහන්සේ වෙත නැවතත්

99_13082018_FRR_CMY

ඔබ වහන්සේ තව වතාවක් අධිකරණයක් මගින් වැරදි කරුවෙකු බවට පත් කොට සිර දඩුවම් පමුණුවනු ලැබූ බව ඇසූ නිසා දෙවැනි වරටත් ඔබට ලියන්නට අපට සිත් විය.

අප විසින් ප්‍රසිද්ධ පුවත් පතක් හරහා ඔබට යොමු කළ පළමු ලිපිය ලීවේ ඔබ මුල්වරට සිර ගත කළ දා ය. එදා ලියන්නට අතපසු වූ දෑ ද සමග මෙය ලියන්නේ එදාට ද වඩා අද ඔබේ ඉරණම සිර ගෙදර සමග බැඳෙතැයි දැනෙන නිසා ය.

අධිකරණ තීන්දුව දෙන කාලය වන විට ඔබ වහන්සේ රෝගීව රෝහල් ගත ව සිටි බව ද අපි ඇසීමු. සමහරු ඒ සම්බන්ධයෙන් කියන්නේ සිර දඩුවම ගැන ඇති වූ සිත් තැවුල හේතුවෙන් නැතිනම් බිය වීම හේතුවෙන් හෝ එසේත් නැතිනම් එයින් යම් නිදහසක් ලබනු වෙනුවෙන් ඔබ ලෙඩ වී ඇති බව ය. අප නම් ඒ බව පිළිගන්නේ නැත.

ඔබ වහන්සේ අභීත ය. තමන් විශ්වාස කරන දෙය වෙනුවෙන් වහෙං ඔරෝ නැතිව පෙනී සිටිමේ ඔබ වහන්සේ සතු ඍජු ගුණය අපේ ගෞරවයට හේතු වෙයි. බොහෝ දෙනෙකුට එවැනි කොන්දක් නැත. එහෙම අය ඔබ වහන්සේගේ වැඩ හොර රහසේ අනුමත කරමින් ඔබ වහන්සේ ව අනියමින් දිරි ගන්වමින් කටයුතු කළ බව අපි පසුගිය කාලයේ බොහෝ තැනක දුටුවෙමු. දැන් ඔවුන් සුවසේ සිය සුවපහසු ආරාමයන් තුළ ද තමන්ගේ මාලිගා හෝ නිවෙස් තුළ ද සුව සැප විඳිද්දී ඔබ වහන්සේට පමණක් මේ බරපතල වැඩ ඇති සිර දඩුවම නියම වීම ගැන අපේ කම්පාවක් ඇත. ඇත්තටම නම් ඔවුන් ද ඔබ වහන්සේගේ ඉරණමට අනියමින් වග කිව යුතු ය. ඔබ වහන්සේ කළ වැරදි සම්බන්ධයෙන් ද අනියමින් වග කිව යුතු ය.

කල්ලියක් එකතුව හොර කමේ ගියේ වුව ද තනියම පව් ගෙවන්නට සිදු වීම අවාසනාවක් බව ඇත්ත ය. ලංකාවේ හැටි එහෙම ය. බොහෝ විට හිරේ ලගින්නට සිදු වන්නේ අන්තේවාසිකයන්ට ය. ඒ තමන් අන්තේවාසිකම් කළ හාම්පුතුන් සුපුරුදු සුවයෙන් කල් ගෙවද්දී ය. සමාජයේ ගෞරව ලබමින් යහතින් වැජඹෙද්දි ය.

ඔබ වහන්සේට රඟන්නට තිබුනේ බල්ලෙකුගේ භූමිකාවකි. ඒ උසි ගන්වන විට ඉස්සරහට යෑමේ කාර්යය ය. ඔබ වහන්සේ අවබෝධ කර ගත යුත්තේ එවන් විටක ගල් මුල් වදින්නේ එසේ ඉස්සරහට යන බල්ලන්ට බව ය.

ඔබ වහන්සේ වෙනුවෙන් කීප දෙනෙකු තවදුරටත් කතා කරනු ඇත. ඒ අතලොස්සක් බව ඔබ වහන්සේ තව නොබෝ දිනකින් අවබෝධ කර ගන්නවා ඇත. මිනිසුන් ගැන තේරුම් ගැනීමට එය ඔබට හොඳ අවස්ථාවක් වනු ඇතැයි අපි සිතමු.

මිනිසුන් ජිවිතයෙන් වඩාත් හොඳ පාඩම් ඉගෙන ගන්නේ ඔවුන් අමාරුවේ වැටුනු විට ය. ඔබ වහන්සේට ද දැන් ඒ අවස්ථාව උදා වී තිබේ. හිර ගෙදර දී වෙනත් යුතුකම් කරන්නට නැති නිසා තමන්ගේ කල් ක්‍රියාව නැවත විමසන්නට ඉඩ හා ඉස්පාසුව ඔබට ලැබෙන්නේ ය. ඔබ වහන්සේ මේ අවස්ථාව ඉතා හොඳින් භාවිතා කළ යුතු ය.

ලිට්මස් පරීක්ෂාව

අපට අනුව ඔබ වහන්සේ කළේ ලිට්මස් පරීක්ෂාවකි. ඒ අපේ අධිකරණය, නීතියේ ආධිපත්‍ය ගැන, කොතෙක් දුරට සංවේදී ද යන්නට අදාළව ය. වෙනත් විදිහකට කියන්නේ නම් ස්වාමීන් වහන්සේ කෙනෙකුට මෙරට අධිකරණ කොතෙක් දුරට නම්‍යශීලි වන්නේ දැයි පරීක්ෂා කිරීමට ය. අධිකරණය ඒ පරීක්ෂණයෙන් සමත් වී තිබේ. සිවුරකට අධිකරණය සෙලවිය නොහැකි යැයි, ඔබ වහන්සේ සම්බන්ධයෙන් දෙන ලද තීන්දුවෙන්, අධිකරණය විසින් පැහැදිලිව කියා තිබේ.

එය ඔබේ ගෞරවයට කෙසේ වතුදු අධිකරණයේත්, රටේත්, ගෞරවයට නම් හේතුවන බව සටහන් කළ යුතු ය.

ඒ නිසා ම ඔබ වහන්සේට කෙසේ වෙතත්, මේ රටේ නීති ගරුක පුරවැසියන්ට නම් එය සැනසීමට කාරණයක් වූවාට සැකයක් නැත. ඒ සැනසීම ලබා දෙන්නට ඔබ වහන්සේට සිර දඩුවමකින් වන්දි ගෙවිමට සිදු විය. එහෙම බැලුවහම ඔබ කර ඇත්තේ කිසියම් ආකාරයක කැප කිරීමකි. ඒ ගැන ඔබ වහන්සේට සතුටු විය හැකි ය.

හිර ගෙදර දුකක් විය හැකි වුව ද ඔබට සතුටු විය හැකි තව හේතු මේ දඩුවම තුළ තිබේ.

ඔබ වහන්සේ අධිකරණය පරීක්ෂා කොට නැවතුණේ නැත. ඔබ වහන්සේ සංඝ සමාජය ද ලිට්මස් පරීක්ෂාවට ලක් කරන්නේ ය. පරීක්ෂණය දැඩිව එල්ල වන්නේ මහා නායක ස්වාමීන් වහන්සේලා ට ය. මුණිවත රකිමින් ද ඇතැම් විට වචනයෙන් අනුග්‍රහ දක්වමින් ද ඔවුන් ඔබට අනුබල දුන් බව අපි පසුගිය කාලය පුරා වරින් වර දුටුවෙමු. එසේ කොට දැන් සියල්ල ඔබට කර ගහගන්නට ඉඩ දී ඔවුන් වෙනතක් බලන්නේ දැයි අපට දැන ගත හැකි ය. ඔවුන් සම්බන්ධයෙන් ද සැක සංකා දුරු කර ඔවුන් කවුරුන් දැයි දැනගන්නට ඉඩ හැරීම සම්බන්ධයෙන් ද අප ඔබට ණය ගැති ය. ඒ අවස්ථාව ජනතාවට ලබා දීම සම්බන්ධයෙන් ද ඔබට සතුටු විය හැකි ය.

ඔබ වහන්සේ පරීක්ෂා කරන්නේ ඒ ආයතන දෙක පමණක් නොවේ. කප්පරක් දේශපාලනඥයින් ද ඔබේ පරීක්ෂාවට ලක් වන්නේ ය. ඒ ඔවුන් ඉඳ ගන්නේ වැටෙන් කුමන පැත්තේ ද යන්න දැන් රටට විවෘත කිමට ඔබ අවස්ථාවක් දී ඇති බැවිනි.

ඔබ විසින් ඔවුන් දමා ඇත්තේ අති විශාල අමාරුවක ය. ආණ්ඩුවේ දේශපාලනඥයන්ට දැන් “දේශප්‍රෙමි“ විය හැක්කේ ඔබට ජනාධිපති සමාවක් දෙන ලෙස ජනාධිපති තුමා ගෙන් ඉල්ලා සිටීමෙනි. විපක්ෂයේ ඔබව ඉත්තෙක් කරගත් දේශපාලනඥයින්ට “දේශප්‍රේමී“ ලකුණු ලබා ගත හැක්කේ ඔවුන් බලයට පත් වූ පසු ඔබට ජනාධිපති සමාවක් ලබා දෙන බව කීමෙන් ය. එහෙත් මේ දෙගොල්ලන්නට ම එසේ එලිපිට කියන්නට බැරි ප්‍රශ්නයක් තිබේ. ඒ ජනාධිපතිවරණය ජය ගැනීමට වෙනත් ජාතිකයන්ගේ ඡන්ද ද අවශ්‍ය නිසා ය. සිංහල බෞද්ධ ජනපදනමක් සහිත ආසන වල ඡන්දයෙන් මන්ත්‍රීකමක් පමණක් ලබා ගෙන ඉන්නට හිත හදා ගෙන සිටින ටික දෙනෙකු නම් ඔබ වෙනුවෙන් යමක් කියන්නට ඉඩ තිබේ. එහෙත් වැඩි දෙනෙකුගේ හිත තියෙන්නේ රජ වීමට ය. ඒ නිසා විශේෂයෙන් රාජ යෝග තිබෙන අය නම් එසේ කියාවි යැයි ඔබ වහන්සේ නොසිතිය යුතු ය. ඔවුන්ට සිදු ව තිබෙන්නේ මග හිටියොත් තෝ නසින, ගෙදර ගියොත් අඹු නසින, තත්වයක ය. දෙක ම එකසේ භයානක ය. ඔවුන් මේ තත්වය යටතේ කෙසේ කටයුතු කරනු ඇත්දැයි බැලිය හැක්කේ ඔබ සැබෑ ලෙස සිර ගෙයි ජීවිතය ආරම්භ කිරිමෙන් පසුව ය. දැනට රෝහලේ සිටින තාක් ඔවුන්ට නවගුණ වැලේ ඇට ගණන් කර කර කල් ගත හැකි ය. එහෙත් දිගටම එසේ සිටීමට බැරි ය. ඔවුන් කවුදැයි හරිහැටි රටේ ජනතාවට දැක ගත හැකි වන සේ නිරාවරණය කිරීම සම්බන්ධයෙන් ඒ නිසා ජනතාව ද ඔබට ණය ගැති වනු ඇත. ඒ සම්බන්ධයෙන් ද ඔබට සතුටු විය හැකි ය.

“දේශප්‍රේමී“ පරීක්ෂාව

ඊළග පරීක්ෂාවට ලක් වන්නේ මේ රටේ ඉන්නවා යැයි කියන කප්පරක් වූ “දේශප්‍රේමී“ ජනතාව ය. ඒ අයගේ නම් පරීක්ෂා කිරීමට එහෙමට දෙයක් තවත් ඉතිරිව ඇත්දැයි ප්‍රශ්නයකි. තමන් වෙනුවෙන් යුද්ධයක් දිනා දුන්නා යැයි කියන සෙනෙවියා බිම දිගේ ඇදගෙන ගොස් හිර ගෙයි ලූ කල ද එතරම් ගෝරනාඩුවක් නොකළ ඔවුන් ඔබ වහන්සේ වෙනුවෙන් කට අරිතැයි සිතීම ම මිරිඟුවකි. ඒ තත්වය යටතේ ඔවුන් සම්බන්ධයෙන් සතුටු විය හැකි කිසිවක් ඔබ වහන්සේට ඉතිරි වේදැයි අපට සැක ය.

සිර ගෙදර යෑමට ඔබ වහන්සේ බිය විය යුතු නැත. එහි ද රෝහලක් තිබෙන බව ඔබ වහන්සේ අසා ඇතුවාට සැක නැත. හිර ගෙදර නිලධාරීන් ඔබ වහන්සේ වෙනුවෙන් යම් යුක්තියක් ඉටු කරනු ඇතැයි ඔබ වහන්සේට අපේක්ෂා කළ හැකි ය.

ඔබ වහන්සේ බිය විය යුත්තේ ඔබ වහන්සේගේ හෘද සාක්ෂියට ය. ඒ භික්ෂුවක ලෙස ඔබ වහන්සේ ශාසනයට කර ඇති හානිය සම්බන්ධයෙන් ය. පොදුවේ බුද්ධාගමට කර ඇති හානිය සම්බන්ධයෙන් ය. විශේෂයෙන් සෙසු ලෝකය තුළ ඔබේ ක්‍රියාකාරිත්වය නිසා බුදු දහමට සිදු වූ නව නිග්‍රහයන් සම්බන්ධයෙන් ය. ඒ නිසා ම බුදු දහමට යොමු විය හැකි ව සිටි බොහෝ දෙනා ඒ දෙස වපරැසින් බැලීමෙන් ඔවුන්ට කර ඇති අගතිය සම්බන්ධයෙන් ය. බුදුන් වහන්සේට ඔබ විසින් කර ඇති නින්දාව සම්බන්ධයෙන් ය.

භික්ෂුවක්වත් හික්මවීමට අසමත් ආගමක් ගිහියන් හික්මවන්නේ කෙසේ දැයි මිනිසුන් අසන්නේ ඔබේ ක්‍රියාකාරිත්වය දෙස බලමින් ය.

සියලු සත්ත්වයන්ට මෛත්‍රී කළ ආගමක් තම සතුරන්ට අබ සරණ පතන තැනට ගෙනාවේ ඔබ ය.

සන්සුන් ගමන් ඇති භික්ෂුවකගේ ප්‍රතිරූපය වෛරයෙන් හඩ තලන යකෙකුගේ ප්‍රතිරූපයකින් ආදේශ කළේ ඔබ ය.

මිනිසුන්ගේ මනස් ශාන්ත සුවයෙන් සනහන රුවක් වෙනුවට උන්ගේ ජඩ පහත් ගති අවුස්සන හැඟීම් ප්‍රලය කරන රකුසෙකුගේ පෙනුම සිවුරට ආරූඩ කළේ ඔබ ය.

 

මකස ජාතකය

ඒ සියල්ල ඔබ කළේ ඔබ විශ්වාස කළ බුදු දහම ද එහි ආරක්ෂකයන් බවට තමන්ම පත් කර ගෙන සිටි සිංහලයන් ද ආරක්ෂා කිරීමට බව සැබෑ ය. ඔබ දන්නවා යැයි අප විශ්වාස කරන බුදු බණෙන් ම කතාවක් ගෙන ඔබේ ක්‍රියාවේ සැබෑ අර්ථය පෙන්වා දීමට අපට අවසර දෙනු මැනව.

ඒ පියා මදුරුවකුගෙන් බේරා ගනු වස් පොරොව භාවිතා කළ පුතකු සිටි මකස ජාතකයෙන් ය. ජාතක පොතේ සඳහන් වචන වලින් ම අපි ඒ කතාව අසා ඉඳිමු.

“යටගිය දවස බරණැස් නුවර බ්‍රහ්මදත්ත නම් රජ්ජුරු කෙණෙකුන් රාජ්‍යය කරණ කල්හි අප මහා බෝසතානෝ වෙළඳාමෙන් ජීවත් වෙති. එසමයෙහි කසීරට එක් පසල් ගමෙක බොහෝ වඩුවෝ වෙ‍ෙසති. ඒ ගම එක් ඉසකේ වැගිරී ගිය වඩුවෙක් දණ්ඩක් සස්නේය. එකල එක මදුරුවෙක් ඔහුගේ තඹ තැටි පිටක් වැනි වූ ඉසෙහි ද අඩයටියෙන් පහරණාක් මෙන් ඉස මුව තුඩින් විදිනේය. එතෙම තමා සමීපයෙහි සිටි පුතුට කියන්නේ ‘පුත මා හිස එක් මදුරුවෙක් තෙබකින් අනින්නාක් මෙන් විදිනේය. ඔහු නවතාපියවයි‘ කීය. එබස් ඇසූ පුත්‍රයා කියන්නේ ‘පියණනන් වහන්ස, ඉවසුව මැනවයි එක පහරින් ඒ මදුරුවා මරාපියම්යි‘ කීය. එසමයෙහි බෝධිසත්වයෝත් තමන්ට බඩු සොයමින් එගමට පැමිණි ඒ වඩුවන්ගේ දඬුගල සිටියාහ. ඒ වඩ්ඪකී පුත්‍රයා මදුරුවා දුරු කෙරෙමියි සියුම් මුවහත් ඇති මහ පොරවක් ගෙණ පියාගේ පිටිපස්සේ සිට මදුරුවාට ගසමියි කියමින් පියාගේ හිස දෙකක් කොට පැළුයේය. වඩුවා එතැන්හිම ජීවිතක්ෂයට පැමිණියේය“.

ඔබ වහන්සේ ධර්මය ආරක්ෂා කළේ මකස ජාතකයේ කොළුවා සිය පියා ආරක්ෂා කළ ආකාරයට ය.

බුදුන් ඒ ජාතකයෙන් කියන පණිවුඩය ගැන සිර ගෙදර සිට සිතන්නට ඔබ කටයුතු කළ යුතු ය. ජාතක පොතේ වචන වලින් ම ඒ පණිවුඩය අසනු මැනව.

“බෝධිසත්වයෝ ඔහුගේ ක්‍රියාව දැක සතුරා උවත් නුවණැති තැනැත්තේ උත්තමය. ඒ නුවණැත්තා වූ සතුරා අනුන් තමා මරතත් දණ්ඩ ගනිතත් ඒ දණ්ඩනාදියෙහි භයින් මනුෂ්‍යයන් නොමරන්නේ යයි සිතා මෙසේ කිවු ය. නුවණින් යුක්ත වූ සතුරා උතුම්, නුවණ නැත්තාවූ මිත්‍රයා උතුම් නොවෙයි. කුමක් හෙයින් ද යත්, මේ කෙළ තොළු වූ නුවණ නැති පුත්‍රයා මදුරුවා මරම් යයි තමාගේ පියාගේ ඔළුව පලාපි ය. එසේ හෙයින් අඥාන වූ මිත්‍රයාහට වඩා ප්‍රඥා වූ අමිත්‍රයා ම උතුමැයි“.

අවශ්‍ය යක්කු නොවේ

ඔබ වහන්සේගෙන් අප ඉල්ලා සිටින්නේ බුදුන් වහන්සේ දේශනා කළ පරිද්දෙන් නිසි නුවණ පිහිටුවා ගන්නා ලෙස ය. බුදු දහම ආරක්ෂා කිරීමට පොරොව භාවිතා කොට එය දෙපළු කොට නොදමන ලෙස ය.

අද බුදු දහම රැකීමට අවශ්‍ය යක්කු නොවේ. රාවණාලා නොවේ. බල සේනා නොවේ. අවශ්‍ය සාන්තුවරයන් ය. ශාස්තෘවරුන් ය.

බුදු දහම රැකෙන්නේ පොරොවෙන් නොවේ. අබ වලින් නොවේ. දහමෙන් ය. දහමට මග පෙන්වීමට හැකි භික්ෂූන් වහන්සේලා ගෙන් ය.

ධර්මය රකින්නා ධර්මයෙන් ම රැකෙනවා යැයි බුදුන් වහන්සේ කීවේ කට කහනවාට නොවේ. අපට ඒ අනුව කටයුතු කරන්නට ය.

අද අවශ්‍යව ඇත්තේ සිවුරේ බලය යොදා ගෙන මැර කම් කිරීමට සූදානම් අය නොවේ. සිවුරේ ගරුත්වය රකින්නට කැප වී සිටින ධර්ම ගවේෂී භික්ෂූන් වහන්සේලා ය.

අපි ඇති වෙන්නට ගැටුම් දැක ඇත්තෙමු. ඒ නිසා වුනු ව්‍යාසනයන් ද දැක ඇත්තෙමු. අපේ හොඳම තරුණ තරුණියන් මැස්සන් මදුරුවන් මෙන් මිය යනවා දැක ඇත්තෙමු.

රටට සාමය අවශ්‍ය ය. දියුණු වීමට ගැටුම් වලින් තොර ඉස්පාසුවක් අවශ්‍ය ය. අප අපේ රට තුළ එකිනෙකාගෙන් ගේම ඉල්ලමින් සිටින අතරතුර සෙසු රටවල් අප පසු කර යන්නේ ය. අපේ කොල්ලන්ට සිදු ව ඇත්තේ එසේ ඉදිරියට යන ඉදිරිගාමී රටවල පිහිට පැතීමට ය. ඒ රටවලට පැන ගැනීමට දිවි එපා යැයි කියමින් මහ මුහුදට අවතීරණය වීමට ය.

මැරෙන දාට අප කිසිවක් ගෙනි යන්නේ නැත. ඊට රට ද ඇතුළත් ය. ඒ නිසා රට එක එකාගේ භුක්තියට සවි කර තැබීමට අවශ්‍ය නැත. එහෙත් එතෙක් ජීවත් වීමට අපට රටක් තිබිය යුතු ය. එකිනෙකා මරා ගන්නා රටක් නොව සැමට ම ජීවත් විය හැකි රටක් ඒ සඳහා අවශ්‍ය ය. දියුණුවට ඉස්පාසුවක් ඇති රටක් අවශ්‍ය ය. තරුණ තරුණියන්ට ඇති තරම් රැකියා අවස්ථා, ව්‍යාපාර අවස්ථා, අධ්‍යාපන අවස්ථා බිහි කළ හැකි රටක් අවශ්‍ය ය. උන් ආසාවෙන් රැඳෙන රටක් අවශ්‍ය ය.

අනෙකා හිරකරන දම්වැලේ අනෙක් කොන

ඔබ කැප විය යුත්තේ මේ රට, කිසියම් එක ජාතියක භුක්තියට සවි කොට, සෙසු මිනිසුන් සතුරන් මෙන් සලකන රටක් බිහි කිරීමට නොවේ. ඒ තුළ සතුරා දෙස බලමින්, ඔහු ම ජීවිතය කොට දිවි ගෙවමින්, සෙසු වැඩ කටයුතු අතපසු කරමින්, එක තැනක රඳන රටක් ඇති කිරීම නොවේ. අපට නිදහස ලැබිය හැක්කේ අනෙකා හිර කර තැබීමෙන් නොවේ. එවිට අපට ද සිදු වන්නේ හිර වීමට ය. අනෙකා හිර කර අපට නිදහස විඳිය නොහැකි නිසා ය. ඔහු හිර කර රඳන බවට සහතික වීමට අපට ද දෑස් දල්වා බලා සිටීමට සිදු වන නිසා ය.

සහෝදරත්වයෙන් පිරුණු රටක එවැනි හිරකිරීම් නැත. බන්ධන නැත. ඔබ කැප විය යුතුව තිබුනේ එවන් රටක් සඳහා ය. බුදුන් වැඩි මග ඔස්සේ යා හැක්කේ, මහ රහතුන් වැඩි මග ඔස්සේ යා හැක්කේ, එසේ නිදහස් කරනු ලැබූ රටක මිනිසුන්ට පමණ ය. බුද්ධාගම රැක ගැනීම සඳහා ආයුධ දරන්නට සිදු වේ නම්, එවන් රටකට දහමෙන් ලද හැකි දෙයක් නැත.

මේ ගැන නැවත නැවතත් ආවර්ජනය කරන්නට ඔබට දැන් ඉඩ තිබේ. ආවේගයෙන් තොරව සන්සුන් මනසකින් මේ සියල්ල දෙස නැවත බලන්නට හිර ගෙදර තුළ අවකාශ තිබේ.

සමස්ථ ලෝකයේ ම ගෞරවයට පාත්‍ර වූ නෙල්සන් මැන්ඩෙලා ද වසර 26 ක් සිරබත් කෑවේ ය. ඒ කල්ලන්ගේ රට බලහාත්කාරයෙන් අල්ලා ගෙන සිටි සුදු පාලකයන්ට එරෙහිව සටන් කිරීම නිසා ය. එහෙත් හිරෙන් නිදහස් වී එලියට යන මොහොතේ ඔහු දැඩි අදිටනින් තීරණයකට එළඹියේ ය. ඒ තමන් සිර ගත කළ සුදු පාලකයන්ට එරෙහිව දළු ලමින් තිබුණු වෛරය සිර ගෙදර තාප්පයට මෙහායින් අත හැර යන බව ය. එසේ නොකළොත් තමන්ට දිගටම ඒ වෛරය තුළ සිර වී ජීවත් වීමට සිදු විය හැකි නිසා ය.

අප මේ බව අපගේ මුල් ලිපියේ ද සඳහන් කළා මතක ය. එහෙත් එය දෙවරක් නොව කීපවරක් වුව සඳහන් කිරීමෙන් ඔබට වාසියක් මිස පාඩුවක් නොවේ.

ඒ නිසා ම ඔබ වහන්සේගෙන් කිරීමට අපට ද ඉල්ලීමක් ඇත. ඒ ඔබ වහන්සේ එලියට එන විට බුදු දහම හොඳින් කියවා ජීවිතය දෙස අලුතින් බලන්නට ඉගෙන ගෙන පැමිණෙන ලෙස ය. ඔබ වහන්සේ ළඟ තිබූ පුපුරන අබ හිර ගෙදර තුළ විනාශ කර සියළු ජාතීන් වෙත ත්‍රිවිධ රත්නයේ සරණ ගෙන වඩින ලෙස ය. එසේ නොවෙතෙත් ඔබට සිදු වන්නේ එලියට පැමිණිය ද නැවතත් හිර වීමට ය. ඒ හිර ගෙය ඔබ ඔය යන හිරගෙයට වඩා නරක ය. ඔබටත් රටටත් දෙකටම නරක ය.

නොදී ගන්නට බැරි ය!

d03_20082018_FRR

ඇතැම් යන්ත්‍ර පණ ගැන්වූවාට පණ ගැන්වෙන්නේ නැත. සද්ද බද්ද කර මොහොතකින් නවතින්නේ ය. ඒවා පණ ගැන්වීමට නම් ලිහිසි තෙල් යොදා නොකැරකැවෙන තැන් කරකැවිය යුතු ය. ඇතැම් මිනිසුන් ද ඒ වගේ ය. ඔවුන්ට අයත් රාජකාරියක් කරවා ගැනීම සඳහා යන කෙනෙකුට බොහෝ විට ලැබෙන්නේ රැවුම් ගෙරවුම් ය. අව කැපෙන කතා ය. නොකෙරෙන වෙද කමක හෝඩුවාව ය. දැන් ක්‍රියාත්මක විය යුතු ය. ඒ ලිහිසි තෙල් දමා සකස් කරවා ගැනීමට ය. ඒ කියන්නේ අතට යමක් මිටි කළ යුතු බව ය. එය අතට වීම නිසා අත්ලසක් අල්ලසක් වූවාට දැන් අතට ම දීම අවශ්‍ය නැත.

කෙනෙක් වරක් ශිෂ්‍යත්වයක් සඳහා වසර දෙකකට විදෙස් ගත විය. එම ශිෂ්‍යත්ව ප්‍රදානය තුළ සිය පවුල සමග කැටුව යෑමට ඔහුට අවසර ලැබුණා පමණක් නොව ඒ සඳහා ශිෂ්‍යත්වය ප්‍රදානය කළ ඕස්ට්‍රේලියානු රජයෙන් වෙනම වියදම් දීමනාවක් ද ලැබුනේ ය. ඒ අවස්ථාවෙන් ප්‍රයෝජන ගෙන ඔහු සිය පවුල ද කැටුව යෑමට තිරණය කළේ ය. ඔහුගේ පුතු අධ්‍යාපනය ලබමින් සිටියේ ජාතික පාසලක තුන්වෙනි පන්තියේ ය. ඉදින් නැවත පැමිණෙන තෙක් පුතු සඳහා නිවාඩු ලබා ගැනීමේ අවසරයක් ද ඔහු අධ්‍යාපන අමාත්‍යංශයෙන් ලබා ගත්තේ ය. සියලු කටයුතු නිමවා වසර දෙක අවසානයේ දිවයින පැමිණ ඔහු ගියේ පුතු නැවත පාසලට ඇතුළු කරනු පිණිස ය. අදාළ පන්ති භාර ගුරුතුමිය හමු වූ විට දැන් වූයේ පුතුගේ නම දිගින් දිගට පැමිණිමේ ලේඛනයට ඇතුළත් කොට තිබූ බවත් විදුහල්පතිට දන්වා පුතු පන්තියට ගෙනත් බාර දෙන ලෙසත් ය. එහෙත් විදුහල්පති හමු වූ විට ඔහු කීවේ පාසලේ ඉඩ නොමැති නිසා දරුවා පාසලට ඇතුළත් කර ගත නොහැකි බව ය. මේ පාත් වුනු හෙනහුරා ගැන වගේ වගක් නැතිව දරුවාගේ පියා විදුහල්පතිට කීවේ තමන් පුතු කැටුව ගියේ අමාත්‍යංශයේ අවසරය ඇතුව බවත් ඒ නිසා ම පැමිණිලි ලේඛනයේ ද පුතුගේ නම සඳහන් වන බවත් ඒ නිසා ඉඩ නැතැයි යන කතාව විදුහල්පති තුමා කියන්නට ඇත්තේ ඒ ගැන නොදැනුවත්ව බවත් ය. විදුහල්පති පැමිණීමේ ලේඛනය ගෙන්වා ගත් අතර පියා සහ පුතු ඉදිරියේ ම නම කපා දමා දැන් එවැන්නක් නැතැයි කිවේ ය. මේ සිද්ධීය දෙස බලන ඕනෑම කෙනෙකුට මේ විදුහල්පතිගේ මේ ක්‍රියාව අල්ලසක් ලබා ගැනීමට මග පාදා ගැනීමක් බව තේරුම් යනු ඇත.

අල්ලසට නිමිත්තක් පාදා ගැනීම

සාමාන්‍යයෙන් මිනිසුන් අල්ලස් ගන්නේ නීතියට පිටින් යමක් කර දීමට ය. උදාහරණයක් ලෙස රෝහලේ මුරකාරයා අල්ලසක් ගන්නේ රෝගීන් බැලීමේ වෙලාවට පිටින් පැමිණෙන කෙනෙකුගෙනි. මේ විදුහල්පතිට මුරකාර පදවිය බාර දුන්නේ නම් ඔහු නියමිත වෙලාව තුළ පැමිණෙන මිනිසුන්ගෙන් ද අල්ලස් ගැනීමට කටයුතු කරනවා ඇත. අල්ලස් ගැනීමේ රස වැටුනු පුද්ගලයාට නීතිය අනුව කළ යුතු රාජකාරියකට පවා අල්ලසක් ගැනීමේ අපුලක් නැත.

මේ සාහසික ක්‍රියාවෙන් කෝපයට පත් වුව ද කෝපය සගවා ගෙන පියා ගියේ අධ්‍යාපන අමාත්‍යංශයට ය. ඒ අමාත්‍යංශයේ ලේකම් තුමා හමුවන්නට ය. ලේකම් ලා කෙළින්ම හමුවන්නට බැරි ය. ඒ සඳහා පළමුව ලේකම්ගේ ලේකම් මුණ ගැසිය යුතු ය. එතුමා කියා සිටියේ විදුහල්පති ඉඩ නැතැයි කියනවා නම් අමාත්‍යංශයට ඊට ඉහළින් යා නොහැකි බව ය. එසේ නම් අමාත්‍යංශය දරුවාට නිවාඩු දුන්නේ අහවල් දේකට දැයි ඇසූ විට ඔහු නිරුත්තර විය. ලේකම් තුමාට යොමු කරන තුරු රැඳී සිටින ලෙස උපදෙස් දුන්නේ මේ පියාගෙන් ලෙහෙසියෙන් ගැලවිය නෙහැකි බව තේරුම් ගිය විට ය. ඊළගට ඔහු ලිපියත් රැගෙන ලේකම් තුමා හමුවන්නට ගියේ ය. ස්වල්ප වේලාවකින් කැඳවීමක් ලැබුනේ ය. ලේකම් තුමා කීවේ විදුහල්පති ඉඩ නැතැයි කියනවා නම් කළ හැකි දේ අල්ප බැවින් වෙනත් විකල්ප පාසලක් ලබා දීමට කටයුතු කළ හැකි බව ය.

මේ නොකියා කියන්නේ කුමක් ද? නීතියේ පිටුවහලක් පියාට හෝ දරුවාට නැති බව ය. හැකි නම් විදුහල්පති කැමති කරවා ගන්නා ලෙස ය. නොකියා කියන්නේ අල්ලසක් දෙන ලෙස ය.

මෙයින් පැහදිලි වන පරිදි අල්ලස නැති කළ නොහැක්කේ අල්ලස් ගන්නා නිලධාරීන් නිසා පමණක් නොවේ. ඔවුන්ට විරුද්ධව නීතිය ක්‍රියාත්මක කිරීමට පසුබාන මහ උන් ද නිසා ය.

මේ පැරණි කතාව මතක් වූයේ අල්ලස් හා දූෂණ චෝදනා විමර්ෂන කොමිෂන් සභාව විසින් මෑතක දී පවත්වන්නට යෙදුණු විද්වත් කතිකාවට සවන් දීමේ දී ය.

අල්ලස තියෙන්නේ “ජාන“ ගත ව ය

මේ කතිකාවට සහභාගී වූ ආචාර්ය සුනිල් විජේසිරිවර්ධනයන් කීවේ අල්ලස අපේ ජාන වලට ඇතුළු වී ඇති සංස්කෘතිය විසින් පෝෂණය කරන ලද කාරණයක් බව ය.

මෙහි මුල් තිබෙන්නේ අපේ ගෙවල් දොරවල් වල ය. ඇතැම් තැනක දරුවෙකුට බත් කවන්නේ කෑවොත් අහවල් දේ දෙන්නේ ය යන පොරොන්දුව පිට ය. ඒ කියන්නේ බත් කන්නත් අල්ලස් ලබා ගත යුතු ය යන්නට දරුවන් අප විසින් පුරුදු පුහුණු කරන බව ය.

අල්ලසට ඊළග පෝෂණය ලැබෙන්නේ පන්සලෙනි. ඒ දානෙ දුන්නහම මහත් ඵල මහානිසංස ලැබෙන්නේ ය යන්න නිරන්තරයෙන් මතක් කරමිනි. අනිත් සියල්ල අභිබවා එය ම කීමෙනි. ඒ කියන්නේ අල්ලස් දීමෙන් නොනැවතී කිසිදු හිරිකිතයකින් තොරව අල්ලස් ඉල්ලීමට ද රටට හා ජනයාට විශේෂයෙන් දරුවන්ට ආදර්ශක් සැපයීමට සිටින ආගමික පූජකයන් කටයුතු කරන බව ය.

ඊළග දිරිය ලැබෙන්නේ පාසලෙනි. පළමුව විදුහල්පති හරහා ය. ඒ දරුවා පාසලට ඇතුළත් කිරීමට වරදාන ඉල්ලා සිටීමෙනි. දෙවනුව ගුරුවර ගුරුවරියන් හරහා ය. ඒ දරුවන්ගේ අම්මලාගෙන් තෑගි බාර ගනිමින් හා ඒ තෑගිවල අඩු පාඩු සම්බන්ධයෙන් දෙස්දෙවොල් දරුවාගේ පිටින් යැවීම හරහා තෑග්ග අල්ලසක් බවට පත් කිරීම හරහා ය.

මෙසේ දරුවන්ට කුඩා කළ සිට අල්ලස් ගැනීමටත් දීමටත් හුරු පුරුදු කර ලොකු වූ පසු උන් වෙනත් විදිහකට කටයුතු කරනු ඇතැයි අපේක්ෂා කිරීම අසාධාරණ ය.

අල්ලස කුමක් ද? එහි ඵල විපාක මොනවා ද? එය ගන්නා තැනැත්තාට එය දෙන තැනැත්තාට සිදුවන පසු විපාක (මේ පින්පව් සම්බන්ධයෙන් නොවේ. ඊට අමතරව ඇති විය හැකි දෑ සම්බන්ධයෙනි.) මොනවා ද? රටට සිදු වන ඵල විපාක මොනවා ද? සෙසු මිනිසුන්ට ආයතනවලට සිදුවන ඵල විපාක මොනවා ද? මේ එකක් පිළිබඳව වත් ප්‍රමාණවත් සංවාදයක් රටේ ඇති නොවේ.

ඒ නිසා ම මැතිවරණ ව්‍යාපාරයකට දෙනු ලබන අනුග්‍රහයක් සම්බන්ධයෙන් අප කෙසේ ක්‍රියාකළ යුතු දැයි යන්න පවා අද වන විට විවාදිත කරුණක් වී තිබේ. මේ ලිපියේ අදහස ඒ සම්බන්ධයෙන් සමාජ කතිකාවක් ඇති කිරිමට මුල පිිරීම ය.

සන්තෝසම අල්ලසක් ද?

සන්තෝසමක් යනු අල්ලසක් නොවේ. සන්තෝසම වැඩක් ඉවර වුනාම ඒ වැඩය හොඳින් ඉවර කිරීම සම්බන්ධයෙන් සතුට පළ කරනු සඳහා දෙන තෑග්ගකි. අල්ලස එසේ නොවේ. වැඩේ කර ගැනීම සඳහා පෙළඹවීමට දෙන යමකි. මේ දෙකේ වෙනසක් තිබේ. එකක් දෙන්නේ ප්‍රතිඵලයට මුලින් ය. අනෙක දෙන්නේ ප්‍රතිඵලය ලද පසුව ය. එහෙත් සන්තෝසම් ලබා පුරුදු පුහුණු වූ කෙනෙකු ඊළගට කරන්නේ එය අයිතියක් ලෙස ඉල්ලා සිටිම ය. ඒ සමහරු නොදෙන නිසා ය. ඒ නිසා ම එය පූර්ව කොන්දේසියක් කර ගැනීම ය. සන්තෝසම කලින් ඉල්ලා සිටීම ය. එය අල්ලසක් ලෙස ලබා ගැනීම ය.

අප වැඩක් අවසානයේ දෙන යමක් සන්තෝසමක් නොවි අල්ලසක් වීමේ ඉඩක් තිබේ. ඒ ඊළග වතාවේ අදාළ පුද්ගලයා සිය සේවාව සපයනු ඇත්තේ කලින් දුන් සන්තෝසමේ ප්‍රමාණය අනුව වීමේ ඉඩ තිබීම ය. නිරන්තරයෙන් සේවාව ලබා ගන්නා කෙනෙකුට පිරිනමන සන්තෝසමක් ඒ නිසා සන්තෝසමක් වී නතර වෙන්නේ නැත. එය අල්ලසක් ම වන්නේ ය.

වෙනත් ලෙසකින් කියනවා නම් සන්තෝසමක් දීමෙන් අප කරන්නේ මිනිසෙකු අල්ලසකට යොමු කිරිම ය. ඒ නිසා අවංක මිනිසෙකුට වුව සන්තෝසමක් ලෙස අරුත් ගන්වා තෑගි දීමෙන් නොදැනුවත්ව වුව ද අප කරන්නේ අපරාධයකි.

ප්‍රශ්නය නම් මෙයින් දැන් ගැලවිය නොහැකි වීම ය. යමක් පුරුදු කළ පසු ගැලවීම අමාරු ය. මා කෙස්වැටිය කපා ගැනීමෙන් පසු බාබර් උන්නැහේට සන්තෝසමක් දෙන්නේ නම් දැන් හදිසියේ එයින් නිදහස් වීමට මට නොහැකි ය. සන්තෝසම දිගට ම ලබමින් සිටි ඔහු මගේ මේ හදිසි වෙනස කෙසේ තේරුම් ගනු ඇති ද? ඔහුගේ ඊළග දින ප්‍රතිචාරය කුමක් විය හැකි ද? මට පුරුදු බාබර් අහිමි වී යා හැකි ද?

අල්ලස ව්‍යාධියකි

අල්ලස සුළුපටු ව්‍යාධියක් නොවේ. බෝවෙන රෝගයකි. වසංගතයක් මෙන් පැතිර යා හැකි එකකි. එපමණක් නොවේ. දිනෙන් දින දරුණු විය හැකි ව්‍යාධියකි. අප රට සම්බන්ධයෙන් නම් එය ඔඩු දුවා ඉවර ය. පැතිර අවසන් ය.

අල්ලස් හා දූෂණ කොමිසමට පමණක් මේ රෝගියා මුදවා ගත නොහැකි තරමට එය පැතිරී අවසන් ය. විද්වත් කතිකාවක් පැවැත්වීමෙන් ම පෙනි යන්නේ එය තමන්ට තනියම නොහැකි බව කොමිසම ද අවබෝධ කර ගෙන ඇති බව ය. එය එසේ වන්නේ මන් ද?

එක් හේතුවක් නම් අල්ලස් ගන්නට පුරුදු වී ඇති කෙනෙකුගෙන් එසේ නොකර වැඩක් කර ගැනීමට නොහැකි වීම ය. වැඩේ කර ගැනීමට ද අවශ්‍ය නම් වෙන මගකුත් නැතිනම් ඕනෑම කෙනෙකු අල්ලසක් හෝ දී වැඩේ කර ගැනීමට ඉදිරිපත් වීම ගැන අපට විරුද්ධ විය නොහැකි ය. එක ප්‍රධාන ප්‍රශ්නයක් ලෙස ඉතිරි වන්නේ කෙනෙකුට අල්ලසක් දෙන තාක් වැඩේ කල් දැමිය හැකි වාතාවරණයක් සකස් වූයේ කෙසේ ද යන්න ය. එකක් නම් මෙසේ අල්ලස් ගන්නා බොහෝ අය ඉහළට ඒ අල්ලසෙන් කොටසක් ගෙවා තමන්ට අවශ්‍ය වාතාවරණය පාදා ගන්නා බව ය. එය ඇතැම් විට ආයතනයේ ම ප්‍රධානියෙකුට විය හැකි ය. නැතිනම් දේශපාලනඥයෙකුට විය හැකි ය. ඒත් නැතිනම් වෙනත් බල මූලාශ්‍රයකට විය හැකි ය. අනෙක නම් පහසුවෙන් අල්ලසක් දී කර ගත හැකි වැඩකට අභියෝග කිරීමේ කට්ට කෑමට කිසිවෙකු ඉදිරිපත් නොවීම ය.

දෙවනි හේතුව නම් හැම දෙනෙකුම අල්ලස් ගන්නා තැනක අල්ලස් නොගන්නා කෙනෙකුට පැවතිය නොහැකි වීම ය. පළමුව, ලොක්කාට හිමි කොටස දෙන්නට ඔහුට ඇයට ක්‍රමයක් නොමැති විමෙන් ලොක්කා අමනාපයට පත් වීම ය. ඒ නිසා ම ඔහුගේ අඩම්තේට්ටම් වලට නතු වීමට සිදු වීම ය. ඇතැම් විටක ඒ හේතුව නිසා ම සයිබීරීයාවකට මාරු කර යැවිමට ඉඩ තිබීම ය. දෙවනුව, අල්ලස් ගන්නා අයට ඔහු/ ඇය අභියෝගයක් වීම ය. කරදරයක් වීම ය. ඇණයක් වීම ය. ඔවුන් කල්පනා කරනු ඇත්තේ මේ තැනැත්තා නිසා තමන්ගේ “ව්‍යාපාරය“ කර ගෙන යෑමේ ඉඩ අඩු වෙතැයි කියා ය. එහෙම කීප දෙනෙක් ම සිටින විටක මිනිසුන් එවැනි අය ම සොයා යන නිසා “ව්‍යාපාරයේ“ ලාභ රේට්ටුව අඩු වෙතැයි කියා ය.  තෙවනුව, සෙසු අය විසින් මෝඩයෙකු ලෙස සැළකීම ය. කලක දි ඒ තැනැත්තාටම පවා එසේ යැයි හැගී යාම ය. මගුල් තුලාවකට දෙන තෑග්ගක් පවා අල්ලස් ගන්නා කෙනෙකුගේ මට්ටමින් දීමට නොහැකි වීම තුළ අසරණ වීම ය. ඒ තරමට අඳින්නට පළඳින්නට නොහැකි වීම තුළ අසරණ වීම ය.

ඒ නිසා අල්ලස නොදී සිටිම මෙන්ම නොගෙන සිටිම ද අමාරු ය. රෝගය පැතිර යන්නේ ඒ නිසා ය.

ඊට අමතරව අල්ලසක් දැලට දා ගැනිම ද අමාරු ය. ඒ සඳහා අල්ලස් දීමට බල කෙරුණු තැනැත්තා ඉදිරිපත් විය යුතු ය. අල්ලස් කොමිසමට පැමිණිලි කළ යුතු ය. එසේ නොවන තැනක කොමිසමට කළ හැකි දෙයක් නැත. පැමිණිලි කිරීම පමණක් ප්‍රමාණවත් නැත. ඉන්පසු කොමිසම විසින් එලනු ලබන දැල එලිමට උදව් පදව් කළ යුතු ය. අල්ලා ගත් චුදිතයාට එරෙහිව උසාවියක සාක්කි දිය යුතු ය. ඒ සඳහා තම කාලය ද මුදල් ද වැය කළ යුතු ය. තරහ කරුවන් හදා ගත යුතු ය. ඔවුන්ගේ තර්ජන ගර්ජන වලට යටත් විය යුතු ය. ඒ චුදිතයාගේ වෘත්තීය සගයින්ගේ එසේත් නැත්නම් පාක්ෂිකයින්ගේ මිතුරන්ගේ අඩම්තේට්ටම් ද ඉවසිය යුතු ය. මෝඩ වැඩකට අත ගැසුවේ යැයි හිතේෂින්ගෙන් බැණුම් අසා ගත යුතු ය.

අල්ලස අභිප්‍රේරණයක් ද?

සමහරු අල්ලස දකින්න කැමැත්තේ අභිප්‍රේරණ උපාංගයක් හැටියට ය. නිදා ගෙන ඉන්නා අලසයින් ඇහැරවා වැඩ ගත හැකි අපූරු යාන්ත්‍රණයක් හැටියට ය. කැරට් අලයක් හැටියට ය.

මෙය කොතෙක් මතවාදයක් ලෙස සමාජ ගත ව ඇත්තේ ද යත් මේ මෑතක දී නාමල් රාජපක්ෂ මන්ත්‍රිවරයා කියා සිටියේ දූෂණය මුළුමණින් ඉවත් කිරීමට ගියොත් සංවර්ධනය ඇණ හිටිය හැකි බව ය.

එය දේශපාලනඥයන්ගේ මතයක් පමණක් නොවේ. සමාජය තුළ ද ඇති විශ්වාසයකි. මහින්ද රාජපක්ෂ යුගය පිළිබඳ ස්තෝත්‍ර ගයන මහ නාහිමි වරු කීප පොලක් ද විද්වතුන් කීප දෙනෙකු ද ප්‍රකාශ කර සිටියේ සොරකම් කළේ වුව ද වැඩත් කළ බව ය.

ප්‍රශ්නය ඇත්තේ අල්ලසට පුරුදු කරනු ලබන තැනැත්තාට සීමා මායිම් නොපෙනෙන බව ය. මුළින් එය ෆයිව් පසන්ට් (සිියයට පහ) වී පසු ව ටෙන් පසන්ට් (සියයට දහය) වී අනුක්‍රමයෙන් ප්‍රතිශතය වැඩි වන බව ය. එය නිශ්චිත නොවන බව ය. අවසානයේ කම්බා හොරු මිසක කිසිදු වැදගත් ආයෝජකයෙකු ආයෝජනයකට නොඑන බව ය. වැඩකට ඉදිරිපත් නොවන බව ය.

ඒ ඇරත් අල්ලස නීති විරෝධී ය. ගන්නා තැනැත්තා පමණක් නොව දෙන තැනැත්තා ද නීතිය ඉදිරියේ වැරදි කරුවෙකු වන්නේ ය. නොකැමැත්තෙන් වුව අල්ලස් දීමට සිදු වන තැනැත්තාට අන්තිමේ සිදු විය හැක්කේ මුදලත් අහිමිව හිරේ විලංගුවේත් ලගින්නට ය.

මේ අප අල්ලස ව්‍යාධියකි යන කොටස‍ෙ සඳහන් කළ කාරණාවලට අමතරව ය. ඒ නිසා ම මෙය සුදුසු අභිප්‍රේරණයක් ලෙස සැළකිය නොහැකි ය.

නිවනට මග

මේ බුර බුරා නැගෙන ගින්න, පැතිර යන ගින්න, නිවන්නට මගක් තිබේ ද?

පළමුව, මේ ගැන සංවාදයක් ඇරඹිය යුතු ය. අල්ලස පිළිබඳ සමාජ සම්මතයන් ප්‍රශ්න කළ යුතු ය. සන්තෝසම අල්ලසක් විය හැකි ආකාරය විමසිය යුතු ය. අප නොදැනුවත්වම ගෙදර දී ද වෙනත් තැන් වල දී ද දරුවන් අල්ලසට හුරු කරන ක්‍රියා නැවත විමසිය යුතු ය.

දෙවනුව, අල්ලසට නිමිති සපයන තැන් සොයා ඉවත් කළ යුතු ය. අපි උදාහරණයක් ගෙන බලමු. රටේ නීතිය අනුව පහසුවෙන් කොස් ගස් කැපිය නොහැකි ය. ඒ සඳහා අවසර ගත යුතු ය. කාර්යාල දෙකකට යා යුතු ය. කපා ගත්තත් එය ප්‍රයෝජන ගැනීම සඳහා ප්‍රවාහණය කිරීම අමාරු ය. ඒ සඳහා ද කප්පරක් මිනිසුන් හමු විය යුතු ය. අවසර ගණනාවක් ගත යුතු ය. මේ සියල්ල දමා ඇත්තේ කොස් ගස් බේරා ගැනීමේ උත්තරීතර අරමුණ ඇති ව බව හැබෑ ය. එහෙත් ඇත්තට ම ඒ අරමුණ ඉටු වන්නේ නැත. කොස් ගස් කැපෙන්නේ ය. කොස් ලී ප්‍රවාහණය වන්නේ ය. එයින් සිදු ව ඇත්තේ සෑහෙන ගණනකට අල්ලස් ගැනීමේ ඉඩ (නිමිති) ඇති කිරීම පමණ ය. මේ උදාහරණය අනුව යමින් අප කළ යුත්තේ රජය විසින් එලා ඇති තහංචි අවමයකට සීමා කිරීම ය.

තෙවනුව, අල්ලස් සම්බන්ධයෙන් පැමිණිලි කරන අයට “අල්ලසක්“ දීම ය. තෑග්ගක් දීම ය. ඔවුන්ගේ ආරක්ෂාව බලා කියා ගැනීම ය. චුදිතයන්ගෙන් එන තර්ජන සම්බන්ධයෙන් දැඩිව නීති ක්‍රියාත්මක කිරීමට වග බලා ගැනීම ය. එවැනි තර්ජන සම්බන්ධයෙන් දැඩි දඩුවම් නීති ගත කිරීම ය.

සිව්වෙනුව, ආචාර්ය සුනිල් විජේසිරිවර්ධනයන් අප කලින් සඳහන් කළ සාකච්ඡාවේ නිර්දේශ කළ පරිදි පාසල ආගම කලා හා මාධ්‍ය ක්ෂේත්‍රයන් තුළ මේ සම්බන්ධයෙන් පිබිදිමක් ඇති කර සමාජය පිළිසකර කිරිම ඒ ක්ෂේත්‍ර හතර තුළ කරන පුනරුදයක් හරහා සිදු කිරීමට වග බලා ගැනිම ය. අල්ලස පිළිලයක් ලෙස සමාජ ගත කර ඊට එරෙහිව ක්‍රියාත්මක වන සංස්කෘතික ව්‍යාපාරයක් ආරම්භ කිරිම ය.

පස්වෙනුව, හැකිතාක් දුරට තාක්ෂණයේ සහය ලබා ගෙන මිනිසුන්ට තීරණ ගැනීම සඳහා මැදිහත් විය හැකි වපසරිය හැකි තාක් අවම කිරීම ය.

සයවෙනුව, වෙනත් රටවල අත්දැකීම් ද රටේ මහ ජනයාගේ අදහස් ද ගෙන මේ පිළිලයට එරෙහිව කළ හැකි සකල විධ ක්‍රියා නිර්ණය කර ක්‍රියාත්මක කිරීම ය.

රට යන ඇත්තෝ

d2_06082018_FRR

“සසර වසන තුරු

නිවන් දකින තුරු

පින් කෙත හෙල රන් දෙරණේ

යලි උපදින්නට හේතු වාසනා වේවා“

යන ගීතය අසා නැති කෙනෙක් මේ ශ්‍රී ලංකාවේ සිංහල ගීත අසන අය අතර නැත. එය ඒ තරමට ජනප්‍රිය ය. එහෙත් යලි උපදින්නට බලාපොරොත්තු එහෙම ම තියා ගෙන ම ඒ ගීය ඇසූ සහ එය උජාරුවෙන් ගැයූ බොහෝ දෙනෙකු මේ වන විට රට හැර ගොස් ය.

එක්තරා විශ්වවිද්‍යාලයකින් පවත්වන ලද සමීක්ෂණයක දී පෙනී ගොස් තිබුනේ වයස 18ත් 25ත් අතර තරුණයන්ගෙන් 60% ක් ම හොඳින් හෝ නරකින් රට යෑමේ අපේක්ෂාවෙන් පෙළෙන බව ය. අප අමතක නොකළ යුත්තේ මේ වයස් කාණ්ඩයේ අය වරින් වර ලංකාවේ ආණ්ඩුවට එරෙහිව කැරලි ගැසූ බව ය.

දුෂ්කර අභියෝගයන් ඉදිරියේ ගත හැකි උපාය මාර්ග දෙකක් තිබේ. එකක් සටන් කිරීම ය. අනික පලා යෑම ය. fight හෝ flight ය. තව විකල්ප ඇතත් සරල ප්‍රතික්‍රියා දක්වන මිනිසුන්ගේ තෝරා ගැනීම ඒ දෙකින් එකකි. ඒ අනුව අද පලා යන්නට හදන්නේ එදා සටන් කළ අයම වීම එක් අතකට පුදුමයක් ද නොවේ.

දැනටමත් වයස 25ත් 60ත් අතර (වැඩකරන වයසේ) ජනගහණයෙන් 22% ඉක්මවන ප්‍රමාණයක් රැකියා කරන්නේ ද පිටරට ය. මේ නිසා ම ශ්‍රී ලංකාවේ අංක එකේ විදේශ විනිමය උපයන්නා බවට පත්ව ඇත්තේ විදෙස් ශ්‍රමිකයන් ගෙනෙන අදායම ය.

නගරයේ වෙසෙන බොහෝ පවුල්වල දරුවන් එක් කෙනෙකු හෝ රට ගොස් ඇති අය දැන් බහුල ය. දෙමල ඩයස්පෝරාවට හරි හරියට සිංහල ඩයස්පෝරාවක් ද බිහිකරමින් සංක්‍රමණය සිදු වෙමින් තිබෙන්නේ ය. එසේ ගිය අය ඒ රටවල ඉහල තනතුරු දැරීමෙන් නොනැවතී දේශපාලන නියෝජිතයන් ලෙස තේරී පත් වීම දක්වා ම ගොස් තිබේ. හේතුව ඒ තරමට ලාංකීය ජන පදනමක් ඇතැම් රටවල ඇති නිසා ය. දෙමල ජනතාවගේ ජන්ද ලබා ගැනීම සඳහා ඇතැම් රටවල දේශපාලන නායකයින් උතුරේ ප්‍රශ්න ගැන සංවේදී වීම දක්වා මේ සංක්‍රමණය තව පැත්තකින් සිදු ව ඇත්තේ ය.

මේ කටයුතු මෙසේ සිදු වෙද්දී රට යන ඇත්තන් උපහාසයට ලක් කරන ප්‍රවණතාවයක් ද රට තුළ පැවතියේ ය. එයට ජන මාධ්‍ය වලින් ද කලා කෘති වලින් ද නොමඳ සහයක් ලැබුනේ ය. රට ගිය ඇත්තෝ ටෙලි වෘත්තාන්තය ඊට එක් නිදසුනකි. ඒ උපහාසය කළ වුන් ද එයින් නොමඳ ආස්වාදයක් ලබා ගත් උන් ද අවස්ථාව ඇතොත් ඒ සියල්ල අමතක කර රටින් පැනීමට සූදානම් ව සිටිය හ. ඒ අතර බටහිර රටවල්වල ජීවන ශෛලිය විවේචනය කළ අය ද බටහිරට විරුද්ධව ඝෝෂා කළ වුන් ද වූහ. වෙන එකක් තබා දේශප්‍රේමය ගැන වඩාත් උනන්දුවෙන් කතා කරන බොහෝ අයගේ දරුවන් හිටියේ ද අදටත් ඉන්නේ ද විදේශ ගත ව ය. මේ අයගේ වැඩි කැමැත්ත අප ගිල ගන්නට වෙර දරනවා යැයි  ඔවුන්ම කියූ බටහිර රටවලට ය. මෙයින් පෙන්නුම් කළේ එක් පැත්තකින් විවේචනය කරන ගෝලීයකරණයේ අවස්ථා තව පැත්තකින් තුරුළු කර ගැනීමට සිදු ව තිබීමේ ඛේදවාචකය ය. සසර වසන තුරු නිවන් දකින තුරු උපදින්නට පැතූ ඒ භූමිය පැත්තකින් තබා යථාර්ථයට මුහුණ දීමට සිදුව තිබිමේ අවාසනාව ය. කටින් කුමක් කීවත් සංක්‍රමණයට හිත යටින් ඇති කැමැත්ත ය. ඒ වෙනුවෙන් හිත හදා ගැනීමට ඇති සූදානම ය.

නගරයේ සිට විදේශ රටවලට මෙන්ම ගමේ සිට නගරයට ද සංක්‍රමණය සිදු වන්නේ ය. දැනටමත් බොහෝ ග්‍රාමීය පාසල් ද ආරෝග්‍යශාලා ද වැසී යන බවට තිබෙන මැසිවිලි වලින් ප්‍රකට වන්නේ ද මේ සංක්‍රමණයේම අතුරු කතාන්දරයකි.

මේ පිරිස අතර වැඩි දෙනා ගම ගැන වර්ණනා කරමින් ම ගම අත් හැරීමට තීන්දු කළ අය ය. නගරයේ ජීවත් වුව ද ගමට ඇති ලැදියාව ගැන ලස්සණ කතන්දර කියන, එසේ වුව ද ගමට හදිසියේ ගියත් නැවත නගරයට එන්නට ගිය වෙලේ සිට සිතන, අය ය.

මේ සංක්‍රමණයට හේතු දෙකකි. එකක් ආකර්ෂණය ය. ගෝලීය ආර්ථිකය විසින් විවෘත කර ඇති අනේක විද අවස්ථාවන් සම්බන්ධයෙන් ආකර්ෂණය ය. අනෙක විකර්ෂණය ය. ඒ එක තැන පල්වෙන ග්‍රාමිය හා දේශීය ආර්ථිකයේ සිමාවන් විසින්, ඒ නිසා ම ගම තුළ, මේ රට තුළ, කෙනෙකුට යා හැකි දුරේ බිහිව ඇති සීමාවන් විසින් ඇති කරන විකර්ෂණය ය.

ගමින් නගරයට යෑම ද නගරයෙන් විදේශ කරා යෑම ද මේ කේන්ද්‍රයට ඇති ආකර්ෂණය හා පරිධියෙන් වන විකර්ෂණය යන බලවේග දෙකේ සංයුක්ත ක්‍රියාකාරිත්වයේ ප්‍රතිඵලයකි. ගෝලීය ආර්ථිකයේ කේන්ද්‍රයට ඇද ගන්නා තරමට ම, ගැමි පසුගාමී ආර්ථිකයෙන් තල්ලු කරනු ලැබිම ද, එක සේ මේ කෙරේ බලපාන්නේ ය.

මේ නිසා ඇතිව තිබෙන සමාජ ප්‍රශ්න අපමණ ය. පවුල් බිඳ වැටීම් එමට ය. වැඩිහිටියන් අනාථ වීම ද දරුවන් අනාථ වීම ද බහුල ය. ඒ නිසා ම මේ සංක්‍රමණය අනුමත නොකරන, එයට අවමන් කරන, එය නතර කිරීමට විවිධ මැදිහත් වීම් කරන අය ද එමට ය. ඒ අභිමතාර්ථය ඇති ව ලියවුනු නිර්මාණය කෙරුණු කලා කෘතීන් ද එමට ය. එහෙත් ඒවාට මේ සංක්‍රමණයට එරෙහිව කිසිවක් කරන්නට නොහැකි ව තිබේ.

යම් හේතුවකින් මෙය නතර වුවහොත් ඇති විය හැකි ව්‍යාසනය ඊට එහා ය. එයින් මතු විය හැකි එක් ප්‍රධාන අභාග්‍යයක් නම් තවත් කැරැල්ලකි. තරුණ ජීවිත විනාශ කරන, රට නැවතත් අමනුස්ස කරන, දේපල සම්පත් නැති භංගස්ථාන කරන, තව කැරැල්ලකි. මේ අනතුර ගැන, මේ අවදානම ගැන, ලියවෙන ලිපි අඩු ය. කෙරෙන නිර්මණයන් අල්ප ය. ඒ නිසා ම මේ සංක්‍රමණය විධිමත් කර පවත්වා ගෙන යා යුතු යැයි සිතා මැදිහත් වන අය අඩු ය. සිදු ව තිබෙන්නේ එය ඉබේ වීම ය. ඒ නිසා කැරැල්ලක අනතුරකින් වාසනාවට අප තවමත් රැකී තිබීම ය.

මේ සංක්‍රමණය නිසා සිදු වන අතුරු වාසි රැසක් ද තිබේ. එකක් තවදුරටත් කැලෑ කැපීම නතර වීම ය. ගමේ රැඳෙන මිනිසුන්ට ඉතිරි ව තිබුනේ, තමන්ට ජීවත්වීමට අවශ්‍ය අවම ආහාර ටික සරි කර ගැනීම සඳහා, හේනක් කොටා ගනු පිණිස කැලෑවකට ඇතුළු වීමට ය. මේ කැලෑ කැපීම නිසා සතුන්ට වාස භූමි අහිමි වූ අතර, උන් මිනිස් ජනපද වරින් වර ආක්‍රමණය කිරීම, මේ වනවිටත් අර්බුදයක් තරමට වැඩී ඇත්තේ ය. වඳුරෝ භෝග විනාශ කළ අතර, වල් අලි ගම් දොරවල් විනාශ කළ හ. ගමෙන් නගරයට සිදුවන සංක්‍රමණය මෙම තත්වය තවදුරටත් තීව්‍ර වීම අඩාල කරනු ඇත. සතුන්ට ද මිනිසුන්ට ද ඒ හේතුවෙන් එක් අයුරක සාමයක් උදාවනු ඇත.

නැවත කැලෑ ඇති කිරිම දක්වා මේ තත්වය වර්ධනය වුව හොත් වන ජීවින්ට පමණක් නොව මිනිසාට ද වඩා යහපත් පරිසරයක් උදාවනු ඇත. ඒ කැළෑ කැපීම නිසා, වැසි වතුර ඉක්මණින් ගඟට ගලා ගොස් පිටාර ගැලීමත්, එය ඉක්මණින් මුහුදට ගලා ගොස් අතුරුදහන් වීමත්, නිසා වතුර ප්‍රශ්නයක් වීම, එමගින් නතර වනු ඇති නිසා ය. ගංවතුරෙන් හා නියඟයෙන් වන පීඩා ඒ අනුව අවම වනු ඇත.

ඈත ගම් දියුණු කිරීම සඳහා, ඒවාට මහාමාර්ග, පාලම්, විදුලිය වැනි සේවා සැපයීම උදෙසා, රජයට දැරීමට සිදු වන අධික වියදම අහෝසි වී යෑම නිසා ජනතාවට දරන්නට සිදු වන බදු බර ද අඩු වනු ඇත. ඈත විසුරුණු ගම් වලට සේවා සැපයීමට වඩා, ඉතා අඩු මිලකට, ජනතාව සංකේන්ද්‍රණය වුනු නගර වලට සේවා සැපයීමට පුළුවන් විම එයට හේතුව ය.

දැනට යම්තම් දිවි ගැට ගහ ගන්නා, විවිධ පීඩනයන්වලට යටත් ව ජීවත් වන, ගම්මාන වල සිටින, ජනයාට, නගරය හා ලෝකය විවෘත වීම නිසා, විද්‍යාව විසින් ද මිනිස් ශිෂ්ඨාරය විසින් ද නිමවා ඇති බොහෝ දේ විඳ ගැනීමේ ඉඩකඩ ද ඒ හරහා ඇති වනු ඇත.

මේ සියලු කරුණු සළකා බැලූ විට පෙනෙන්නේ සංක්‍රමණය ඇති කර ඇති අයහපතට වඩා යහපත විශාල බව ය. එසේ නොවන්නට අප වඩාත් අගාධයක සිර වන්නට ඉඩකඩ තිබූ බව ය.

එසේ වුව ද අපට සංක්‍රමණය නිසා ඇති කර තිබෙන ප්‍රශ්න මුළුමණින් අමතක කර දැමිය නොහැකි ය. මානව සබඳතා විශේෂයෙන් පවුල් සබඳතා විෂයෙහි එය විසින් ඇති කර තිබෙන අවුල් දෙස ඇස් කණ් පියා සිටිය නොහැකි ය. මේ සම්බන්ධයෙන් වැඩි මනත් ගැටළු ඇත්තේ නුපුහුණු කම්කරුවන් ලෙසින් විදේශ ගත වන ගෘහ සේවිකාවන් හා රියැදුරන් වැනි වෘත්තීන් හි නියැලීම සඳහා විදෙස් ගත වන පිරිසට ය. ඒ ඔවුන්ට සංක්‍රමණය වීමේ දී පවුල් ගෙන යෑමට අවසර නැති නිසා ය.

ඒ සඳහා කළ හැකි එක් දෙයක් නම් ගෘහ සේවිකාවන් වෙනුවට හෙදියන් ලෙස පුහුණු කර විදේශ ගත වන්නට ඔවුන්ට අවස්ථාව සැලසිය හැකි ද යන්න සෙවීම ය. රියැදුරන් වෙනුවට මැෂින් ඔපරේටර් වරුන් හැටියට ඔවුන්ට විදේශ ගත වන්නට අවස්ථාව සැලසිය හැකි ද යන්න විමසිම ය. ඒ සඳහා වැඩ පිළිවෙලක් සංවිධානය කිරීම ය.

ඒ සඳහා කළ හැකි අනිත් දෙය නම් එවැනි වෘත්තීන් වල යෙදිය හැකි අවස්ථා අපේ රට තුළ ජනනය කිරිම ය. ඒ සඳහා විදේශ ආයෝජකයන් සමග අත්වැල් බැඳ ගැනීම ය. විදෙස් රටවල කරන රැකියා රට තුළ ජනනය කර ගැනීමට මග පාදා ගැනීම ය. ඒ කටයුතු පහසු කරනු වස් වෙළඳ ගිවිසුම් ඇති කර ගැනීම ය.

අපේ අවාසනාවට මෙවැනි පියවර ගැනීම උදෙසා ඉදිරිපත් විය යුතු වෘත්තිකයන් සිටින්නේ ඒවාට හරහට ය. මෑතක් වන තුරු ම හෙදියන් පුහුණු කිරීමට ගත් උත්සහයන් ව්‍යාර්ථ කළේ රජයේ වෛද්‍ය නිලධාරීන්ගේ සංගමය ය. අදටත් වෙළඳ ගිවිසුම් වලට එරෙහි ව අවි මෝරා ගෙන සිටින්නේ ද ඔවුන් ඇතුළු වෘත්තිකයන් ය.

මේ පිරිසට මතවාදී ගැම්ම සපයන්නේ සංක්‍රමණයේ ඍජු ප්‍රතිඵල භුක්ති විඳි අය වීම එක් අතකට පුදුම සහගත ය. ඒ අය එක්කෝ දැනටමත් ඉන්නේ පිටරට ය. නැත්නම් යන්න බලා ගෙන ය. රට බටහිර අධිරාජ්‍ය වාදයෙන් වඩාත් දැඩිව රැක ගන්නට හදන්නේ බටහිර රටවලට තම ශ්‍රමය පුද කරන ලාංකිකයන් ය. ගම නගරයේ තරගයෙන් හා වාණීජත්වයෙන් රැක ගන්නට හදන්නේ ද ගම දමා නගරයට ආ මිනිසුන් ය. මේ අයගේ සහය ද ලැබ වෘත්තිකයන් කරන්නේ රටත් ගමත් එක තැන පල් කිරීමට ය. ඒ තුළ කාලය ගල් කර තැබීමට ය.

අවසානයේ මේ හැම දෙයකින් ම බැට කන්නේ ඒ අවස්ථා අහිමි මිනිසුන් ය. ඒ සඳහා සූදානම් වීමට ඉඩ නැති මිනිසුන් ය. එහෙත් මේ දේශප්‍රේමී කතා වලින් මත්ව වැඩිමනත් අත්පුඩි ගසන්නේ ද ඔවුන් ම ය. ඒ සඳහා දර දිය අදින්නේ ද ඔවුන් ම ය. ඔවුන් කරන්නේ තමන්ගේ වල තමන්ම කපා ගැනීම ය. ඒ ඒ බව නොදැන ය. තමන්ට ප්‍රයෝජන ලැබිය හැකි මැණික් පතලක් කපනවා යැයි සිතා ගෙන ය.

අන්තිමේ දි  තමන් අතරමං වී ඇති බව දකින විට කැරලි ගැසීම හැර ඔවුන්ට අන් විකල්පයක් නැත. 1971 සිදු වූයේ ද 1989 සිදු වූයේ ද එක්තරා දුරකට උතුරේ සිදු වූයේ ද මේ සන්තෑසිය ය.

එක්තරා දුරකට යැයි කීවේ උතුරේ කතාව තරමක් වෙනස් නිසා ය. උතුරේ ජනයා කල්පනා කළේ (ඒ කල්පනාව එක්තරා දුරකට නිවැරදි ය) තමන්ගේ ප්‍රශ්නවලට හේතුව දකුණේ පාලනය බව ය. එහෙත් එහි කුමන කොටස ද යන්න ගැන ඔවුන්ට නිවැරදි තක්සේරුවක් නොවී ය. දකුණේ පාලනයේ වඩාත් අඩුව තිබුනේ දේශප්‍රේමය තුළ හිර වී ගෝලිය ආර්ථිකයට බද්ධ වීම මග හැරීම තුළ ය. නගරය දියුණු කරනු වෙනුවට ගම ප්‍රසාරණය කරවීම තුළ ය. ඒ නිසා දකුණේ පමණක් නොව උතුරේ ද ව්‍යාපාරික අවස්ථා රැකියා අවස්ථා උගැන්මට අවස්ථා සීමා වීම තුළ ය. වගාවට සුදුසු ඉඩම් නොමැති කම තුළ ය. ඒවා සොයමින් යන ගමනේ කැලෑ අහිමිවීම තුළ ය. කැළැවෙන් පිටමං කළ සත්තුන්ගෙන් බැට කෑමට සිදු වීම තුළ ය. නියගය ගංවතුරට ආරාධනා කිරීම තුළ ය. ආයෝජනයන් අපතේ යෑම තුළ ය. දකුණේ පාලකයන් වෙනුවට උතුරේ වෙනම පාලනයක් ඇති කරනු ලැබූව ද ඒ මාවතින් වෙනස් නොවුනේ නම් සැබෑ ප්‍රශ්නය ඔවුන්ට දැනෙන්නට ඉඩ තිබුනේ ය. දැන් ඒ සියල්ල, දකුණ විසින් පාලනය කරනු ලබන නිසා යැයි සැලකීම තුළ, ඔවුන් හඳුනාගෙන තිබුනේ ගැටළුවෙන් භාගයක් පමණ ය. උතුරේ ම අය විසින් පාලනය කළේ වුව ද කරන්නට යන්නේ දකුණ විසින් අනුගමනය කළ ප්‍රතිපත්ති නම් එයින් උතුරට වුව වැඩක් වන්නේ නැත (එය පසු කලෙක උගැන්මට නියමිතව තිබූ පාඩමකි).

එය හරියට කැරලි ගහන දකුණේ තරුණ තරුණියන් නොමග ගිය විදිහම ය. දකුණේ තරුණ තරුණියන් සිතුවේ ප්‍රශ්නය තියෙන්නේ පාලකයන් දේශද්‍රෝහී වීමේ බව ය. ගැටළුව විදේශ ආයෝජකයන් ගෙන්වීමේ බව ය. ඔවුන් දේශප්‍රේමී සටන් පාඨ ගෙන සටනට බැස්සේ ද ඒ නිසා ය. එහෙත් සැබෑ ව තිබුණේ ඕනෑවට වඩා දේශප්‍රේමි විම තුළ ය. අඩුවශයෙන් එසේ පෙන්නිමට යෑම හේතු කොට ගෙන අවශ්‍ය ප්‍රතිස්සංකරණ නිසි පරිදි නොකිරිම තුළ ය. විදේශ ආයෝජකයන්ට ඒ නිසාවෙන් වැට බැඳීම තුළ ය.

කැරැල්ල නිසා උතුරේ ජනතාවට බොහෝ දේ අහිමි වුනු නමුත් එක් වැදගත් අවස්ථාවක් ලැබුනේ ය. ඒ දේශපාලන රැකවරණ පතා බටහිරට සංක්‍රමණය වීමට ය. ඒ තුළ සිදු වුනේ එතෙක් අහිමිව තිබූ රැකියා හා ව්‍යාපාරික අවස්ථා විවෘත වීම ය.

අමතර වශයෙන් මේ කැරලි හැම එකක් තුළ ම දෙදිසාවේ ම තරුණයන් සඳහා නව රැකියා අවස්ථා උත්පාදනය වුනේ ය. ව්‍යාපාරික අවස්ථා ද ලැබුනේ ය. ඒ අවදානම් සහිත යුද්ධය ඇසුරේ ය. මරණය තුරුළේ ය. යුධ භටයන් හා කැරලි කරුවන් හැටියට ය. ආයුධ හා මිනී පෙට්ටි වෙළඳාම ඇසුරේ ය.

දැන් යුද්ධය අවසන් ය. කැරලි වලට ද නැවතත් තාවකාලික විරාමයක් ලැබී ඇත. එහෙත් මේ ඇති වූ ඉස්පාසුවෙන් වැඩක් නොගන්නේ නම් තවත් කැරලි වලට යුද්ධ වලට සූදානම් විය යුතු ය. මේ ඉස්පාසුවෙන් වැඩක් ගන්නේ කෙසේ ද? ගෝලිය ආර්ථිකය හා බැඳුනු වඩා දියුණු ආර්ථිකයට මග පාදා ගැනීමෙනි. සංක්‍රමණය වඩා ඉහළ මට්ටමකට පත් කිරිමෙනි. ඒ සඳහා වැඩ පිළිවෙලක් දියත් කිරිමෙනි. අවශ්‍ය පුහුණු කිරිම් වල යෙදිමෙනි. රට තුළ ආයෝජන පුළුල් කිරිමට පමණක් නොව ලෝක වෙළඳ පොල හා සම්බන්ධ විය හැකි ලෙස ආයෝජන අවස්ථා පුළුල් කිරීමෙනි.

එහෙත් අදටත් වැඩි දෙනෙකුගේ සිත ඇඳ බැඳ ගන්නේ සහ ලංකාව තුළ මාකට් වන්නේ අධිරාජ්‍ය විරෝධය හා දේශප්‍රේමීත්වය යි. කිසිදු වටිනාකමක් නැති, ඒ වෙනුවෙන් එලිපිට පෙනි සිටින අය පවා සැබෑ යැයි විශ්වාස නොකරන, එහෙත් මාකට් කළ හැකි නිසා ම කිසිදු හිරිකිතයකින් තොරව ඔවුන් විසින් භාවිතයට ගනු ලබන, අධිරාජ්‍ය විරෝධය හා දේශප්‍රේමය යි.

අවාසානාවට එය රැකියා අවස්ථා උත්පාදනය කරන්නේ නැත. ව්‍යාපාරික අවස්ථා උත්පාදනය කරන්නේ ද නැත. ඉගෙනුම් අවස්ථා උත්පාදනය කරන්නේ ද නැත. ඒ වෙනුවට එය කරන්නේ ඒවාට වැට බැඳිම ය. ඒ නිසා ම මේ යන විදිහට නම් රට තව කැරලි කිපයකට මුහුණ දෙන්නට නියමිත ය. ඒවා වලින් ද ඉගෙන ගනිතැයි සිතන්නට අමාරු ය. ඒ මක්නිසා ද යත් ඉගෙන ගන්නවා නම් උගැන්මට අවශ්‍ය ප්‍රමාණයේ අත් දැකීම් අප සතු ව මේවන විටත් තිබෙන නිසා ය. සිදු විය හැක්කේ අප දේශප්‍රේමය කබල් ගාමින් ඉන්නා අතරේ වෙනත් රටවල් අප පසුකර ඉදිරියට යෑම ය. ඊට පසු අපට සිදුවන්නේ උන් පිටුපස ගොස් උන්ගේ රටවලට ඇතුළු වීම සඳහා පන එපා කියා බෝට්ටු පැදීමට මහ මුහුදට පිවිසීමට ය. ඒ ඉතින්, ශ්‍රී ලංකාව හැම අතින් ම කොදෙව්වක් නිසා ය.

කොළ නැති ගහේ – අවසන් ගමන

5000_16072018_FRR_CMY

මත් කුඩු ව්‍යාසනයක් සේ පැතිරී ඇත. ඒවා හසුවන්නේ ග්රෑම් ගණනින් නොවේ. කිලෝ ග්රෑම් ගණනිනි. පාර්සල් හෝ ගෝනි වලින් පමණක් නොවේ. කන්ටේනර් වලිනි. සිල්ලර ගනුදෙනු කෙසේ වෙතත් තොග ගණනින් ගනුදෙනු කරන සැටියක් පෙනෙන්නට තිබේ. ඒ අහුවෙන ඒවා ය. එහෙම අහුවෙන්නේ නැති ඒවා ද තවත් විශාල ලෙස තිබිය හැකි ය. සමහරු නම් කියන්නේ ලංකාව වෙනත් දේ සම්බන්ධයෙන් මධ්‍යස්ථානයක් වෙන්නට වලි කෑව ද අවසානයේ ලොවටම මත්ද්‍රව්‍ය සපයන මත් කුඩු මධ්‍යස්ථානයක් වී ඇති බව ය.

එහෙම බැලුවහම මේ තරහ මරහ සාධාරණ ය. මරලාවත් ඉවත් කළ යුතු යැයි යන හැගීම ද සාධාරණ ය.

තරහ මරහ සාධාරණ වුව ද ඒ ඔස්සේ අනුගමනය කරන්නට යන නිශ්චිත වැඩ පිළිවෙලත් සාධාරණ ද යන්න අප විසින් විමසිය යුතු ය.

මත් කුඩු ව්‍යාසනය සම්බන්ධයෙන් ඇගිල්ල දිගු කළ යුත්තේ මත්ද්‍රව්‍ය බෙදන අයට පමණ ද? ඒ අය එතැනට තල්ලු කළ සමාජය ඒ සම්බන්ධයෙන් වගකිව යුතු නැද්ද?

“අහිංසක“ කීකරු දරුවෙකු විය. ඔහු මිනීමරුවෙකු කළේ ඔහුගේ ගුරුවරයා ය. මිනිසුන් 999 ක් මරා අවසානයේ බුදුන්ගේ මැදිහත් වීමෙන් පැවිදිව රහත් වූයේ ඒ මිනීමරුවා ය. අංගුලිමාල ය. නැත, අහිංසක ය. ඒ යුගයේ මිනිසුන් අංගුලිමාල සම්බන්ධයෙන් යුක්තිය ඉල්ලා පෙලපාලි ගියේ නැත. ආගමික නායකයෝ ඔහුගේ ජීවිතය ඉල්ලා කෑ ගැසුවේ නැත.

සමාජයට අත පිසදා ගත හැකි ද?

අපේ සංඝයා වහන්සේලා හා කාදිනල් මැල්කම් රංජිත් ද ඇතුළුව වෙනත් ආගමික නායකයින් අපරාධකරුවන් සම්බන්ධයෙන් රජයෙන් යුක්තිය ඉල්ලා සිටින විට, දණ්ඩනය ඉල්ලා සිටින විට, අමතක කරන කාරණය එය ය. අපරාධයන් හි වගකීම මුළුමණින් ඒ ඒ  පුද්ගලයන් වෙත පවරමින් සමාජයකට අත පිස දා ගත හැකි ද?

ආගමික නායකයන් මේ වක්‍රකාරයෙන් කියන්නේ අපරාධ මැඩලිම සම්බන්ධයෙන් තමන් ෆේල් බව ය. ඇත්තටම මට සිතෙන්නේ සමාජයක ලෙස ම අප ෆේල් බව ය. සැවොම කරන්නට උත්සහ කරන්නේ, සියලු පව්, අල්ලන අපරාධකාරයන් පිටින් යවමින්, තමන්ගේ අත් පිස දා ගැනීම ය.

වරදවා තේරුම් නොගැනීම පිණිස තව දුර යන්නට මත්තෙන් තව යමක් සටහන් කළ යුතු ය. මේ කියන්නේ අපරාධකරුවන්ට දඩුවම් නොදිය යුතු බව නොවේ. උන් නිදහස් කොට සියල්ලේ වගකීම සමාජය වෙත පවරා ගත යුතු බව ද නොවේ. එහෙත් දිය හැකි උපරිම දඩුවම දී උන් තොලොංචි කොට, අප නිදහස් වීමේ, භයානක වෑයම ගැන නැවත සිතිය යුතු බව කියන්නට ය.

මත් කුඩු ව්‍යාපාරයට සම්බන්ධ බවට දේශපාලනඥයින් ගණනාවකගේ නම් සඳහන් වන්නේ කාලයක සිට ය. ඇතැම් දේශපාලනඥයින් හඳුන්වන්නේ ම “කුඩු“ යන විශේෂණය පදය නමට මුලින් දමා ය. පසු ගිය පාලන සමයේ එවැනි එක් දේශපාලනඥයෙක්ගේ  නිවසක් පොලීසිය විසින් වටකරනු ලැබ, එම ආරංචියෙන් කම්පනයට පත් ව, රටේ ප්‍රධානියා ම ඔහු මුණ ගැසෙන්නට ගොස් සැනසුව බව, අමතක අය, මතක් කර ගන්නේ නම් හොඳ ය. ඒ අය අදට ද දැහැමින් ජීවත් වෙති. කුඩුවලට සම්බන්ධ යැයි කියන තවත් දේශපාලනඥයෙකු මිනීමැරුමකට අසුව පොලීසිය විසින් අත්අඩංගුවට ගැනීමට සූදානම් වෙද්දී රජය කරවන ඇත්තන්ගේ විශේෂ ආරක්ෂාව මැද වෙන රටකට හෙමින් සැරේ මාරු කළ බව ද මතක් කර ගැනීම හොඳ ය. කුඩු ගෙනා කන්ටේනරයක් පරීක්ෂා නොකර නිදහස් කරන්නට උපදෙස් ලැබෙන්නේ ද එවකට පැවති ආණ්ඩුවේ ඉහළම තැනකින් බව ද මතක් කර ගැනීම යහපත් ය. මේ සියල්ලෙන් කියවෙන්නේ කුමක් ද? මේ රැකැට්ටුවල නායකයන්ට ඉහළම දේශපාලන රැකවරණය ලැබෙන බව ය.

පොලීසියේ මහත්තැන්ට, මේ පාතාලයේ මැරයන්ට, සැලියුට් ගහන්නට සිදු වූ බව ද අප අසා ඇත. එපමණක් නොවේ. පොලීසියේ ම ඇතුළතින්මත් උන්ට සහයෝගය ලැබෙන බව ද කියවේ. නීතිය අකුරට ක්‍රියාත්මක කිරීමට යන පොලීසියේ නිලධාරීන්ට මේ නිසා පොලීසිය තුළින් ම බලපෑම් එල්ල වෙන බව ද කියවේ.

දෙවැනි පෙළ අල්ලා ගැනීම

ඒ අනුව පොලීසියට අල්ලා ගත හැක්කේ හෝ පොලීසිය විසින් අල්ලා ගනු ලබන්නේ, දෙවැනි පෙළ ක්‍රියාකාරිකයන් පමණ ය. මෙහෙයවන අය පැත්තක සිටියදී දෙවැනි පෙළ ක්‍රියාකාරිකයන් කොළ නැති ගහේ යවන එක කෙතෙක් දුරට නිවැරදි වන්නේ ද? උන් මුළුමණින්ම අහිංසක යැයි අපි නොකියමු. එහෙත් උන් මුල් පෙල නායකයෝ නොවෙති. මුල එලෙසම තිබිය දී, එයට රැකවරණය සපයන අතරතුර, පොඩි අතු කපා දැමීමෙන් සිදු විය හැක්කේ කුමක් ද?

වඩාත් උත්ප්‍රාසජනක කාරණය වන්නේ මෙසේ බන්ධනාගාර ගත කළ අයවළුන් එහි සිට මත්කුඩු ජාවාරම මෙහෙයවන බවට ඉහළින් ම ඇසෙන කතා ය. ඒ කියන්නේ මෙසේ බන්ධනාගාර ගත කර සිටින දෙවැනි පෙලට ද අවශ්‍ය සැප සම්පත් දැනටමත් ලැබෙන බව ය. ඔවුන් සාපේක්ෂ නිදහසක් ද නිල ආරක්ෂාවක් ද ලබමින් කටයුතු කරමින් ඉන්නා බව ය. ඒ කියන්නේ මේ ජාලය දේශපාලනය පොලීසිය හා බන්ධනාගාරය යන සියල්ල කෙරෙහි ආධිපත්‍ය පතුරුවමින් ක්‍රියාත්මක වන බව ය.

ඒ කිසිදු තැනකට අත නොතබා, පහත් තැනින් වතුර බැස යෑමට සලස්වා, කොළ නැති ගහේ එල්ලීම කොතෙක් දුරට සාධාරණ වන්නේ ද?

ඇතැම් විටක උන් එල්ලුම් ගස් යවා ඉවර කරන එක මුල්පෙල නායකයන්ට අස්වැසිල්ලක් වන්නට ද ඉඩ තිබේ. ඒ තමන්ට විරුද්ධව කොයි වෙලේ හෝ ඉදිරිපත් විය හැකි සාක්කි මුළුමණින්ම ඉවත් කිරීමට ඒ මගින් හැකි වීම නිසා ය. ඉතින් අප නොදැනුවත්වම කරන්නේ ඒ අයගේ වුවමනාව ඉටුකිරීම ද?

සාක්කි ඉවත් කිරීම සඳහා නීති රීති වලට පිටින් යමින්, හිරගෙදර ඝාතන නිල හමුදාව විසින් නොනිල මට්ටමෙන් සිදු කළේ යැයි වාර්ථා වන රටක ජීවත් වන අපට, මේවා පිටුපස තිබෙන කතා තේරුම් ගැනීමට, බොහෝ පැති කඩ ගැන සිතන්නට සිදු වන්නේ ය.

මේ සියල්ල මොහොතකට පැත්තකින් තබා මේ පියවරෙන් කුමක් හෝ ආකාරයකට කුඩු ප්‍රශ්නයට විසඳුම් ලැබේ දැයි බලමු. වැරදි දෙයක් කර හෝ හරි ප්‍රතිඵලයක් ලැබේ නම් ඒ වැරදි දේ හරි යැයි සිතන ජනතාවක් අපට ඇති නිසා ඔවුන්ගේ කෝණයෙන් ද මේ දෙස බැලිය යුතු ය. මොකක් හරි කරල ඉවර කරල දාන්න යැයි කියන මේ ජනතාව ඇත්තටම අපේක්ෂා කරන්නේ ප්‍රතිඵල ය.

ඔවුන්ගේ සිතුවිලි සරල ය. මරණ දණ්ඩනය නිසා, මිනිසුන් ඊට බියෙන්, වැරදි නොකරනු ඇත. සියලු මිනිසුන් නැතත් සෑහෙන මිනිසුන් ගණනක් ඊට හීලෑ වෙනු ඇත. මේ කතාව නිවැරදි දැයි විමසිය හැක්කේ සංඛ්‍යාලේඛන පිරික්සීමෙනි.

සංඛ්‍යා ලේඛන

ලෝකයේ මිනීමැරුම් වැඩිම රටවල් 10 ආශ්‍රිත ව කරුණු විමසන විට පෙනී යන්නේ ඉන් රටවල් 6 ම මරණ දණ්ඩනය ක්‍රියාත්මක වන බව ය. එයින් කියවෙන්නේ කුමක් ද? දණ්ඩනය මිනීමැරුම් වැළැක්වීමේ ලා එහෙමට බලපෑමක් කර නැති බව ය.

ඩෙන්මාර්කය, අයිස්ලන්තය, ඔස්ට්‍රියාව, ෆින්ලන්තය, නවසීලන්තය, සිංගප්පූරුව, ස්විස්ටර්ලන්තය, කැනඩාව, චෙක් රට හා ස්ලොවේනියාව ලෝකයේ වඩාත් සුරක්ෂිත රටවල් දහය ය. මේ රටවල් අතුරින් මරණ දඩුවම ක්‍රියාත්මක වන්නේ සිංගප්පූරුවේ පමණකි. එයින් පෙනී යන්නේ රටක සුරක්ෂිතතාවය ඇති කිරීමට මරණ දඩුවම ක්‍රියාත්මක කිරීම කිසිලෙසකින් වත් පූර්ව කොන්දේසියක් නොවන බව ය.

ද ඉකොනොමිස්ට් සඟරාව 2015 පළ කළ ලිපියකින් කියා සිටියේ රටවල් 32 ක මත්කුඩු ජාවාරම්කරුවන්ට එරෙහිව මරණ දණ්ඩනයට නීති ඇතත් එය සැබැවින් ක්‍රියාත්මක වන්නේ රටවල් 6 ක පමණක් බව ය. අප මේ එකතු වන්නට හදන්නේ ඒ 6 දෙනාගේ කණ්ඩායමට ය.

සංඛ්‍යාලේඛන කෙසේ කීවත්, අපේ සාමාන්‍ය දැනුම කියන්නේ, දඩුවම වැඩි කළ තරමට ඊට ඇති පෙළඹීම අඩු කළ හැකි බව ය. ඒ නිසා මෙය අත්හදා බැලීමක් ලෙස හෝ ක්‍රියාත්මක කළ යුතු බව ය.

එල්ලා මැරීමට අලුගෝසුවන් තවම නැති නිසා අපට මේ සංවාදය තරමක් දුරට කර ගෙන යා හැකි ව තිබේ. ඒ නිසා ම මේ කියන කාරණය, එනම් දඩුවම වැඩි කළ තරමට පෙළඹීම අඩු වෙතැයි යන්න, ඔබේ විග්‍රහයක දී, ඉදිරි සංවාදයක දී, සැළකිල්ලට ගත හැකි පරිදි විමසන්නට බලමු.

යුද්ධ කාලයේ දී හමුදාවට බැඳුනු බොහෝ දෙනෙකු තමන්ගේ ගන්නේ අවදානමක් බව දැන සිටිය හ. එහෙත් වෙන අය අසු වුව ද, තමන් ඊට හසු නොවෙතැයි යන කුඩා විශ්වාසයක්, ඒ හැම කෙනෙකු තුළම, අවසානය දක්වා ම තිබුණි. මරණය ස්ථිර බවක් වටහා ගෙන මරණය මුණ ගැසිමට ඔවුන් හමුදාවට බැඳුනා නොවේ.

ගුවන්යානා අනතුරු ගැන සංවේදී කතා අපි අසමු. ගුවන් අනතුරකින් බේරෙන අය ස්වල්ප දෙනෙකු බව ද අපි ඒ කතා අතරතුර දැන ගනිමු. එහෙත් අප ගුවණින් නොයා සිටින්නේ නැත. ඒ ඇයි? වෙන අයට වුනාට අපට එහෙම එකක් වෙන එකක් නැතැයි සිතීමට අප ඉදිරිපත් වන නිසා ය.

මෝටර් සයිකල්වල ගමන් යන අයට වෙන අනතුරු ගැන අපි නිතර අසමු. එය අනතුරුදායක වාහනයකැයි දනිමු. එහෙත් පාරේ මෝටර් සයිකල් පදවන අය ඉන් අඩු වී නැත. දුම්පානයෙන් පෙනහළු පිළිකා වැළඳීමේ අතිවිශාල ඉඩක් ඇතැයි අපි නිරන්තරයෙන් අසමු. දුම් බොන අය මේ අසා මෙයින් ඉවත්ව තිබේ ද? නැත. එසේ පිළිකා නොහැදුන අය ද සිටින නිසා තමන් එවන් එක් කෙනෙකු වෙනු ඇතැයි ඔවුහු සිත හදා ගනිති.

මෙයින් පෙනෙන්නේ කිමෙක් ද? දණ්ඩනය තිබීමෙන් පමණක් සියල්ල විසඳෙන්නේ නැති බව ය. එයට පාත්‍රවිමට ඇති ඉඩකඩ ද අපරාධකරුවන් විසින් විමසන බව ය.

දණ්ඩනයකට පාත්‍රවීමට ඇති ඉඩකඩ

“මා කුඩු බිස්නස් එක කරන්නේ අහවල් අහවල් අයගේ ආශීර්වාදය හා රැකවරණය ඇතුව නම්, අල්ලා ගත්ත ද නඩු නැතිව නිදහස් විමේ ඉඩක් තිබෙන නිසා, මට එහි නිරත වීමට ලොකු අවුලක් නැත. අල්ලාගෙන නඩු දැම්ම ද උසාවියේ ඉහළම නීතිඥ මහතෙකුගේ සේවය මගේ සේවාදායකයා විසින් මට සපයනු ලබන නිසා නඩුවෙන් නිදහස් වීමේ ඉඩක් ද තිබේ. බලය යොදා සාක්කි වෙනස් කිරීමටත් මුදල් ගෙවා මිනිසුන් නිහඩ කිරීමටත් මගේ සේවාදායකයාට එතරම් අපහසුවක් නැත. නඩුවකින් අපේ සේවාදායකයා ලෙහෙසියෙන් පරාද වී නැත. ඒ නැතත් මගේ සේවාදායකයාගේ අනුහසින් ජනාධිපති සමාවක් මට ලබා ගැනීමට ද ඉඩක් තිබේ. ඒ නිසා ම මට හැඟෙන්නේ මරණය නැමැති දණ්ඩනය මට බොහෝ දුර බව ය. ලැබෙන ඵල ප්‍රයෝජන සංසන්දනය කිරීමේ දී මේ අවදානම සුළු දෙයකි. මේ අටමගලය නොවෙන්න ජීවත් වෙන්න වෙන්නේත් මැරිලා වගේ නිසා අන්තිමේ දී මැරෙන්න සිදු වුවහොත් එහි ද ඒ හැටි ගැටළුවක් නැත“. මෙහෙම හිතන කෙනෙකු මරණ දණ්ඩනය පැනවීම නිසා හීලෑ වෙයි ද?

ලංකාවේ නීතිය ක්‍රියාත්මක කරන ආයතන වල අඩුලුහුඩුකම් බොහෝ ය. නඩු කල් යන්නේ දින මාස අවුරුදු ගණනින් පමණක් නොවේ. ඇතැම් විට දශක ගණනින් ය. ඒ අතර සාක්කිකරුවෝ මිය ගොසින් ද උන්ට අමතකව ගොසින් ද උන්ගේ උනන්දුව හීන වී ගොසින් ද තිබිය හැකි ය. ඒ වනවිට පැමිණිලි පාර්ශවය දහදොළොස් වතාවක් මාරු වී තිබිය හැකි ය. ඒ මාරුවන හැම වතාවක ම සාක්කි ද මූලාශ්‍ර ද උනන්දුව ද හැලී යන්නේ ය. මේ නිසා ම රටේ අපරාධ සම්බන්ධයෙන් චුදිතයෙකු වැරදි කරුවෙකු වීමේ ඉඩ ලෙස වාර්ථා වන්නේ සියයට 7 ට අඩු ප්‍රමාණයකි. ඒ කියන්නේ ගැලවීමේ ශාක්‍යතාවය සියයට 93 ක් බව ය. එහෙම රටක මරණ දඩුවමින් වැඩක් වේ ද?

අපේ රටේ නීතිය ක්‍රියාත්මක වන ආකාරය අනුව නඩුවක් අවසාන කිරීමට යන සාමාන්‍ය කාලය සිද්ධිය සිදු වී වසර 17 කි. මරණ දඩුවම ලැබෙන විට චුදිතයා ස්වභාවික ලෙස ජීවිතයෙන් සමු අරගෙන සිටිය හැකි ය. එහෙම දඩුවමක් ගැන තැකීමක් කළ යුත්තේ කවුද?

බොහෝ දෙනෙකු මරණ දඩුවම දෙන්නැයි කියන විට ඒ ප්‍රකාශ කරන්නේ මෙවැනි කරුනු කාරණා ගැන වගේ වගක් නැතුව ය.

මෙතෙක් වේලා මේ ලිපිය කියවන්නට ඔබට සංයමයක් තිබුණේ නම් ඔබ දැන් මා වෙත දමා ගසන්නට ප්‍රශ්නයක් ගොනු කරමින් ඉඳීමේ ඉඩකඩක් තිබේ. “හොඳයි, මේ ගැන කළ යුතු යැයි ඔබ කියන්නේ කුමක් ද?“. දැන් අප වෑයම් කරන්නේ ඒ සාධාරණ ප්‍රශ්නයට පිළිතුරු බැඳීමට ය.

කළ යුත්තේ කුමක් ද?

මත්ද්‍රව්‍ය බහුලව භාවිතා කරන්නේ තරුණ පරපුර ය. ඔවුන්ට අධ්‍යාපන අවස්ථා සීමිත ය. රැකියා අවස්ථා සීමිත ය. ව්‍යාපාරික අවස්ථා සීමිත ය. ඒවාට තිබෙන වැට කඩොලු අසීමිත ය. මේ නිසා ඇති ව තිබෙන අසහනය අති විශාල ය. ඒවා වඩා පළල් කිරීමට රජය ගන්නා උත්සහයන් පවා කඩා දැමීමට පේවී ඇති බලවේග වල ගොදුරු බවට මේ සීමිත කඩ ඉඩ පැන ගත් තරුණ තරුණියන් ම එකතු වී කරන නාඩගම් බලන්නට සෙසු තරුණ තරුණියන්ට සිදු වී තිබීමේ කරුමය ද අති මහත් ය.

උන්ට ආතතිය පීඩනය ඇති කිරීමට තරම් අනවශ්‍ය තරගයකට උන් යොමු කරවා තිබේ. උන්ව බැඳ තැබීමට ක්‍රියාත්මක වන දහසක් බලවේග මේ සමාජය තුළ ක්‍රියාත්මක වේ. පාසල, ආගම, රජය, පොලීසිය, සමාජය යන මේ හැම එකකින්ම පනවන්නේ තහංචි ය. පිරිමි ලමයෙකු ගැහැණු ළමයෙකුගේ අතින් අල්ලාගෙන ඇවිදීමටවත්, කුඩයක් යටට වී දොඩමළු වීමටවත්, බැරි ආකාරයේ තහංචි ය. තමන්ට රිසි ඇඳුමක් ඇඳ සිටීමටවත් නොහැකි ලෙස පනවා ඇති සමාජ තහංචි ය. මේ වැට කඩොලු, බැඳීම්, ආතතිය හා තහංචි සිහියෙන් කඩන්නට බැරි තරමට දරුණු ය. ඒවා කැඩිමට ශක්තිය සපයා ගන්නේ විවිධ මත්ද්‍රව්‍ය ඇබ්බැහියෙනි.

සමාජය විසින් මත්ද්‍රව්‍ය වැපිරීමට අපූරු තෝතැන්නක් මේ ලෙස බිහිකර තිබේ. වැඩි අමාරුවක් නැතිව ම මත්ද්‍රව්‍ය විකිණිය හැකි වාතාවරණයක් ඇති කර තිබේ. ඊට සාමාන්තරව මත්ද්‍රව්‍ය ජාවාරම්කරුවන්ට ඉහළින් සහයෝගය ද රැකවරණය ද නොඅඩුව ලැබේ.

අප කළ යුත්තේ මේ තත්වයේ වෙනසක් කිරීම ය. එය ලෙහෙසි පහසු නැත. එයට කල් ගත වෙන්නේ ය. එහෙත් කළ යුතු ව තිබෙන්නේ ද එය ය. මහා ප්‍රශ්නවලට කුඩා විසඳුම් නැත. කාලයක් තිස්සේ ක්‍රමයෙන් විකාශණය වුනු, ඔඩු දුවා ගිය, ප්‍රශ්නවලට කඩිනම් විසඳුම් නැත.

කළ යුතු දේ නොකර මත්ද්‍රව්‍ය විකුණා අසුවන අය පමණක් කොළ නැති ගහේ යැවීමේ ෂෝට්කට් එකේ එල්ලීමෙන් අපට ළඟා කර ගත හැක්කේ කුමක් ද? එක පැත්තකින් යමක් කළේ යැයි හිත හදා ගැනීම ය. අනිත් පැත්තෙන් කළ යුතු, එහෙත් නොකරන දේ, මිනිසුන්ගෙන් සඟවා තැබීම ය. තවත් පැත්තකින් මරණ දඩුවම තවදුරටත් ක්‍රියාත්මක වන රටවල් හයේ ගැන්සියට පැනීමට ය. ඒ ඇරෙන්නට මේ හදිසි තීන්දුවෙන් කළ හැකි යමක් නැත.

අලුගෝසුවෙකු නොමැති වීමේ විරාමයෙන් ඉඩ හසර පාදා ගෙන මේ තීරණය නැවත විමසිය යුතු ය. ආවේගශීලී මිනිසුන්ගේ විසිල් හඩින් නිර්මල තර්කයන් සහ හේතු ඵල සංවාදයන් නොගිලී යා යුතු ය. ඒවා යටපත් නොකර මතු කර ගත යුතු ය. කළ යුතු දේ මතු කර ගෙන, එය කිරීමට, උත්සුක විය යුතු ය.